ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، نسبت به ازسرگیری درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی هشدار داده و بر وضعیت شکننده پناهجویان افغان در ایران تأکید کرده است.
آقای بنت روز شنبه سوم اسد در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «پناهندگان افغان در ایران از جمله آسیبپذیرترین گروهها هستند و اغلب همچنان نادیده گرفته میشوند.» او از ادامه اعدامها در ایران به ویژه اعدام مهاجران افغان ابراز تاسف کرد.
پیشتر ریچارد بنت و گروهی از کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد با انتشار بیانیهای، ازسرگیری درگیریهای نظامی میان واشنگتن و تهران و گسترش دامنه آن به مناطق دیگر را محکوم کردند.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند که کنار گذاشتن تعهدات توافقشده برای پایان جنگ، «چشمانداز صلح را تضعیف میکند، به حقوق قربانیان جنگ آسیب میرساند و اعتماد متقابل لازم برای پایان پایدار درگیریها را از بین میبرد.»
آنان تأکید کردند که غیرنظامیان نباید هزینه این درگیریها را بپردازند و همه طرفها باید به قوانین بینالمللی حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، بهویژه اصول تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی، تناسب در حملات و اقدامات احتیاطی برای حفاظت از غیرنظامیان، پایبند باشند.
نگرانی از آسیب به زیرساختهای غیرنظامی
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است که حملات و ضدحملات نظامی میان امریکا و ایران در شبهای ۱۲ و ۱۳ جولای، مرحله تازهای از تشدید بحران را رقم زده و نگرانیها از گسترش بیشتر درگیریها در منطقه را افزایش داده است.
کارشناسان از گزارشها درباره آسیب به زیرساختهای غیرنظامی در ایران، از جمله بندرها، شبکههای انرژی، خطوط مواصلاتی و تأسیسات خدماتی، ابراز نگرانی کرده و هشدار دادهاند که چنین حملاتی میتواند دسترسی مردم به غذا، دارو و خدمات اساسی را مختل کند.
گرفتارشدن مردم میان «حملات خارجی» و «سرکوب داخلی»
در این بیانیه آمده است که در شرایط جنگ و سرکوب داخلی، گروههای آسیبپذیر از جمله زنان، کودکان، افراد دارای معلولیت، اقلیتها، پناهندگان و فقرا، بیش از دیگران آسیب میبینند و اغلب صدای آنان شنیده نمیشود.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل همچنین از ادامه اعدامها، بازداشتهای گسترده، شکنجه و گزارشهای مربوط به ناپدیدسازیهای اجباری در ایران ابراز نگرانی کرده و گفتهاند که مردم این کشور همزمان میان پیامدهای حملات خارجی و سرکوب داخلی گرفتار شدهاند.
آنان از همه طرفهای درگیر خواستهاند با کاهش فوری تنشها، حفاظت از غیرنظامیان را در اولویت قرار دهند و برای حل اختلافها دوباره به مسیر گفتوگو و مذاکره بازگردند.
طالبان در ماه میزان سال ۱۴۰۳ غلام حسین، فرمانده محلی تاجیکتبار خود را برای چندمین بار در ولسوالی چاهآب ولایت تخار بازداشت کرد.
استخبارات طالبان در آن زمان بیش از ۴۰۰ میل سلاح سبک و سنگین، چندین عراده موتر و مقدار زیادی مهمات او را ضبط کرده بود. غلام حسین همچنین مدتی را در زندان طالبان سپری کرد و پس از آزادی، از رفتن به زادگاهش در ولسوالی چاهآب منع شده بود.
منابع آگاه روز جمعه، دوم اسد، به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که محدودیتهای طالبان بر این فرمانده از حدود یک هفته به اینسو کاهش یافته است. به گفته منابع، طالبان به او اجازه داده است به ولسوالی چاهآب بازگردد.
در هفتههای اخیر، ولسوالی چاهآب تخار به یکی از کانونهای تنش در شمال افغانستان تبدیل شده است. منابع محلی از درگیریهای پراکنده میان طالبان و مردم محل بر سر استخراج معادن طلا خبر دادهاند. همزمان، گزارشهایی از اعتراضات باشندگان محل و سرکوب خونین آن از سوی طالبان نیز منتشر شده است.
به گفته منابع، غلام حسین در این مدت عمدتا در کابل اقامت داشت و گاهی به تالقان، مرکز ولایت تخار رفتوآمد میکرد. منابع افزودند که او بدون اجازه استخبارات طالبان حق سفر به هیچ نقطه دیگری را نداشت.
طالبان تاکنون بهگونه رسمی در این مورد اظهار نظر نکرده و مشخص نیست چه عواملی باعث تغییر موضع این گروه در قبال این فرمانده شده است.
غلام حسین از فرماندهان بشیر قانت، از چهرههای قدرتمند حزب اسلامی در تخار بود که در دولت پیشین به اتهام آزار و اذیت، قتل و باجگیری از مردم بازداشت شد، اما از زندان گریخت و سپس به طالبان پیوست.
او یکی از فرماندهان پرنفوذ تاجیکتبار طالبان در تخار به شمار میرفت.
بر اساس گزارشها، غلام حسین از معدن طلای نورآبه در ولسوالی چاهآب سود میبرد و صدها نیروی مسلح تحت فرمان خود داشت.
پیشتر اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان، در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای از کشورهای عضو این سازمان خواست طالبان را به اجرای تعهداتش در زمینه مبارزه با «تروریسم» و از بین بردن پناهگاههای گروههای «تروریستی» در افغانستان وادار کنند.
اسحاق دار گفت که تهدید «تروریسم» برخاسته از افغانستان یکی از جدیترین چالشهای امنیتی اسلامآباد است.
ذبیحالله مجاهد روز جمعه (دوم اسد) در واکنش به سخنان اسحاقدار گفت که طالبان به تعهد خود مبنی بر جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر پایبند است و اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
مجاهد بار دیگر حضور هر نوع «گروه تروریستی» در خاک افغانستان را رد کرد.
طالبان همواره اتهامات اسلامآباد درباره حضور و فعالیت گروههای مسلح در خاک افغانستان را رد کرده و میگوید اجازه نخواهند داد از قلمرو افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
با این حال، سازمانهای بینالمللی بارها با ارائه گزارشهای مستند از حضور فعال گروههای شبهنظامی در خاک افغانستان خبر دادهاند.
