سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه هشدار داده که شاخه خراسان داعش اصلیترین تهدید برای آسیای میانه به شمار میرود. به گفته او، این گروه تروریستی با اهداف توسعهطلبانه خود، در صدد است تا از خاک افغانستان به عنوان پایگاهی برای پیشروی و ایجاد یک خلافت استفاده کند.
وزیر خارجه روسیه در پیامی که به مناسبت نشست «ارتقای ظرفیت در زمینه جلوگیری از تامین اسلحه برای تروریستها در آسیای میانه»، بر ماهیت فرامرزی تهدیدات تروریستی تاکید کرد.
لاوروف با اشاره به اینکه مبارزه با این پدیده نیازمند اتحاد بدون قید و شرط و دوری از استانداردهای دوگانه است، از رویکرد کشورهای غربی به شدت انتقاد کرد و گفت که همکاریهای بینالمللی در حوزه مبارزه با تروریسم، اکنون گروگان «سیاستهای مخرب برخی از کشورهای غربی» شده است.
وزیر خارجه روسیه با تاکید بر تعهد کشورش به امنیت و ثبات آسیای میانه، به اقدامات منطقهای مسکو اشاره کرد. به گفته او، در نشست اخیر وزرای خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی در کازان، پیشنویس «استراتژی ضد تروریسم این سازمان تا سال ۲۰۳۰» تایید شده است که خزان امسال برای تصویب نهایی به سران کشورها ارائه خواهد شد.
لاوروف در پایان یادآور شد که روسیه یکی از ۱۰ کمککننده بزرگ مالی به دفتر مبارزه با تروریسم سازمان ملل است و تاکنون ۷ میلیون دالر به این نهاد و برنامههای پشتیبانی فنی آن در کشورهای آسیای مرکزی و افریقا اختصاص داده است.
واکنش طالبان
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اظهارات وزیر خارجه روسیه، درباره حضور و گسترش فعالیت داعش در افغانستان را رد کرده است.
ذبیحالله مجاهد مدعی شد که طالبان فعالیتهای داعش را مهار کرده و این گروه دیگر «حضور فیزیکی» در افغانستان ندارد.
او روز جمعه ۲۶ سرطان در گفتوگو با تلویزیون ملی، تحت کنترول طالبان، مدعی شد که تحرکات داعش در افغانستان سرکوب شده و نگرانی کشورهای منطقه در این زمینه بیاساس است.
وی گفت طالبان بر سراسر افغانستان تسلط کامل دارد و به کشورهای منطقه اطمینان میدهد که هیچ تهدیدی از خاک افغانستان متوجه آنها نخواهد بود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روسیه، با وجود به رسمیت شناختن طالبان و گسترش روابط دیپلماتیک و اقتصادی با این گروه، همچنان درباره تهدیدهای امنیتی ناشی از افغانستان ابراز نگرانی میکند.
مقامهای روسی بارها نسبت به احتمال نفوذ گروههای افراطی و انتقال تسلیحات از افغانستان به کشورهای آسیای مرکزی هشدار دادهاند.
پیش از این نیز ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تأکید کرده بود که مسکو با توجه به تهدیدهایی که از خاک افغانستان سرچشمه میگیرد، نمیتواند نسبت به امنیت کشورهای آسیای میانه بیتفاوت باشد.
همچنین الکساندر بورتنیکوف، رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه، از تشدید فعالیت داعش و شاخههای آن در افغانستان خبر داده بود و آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، نیز هشدار داده بود که بیش از ۲۰ گروه رادیکال با بیش از ۱۵ هزار نیرو در افغانستان حضور دارند و احتمال نفوذ آنها به کشورهای همسایه وجود دارد.
واکنشها به حمله گروه مسلح تازه تاسیس «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین بدخشان در روز جمعه ادامه دارد. شماری از چهرههای سیاسی از اقدام این گروه حمایت کردهاند و برخی دیگر بازداشت غیرنظامیان توسط طالبان پس از این رویداد را محکوم کردهاند.
در ادامه این واکنشها، نصیر احمد اندیشه روز جمعه، ۲۶ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس تاکید کرد که «صدای مقاومت و ایستادگی از قلب هندوکش شنیده میشود» و این حوادث ثابت کرده است که ستم در افغانستان ریشه نخواهد دواند.
نماینده افغانستان در ژنو، مردم یفتل را «پاسداران آزادی افغانستان» خواند و افزود: «فریاد امروز، فریاد شکستن سکوت در برابر ستم است.»
نصیر اندیشه نوشت: «تاریخ این فداکاریها را ثبت خواهد کرد و روسیاهی برای کسانی خواهد ماند که يا عزت خود را به بهای اندكی فروخته و يا در خواب غفلت و اميد واهی دل بستهاند.»
پیشتر فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان افغانستان و ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان نیز به این تحولات واکنش نشان دادند.
در این نشست دیک پوتزل، سفیر اتحادیه اروپا در سازمان ملل در ژنو، برهام صالح، کمیشنر عالی ملل متحد در امور پناهندگان، نمایندگان استرالیا، ایرلند، اتریش، آلمان، اسپانیا، دنمارک، ناروی، فرانسه، سویدن و برخی کشورهای دیگر حضور داشتند.
نمایندگی اتحادیه اروپا در سازمان ملل در ژنو در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که این اتحادیه در کنار مردم افغانستان ایستاده، از حقوق زنان افغان حمایت و کمکهای بشردوستانه به مردم این کشور ارائه میکند.
در این یادداشت همچنین تاکید شده است که افغانستان با یکی از بزرگترین و پیچیدهترین بحرانهای بشردوستانه جهان روبرو است.
برهام صالح، کمیشنر عالی ملل متحد در امور پناهندگان، پیشتر در سفری به افغانستان و دیدار با مردم، بر دسترسی بازگشتکنندگان به خدمات اساسی و فرصتهای کاری تاکید کرده بود.
سازمان ملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به تشدید بحران بشردوستانه در افغانستان ابراز نگرانی کرده و از کشورها خواستهاند به نیازهای مردم افغانستان رسیدگی کنند.
براساس گزارش اخیر سازمان ملل، بیش از ۱۳ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی شدید غذایی روبهرو اند. همسو با آن، دفتر کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان (اوچا) نیز پیشتر اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار زن و دختر افغان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
خانم کوفی روز جمعه، ۲۶ سرطان، ویدیویی را در شبکه اجتماعی اکس بازنشر کرده است که بازداشت شماری از باشندگان ولسوالی یفتل بدخشان بهدست نیروهای طالبان را پس از سقوط موقت این ولسوالی نشان میدهد.
این عضو پارلمان پیشین افغانستان تاکید کرده است که سیاست سرکوب و بازداشت افراد عادی بهعنوان اهرم فشار، نتیجه معکوس داده است.
طالبان با انتشار ویدیویی که در آن کودکان نیز مشاهده میشوند، مدعی شده است که شماری از عاملان حمله صبح روز جمعه به ولسوالی یفتل را بازداشت کرده است.
این اقدام طالبان با واکنشهایی همراه بوده است. ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان نیز در واکنش به رویدادهای یفتل، از مقاومت مردم در برابر طالبان تمجید کرد و آن را آغازگر روندی تازه در بدخشان و افغانستان دانست.
سپاهیان میهن، یک گروه تازهتاسیس در بدخشان، صبح روز جمعه در حمله کمسابقهای، ولسوالی یفتل پایین را برای ساعاتی تصرف کرد. طالبان ضمن تایید این رویداد گفت که حملات مهاجمان خنثی شده و آنان به هدف خود نرسیدهاند.
در پی این تحولات، طالبان همچنین تلاشی خانهبهخانه و بازداشت باشندگان محل را آغاز کرده است.
ساکنان درواز و فیضآباد بدخشان و چاهآب تخار روز جمعه، ۲۶ سرطان، از تحرکات نظامی طالبان در این مناطق خبر داده و گفتهاند که این گروه نیروهای تازهای را به تخار و بدخشان اعزام کرده است.
به گفته منابع محلی، طالبان با ۲۵ موتر نیروهای خود را به ولسوالی چاهآب منتقل کرده است. همچنین ۱۰ موتر لندکروزر شخصی حامل نیروهای مسلح غیربومی طالبان به ولسوالی درواز بدخشان رسیده و شماری دیگر از نیروهای طالبان نیز از کابل به شهر فیضآباد آمدهاند.
هرچند تاکنون مشخص نیست که طالبان به چه دلیلی نیروهای نظامی خود را با موترهای شخصی به این ولایتها منتقل کرده است، اما پیشتر منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که در بخشهایی از چاهآب تخار کار استخراج معدن طلا توسط مردم متوقف شده است.
مزید بر آن، منابع مردمی در ۲۴ سرطان سال جاری به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که معادن درواز، از جمله معدن قطقطی، بار دیگر تعطیل شده و باشندگان محل در معدن مایمیک بار دیگر با نیروهای طالبان درگیر شدند.
پیش از این نیز منابع به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان کاروانهایی از نیروها و وسایط نظامی خود را به ولایت بدخشان اعزام کرده است.
اختلاف بر سر کنترول و مدیریت معادن طلای بدخشان از چند ماه پیش ادامه دارد؛ اختلافی که عمدتا بر سر نحوه تقسیم ساحات معدنی و حق بهرهبرداری از این معادن میان طالبان و باشندگان محل شکل گرفته است.
