طالبان پنجمین سالروز سقوط نظام جمهوری و بازگشت این گروه به قدرت را «سالروز نجات افغانستان از اشغال» خواند. این گروه از افغانها خواست شکرگزار باشند و برای تقویت «نظام» طالبان «شانهبهشانه» در کنار این گروه بایستند.
طالبان، روز شنبه، ۲۴ اسد، در بیانیهای به مناسبت پنجمین سالروز بازگشت این گروه به قدرت نوشت که افغانستان پنج سال پیش در نتیجه «مجاهدت و قربانی ملت شجاع افغان» از اشغال رهایی یافت.
این بیانیه سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت را «فتح بزرگ» خوانده و این رویداد را به مردم افغانستان، نیروهای طالبان و خانوادههای کشتهشدگان طالبان در جنگ تبریک گفت.
طالبان از افغانها خواست به مناسبت این رویداد «شکر» بهجا آورند و برای تحقق «آرمانهای جهاد» بیش از گذشته تلاش کنند.
در این بیانیه از مقامهای طالبان نیز خواسته شده است به «دین، شریعت و خدمت به مردم» توجه بیشتری داشته باشند و با مردم با «اخلاص، محبت و برادری» رفتار کنند.
طالبان در بخش دیگری از پیام خود گفته است که افغانستان میخواهد در فضای صلح و آرامش با همه کشورهای جهان زندگی کند و به هیچ کشوری اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.
این گروه همچنین از کشورهای دیگر خواسته است در «هیچگونه توطئهای» علیه افغانستان دخیل نشوند و به خاک، حریم و منافع این کشور احترام بگذارند.
در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، به دنبال فرار اشرف غنی، رئيسجمهور پیشین و تسلط طالبان بر کابل، حکومت جمهوری اسلامی افغانستان فرو پاشید و طالبان بار دیگر به قدرت رسید. هرچند طالبان هر سال این روز را با عنوانهای «روز فتح» و «روز پیروزی» تجلیل میکنند، اما بسیاری از مردم افغانستان در داخل و خارج، ۱۵ آگست را به منزله یک «روز سیاه» در تاریخ معاصر کشور به یاد میآورند.
یعقوب مجاهد در گفتوگو با تلویزیون ملی تحت کنترل طالبان، به مناسبت پنجمین سالگرد بازگشت این گروه به قدرت، پاکستان را متهم کرد که افراد «مخرب»، بهویژه اعضای داعش، را در امتداد خط دیورند و شهرهای بزرگ این کشور برای انجام فعالیت علیه افغانستان تجهیز و تمویل میکند.
مجاهد گفت که از «خواستههای بیجای» پاکستان چنین برمیآید که این کشور امنیت و پیشرفت افغانستان را تهدیدی علیه خود میداند.
او بدون اشاره به کشور و یا گروه خاصی ادعا کرد که برخی کشورها و حلقات، با انگیزههای شخصی، درباره حضور گروههای مخالف طالبان در افغانستان «ادعاهای نادرست» مطرح میکنند.
با اینحال، وزیر دفاع طالبان تصریح کرد که حکومت این گروه خواهان ادامه تنشهای منطقهای نیست و از حل اختلافات از راه گفتوگو حمایت میکند.
مجاهد همچنین گفت که طالبان تجهیزات و امکانات مورد نیاز یک ارتش را در اختیار دارد و شمار نیروهای اردوی این گروه در حال حاضر به حدود ۱۵۰ هزار نفر میرسد. او افزود که افغانستان ممکن است به دو تا سه برابر این شمار نیرو نیاز داشته باشد.
وزیر دفاع طالبان در بخش دیگری از سخنانش مدعی شد که «امنیت سراسری» در افغانستان تأمین شده و طالبان برای رسیدگی به مشکلات اقتصادی مردم نیز برنامه دارد.
این اظهارات مقام طالبان با گزارشهای مستند بینالمللی در تضاد قرار دارد؛ چنانچه گزارشهای سازمان ملل از تداوم بحران شدید معیشتی در افغانستان حکایت دارد. بر اساس برآورد سازمان ملل، در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۷.۴ میلیون افغان با ناامنی حاد غذایی روبهرو هستند که ۴.۷ میلیون نفر آنان در مرحله اضطراری قرار دارند.
مزید بر آن، گزارشهای نهادهای بینالمللی ادعای طالبان مبنی بر تامین «امنیت سراسری» را نیز به چالش میکشد. پیشتر تیم تحلیل و نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل در گزارش تازهای هشدار داد که افغانستان بار دیگر به پناهگاهی برای گروههای تروریستی تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، تهدیدهای تروریستی ناشی از افغانستان در مجموع تقریباً بدون تغییر باقی مانده و گروههای مختلف در این کشور همچنان امنیت پاکستان، چین و کشورهای آسیای مرکزی را تهدید میکنند.
مزید بر آن، در ماههای اخیر فعالیت گروههای مسلح مخالف طالبان در بخشهایی از افغانستان افزایش یافته و از درگیریهای مسلحانه در شماری از ولایتها گزارش شده است.
در تازهترین مورد، جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی طالبان در بدخشان، از چهار روز به اینسو با نیروهای طالبان در منطقه درگیر است.
همزمان، جبهه آزادی افغانستان، سپاهیان میهن، جبهه متحد افغانستان و جبهه مقاومت ملی نیز از افزایش عملیات خود علیه اهداف طالبان خبر دادهاند.
کریستینا مارکوس لاسن، نماینده دنمارک در سازمان ملل متحد، روز جمعه، ۲۳ اسد، همزمان با پنجمین سالگرد تسلط طالبان بر افغانستان، بیانیه مشترک ۵۶ کشور را به خوانش گرفت.
در این بیانیه آمده است که این کشورها تعهد خود را برای حفظ افغانستان در صدر دستور کار بینالمللی، همکاری از طریق سازمان ملل متحد و حمایت از مردم افغانستان تجدید میکنند.
کشورهای امضاکننده این بیانیه همچنین از طالبان خواستهاند تمامی فرامین و سیاستهای تبعیضآمیز خود را علیه زنان و دختران لغو و به حقوق بشر و آزادیهای اساسی مردم افغانستان احترام بگذارد.
پیش از این، ۲۴ گزارشگر ویژه و کارشناس سازمان ملل اعلام کردند که سرکوب سازمانیافته زنان و دختران در حاکمیت طالبان مصداق «آپارتاید جنسیتی» است و از کشورها خواستهاند برای بهرسمیتشناختن آن بهعنوان یک جنایت مستقل علیه بشریت حمایت کنند.
نمایندگی دنمارک در سازمان ملل نیز در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، بر تعهد این کشور برای در اولویت نگهداشتن افغانستان در دستور کار جامعه جهانی تاکید کرد.
در این یادداشت آمده است که کپنهاگ به حمایت از مردم افغانستان از طریق سازمان ملل ادامه خواهد داد.
نمایندگی بریتانیا در سازمان ملل نیز نوشته است که طالبان باید به نقض حقوق بشر از جمله «سرکوب وحشیانه زنان و دختران»، پایان دهد.
سویدن، لاتویا، لیتوانیا و شماری از کشورهای دیگر نیز این بیانیه را در صفحات خود در اکس بازنشر کردند و بر ضرورت پایان دادن به سیاستهای محدودکننده طالبان علیه شهروندان افغانستان تاکید کردند.
نمایندگی سویدن در سازمان ملل نوشت: «افغانستان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران از تحصیل در دورههای متوسطه و آموزش عالی منع شدهاند.» سویدن همچنین بر ادامه حمایت از مردم افغانستان تاکید کرده است.
این کشورها در پنج سال گذشته بارها از تداوم نقض حقوق بشر در افغانستان، بهویژه سرکوب و محدودیتهای گسترده علیه زنان و دختران، ابراز نگرانی کرده و از طالبان خواستهاند این سیاستها و فرامین تبعیضآمیز را لغو کنند.
با این حال، طالبان در این مدت از موضع خود عقبنشینی نکرده و در واکنش به انتقادهای بینالمللی، بارها از کشورها خواسته است از آنچه «مداخله در امور داخلی افغانستان» میخواند، خودداری کنند.
