نیکلاس برنز، سفیر پیشین امریکا در ناتو میگوید واشنگتن پس از حملات ۱۱ سپتامبر از حمایت گسترده متحدان خود برخوردار شد، اما حضور ۲۰ ساله در افغانستان بهتدریج هدف اصلی ماموریت امریکا را مبهم کرد. او با اشاره به همبستگی کشورها گفت که امریکا در سیاست خارجی خود به متحدانش نیاز دارد.
برنز در گفتوگو با شبکه سیانان گفت که مهمترین درس حملات ۱۱ سپتامبر برای امریکا، نیاز این کشور به دوستان و متحدانش در جهان است.
او هنگام وقوع حملات تنها ۱۲ روز بود که کارش را بهعنوان سفیر امریکا در ناتو آغاز کرده بود. برنز گفت که پس از حملات نمیتوانست با کاخ سفید، وزارت خارجه یا پنتاگون تماس بگیرد، اما سفیران کانادا، دنمارک، ناروی و آیسلند با او تماس گرفتند و حمایت خود را از امریکا اعلام کردند.
به گفته برنز، آنان گفتند که در کنار امریکا خواهند ایستاد و در صورت نیاز، این کشور را در افغانستان همراهی خواهند کرد. متحدان واشنگتن همچنین برای فعالکردن ماده پنجم پیمان ناتو اعلام آمادگی کردند. براساس این ماده، حمله به یک عضو ناتو، حمله به همه اعضای آن تلقی میشود.
او افزود که تا روز بعد، همه اعضای ناتو با این تصمیم موافقت کردند. برنز این همبستگی را برای امریکا که با فاجعه بزرگی روبهرو شده بود، «روحیهبخش» خواند.
سفیر پیشین امریکا در ناتو گفت که در ۲۱ سنبله ۱۳۸۰ با کاندولیزا رایس، مشاور وقت امنیت ملی امریکا، صحبت کرد و به او گفت که واشنگتن به دوستانش نیاز دارد. رایس در پاسخ گفت: «خوب است که در جهان دوستانی داشته باشیم.»
«تصور نمیکردیم ۲۰ سال بمانیم»
برنز گفت که در اوایل حمله به افغانستان هیچکس در حکومت امریکا تصور نمیکرد که حضور این کشور در افغانستان ۲۰ سال طول بکشد. او گفت: «ما مدت زیادی ماندیم و بهنوعی درک خود را از هدف روشن ماموریتمان از دست دادیم.»
به گفته برنز، شماری از متحدان امریکا نیز در افغانستان ماموریتهای بسیار خطرناکی را بر عهده گرفتند و تلفات سنگینی دادند.
او گفت که امریکا باید به متحدانش احترام بگذارد، با آنان همکاری کند و به دیدگاههایشان گوش دهد. برنز افزود که واشنگتن با وجود برخورداری از قدرت زیاد، برای پیشبرد سیاستهای خود در جهان به همکاری دیگر کشورها نیاز دارد.
پشیمانی از حمایت از جنگ عراق
برنز در بخش دیگری از این مصاحبه گفت که از حمایت خود از حمله امریکا به عراق در سال ۱۳۸۲ پشیمان است. او در آن زمان سفیر امریکا در ناتو بود و از مداخله نظامی در عراق حمایت میکرد، اما اکنون آن تصمیم را اشتباه میداند.
برنز گفت: «فکر میکنم ورود به عراق تصمیم اشتباهی بود.» او افزود که گرفتارشدن امریکا در «باتلاق عراق»، ادامه حضور ۱۱ ساله در این کشور و کشتهشدن شمار زیادی از مردم نیز اشتباه بود.
او گفت که یکی از دشوارترین مسائل سیاست جهانی، تشخیص زمان مناسب برای مداخله نظامی است.
برنز برای توضیح این دشواری به سخنان مادلین آلبرایت، وزیر خارجه پیشین امریکا اشاره کرد. به گفته او، آلبرایت گفته بود که بزرگترین حسرتش مداخلهنکردن امریکا در نسلکشی رواندا در سال ۱۳۷۳ بود. در آن نسلکشی حدود یک میلیون نفر در چند ماه کشته شدند.
برنز گفت که تصمیمگیری درباره زمان مداخله یا خودداری از آن، یکی از پیچیدهترین مسائلی است که رهبران سیاسی با آن روبهرو میشوند. او تاکید کرد که تجربه حملات ۱۱ سپتامبر نشان داد امریکا، با وجود قدرت نظامی و سیاسی خود، بدون دوستان و متحدانش نمیتواند سیاستهای جهانی خود را پیش ببرد.
سازمان بهداشت جهانی در ماه سرطان گفت که از ۱۹۰.۸ میلیون دالر مورد نیاز برای پاسخ صحی افغانستان در سال ۲۰۲۶، تنها ۱۷ درصد آن تأمین شده است.
این سازمان همچنین گفت از آغاز سال جاری حدود ۱۵۰ مرکز صحی به دلیل کمبود بودجه بسته شده یا فعالیت خود را متوقف کردهاند.
آقای مجاهد گفت طالبان با موسسههای بینالمللی در تماس است تا همکاری در بخشهای مهم ادامه یابد.
برنامه توسعه سازمان ملل متحد گفته است که کمکهای بینالمللی به افغانستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶.۵ درصد کاهش یافته است.
سازمان ملل پارسال درخواست بودجه خود برای سال ۲۰۲۶ را به دلیل کاهش حمایتهای جهانی به ۳۳ میلیارد دالر کاهش داد. بودجه پیشنهادی این سازمان در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۷ میلیارد دالر بود.
در این نشست از مجاهد درباره گزارش اوچا مبنی بر بستهشدن ۲۹۵ مرکز صحی و متاثرشدن حدود دو میلیون نفر پرسیده شد. مجاهد گفت ممکن است شماری از این مراکز به دلیل از دستدادن کمک یا تمویل خارجی بسته شده باشند.
او میگوید طالبان برای فعالیت مراکز صحی محدودیتی ندارد و خواستار فعالماندن این مراکز است.
سازمان ملل در گزارش سال ۲۰۲۶ خود گفته است تعلیق آموزش طبی زنان از دسامبر ۲۰۲۴، شمار کارکنان زن بخش صحت را کاهش داده و عرضه خدمات صحی را ضعیف کرده است.
این سازمان به بسته شدن چندین مرکز صحی در افغانستان به دلیل محدودیتهای طالبان اشاره کرده است.
کمبود پزشکان زن
مجاهد در پاسخ به پرسشی درباره کمبود احتمالی پزشکان زن در صورت بازنشدن مکتبها برای دختران، گفت که وزارت صحت تلاش کرده است کارمندان خود را حفظ و تقویت کند.
یوناما در ۱۹ قوس ۱۴۰۴ هشدار داد که ادامه ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی دختران، افغانستان را از پزشکان زن مورد نیاز امروز و آینده محروم میکند. این نهاد پیشتر نیز گفته بود ممنوعیت آموزش زنان و دختران در انستیتوتهای طبی به نظام صحی افغانستان آسیب میزند.
تدوین اسناد برای بخشهای صحی
مجاهد گفت وزارت صحت عامه طالبان اسنادی را در زمینه دارو و غذا، تخلفات طبی، رفتار و اخلاق طبی، قانون پرستاری و بخشهای مختلف صحی تهیه کرده است.
به گفته او، معیارهایی برای تمویل خدمات صحی، نظارت بر کیفیت و اعتباردهی شفاخانههای خصوصی نیز آماده شده است.
مجاهد گفت که در سال گذشته ۶۰ پروژه ساختمانی صحی در افغانستان تکمیل شده است.
سخنگوی طالبان در این نشست خبری افزود که یک پارک صنعتی ویژه برای تولید داروهای داخلی در ولسوالی میربچهکوت کابل منظور شده و سهم تولیدات داخلی دارو به بیش از ۳۰ درصد رسیده است.
او افزود روند اعتباردهی و درجهبندی ۴۰ شفاخانه خصوصی و ارزیابی دو هزار و ۱۷۸ مرکز صحی دولتی و خصوصی نیز انجام شده است.
او افزود یک هزار و ۲۹۵ تن دوا، محصولات صحی و مواد غذایی غیرقانونی، تاریخگذشته و غیرمعیاری از بین برده شده و به ۱۰۷ مورد تخلف طبی رسیدگی شده است.
وضعیت محیط زیستی
مجاهد در بخش محیط زیست گفت بیش از ۲۵ هزار فعالیت آلودهکننده در مرکز و ولایتها نظارت و بررسی شده و هفت هزار و ۱۵۸ سفارش برای رعایت معیارهای محیط زیستی صادر شده است.
مجاهد گفت ۱۱ تفاهمنامه همکاری برای اجرای پروژههای محیط زیستی در کابل، بامیان، بدخشان، ننگرهار، فاریاب، بلخ و تخار امضا شده و ۵۶۸ برنامه آموزشی و آگاهیدهی درباره محیط زیست در دانشگاهها، مدرسهها و مکتبها برگزار شده است.
او همچنین از نهاییشدن پیشنویس قانون کنترول و کاهش آلودگی محیط زیست، تهیه طرزالعمل تجارت بینالمللی حیوانات و نباتات وحشی، پیشنویس تنظیم مواد کیمیاوی، پیشنویس سیاست توسعه پایدار محیط زیست و نهاییشدن استراتژی تغییرات اقلیمی خبر داد.
