سازمان عفو بینالملل با اشاره به گذشت پنج سال از تسلط طالبان اعلام کرد که حاکمیت این گروه منجر به یک بحران فاجعهبار حقوق بشری در افغانستان شده است. این سازمان از جامعه جهانی خواست تا برای پاسخگو کردن طالبان دست به اقدام یکپارچه و محکمتری بزند.
دفتر منطقهای عفو بینالملل در جنوب آسیا با راهاندازی یک کمپین جهانی تحت عنوان «سکوت را بشکنید؛ به نقض حقوق بشر در افغانستان پایان دهید»، تاکید کرد که پنج سال حاکمیت طالبان، حاصلی جز «بیکیفرمانی و بیعدالتی» برای مردم افغانستان نداشته است.
این سازمان حقوق بشری در دادخواست خود از جامعه بینالمللی خواسته است تا فورا یک مکانیسم پاسخگویی قوی و پایدار برای رسیدگی به نقض حقوق بشر در افغانستان ایجاد کند. عفو بینالملل همچنین بر لزوم استفاده از تمام ابزارهای فشار برای وادار کردن طالبان به احترام به حقوق زنان و دختران، پایان دادن به تعقیب جنسیتی، توقف مجازاتهای بدنی و ایجاد یک سیستم قضایی مستقل و بیطرف تأکید کرده است.
در همین راستا، این نهاد از شهروندان در سراسر جهان خواسته است با پیوستن به این جنبش جهانی، از دولتهای خود بخواهند که در برابر سرکوبهای جاری، اقدامات قاطع و ملموسی اتخاذ کنند.
یعقوب مجاهد در گفتوگو با تلویزیون ملی تحت کنترل طالبان، به مناسبت پنجمین سالگرد بازگشت این گروه به قدرت، پاکستان را متهم کرد که افراد «مخرب»، بهویژه اعضای داعش، را در امتداد خط دیورند و شهرهای بزرگ این کشور برای انجام فعالیت علیه افغانستان تجهیز و تمویل میکند.
مجاهد گفت که از «خواستههای بیجای» پاکستان چنین برمیآید که این کشور امنیت و پیشرفت افغانستان را تهدیدی علیه خود میداند.
او بدون اشاره به کشور و یا گروه خاصی ادعا کرد که برخی کشورها و حلقات، با انگیزههای شخصی، درباره حضور گروههای مخالف طالبان در افغانستان «ادعاهای نادرست» مطرح میکنند.
با اینحال، وزیر دفاع طالبان تصریح کرد که حکومت این گروه خواهان ادامه تنشهای منطقهای نیست و از حل اختلافات از راه گفتوگو حمایت میکند.
مجاهد همچنین گفت که طالبان تجهیزات و امکانات مورد نیاز یک ارتش را در اختیار دارد و شمار نیروهای اردوی این گروه در حال حاضر به حدود ۱۵۰ هزار نفر میرسد. او افزود که افغانستان ممکن است به دو تا سه برابر این شمار نیرو نیاز داشته باشد.
وزیر دفاع طالبان در بخش دیگری از سخنانش مدعی شد که «امنیت سراسری» در افغانستان تأمین شده و طالبان برای رسیدگی به مشکلات اقتصادی مردم نیز برنامه دارد.
این اظهارات مقام طالبان با گزارشهای مستند بینالمللی در تضاد قرار دارد؛ چنانچه گزارشهای سازمان ملل از تداوم بحران شدید معیشتی در افغانستان حکایت دارد. بر اساس برآورد سازمان ملل، در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۷.۴ میلیون افغان با ناامنی حاد غذایی روبهرو هستند که ۴.۷ میلیون نفر آنان در مرحله اضطراری قرار دارند.
مزید بر آن، گزارشهای نهادهای بینالمللی ادعای طالبان مبنی بر تامین «امنیت سراسری» را نیز به چالش میکشد. پیشتر تیم تحلیل و نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل در گزارش تازهای هشدار داد که افغانستان بار دیگر به پناهگاهی برای گروههای تروریستی تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، تهدیدهای تروریستی ناشی از افغانستان در مجموع تقریباً بدون تغییر باقی مانده و گروههای مختلف در این کشور همچنان امنیت پاکستان، چین و کشورهای آسیای مرکزی را تهدید میکنند.
مزید بر آن، در ماههای اخیر فعالیت گروههای مسلح مخالف طالبان در بخشهایی از افغانستان افزایش یافته و از درگیریهای مسلحانه در شماری از ولایتها گزارش شده است.
در تازهترین مورد، جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی طالبان در بدخشان، از چهار روز به اینسو با نیروهای طالبان در منطقه درگیر است.
همزمان، جبهه آزادی افغانستان، سپاهیان میهن، جبهه متحد افغانستان و جبهه مقاومت ملی نیز از افزایش عملیات خود علیه اهداف طالبان خبر دادهاند.
کریستینا مارکوس لاسن، نماینده دنمارک در سازمان ملل متحد، روز جمعه، ۲۳ اسد، همزمان با پنجمین سالگرد تسلط طالبان بر افغانستان، بیانیه مشترک ۵۶ کشور را به خوانش گرفت.
در این بیانیه آمده است که این کشورها تعهد خود را برای حفظ افغانستان در صدر دستور کار بینالمللی، همکاری از طریق سازمان ملل متحد و حمایت از مردم افغانستان تجدید میکنند.
کشورهای امضاکننده این بیانیه همچنین از طالبان خواستهاند تمامی فرامین و سیاستهای تبعیضآمیز خود را علیه زنان و دختران لغو و به حقوق بشر و آزادیهای اساسی مردم افغانستان احترام بگذارد.
پیش از این، ۲۴ گزارشگر ویژه و کارشناس سازمان ملل اعلام کردند که سرکوب سازمانیافته زنان و دختران در حاکمیت طالبان مصداق «آپارتاید جنسیتی» است و از کشورها خواستهاند برای بهرسمیتشناختن آن بهعنوان یک جنایت مستقل علیه بشریت حمایت کنند.
نمایندگی دنمارک در سازمان ملل نیز در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، بر تعهد این کشور برای در اولویت نگهداشتن افغانستان در دستور کار جامعه جهانی تاکید کرد.
در این یادداشت آمده است که کپنهاگ به حمایت از مردم افغانستان از طریق سازمان ملل ادامه خواهد داد.
نمایندگی بریتانیا در سازمان ملل نیز نوشته است که طالبان باید به نقض حقوق بشر از جمله «سرکوب وحشیانه زنان و دختران»، پایان دهد.
سویدن، لاتویا، لیتوانیا و شماری از کشورهای دیگر نیز این بیانیه را در صفحات خود در اکس بازنشر کردند و بر ضرورت پایان دادن به سیاستهای محدودکننده طالبان علیه شهروندان افغانستان تاکید کردند.
نمایندگی سویدن در سازمان ملل نوشت: «افغانستان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران از تحصیل در دورههای متوسطه و آموزش عالی منع شدهاند.» سویدن همچنین بر ادامه حمایت از مردم افغانستان تاکید کرده است.
این کشورها در پنج سال گذشته بارها از تداوم نقض حقوق بشر در افغانستان، بهویژه سرکوب و محدودیتهای گسترده علیه زنان و دختران، ابراز نگرانی کرده و از طالبان خواستهاند این سیاستها و فرامین تبعیضآمیز را لغو کنند.
با این حال، طالبان در این مدت از موضع خود عقبنشینی نکرده و در واکنش به انتقادهای بینالمللی، بارها از کشورها خواسته است از آنچه «مداخله در امور داخلی افغانستان» میخواند، خودداری کنند.
