جمعه‌خان فاتح در میانه درگیری با مخالفان به بدخشان بازگشت
منابع محلی در ولایت بدخشان می‌گویند که جمعه فاتح، از فرماندهان ناراضی طالبان در ولسوالی نسی، پس از مدتی حضور در کابل، دوباره به زادگاه خود بازگشته است.
منابع محلی در ولایت بدخشان می‌گویند که جمعه فاتح، از فرماندهان ناراضی طالبان در ولسوالی نسی، پس از مدتی حضور در کابل، دوباره به زادگاه خود بازگشته است.
فاتح در پی افزایش تنش‌ها و نارضایتی‌های درون‌گروهی در بدخشان به کابل فراخوانده شده بود. اکنون او در حالی به بدخشان بازگشته که نیروهای طالبان از روز پنجشنبه به‌این سو با نیروهای جبهه آزادی افغانستان در ولسوالی زیباک درگیری داشته‌اند.
فاتح با میانجی‌گری فصیح‌الدین، رئیس ستاد ارتش طالبان، و دین‌محمد حنیف، وزیر اقتصاد طالبان، به کابل رفته بود.
جمعه فاتح پیش از این از عملکرد رهبری طالبان ناراضی بود و از سمت معاونیت ولایت زابل استعفا داده بود. اما او پس از رفتن به کابل، اختلاف خود با رهبری طالبان را «تبلیغات رسانه‌ای» خواند؛ این در حالی است که پیش از آن، تنش میان او و برخی حلقات طالبان در بدخشان تا آستانه درگیری گسترده نظامی پیش رفته بود.
همزمان با این تحولات، بدخشان در هفته‌های اخیر شاهد رویدادهای امنیتی دیگری نیز بوده است.
گروه سپاهی میهن پیشتر برای ساعتی ولسوالی یفتل پایین را تصرف کرده بود. این رویداد بر حساسیت وضعیت امنیتی در این ولایت افزوده است.
بازگشت جمعه فاتح به نسی همزمان با ادامه درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای جبهه آزادی افغانستان و طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان صورت گرفته است.
ناظران می‌گویند همزمانی درگیری‌ها در زیباک، تحولات یفتل پایین و افزایش اختلافات داخلی طالبان، نشان‌دهنده پیچیده‌تر شدن وضعیت امنیتی در بدخشان است؛ ولایتی که در ماه‌های اخیر به یکی از کانون‌های اصلی چالش‌های امنیتی و تنش‌های درون‌گروهی طالبان تبدیل شده است.تحولات اخیر در ولسوالی‌های نسی، زیباک و یفتل پایین نشان می‌دهد که آرایش نیروها و وضعیت سیاسی ـ امنیتی در شمال‌شرق افغانستان با سرعت در حال تغییر است.
تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان می‌دهد که فصیح‌الدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، در کنار نیروهای این گروه در خط مقدم درگیری با نیروهای جبهه آزادی افغانستان در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان حضور دارد.
درگیری‌ها میان نیروهای جبهه آزادی افغانستان و طالبان از روز پنجشنبه تاکنون در ولسوالی زیباک بدخشان ادامه دارد.
حملات جبهه‌های نظامی مخالف طالبان اخیرا در چندین منطقه در بدخشان افزایش یافته است. بربنیاد اطلاعات، طالبان تلاش کرده است نظامیان بدخشانی خود را به‌دلیل شناخت از اراضی به جنگ در این ولایت بفرستد.
بر بنیاد گزارش‌ها، پس از افزایش حملات مخالفان در ولسوالی زیباک، طالبان رئیس ارتش خود در خط مقدم جنگ در این ولسوالی فرستاده است. فصیح‌الدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، اصالتا از ولسوالی جرم بدخشان است. او قبلا نیز، در کوه‌های بدخشان علیه نیروهای دولت پیشین جنگیده است.
پس از افزایش حملات جریان‌های مخالف در ولسوالی‌های یفتل، یمگان و زیباک و بخش‌های دیگر بدخشان، طالبان در روزهای گذشته از طریق هوا و زمین به این ولایت نیروهای اضافی اعزام کرده است.
منابع محلی شام جمعه به افغانستان اینترنشنال گفتند که چرخبال‌های حامل نیروهای تازه‌نفس طالبان در بدخشان هدف حمله راکتی نیروهای جبهه آزادی افغانستان قرار گرفتند. به گفته این منابع، این حمله مانع استقرار نیروهای تازه‌نفس طالبان در مناطق کوهستانی بدخشان شده است.
جبهه آزادی افغانستان پیشتر اعلام کرد که نیروهایش ظهر روز شنبه، دو فروند پهپاد نظامی طالبان را در زیباک بدخشان سرنگون کرده‌اند. این جبهه در خبرنامه‌ای نوشت که این پهپادها هنگام انجام عملیات در «فضای تحت کنترول» نیروهای جبهه آزادی هدف قرار گرفته و منهدم شده‌اند.
منابع محلی در ۲۶ سرطان در پی تصرف ولسوالی یفتل پایین توسط نیروهای سپاهیان میهن گفتند طالبان نیروهای خود را با موترهای شخصی به ولسوالی چاه‌آب تخار، درواز و فیض‌آباد بدخشان اعزام کرده است.
فصیح‌الدین فطرت اخیرا در پی افزایش حملات مخالفان، میان بدخشان، کابل و قندهار در رفت‌وآمد است. اداره طالبان هفته گذشته در پی حمله بی‌سابقه جبهه تازه تأسیس سپاهیان میهن به ساختمان ولسوالی یفتل پایین، فصیح‌الدین فطرت را مأمور کرد «سپاهیان میهن» را مهار کند. فطرت از کابل به یفتل بدخشان رفت و رهبری عملیات علیه مخالفان مسلح را بر عهده گرفت.
اداره طالبان قبلا برای مهار جمعه‌خان فاتح، فرمانده ناراضی خود در ولسوالی نسی بدخشان نیز، فصیح‌الدین فطرت را مامور کرده بود. آقای فطرت برای گفت‌وگو و حل اختلافات اداره طالبان با این فرمانده، نخست به فیض‌آباد و سپس به ولسوالی نسی رفت.
اخیرا مقامات نظامی طالبان به شمول محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع این گروه نیز، از برخی مناطق در بدخشان بازدید کرده‌اند. وزیر دفاع طالبان در سفر به این ولایت به تقویت امنیت مناطق مرزی تاکید کرده بود.
این در حالی است که طالبان پس از افزایش درگیری‌ها در بدخشان، جمعه‌خان فاتح، فرمانده ناراضی خود را نیز روز شنبه به زادگاهش، در بدخشان فرستاده است. منابع مطلع پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفتند جمعه‌خان فاتح از کابل به فیض‌آباد رفته است.
جبهه آزادی افغانستان اعلام کرد که نیروهای این جبهه ظهر روز شنبه، ۳ اسد، دو فروند پهپاد نظامی طالبان را در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان سرنگون کرده‌اند.
این جبهه در خبرنامه‌ای نوشت که این پهپادها هنگام انجام عملیات در «فضای تحت کنترول» نیروهای جبهه آزادی هدف قرار گرفته و منهدم شده‌اند.
جبهه آزادی همچنین اعلام کرد که در روزهای اخیر، طالبان با استفاده از امکانات و تجهیزات نظامی خود تلاش کرده‌اند «به مواضع این جبهه در ولسوالی زیباک پیشروی کنند»، اما این تلاش‌ها در نتیجه مقاومت نیروهای جبهه آزادی «ناکام مانده است.»
در این خبرنامه آمده است که طالبان در جریان این درگیری‌ها متحمل تلفات و خسارات شده‌اند، اما جزئیاتی درباره میزان این تلفات ارائه نشده است.
طالبان تاکنون درباره این رویداد چیزی نگفته‌اند.
جبهه آزادی همچنین مدعی شد که عصر روز جمعه، نیروهای این جبهه مانع فرود چرخبال‌های حامل نیروهای کمکی طالبان در ولسوالی زیباک شده‌اند و این چرخبال‌ها پس از هدف قرار گرفتن، ناچار به ترک منطقه شده‌اند.
جبهه آزادی افغانستان همچنین تصاویری از لاشه پهپادهای سرنگون‌شده در یک منطقه کوهستانی منتشر کرده است.
بربنیاد گزارش‌ها، از سه روز به این‌سو درگیری مخالفان مسلح با طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان ادامه دارد.
جبهه آزادی، جریان سیاسی-نظامی مخالف طالبان جمعه، در دومین روز درگیری اعلام کرد در حمله بر مواضع طالبان در زیباک بدخشان، دست‌کم ۲۱ نیروی طالبان شامل چند فرمانده این گروه را کشته است. این جبهه گفت ۳۷ عضو دیگر طالبان در این درگیری‌ها زخمی شدند.
جبهه آزادی تصریح کرد که پایگاه‌ها و مواضع طالبان را در ارتفاعات اطراف کندک سرحدی زیباک تصرف کرده و نیروهای طالبان را عقب رانده است.
مقامات طالبان در فرقه ۲۱۹ عمر ثالث، جمعه‌شب حمله نیروهای مخالف این گروه در ولسوالی زیباک بدخشان را تایید کردند. این فرقه در خبرنامه‌ای نوشت ۵ نفر از نیروهای مخالف در درگیری با نیروهای لوای ۱۵ مرزی کشته و شماری دیگر زخمی شده‌اند. طالبان درباره تلفات نیروهای خود به‌طور رسمی ابرازنظر نکرده است.
منابع مطع در روز نخست درگیری، در اول اسد به افغانستان اینترنشنال گفتند طالبان کماندوهای خود را با چرخبال به منطقه اعزام کرده و برای تقویت نیروهایش از راه زمینی نیز نیروی کمکی فرستاده است. به گفته منابع، شماری از زخمی‌های طالبان نیز با هلیکوپتر به شهر فیض‌آباد منتقل شده‌اند.
درگیری زیباک چند روز پس از حمله جبهه تازه‌تأسیس «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین بدخشان رخ داده است. نیروهای این جبهه در ۲۶ سرطان برای چند ساعت ساختمان ولسوالی، فرماندهی امنیه و اداره استخبارات طالبان در یفتل پایین را در کنترول خود گرفتند و پرچم‌شان را بر ساختمان ولسوالی برافراشتند.
در پی درگیری‌های شدید میان طالبان و مخالفان در ولسوالی زیباک بدخشان، داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان اعلام کرد نبرد با طالبان وارد مرحله جدیدی شده است. آقای ناجی تأیید کرد که جبهه آزادی حملات خود را علیه طالبان در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان آغاز کرده است.
آقای ناجی روز جمعه در اکس نوشت: «نبرد سرنوشت‌ساز برای رهایی وارد مرحله جدیدی شده است. نبردی که پایانش آزادی و برنده واقعی آن مردم افغانستان خواهند بود.»
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، نسبت به ازسرگیری درگیری‌های نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی هشدار داده و بر وضعیت شکننده پناهجویان افغان در ایران تأکید کرده است.
آقای بنت روز شنبه سوم اسد در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «پناهندگان افغان در ایران از جمله آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند و اغلب همچنان نادیده گرفته می‌شوند.» او از ادامه اعدام‌ها در ایران به ویژه اعدام مهاجران افغان ابراز تاسف کرد.
پیشتر ریچارد بنت و گروهی از کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد با انتشار بیانیه‌ای، ازسرگیری درگیری‌های نظامی میان واشنگتن و تهران و گسترش دامنه آن به مناطق دیگر را محکوم کردند.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند که کنار گذاشتن تعهدات توافق‌شده برای پایان جنگ، «چشم‌انداز صلح را تضعیف می‌کند، به حقوق قربانیان جنگ آسیب می‌رساند و اعتماد متقابل لازم برای پایان پایدار درگیری‌ها را از بین می‌برد.»
آنان تأکید کردند که غیرنظامیان نباید هزینه این درگیری‌ها را بپردازند و همه طرف‌ها باید به قوانین بین‌المللی حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، به‌ویژه اصول تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی، تناسب در حملات و اقدامات احتیاطی برای حفاظت از غیرنظامیان، پایبند باشند.
نگرانی از آسیب به زیرساخت‌های غیرنظامی
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است که حملات و ضدحملات نظامی میان امریکا و ایران در شب‌های ۱۲ و ۱۳ جولای، مرحله تازه‌ای از تشدید بحران را رقم زده و نگرانی‌ها از گسترش بیشتر درگیری‌ها در منطقه را افزایش داده است.
کارشناسان از گزارش‌ها درباره آسیب به زیرساخت‌های غیرنظامی در ایران، از جمله بندرها، شبکه‌های انرژی، خطوط مواصلاتی و تأسیسات خدماتی، ابراز نگرانی کرده و هشدار داده‌اند که چنین حملاتی می‌تواند دسترسی مردم به غذا، دارو و خدمات اساسی را مختل کند.
گرفتارشدن مردم میان «حملات خارجی» و «سرکوب داخلی»
در این بیانیه آمده است که در شرایط جنگ و سرکوب داخلی، گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله زنان، کودکان، افراد دارای معلولیت، اقلیت‌ها، پناهندگان و فقرا، بیش از دیگران آسیب می‌بینند و اغلب صدای آنان شنیده نمی‌شود.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل همچنین از ادامه اعدام‌ها، بازداشت‌های گسترده، شکنجه و گزارش‌های مربوط به ناپدیدسازی‌های اجباری در ایران ابراز نگرانی کرده و گفته‌اند که مردم این کشور همزمان میان پیامدهای حملات خارجی و سرکوب داخلی گرفتار شده‌اند.
آنان از همه طرف‌های درگیر خواسته‌اند با کاهش فوری تنش‌ها، حفاظت از غیرنظامیان را در اولویت قرار دهند و برای حل اختلاف‌ها دوباره به مسیر گفت‌وگو و مذاکره بازگردند.
شماری از نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه امریکا طرحی را برای تمدید وضعیت حفاظت موقت افغان‌ها ارائه کرده‌اند تا از اخراج افغان‌ها به افغانستان جلوگیری شود. این لایحه در صورت تصویب، به افغان‌های واجد شرایط ساکن در امریکا امکان دریافت حفاظت در برابر اخراج و مجوز کار را می‌دهد.
حامیان این طرح استدلال می‌کنند افغان‌هایی که در طول جنگ ۲۰ ساله افغانستان از نیروهای نظامی امریکا حمایت کرده‌اند، نباید به افغانستان تحت کنترول طالبان بازگردانده شوند.
جیسون کرو، سم لیکاردو، دان بیکن و ماریا الویرا سالازار، چهار نماینده دموکرات و جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان امریکا، این لایحه به کانگرس ارائه کردند.
بر اساس این طرح، شهروندان واجد شرایط افغانستان که هم‌اکنون در امریکا حضور دارند، می‌توانند برای دریافت حمایت در برابر اخراج و مجوز کار درخواست دهند. در صورت تصویب، این وضعیت تا اول جولای ۲۰۲۹ معتبر خواهد بود.
متقاضیان برای واجد شرایط شدن باید از زمان تصویب قانون، به‌طور مداوم در امریکا حضور فیزیکی داشته باشند، اطلاعات بیومتریک و هویتی خود را ارائه کنند و مراحل بررسی سوابق کیفری و امنیت ملی را با موفقیت پشت سر بگذارند.
وزارت امنیت داخلی امریکا موظف خواهد بود درخواست‌های وضعیت حفاظت موقت و مجوز کار را به‌طور معمول ظرف ۹۰ روز بررسی کند. با این حال، این لایحه برای تصویب نهایی با مسیر دشواری در کانگرس روبه‌رو است.
جمهوری‌خواهان در حال حاضر در برابر دموکرات‌ها اکثریت مجلس نمایندگان را در اختیار دارند و هرگونه تمدید این وضعیت حمایتی، پیش از ارسال برای امضای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، باید به تصویب مجلس نمایندگان و سنا برسد.
این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که اداره ترامپ تلاش‌های خود را برای پایان دادن به وضعیت حفاظت موقت چندین کشور، از جمله شهروندان افغانستان، ادامه می‌دهد.
جیسون کرو، نماینده دموکرات و از کهنه‌سربازان جنگ افغانستان، با اشاره به همکاری افغان‌ها با نیروهای امریکایی گفت: «وقتی در افغانستان خدمت می‌کردم، در کنار افغان‌های شجاع جنگیدم و بدون کمک آنان شاید امروز زنده نبودم.»
او همچنین تاکید کرد که امریکا به این افراد وعده حمایت داده و باید به این تعهد عمل کند.
دان بیکن، نماینده جمهوری‌خواه نیز گفت: «امریکا نباید به متحدان افغان که برای حمایت از نیروهای ما همه‌چیز خود را به خطر انداختند، پشت کند.»
ماریا الویرا سالازار، نماینده جمهوری‌خواه ایالت فلوریدا، در بیانیه‌ای گفت: «افغانستان همچنان تحت کنترول طالبان است و هزاران افغان که به ایالات متحده پناه آورده‌اند، نمی‌توانند با امنیت به کشورشان بازگردند. در میان آنان خانواده‌هایی هستند که دوشادوش سربازان امریکایی ایستادند، برای حمایت از کشور ما همه‌چیز را به خطر انداختند و اگر مجبور به بازگشت شوند، با خطر آزار و پیگرد روبه‌رو خواهند شد.»
حامیان این طرح می‌گویند شرایط امنیتی افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱ همچنان خطرناک است و هزاران افغان که به امریکا پناه آورده‌اند، در صورت بازگشت با خطر خشونت، آزار و اذیت و پیگرد از سوی طالبان روبه‌رو خواهند شد.
«مرد خوب پیدا نمی‌شود» تازه‌ترین فیلم شهربانو سادات فیلمساز افغان که در بخش مسابقه جشنواره زردآلوی طلایی در ایروان به نمایش درآمد و پیشتر هم به‌عنوان افتتاحیه جشنواره برلین نمایش داده شده بود، سعی دارد تصویری از موقعیت زنان را پیش از تسلط دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ ترسیم کند.
شهربانو سادات که در ایران متولد شده و حالا ساکن آلمان است، با دو فیلم «گرگ و گوسفند» و «پرورشگاه» در بخش دوهفته کارگردانان جشنواره کن شرکت کرده بود و حالا در فیلم سوم از این مجموعه، که بر اساس زندگینامه منتشر نشده انور هاشمی و همین‌طور تجربیات زندگی خودش ساخته شده و قرار است دو فیلم دیگر هم در پی آن ساخته شود، موقعیت یک زن را در جامعه مردسالار افغانستان می‌کاود.
او این‌بار موقعیت یک زن فیلمبردار به نام نارو را تصویر می‌کند که در شبکه تلویزیونی اصلی افغانستان در سال ۲۰۲۱، درست پیش از به قدرت رسیدن دوباره طالبان کار می‌کرد.
فیلم با مشکلات او به عنوان یک زن آغاز می‌شود؛ جایی که کار او جدی گرفته نمی‌شود و درها به روی او بسته به نظر می‌رسند. اما نارو با تثبیت خود به عنوان یک فیلمبردار با تسلط به اصول خبرنگاری، به زحمت راه را برای خود باز می‌کند.
در این میان مساله او با مردان، یک مساله لاینحل به نظر می‌رسد؛ جایی که او قادر نیست حضانت بچه‌اش را از شوهرش بگیرد و گمان می‌کند «هیچ مرد خوبی پیدا نمی‌شود».
فیلم حول و حوش همین جمله (عنوان فیلم No Good Men) بنا می‌شود و در واقع جست‌و‌جویی است زنانه برای پیدا کردن مرد خوب.
همه چیز از دیالوگ‌های او با دوستان نزدیکش آغاز می‌شود، جایی که نارو این باورش را توضیح می‌دهد. فیلم اما جرقه خفیفی از یک رابطه را می‌زند: رابطه نارو با قدرت، شناخته‌شده‌ترین خبرنگار تلویزیون. اما این رابطه هم با شک و تردید همراه است و نارو آشکارا از آن پرهیز دارد.
فیلم حتی بحث اخلاقیات را پیش می‌کشد و به داوری درباره وضعیت تاهل قدرت و در پی آن فاصله گرفتن بیشتر نارو می‌پردازد، اما فیلمساز در نهایت پایان دیگری را رقم می‌زند که چندان مورد انتظار تماشاگر نیست.
فیلم اما بین یک فیلم عاشقانه داستان‌گو و یک فیلم سیاسی- اجتماعی در نوسان است و نمی‌تواند به پیوند درستی بین آنها برسد. از سویی فیلم به مخاطب عام نظر دارد و می‌خواهد یک داستان عاشقانه را در یک موقعیت جذاب پیش ببرد و از سوی دیگر گاه به بیانیه‌ای سیاسی- اجتماعی پهلو می‌زند.
عنوان تند و تیز فیلم آغاز این نوع پیام سیاسی- اجتماعی است که در دل فیلم حل نمی‌شود و جدا می‌ایستد.
به نظر می‌رسد فیلمساز می‌خواهد در حین روایت داستانش انبوهی بغض فروخفته زنان را بیرون بریزد، در نتیجه برخی صحنه‌های فیلم گویی به میدانی برای نوعی تسویه‌حساب بدل می‌شود.
زمانی که شوهر فرزند نارو را می‌برد، رویارویی نارو با قدرت و دعوای کلامی آنها کاملا بی‌منطق است و بیشتر انتقامی بی‌جهت از همه مردان به نظر می‌رسد (این تنها صحنه‌ای نیست که با رفتار و گفتار اغراق‌آمیز نارو روبرو هستیم).
فیلم می‌خواهد محدودیت‌های ظالمانه مردان را - به حق- نقد کند، اما در یافتن راه و رسمی هنرمندانه به بن‌بست می‌رسد و به صحنه‌ها و دیالوگ‌های شعاری پناه می‌برد که در سطح می‌ماند.
هر چند در پایان قرار است به نتیجه‌ای خلاف عنوان فیلم و برخی صحنه‌های شعاری آن برسیم، اما شیوه ترسیم کردن موقعیت‌ها و نوع دیالوگ‌های فیلم، نتیجه‌گیری نهایی را کم‌رنگ جلوه می‌دهد و بیشتر، فیلم را به تصویری تند و تیز و شعاری علیه دنیای مردانه بدل می‌کند که با ورود طالبان و محدودیت‌های بیشتر کامل می‌شود.
با این حال فیلم در تصویر کردن یک برهه حساس، زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان، موفق است و می‌تواند به عنوان سندی از وضعیت زنان افغانستان در این برهه تلقی شود که با روز تاریخی هجوم مردم به فرودگاه به پایان می‌رسد.
اما درونیات نارو و عدم قدرت تصمیم‌گیری‌اش، حتی در صحنه‌های پایانی، برای زنی که در محل کارش استوار و ثابت‌قدم به نظر می‌رسید، چندان مجاب‌کننده نیست و پایان کازابلانکایی فیلم هم شاید بتواند برای تماشاگر عام جذاب باشد، اما صحنه‌ای به‌یاد‌ماندنی را شکل نمی‌دهد.
