بانک مرکزی تحت کنترول طالبان اعلام کرد که در یک سال گذشته، در سراسر کشور اسکناسهای فرسوده به ارزش حدود ۲.۵ میلیارد افغانی را جمعآوری و از چرخه پولی خارج کرده است. این بانک هدف از جمعآوری و امحای اسکناسهای فرسوده را مدیریت بهتر پول نقد در بازار عنوان کرده است.
تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان، روز یکشنبه، هشتم سنبله به نقل از حسیبالله نوری، سخنگوی طالبان در بانک مرکزی افغانستان گزارش داد که روند جمعآوری اسکناسهای فرسوده در سراسر کشور همچنان ادامه دارد.
او از شهروندان خواست با مراجعه به بانک مرکزی افغانستان و بانکهای تجارتی، اسکناسهای فرسوده خود را با اسکناسهای جدید تعویض کنند.
بانک مرکزی تحت کنترول طالبان در ماه میزان ۱۴۰۱ از چاپ اسکناسهای جدید افغانی خبر داده بود. در همان زمان، تام وست، نماینده وقت امریکا برای افغانستان نیز گفته بود که براساس دو معامله ارزی، اسکناسهای افغانی تازه چاپ شده است.
طالبان در ماه قوس ۱۴۰۲ روند جمعآوری اسکناسهای فرسوده را در تمامی ولایتها آغاز کرد. مقامهای طالبان میگویند که از آغاز این روند تاکنون، میلیاردها افغانی اسکناس فرسوده را از چرخه پولی خارج کردهاند.
خبرگزاری باختر که زیر کنترول طالبان فعالیت میکند روز یکشنبه نوشت که این تفاهمنامهها در پایان نشستهای تجاری میان نمایندگان بخش خصوصی افغانستان و هیئت اقتصادی ولایت قشقهدریای اوزبیکستان امضا شد.
وزارت صنعت و تجارت طالبان میگوید مواد غذایی، نساجی و پوشاک، مصالح ساختمانی، مالداری، وسایل الکترونیکی و مبلمان از بخشهای شامل این تفاهمنامهها است.
احمدالله زاهد، معین وزارت صنعت و تجارت طالبان، در این نشست گفت افغانستان و اوزبیکستان، افزون بر همسایگی، ظرفیتهای اقتصادی مکمل دارند و استفاده مشترک از این ظرفیتها میتواند تجارت و سرمایهگذاری میان دو کشور را افزایش دهد.
او خواهان سادهسازی روندهای تجاری و ترانزیتی و رفع موانع موجود شد.
آقای زاهد همچنین گفت طالبان آماده است درباره انتقال کالاهای صادراتی افغانستان از مسیر اوزبیکستان گفتوگو کند.
تجارت طالبان و اوزبیکستان افزایش یافته است
کمیته ملی آمار اوزبیکستان میگوید ارزش تجارت دو طرف در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱.۷ میلیارد دالر رسید.
بر پایه این آمار، اوزبیکستان از جنوری تا نوامبر ۲۰۲۵ به ارزش ۱.۳ میلیارد دالر کالا به افغانستان صادر کرد.
این ارقام نشان میدهد که بخش عمده تجارت میان دو طرف را صادرات اوزبیکستان به افغانستان تشکیل میدهد.
تاشکند و طالبان در سال ۲۰۲۵ توافقنامه گسترش تجارت برای سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را امضا کردند.
مقامهای اوزبیکستان گفتند این برنامه با هدف افزایش تجارت و آسانسازی انتقال کالا از مسیر افغانستان تهیه شده است.
در ثور امسال نیز شرکتهای افغانستان و جمهوری قرهقالپاقستان اوزبیکستان ۱۰ تفاهمنامه تجاری به ارزش ۱۱۲ میلیون دالر در مزارشریف امضا کردند.
در اسد امسال، بازرگانان افغانستان و اوزبیکستان در کابل ۲۲ تفاهمنامه دیگر به ارزش بیش از ۲۰۰ میلیون دالر امضا کردند. حدود ۳۰۰ بازرگان اوزبیکستانی در آن نشست شرکت داشتند.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، در آن نشست گفت هدف دو طرف رساندن حجم تجارت سالانه به پنج میلیارد دالر است. او همچنین گفت ۱۰ هزار تن پنبه افغانستان بهگونه آزمایشی به اوزبیکستان صادر شده و قرار است حدود ۱۰۰ هزار تن دیگر نیز صادر شود.
مقامهای طالبان و اوزبیکستان در ماههای گذشته نشستهای متعددی را در کابل، مزارشریف، تاشکند و ترمذ برگزار کردهاند. محور این گفتوگوها افزایش دادوستد، کاهش موانع ترانزیتی، گسترش سرمایهگذاری و استفاده از مسیر اوزبیکستان برای انتقال کالاهای افغانستان بوده است.
عاملان این رویدادها تاکنون بازداشت نشدهاند و نتایج تحقیقات درباره این پروندهها نیز اعلام نشده است.
در تازهترین رویداد در روز جمعه، ششم سنبله یک پناهجوی افغان در منطقه کچلاغ در نزدیکی کویته در تیراندازی افراد مسلح ناشناس کشته شد. پولیس پاکستان این رویداد را تایید کرد اما هویت قربانی را اعلام نکرده است.
در دوم سنبله نیز دو نظامی سابق افغان به نامهای احمد و ادیب در نزدیکی شفاخانه شیخ زاید در مسیر کویته-مستونگ به دست افراد مسلح ناشناس کشته شدند.
در حادثه دیگری از تیراندازی افراد مسلح ناشناس به غیرنظامیان افغان در نزدیکی همین منطقه در ۲۷ اسد نیز سه افغان کشته و یک نفر دیگر زخمی شدند. زخمی این رویداد به پولیس گفته بود که برای کار به منطقه گلستان در عبدالله قلعه میرفته است.
در ۲۴ اسد نیز حضرتالله، پولیس حکومت پیشین هدف تیراندازی قرار گرفت و کشته شد. او پس از بازگشت طالبان به قدرت به پاکستان رفته و در کویته زندگی میکرد. یک روز پس از این رویداد یک افغان دیگر در در منطقه هزارگنجی کویته کشته شد.
در این رویداد هفت نفر دیگر نیز زخمی شدند. به گفته منابع، این رویداد پس از درگیری میان نظامیان سابق افغان رخ داده بود. در ماه فبروری نیز دو زن افغان در تیراندازی نیروهای امنیتی پاکستان در منطقه پروم در پنجگور کشته شدند.
در این رویداد سه نفر دیگر زخمی شدند. پولیس پاکستان در آن زمان گفته بود که این افراد بهگونه غیرقانونی عازم ایران بودند. در ششم ثور امسال نیز دو افغان در تیراندازی در منطقه گلستان عبدالله قلعه کشته شدند.
براساس گزارشها این افراد برای کارگری به این منطقه رفته بودند. اواخر جوزای امسال نیز نیروهای امنیتی پاکستانی در روستای هوتآباد بهسوی یک موتر تیراندازی کردند که منجر به کشته شدن یک افغان و سه نفر دیگر شده بود.
حدود یک هفته پس از این رویداد سه شهروند دیگر افغانستان در یک حمله پهپادی ادعایی طالبان در منطقهای از شهرستان پشین زخمی شدند.
در بسیاری از این رویدادها عاملان حملات تاکنون بازداشت نشدند و نتایج تحقیقات اعلام نشده است. افغانستان اینترنشنال درباره این رویدادها با بابر یوسفزی، مشاور امور داخلی حکومت بلوچستان تماس گرفت.
این مقام پاکستانی اما تا زمان نشر این گزارش، به پرسشها پاسخ نداده است. افغانهای ساکن پاکستان نگران هستند که ادامه چنین رویدادهایی در بلوچستان امنیت آنان را با خطر مواجه کرده است.
مسجدی روز جمعه، ۶ سنبله، در حاشیه یک مراسم در خراسان جنوبی و در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم گفت نیروهای فاطمیون در نبرد با گروههای تکفیری و تروریستی نقش «بینظیری» داشتهاند.
معاون نیروی قدس همچنین با اشاره به روابط ایران و افغانستان گفت دو کشور «همواره پشتیبان و یاریرسان یکدیگر بودهاند» و اکنون نیز روابط خوبی در زمینههای مختلف دارند. او با اشاره به مرز مشترک دو کشور گفت همسایگان باید در زمینههای اقتصادی، فرهنگی و سایر حوزهها همکاری همهجانبه داشته باشند.
مسجدی پیشتر نیز در گفتوگو با تلویزیون معمار، نقش نیروهای افغان در حمایت از جمهوری اسلامی ایران و مقابله با گروههای «تکفیری» را «بسیار بینظیر» توصیف کرده بود.
نیروی قدس شاخه برونمرزی سپاه پاسداران ایران است و مسئولیت عملیات و فعالیتهای این نیرو در خارج از ایران و حمایت از گروههای همسو با جمهوری اسلامی را بر عهده دارد.
لشکر فاطمیون متشکل از جنگجویان شیعه افغان است که با حمایت ایران برای جنگ در سوریه تشکیل شد. اعضای این گروه در کنار نیروهای مورد حمایت ایران در سوریه و عراق جنگیدهاند. جمهوری اسلامی فاطمیون را بخشی از «محور مقاومت» میداند، اما منتقدان آن را یکی از نیروهای نیابتی ایران در منطقه میخوانند.
جمهوری اسلامی ایران در حالی از نقش فاطمیون تمجید میکند که اخیراً گزارشهایی درباره نارضایتی در صفوف این گروه، بهدلیل روابط نزدیک تهران با طالبان، منتشر شده است.
یک فرمانده لشکر فاطمیون در ۱۵ اسد به افغانستان اینترنشنال گفت که تعامل گرم تهران با طالبان به نارضایتی در میان اعضای این گروه شبهنظامی دامن زده است.
این منبع گفت اظهارات سیدحسن مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل، مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی جنگ علیه طالبان را «مقاومت» نمیداند، شماری از اعضای فاطمیون را خشمگین کرده است. به گفته او، اعضای فاطمیون مقاومت علیه طالبان را ضروری میدانند.
مشکور کابلی، روحانی نزدیک به جمهوری اسلامی و جبهه مقاومت، نیز این نارضایتی را تایید کرد و گفت: «این تنها حرف یک نفر نیست، بلکه تمامی اعضای لشکر فاطمیون به اتفاق دلشان برای افغانستان میتپد، اما آنان را تهدید کردهاند و فشار آوردهاند.»
مرتضوی اخیراً اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی از هیچ جریان سیاسی یا نظامی مخالف طالبان برای مقابله با این گروه حمایت نمیکند.
