پژوهش: اختلالات خواب از نشانههای اولیه آلزایمر است
پژوهشگران دانشگاه لیژ بلجیم دریافتهاند که بیدارشدنهای کوتاه و مکرر در جریان خواب ممکن است با خطر ژنتیکی بیشتر ابتلا به آلزایمر مرتبط باشد.
پژوهشگران دانشگاه لیژ بلجیم دریافتهاند که بیدارشدنهای کوتاه و مکرر در جریان خواب ممکن است با خطر ژنتیکی بیشتر ابتلا به آلزایمر مرتبط باشد.
آلزایمر یک بیماری پیشرونده مغزی و شایعترین نوع زوال عقل است که بهتدریج حافظه، تفکر و تواناییهای شناختی فرد را مختل میکند.
پژوهشگران دانشگاه لیژ، الگوی خواب بیش از ۵۰۰ فرد سالم را بررسی کردند. بیشتر شرکتکنندگان بین ۱۸ تا ۳۱ سال داشتند و گروهی از افراد ۵۰ تا ۶۹ ساله نیز در این مطالعه شامل بودند.
نتایج نشان داد در میان افراد گروه سنی بالاتر، کسانی که در جریان شب بیداریهای کوتاه و مکرر بیشتری داشتند، بهطور متوسط خطر ژنتیکی بالاتری برای ابتلا به آلزایمر داشتند. این ارتباط در افراد جوانتر مشاهده نشد.
پژوهشگران همچنین بخش کوچکی از مغز به نام «لوکوس سرولئوس» را بررسی کردند که در تنظیم خواب و بیداری نقش دارد. این بخش از مغز یکی از نخستین قسمتهایی است که ممکن است پروتینهای غیرطبیعی مرتبط با آلزایمر در آن تجمع کنند.
پونیت تالوار، پژوهشگر علوم اعصاب در دانشگاه لیژ، گفت بیدارشدنهای کوتاه در طول خواب را نباید بیاهمیت دانست. به گفته او، برخی الگوهای خواب ممکن است با تجمع پروتینهای مرتبط با آلزایمر در مغز و افزایش خطر ابتلا به این بیماری ارتباط داشته باشند.
گیلس واندوال، از پژوهشگران دانشگاه لیژ، گفت بررسی خواب در آینده میتواند در کنار سایر روشها برای شناسایی افراد آسیبپذیر در برابر آلزایمر، پیش از بروز علائم بیماری، استفاده شود.
با این حال، پژوهشگران تاکید کردهاند که یافتههای این مطالعه تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و ثابت نمیکند که بیداریهای کوتاه در خواب باعث آلزایمر میشود یا میتواند ابتلای یک فرد مشخص به این بیماری را پیشبینی کند.
این پژوهش در مجله علمی بینالمللی «سلیپ» منتشر شده است.
رئیسجمهور ایران میگوید تحریمهای امریکا، فشار مضاعفی بر اقتصاد این کشور وارد کرده و صادرات و واردات ایران را حدود ۳۵ درصد کاهش داده است. با وجود تشدید فشارهای اقتصادی، تهران بر ادامه مقاومت در برابر فشارهای امریکا تاکید کرده و همچنان موضع خود درباره تنگه هرمز را حفظ کرده است.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از حکومت ایران خواسته است برای مقابله با مشکلات اقتصادی و معیشتی، از جمله تورم، بیکاری و افزایش قیمتها، اقدامات جدی روی دست گیرد.
حکومت ایران اعلام کرده است که مهار تورم، مدیریت بازار، ایجاد فرصتهای شغلی، هدایت سرمایهگذاری به سمت تولید داخلی و کاهش تدریجی وابستگی به دالر، از محورهای اصلی برنامه آن برای مقابله با فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ و تحریمهاست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که شش ماه از آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با ایران میگذرد و مذاکرات میان تهران و واشنگتن همچنان در بنبست قرار دارد. حکومت دونالد ترامپ نیز فشارهای اقتصادی بر ایران را تشدید کرده است.
بر اساس گزارش رویترز، نرخ تورم سالانه در ایران در ماه گذشته به ۶۶ درصد رسیده است؛ موضوعی که فشار بر معیشت شهروندان این کشور را افزایش داده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، گفته است تهران در جریان تفاهمنامه موقت با امریکا در ماه جوزا، زمانی که واشنگتن اجازه فروش نفت ایران را داده بود، توانسته حدود ۹۰ میلیون بشکه نفت صادر کند.
رئیسجمهور ایران روز شنبه خواستار احیای این تفاهمنامه شد. این توافق که در اواخر ماه جوزای سال جاری امضا شده بود، بهدلیل اختلاف بر سر مفاد آن، بهویژه وضعیت تنگه هرمز، مدت کوتاهی بعد از هم پاشید.
با وجود تشدید فشارهای اقتصادی، تهران از مواضع خود در برابر امریکا عقبنشینی نکرده است. حکومت ایران اعلام کرده که دیپلماسی و دفاع را دو مسیر مکمل برای تامین منافع ملی، امنیت و تمامیت ارضی خود میداند و بهصورت همزمان دنبال خواهد کرد.
در همین حال، تلاشهای دیپلوماتیک برای پایان جنگ نیز ادامه دارد. محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، روز پنجشنبه با مقامهای ایرانی در تهران دیدار کرد و بر اهمیت بازگشت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید کرد. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، این مذاکرات را «خلاقانه» توصیف کرده است.
قطر و پاکستان پیشتر در میانجیگری برای دستیابی به تفاهمنامه جون میان ایران و امریکا نقش داشتند.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ مسیر انتقال حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایعشده جهان بود و بهدلیل اهمیت آن، وضعیت این آبراه همچنان یکی از محورهای اصلی تنش میان تهران و واشنگتن است.
دونالد ترامپ بارها گفته است تنگه هرمز باز است، اما نیروی دریایی سپاه پاسداران این ادعا را رد کرده و گفته است این آبراه بدون اجازه ایران برای کشتیها باز نیست.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا از توافقی برای تسلط امریکا بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داد؛ اقدامی که میتواند دسترسی پالایشگاههای امریکایی به نفت خام را افزایش دهد و از فشار قیمت سوخت بکاهد.
او جمعه ششم سنبله اعلام کرد واشنگتن با مشارکت شرکتهای خصوصی، «کنترول اکثریت» بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر اثباتشده نفت ونزوئلا، حجمی معادل حدود یکپنجم ذخایر عظیم نفتی این کشور، را به دست آورده است.
ترامپ جزئیات اندکی درباره ساختار حقوقی و مالی این توافق ارائه کرد و نام میدانهای نفتی یا شرکتهای مشارکتکننده را نیز اعلام نکرد. هنوز مشخص نیست امریکا چگونه قرار است کنترول اکثریتی خود را بر این ذخایر اعمال کند.
او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت مارکو روبیو، وزیر خارجه، و پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، با همکاری دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، این توافق را از طریق مشارکت با بخش خصوصی به دست آوردهاند.
به گفته ترامپ، اجرای این طرح هیچ هزینهای برای مالیاتدهندگان امریکایی نخواهد داشت. دولت او امیدوار است شرکتهای امریکایی بتوانند صنعت نفت فرسوده ونزوئلا را احیا کنند و تولیدات تازه این کشور را در اختیار پالایشگاههای امریکا قرار دهند.
میدانهای نفتی ممکن است به شرکتهای امریکایی اجاره داده شوند
اعلام ترامپ پس از چند هفته مذاکره میان واشنگتن و کاراکاس صورت گرفت. محور مذاکرات، فراهمکردن دسترسی بلندمدت شرکتهای امریکایی به مجموعهای از میدانهای نفتی ونزوئلا و تضمین انتقال نفت تولیدشده به ایالات متحده بوده است.
منابع آگاه پیشتر به رویترز گفته بودند دو طرف الگویی مبتنی بر اجاره را بررسی میکنند. براساس این الگو، ممکن است بهرهبرداری از میدانهای نفتی در مزایده به تولیدکنندگان امریکایی واگذار شود.
چنین سازوکاری با موانع حقوقی و قانون اساسی در ونزوئلا روبهرو خواهد بود، زیرا دولت این کشور طبق قوانین موجود، کنترول فعالیتهای اصلی صنعت نفت را در اختیار دارد. ترامپ توضیح نداد توافق تازه چگونه با این محدودیتها سازگار خواهد شد.
این طرح در صورت اجرا، نقش امریکا در صنعت نفت ونزوئلا را بهطور چشمگیری گسترش خواهد داد. واشنگتن از زمان دستگیری و برکناری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، در ماه جنوری، برای ایجاد جریان باثبات نفت خام این کشور به سوی پالایشگاههای امریکا و افزایش سرمایهگذاری شرکتهای امریکایی تلاش کرده است.
ونزوئلا بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان را در اختیار دارد، اما تولید روزانه آن تنها حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه است. سالها سرمایهگذاری ناکافی، سوءمدیریت و تحریم، ظرفیت تولید نفت این کشور را بهشدت کاهش داده است.
ارزیابی تازه نهادهای اطلاعاتی امریکا نشان میدهد کرملین معتقد است جنگ ایران توان نظامی واشنگتن را کاهش داده و زمینه را برای تشدید اقدامات روسیه علیه اوکراین و متحدان امریکا در اروپا فراهم کرده است.
جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، سهشنبه سوم سنبله در سفری محرمانه و کمسابقه به مسکو رفت تا درباره پیامدهای احتمالی این ارزیابی با مقامهای روس گفتوگو کند.
این نخستین سفر علنیشده یک رئیس سیا به روسیه از اواخر سال ۲۰۲۱ بود؛ زمانی که ویلیام برنز، رئیس وقت این سازمان، تلاش کرد کرملین را از حمله به اوکراین منصرف کند.
جزئیات گفتوگوهای رتکلیف در مسکو منتشر نشده است، اما یک فرد آگاه به روزنامه واشنگتنپست گفت رییس سیا به مقامهای روس هشدار داده که تشدید چشمگیر جنگ اوکراین میتواند نتیجهای معکوس داشته باشد. به گفته این فرد، رتکلیف تاکید کرده است که چنین اقدامی ممکن است دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، را به ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نزدیکتر کند.
سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، انجام این گفتوگوها را تایید کرد، اما گفت در این دیدارها «هیچ چیز غیرعادی» وجود نداشته است. کرملین نیز اعلام کرد رتکلیف با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ملاقات نکرده است. سیا و کاخ سفید از اظهارنظر درباره این سفر خودداری کردند.
این سفر در حالی انجام شد که بر اساس اطلاعات محرمانه امریکا، پوتین جنگ ششماهه با حکومت ایران را عاملی برای تضعیف موقعیت راهبردی واشنگتن میداند. ادامه عملیات نظامی علیه تهران ذخایر برخی تسلیحات کلیدی امریکا، از جمله سامانههای پدافندی پاتریوت، موشکهای کروز تاماهاوک و سامانههای موشکی تاکتیکی کوتاهبرد ارتش را کاهش داده است.
واشنگتنپست پیشتر نیز گزارش داده بود که امریکا حدود یکچهارم پهپادهای ریپر خود را از دست داده است. این پهپادها که هر فروند آنها بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دالر قیمت دارد، برای عملیات شناسایی و هدفگیری استفاده میشوند.
کمبود تسلیحات نگرانی متحدان امریکا در اروپا و آسیا را افزایش داده است. کشورهای آسیایی درباره توانایی واشنگتن برای بازدارندگی در برابر چین تردیدهایی مطرح کردهاند و کشورهای شرق اروپا، بهویژه اعضای ناتو در منطقه بالتیک، نگراناند که مسکو با استفاده از این شرایط فشارهای نظامی و امنیتی خود را افزایش دهد.
دولت ترامپ وجود کمبود جدی مهمات را رد کرده است، هرچند مقامهای امریکایی همزمان از تولیدکنندگان تسلیحات خواستهاند سرعت تولید را افزایش دهند. ترامپ همچنین نگرانیها درباره احتمال حمله روسیه به متحدان اروپایی امریکا را کماهمیت دانست و گفت پوتین «به قلمرو ناتو حمله نخواهد کرد.»
در اوکراین، بنبست نسبی در نبردهای زمینی با افزایش حملات دوربرد دو طرف همراه شده است. اوکراین مراکز مهم انرژی و زیرساختهای تجاری روسیه را هدف قرار میدهد و مسکو نیز حملات به مناطق مسکونی، تاسیسات صنعتی و نیروگاههای اوکراین را ادامه داده است.
کاهش ذخایر موشکهای رهگیر اوکراین نیز دست روسیه را برای ادامه حملات بازتر کرده است. کشورهای اروپایی وعده دادهاند موشکهای بیشتری در اختیار کییف قرار دهند، اما بخش قابلتوجهی از این تجهیزات تا سال آینده تحویل نخواهد شد.
همزمان، کشورهای اروپایی با مجموعهای از حملات موسوم به جنگ ترکیبی، موارد نقض حریم هوایی و ورود پهپادهای مشکوک روبهرو شدهاند. بسیاری از تحلیلگران و برخی دولتها روسیه را عامل احتمالی این اقدامات میدانند.
با این حال، منابع آگاه توضیح ندادهاند که اطلاعات مربوط به ارزیابی پوتین چگونه جمعآوری شده یا تحلیلگران سیا تا چه اندازه از صحت آن مطمئناند. از این رو، این ارزیابی بیش از آنکه نشاندهنده تصمیم قطعی مسکو برای گسترش رویارویی باشد، بیانگر نگرانی واشنگتن از محاسبات احتمالی کرملین در شرایط کاهش ذخایر نظامی امریکاست.
نیروی دریایی امریکا قصد دارد ناو هواپیمابر تئودور روزولت را با پنج هزار خدمه برای ماموریتی دستکم هفتماهه به خاورمیانه اعزام کند؛ ماموریتی که همزمان با ادامه جنگ با حکومت ایران، ممکن است به هشت ماه یا بیشتر برسد.
جان پریمن، درجهدار ارشد نیروی دریایی امریکا، چهارشنبه چهارم سنبله گفت فرمانده ناو از خدمه خواسته است خود را برای ماموریتی هشتماهه آماده کنند.
او گفت ملوانان میدانند که احتمالا بیش از هفت ماه از خانه دور خواهند بود. گروه ضربت تئودور روزولت قرار است طی هفتههای آینده از سندیگو حرکت کند و به حوزه فرماندهی مرکزی امریکا در خاورمیانه برود.
بر اساس گزارش انستیتوی نیروی دریایی امریکا، یواسانآی نیوز، انتظار میرود تئودور روزولت جایگزین ناو یواساس جرج واشنگتن شود که هفته گذشته وارد حوزه عملیاتی ناوگان پنجم امریکا شد.
نیروی دریایی امریکا حضور ناوهای هواپیمابر خود در دریای عرب را از زمان آغاز عملیات نظامی علیه حکومت ایران در ۹ حوت سال گذشته حفظ کرده است. این ناوها در حملات به اهداف در ایران و اجرای محاصره دریایی این کشور مشارکت داشتهاند.
ناو هواپیمابر یواساس جرج اچ. دبلیو. بوش نیز در منطقه فعالیت میکند. حضور همزمان و جابهجایی این ناوها نشان میدهد ارتش امریکا خود را برای ادامه عملیات در خاورمیانه آماده میکند.
تجربه آبراهام لینکلن نگرانیها را افزایش داد
اعزام تئودور روزولت در شرایطی برنامهریزی شده است که پیامدهای ماموریت طولانی یواساس آبراهام لینکلن، نگرانیهایی درباره سلامت روان خدمه و توان پشتیبانی نیروی دریایی امریکا ایجاد کرده است.
آبراهام لینکلن که نوامبر ۲۰۲۵ سندیگو را ترک کرده بود، بعدا برای مشارکت در عملیات نظامی علیه حکومت ایران به خاورمیانه فرستاده شد. این ناو بیش از ۲۵۰ روز را بدون توقف معمول در بندر در دریا گذراند و رکوردی در دوران معاصر ثبت کرد.
گزارشها از کمبود مواد غذایی و لوازم بهداشتی، آلودگی آب، مشکلات تاسیسات و افت روحیه خدمه حکایت داشتند. سیانان گزارش داده بود دستکم یک ملوان به دریا افتاد و بهسرعت نجات یافت؛ شرایط دقیق این حادثه در ابتدا روشن نبود.
گزارشهای دیگری نیز درباره تلاش برخی خدمه برای پریدن به دریا منتشر شد. خانوادههای ملوانان و شماری از قانونگذاران امریکایی در پی این گزارشها خواستار پاسخگویی مقامهای نظامی درباره شرایط ناو شدند.
پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، گزارشها درباره وخامت شرایط داخل آبراهام لینکلن را رد کرده بود و گفت وضعیت این ناو «کاملا نادرست بازنمایی شده است.»
اوپنایآی، سازنده چت جیپیتی، میگوید که شماری از عاملهای هوش مصنوعی ساخت این شرکت در جریان آزمایشهای داخلی، از محدودیتهای تعیینشده عبور کردند و به بخشهایی از سیستمهای خود اوپنایآی دسترسی یافتند. برخی از آنها حتی تلاش کردند رد فعالیتهای خود را پاک یا تغییر دهند.
عامل هوش مصنوعی به برنامهای گفته میشود که میتواند برای رسیدن به یک هدف، چند مرحله کار را با دخالت کمتر انسان انجام دهد.
اوپنایآی روز چهارشنبه در گزارشی ۳۷ صفحهای جزئیات این رویدادها را منتشر کرد. براساس این گزارش، برخی عاملهای هوش مصنوعی در جریان آزمایشها با یکدیگر همکاری کرده، راههای عبور از محدودیتها را به هم نشان داده و در برخی آزمونها برای کسب نتیجه بهتر تقلب کردهاند.
براساس این گزارش، این دو رویداد مهم در ۲۸ سرطان رخ داده است.
در یکی از موارد، عاملهای هوش مصنوعی از یک نقص در کمپیوتری که قرار بود در آن محدود بمانند استفاده کردند و توانستند از محیط آزمایشی خارج شوند و به سیستمهای دیگری که به آن وصل بود، دسترسی پیدا کنند.
در رویداد دیگری در همان روز، عاملهای هوش مصنوعی اطلاعات ورود به سیستمهای اوپنایآی را به دست آوردند و در بخش ابری یا کلود این شرکت تغییراتی ایجاد کردند.
اوپنایآی میگوید که هدف این فعالیتها سیستمهای خودکاری بود که عملکرد مدلهای هوش مصنوعی را ارزیابی میکردند. به گفته شرکت، این اقدامات در نهایت نتایجی را که برای ارزیابی ثبت شده بود، تغییر نداد.
گزارش همچنین نشان میدهد که بیش از یک عامل هوش مصنوعی اوپنایآی در هک کردن در ماه گذشته به پلتفرم «هاگینگ فیس» نقش داشتهاند. هاگینگ فیس یکی از پلتفرمهای شناختهشده برای توسعه و انتشار ابزارها و مدلهای هوش مصنوعی و نرمافزارهای متنباز است.
در دستکم یک مورد، عاملهای هوش مصنوعی اطلاعاتی درباره چگونگی ورود مخفیانه به شبکه هاگینگ فیس را با یکدیگر به اشتراک گذاشتهاند. اوپنایآی گفته است که ۷۰۰ عامل در این رویداد دخیل بودهاند.
گزارش نشان میدهد رفتارهای خارج از انتظار تنها به آزمایشهای امنیت سایبری محدود نبوده است. برخی عاملهای هوش مصنوعی در آزمونهایی که هیچ ارتباطی با هک و امنیت نداشت، از جمله کار با یک پایگاه اطلاعات پروتئین و یک جدول اطلاعاتی، نیز برای رسیدن به نتیجه بهتر راههای غیرمجاز پیدا کردهاند.
این بخش از گزارش توجه پژوهشگران ایمنی هوش مصنوعی را بیشتر جلب کرده است. دلیل آن این است که در آزمون امنیت سایبری، مدل عمدا برای پیدا کردن نقصهای نرمافزاری و ورود به سیستمها آموزش داده میشود. اما تقلب در کارهای کاملا متفاوت میتواند نشان دهد که این رفتار تنها به مهارتهای هک محدود نیست.
جفری لادیش، از موسسه تحقیقاتی «پالیسید ریسرچ»، گفت که اگر یک شاگرد فقط در درس کمپیوتر تقلب کند یک مسئله است، اما اگر در همه درسها تقلب کند، نگرانی بیشتر میشود.
براساس گزارش، برخی مدلهای هوش مصنوعی همچنین تلاش کردهاند که سابقه فعالیتهای خود را حذف یا تغییر دهند تا رفتار نادرست آنها کمتر قابل تشخیص باشد.
اوپنایآی پذیرفته است که برخی نشانههای اولیه میتوانست زودتر باعث واکنش شرکت شود. در گزارش آمده است: «با نگاه به گذشته، برخی نشانههای اولیهای که در این گزارش شناسایی شدهاند، میتوانستند واکنش زودتری را در پی داشته باشند.»
این شرکت میگوید که اکنون نظارت بر آزمایشهای هوش مصنوعی را افزایش داده، زیرساختهای تحقیقاتی خود را تقویت کرده و تدابیر بیشتری برای جلوگیری از رفتارهای ناخواسته یا زیانبار در نظر گرفته است.
اوپنایآی هشدار داده است که با سرعت بالای پیشرفت هوش مصنوعی، شرکتها باید چنین حملاتی را یک تهدید واقعی در آینده نزدیک بدانند.
این شرکت گفته است که حملات آینده عاملهای هوش مصنوعی میتواند پیچیدهتر از مواردی باشد که در این گزارش شرح داده شده است.