حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» از فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور، بهدلیل اظهاراتش درباره سیاست «بازمهاجرت» در دادگاه شکایت کیفری کرده است. این حزب سخنان مرتس را «توهینآمیز و افتراآمیز» خوانده و مدعی شده است که این اظهارات از نظر کیفری قابل پیگرد است.
ثبت شکایت کیفری به معنای مجرم شناختهشدن مرتس یا آغاز قطعی محاکمه نیست. مقامهای عدلی آلمان باید بررسی کنند که آیا اظهارات صدراعظم زمینه پیگرد کیفری دارد یا خیر.
اشتفان براندنر، مدیر پارلمانی حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان»، روز جمعه، ۲۰ سنبله، اعلام کرد که این شکایت در پی اظهارات فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در جریان بحث عمومی درباره بودجه در پارلمان ثبت شده است.
مرتس روز چهارشنبه سیاست موسوم به «بازمهاجرت» این حزب را «پاکسازی قومی بر اساس منشا و رنگ پوست» توصیف کرد. وبسایت رسمی پارلمان آلمان نیز این بخش از سخنان صدراعظم را منتشر کرده است.
براندنر اظهارات مرتس را «کاملا غیرقابل قبول» خواند و گفت این حزب خود را پایبند به قانون اساسی آلمان میداند.
این شکایت در ادامه درگیری لفظی شدید میان فریدریش مرتس و آلیس وایدل، یکی از رهبران حزب «آلترناتیو برای آلمان»، در پارلمان این کشور مطرح شده است.
وایدل در جریان بحث بودجه، حکومت مرتس را به «شکست کامل» متهم کرد و گفت رایدهندگان در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت، حزب دموکرات مسیحی به رهبری او را بهشدت مجازات کردهاند.
مرتس در پاسخ، حزب «آلترناتیو برای آلمان» را «نیروی مخرب» خواند و گفت این حزب با سیاستهای کنونی خود نمیتواند در سطح آلمان به اکثریت دست یابد.
تندترین بخش این رویارویی به سیاست مهاجرتی این حزب مربوط میشد. مرتس گفت حکومت او نیز خواهان اخراج افرادی است که حق اقامت در آلمان را ندارند، اما میان این افراد و میلیونها مهاجری که در آلمان زندگی و کار میکنند، تفاوت قایل است.
این تنشها پس از پیروزی چشمگیر حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت شدت گرفته است. این حزب با کسب ۴۳.۸ فیصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت و ۳۹ کرسی از مجموع ۸۳ کرسی پارلمان ایالتی را به دست آورد، اما نتوانست اکثریت مطلق را کسب کند.
سیانان به نقل از پنج منبع گزارش داد بیش از ۱۰۰ مستشار نظامی امریکا در عربستان سعودی، اطلاعات و پشتیبانی هدفگیری در اختیار این کشور قرار میدهند؛ همزمان، تشدید نبرد با حوثیها نگرانیها درباره گشودهشدن جبههای تازه را افزایش داده است.
بر بنیاد گزارش سیانان، نیروهای امریکایی در چوکات یک فرماندهی مشترک تازهتأسیس فعالیت میکنند که طی هفتههای اخیر شکل گرفته است. یکی از مقامهای امریکایی شمار این نیروها را حدود ۲۰۰ تن اعلام کرد.
به گفتهی منابع سیانان، تشکیل این فرماندهی در پی نشانههایی از افزایش کمکهای جمهوری اسلامی به حملات حوثیها علیه عربستان سعودی صورت گرفته است.
امریکا همچنان به عربستان سعودی کمک کرده تا از ابزاری برای هدفگیری استفاده کند که امکان دیدن لحظهای تحولات میدان نبرد را در اختیار افسران نظامی قرار میدهد. یک مقام امریکایی این ابزار را مشابه سیستم «میون» پنتاگون توصیف کرد.
منبع دیگری نیز گفت واشنگتن برای حملات عربستان علیه حوثیها، اطلاعات مکانی و جغرافیایی مورد نیاز برای هدفگیری را در اختیار ریاض قرار میدهد.
امریکا مستقیماً در حملات سهم ندارد منابع سیانان تأکید کردند کمکهای کنونی امریکا با محدودیتهای سختگیرانهای همراه است و نیروهای این کشور مستقیماً در حملات علیه حوثیها سهم نمیگیرند.
امریکا همچنان برخلاف دورههای پیشین جنگ یمن، به طیارههای نظامی عربستان سعودی تیلرسانی (سوخترسانی) نمیکند و دیگر پشتیبانیهای عملیاتی را در اختیار این کشور قرار نمیدهد.
یکی از منابع، هدف از حضور مستشاران امریکایی را کمک به اجرای «روان و مسلکی» عملیات عربستان سعودی توصیف کرد. منابع دیگر نیز این مأموریت را ادامه همکاریهای استخباراتی و آموزشی پیشین میان واشنگتن و ریاض دانستند.
وزارت دفاع (جنگ) آمریکا در پاسخ به سیانان اعلام کرد بهطور معمول در بارهی مسائل استخباراتی اظهار نظر نمیکند. سفارت عربستان در واشنگتن نیز تا زمان نشر گزارش به درخواست این شبکه برای اظهار نظر پاسخ نداده بود.
پیشروی حوثیها نگرانیها را افزایش داد افزایش حمایت امریکا از عربستان سعودی همزمان با شدت گرفتن درگیریها در شبهجزیرهی عرب صورت میگیرد. به گزارش سیانان، نبردهای روزهای اخیر از سال ۲۰۲۲ تاکنون در شدیدترین سطح خود قرار گرفتهاند.
حوثیها پنجشنبه ۱۹ سنبله یک بندر راهبردی در دریای سرخ را تصرف کردند؛ اقدامی که میتواند توانایی این گروه برای تهدید تنگهی بابالمندب را افزایش دهد. این گروه همچنان اوایل هفته در حملات راکتی و طیارههای بدون سرنشین (پهپادی) به عربستان دهها غیرنظامی را کشت.
بابالمندب دریای سرخ را به اقیانوس هند وصل میکند و یکی از مسیرهای اصلی تجارت و انتقال انرژی در جهان به شمار میرود. گسترش درگیریها به این آبراه، دومین مسیر مهم کشتیرانی خاورمیانه را همزمان با بحران تنگهی هرمز در معرض تهدید قرار میدهد.
شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک میگوید که امسال جلو چند مورد استفاده مشکوک از مدلهای پیشرفته خود را گرفته است که میتوانستند به تحقیقات درباره ساخت سلاحهای بیولوژیک کمک کنند.
نیویارک تایمز روز پنجشنبه گزارش داد که شرکت آنتروپیک نتوانسته با قطعیت مشخص کند که تحقیقات بیولوژیک انجامشده با هوش مصنوعی این شرکت اهداف علمی داشتهاند یا برای مقاصد مخرب صورت گرفتهاند. با این حال، آنتروپیک به دلیل خطرات بالقوه، حسابهای مرتبط را مسدود کرده است.
این جزئیات در گزارش تازه آنتروپیک درباره سوءاستفاده از مدلهای هوش مصنوعی این شرکت، از جمله چتبات «کلود»، منتشر شدهاند.
جیکوب کلاین، از مدیران آنتروپیک گفت که تشخیص هدف واقعی چنین تحقیقاتی دشوار است، زیرا پژوهشهایی که به تولید واکسین و پیشرفتهای پزشکی کمک میکنند، میتوانند برای مهندسی عوامل بیماریزای خطرناک نیز به کار روند. به گفته او، کاربران مشکوک نیات مخرب خود را آشکار نمیکنند و همین موضوع تشخیص سوءاستفاده را پیچیده میسازد.
در یک نمونه که در ماه می اتفاق افتاد، دانشمندی از کلود برای تنظیم درخواست بودجه جهت پژوهش روی ویروس «چیکونگونیا» استفاده کرد. این طرح شامل ایجاد تغییرات ژنتیکی در ویروس و آزمایش آن روی حیوانات بود. این نوع تحقیقات که به «افزایش کارکرد» معروفاند، در کنار کاربرد علمی، میتوانند به ساخت ویروسهای خطرناکتر منجر شوند.
آنتروپیک اعلام کرد که این مورد زمانی نگرانکنندهتر شد که مشخص گردید قرار است پژوهش در یک موسسه تحقیقاتی نظامی انجام شود. کلاین گفت که اگرچه مشخص نیست هدف نهایی استفاده تسلیحاتی بوده یا خیر، اما اجرای چنین طرحی در یک نهاد نظامی نگرانکننده است.
این شرکت نام پژوهشگران، موسسات یا کشورهای مرتبط را افشا نکرده، اما تاکید کرد که برخی کاربران برای عبور از سیستمهای ایمنی، محدودیتهای دسترسی را دور زده و هدف واقعی خود را پنهان کرده بودند.
آنتروپیک میافزاید که مدلهای قدیمیتر توانایی چندانی برای کمک به تحقیقات خطرناک نداشتند، اما مدلهای جدید در تحلیلهای پیچیده توانمندتر شدهاند. این موضوع نگرانیها را درباره احتمال استفاده از هوش مصنوعی برای توسعه عوامل بیماریزا افزایش داده است.
سوزان مونارز، میکروبیولوژیست و کارشناس صحت عامه که این گزارش را پیش از انتشار بررسی کرده، گفت که این یافتهها نشان میدهند برخی افراد و نهادها در صددند از هوش مصنوعی برای ساخت عوامل بیماریزا استفاده کنند. او افزود این فناوری در کنار منافع طبی، این خطر را دارد که افراد مخرب فعالیت خود را در پوشش پژوهشهای مشروع پنهان کنند.
اندرو وبر، مقام پیشین وزارت دفاع امریکا و عضو ارشد شورای خطرهای استراتژیک، این یافتهها را نگرانکننده خواند و خواستار محدود شدن دسترسی به مدلهای پیشرفته زیستشناسی فقط برای پژوهشگران مورد اعتماد شد.
گزارش آنتروپیک ابعاد دیگری از سوءاستفاده را نیز فاش کرده است. بر اساس این گزارش، عوامل حکومتهای چین و ایران از کلود برای نظارت بر مخالفان و مهاجران چینی و ایرانی استفاده کردهاند. همچنین رسانههای حکومتی روسیه از این ابزار برای تولید تبلیغات آنلاین و انتشار ادعاهای ساختگی درباره انتخابات مولداوی بهره بردهاند.
این گزارش به تلاش برای بهکارگیری کلود در طراحی سلاحهای متعارف مانند تفنگ، راکت، طیارههای بدون سرنشین و بمب نیز اشاره میکند. آنتروپیک سه مورد از این فعالیتها را در چین، دو مورد در روسیه و یک مورد در یمن شناسایی کرده است. نیویارک تایمز نوشت که قرائن نشان میدهد مورد یمن به شورشیان حوثی مرتبط بوده است.
بیستوپنج سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر پرونده خالد شیخ محمد، یکی از متهمان اصلی طراحی این حملات، هنوز به صدور حکم نرسیده است. یک قاضی نظامی امریکا، ۱۶ جوزای ۱۴۰۷ را برای آغاز محاکمه او و سه متهم دیگر تعیین کرده، اما سابقه این پرونده نشان میدهد که این تاریخ نیز احتمالاً قطعی نیست.
خالد شیخ محمد در سال ۲۰۰۳ در پاکستان بازداشت شد. او پس از چند سال نگهداری در بازداشتگاههای مخفی سازمان سیا، در سال ۲۰۰۶ به گوانتانامو منتقل شد. او و چند متهم دیگر در سال ۲۰۱۲ رسماً تفهیم اتهام شدند، اما پرونده از آن زمان عمدتاً در مرحله پیش از محاکمه باقی مانده است.
اعترافی که از پرونده کنار گذاشته شد
اندیشکده امریکایی سوفان روز پنجشنبه در مطلبی نوشت که یکی از دلایل اصلی طولانی شدن پرونده، اختلاف بر سر شواهدی است که پس از بازجوییهای سیا به دست آمدهاند. خالد شیخ محمد در بازداشت سیا تحت روشهای خشن بازجویی، از جمله ۱۸۳ بار غرق مصنوعی یا القای حس خفگی با آب، قرار گرفت. همین موضوع بعدها به یکی از مهمترین چالشهای حقوقی پرونده تبدیل شد.
براساس قوانین امریکا، اعترافات و اظهارات بهدستآمده از طریق شکنجه در دادگاه قابل استناد نیستند. حکومت جورج دبلیو بوش در سالهای پس از ۱۱ سپتامبر برخی روشهای خشن بازجویی، از جمله القای حس خفگی با آب را «روشهای بازجویی پیشرفته» میخواند و استدلال میکرد که این روشها از نظر حقوقی شکنجه محسوب نمیشوند.
در تازهترین تحول مهم، مایکل شراما، قاضی نظامی پرونده، در اگست امسال حکم داد که اظهارات خالد شیخ محمد به ماموران افبیآی در سال ۲۰۰۷ نمیتواند در دادگاه استفاده شود. قاضی تشخیص داد که این اظهارات داوطلبانه نبوده و تحت تاثیر شکنجه و فشارهای دوره بازداشت سیا بیان شده است. او همچنین گفت که به خالد شیخ محمد درباره حق سکوت و دسترسی به وکیل اطلاع داده نشده بود.
این تصمیم کار دادستانها را دشوارتر میکند، زیرا اعترافات سال ۲۰۰۷ از شواهد مهم آنان بود. با این حال، دادستانی فدرال میگوید که شواهد دیگری، از جمله سوابق تماسهای تلفنی و اطلاعات مالی، در اختیار دارد که به گفته آنان ارتباط خالد شیخ محمد با القاعده و طرح ربودن هواپیماها را نشان میدهد.
دادستانهای نظامی امریکا تصمیم گرفتهاند که به کنار گذاشته شدن این اعترافات اعتراض نکنند. آنان نگراناند که درخواست تجدیدنظر، تاریخ تعیینشده برای محاکمه در جون ۲۰۲۸ را بار دیگر به تاخیر بیندازد.
توافقی که لغو شد
پرونده در سال ۲۰۲۴ برای مدتی به سمت پایان یافتن پیش رفت. خالد شیخ محمد و دو متهم دیگر با وزارت دفاع امریکا به توافقی رسیدند که براساس آن، در برابر پذیرش اتهام، به جای مجازات اعدام به حبس ابد محکوم میشدند.
اما لوید آستین، وزیر دفاع وقت امریکا این توافق را لغو کرد و پرونده بار دیگر به مسیر محاکمه با احتمال صدور حکم اعدام بازگشت. این تصمیم نیز کشمکشهای حقوقی را ادامه داد.
پیش از آن قرار بود محاکمه در سال ۲۰۲۱ برگزار شود، اما این برنامه عملی نشد. قاضی کنونی همچنین درخواست دادستانها برای آغاز محاکمه در جنوری ۲۰۲۷ را رد کرد و گفت این زمانبندی واقعبینانه نیست.
چرا این پرونده اینقدر طولانی شده است؟
اندیشکده سوفان نوشت که بخش مهمی از پیچیدگی پرونده به این پرسش حقوقی برمیگردد که آیا شواهدی که پس از شکنجه یا فشار شدید به دست آمدهاند، میتوانند در دادگاه استفاده شوند یا نه.
حکومت امریکا خالد شیخ محمد را از طراحان اصلی حملات ۱۱ سپتامبر میداند که نزدیک به سه هزار کشته بر جا گذاشت. اما استفاده از شکنجه در بازجوییهای اولیه باعث شده است اعتبار و قابلیت استفاده از بخشی از شواهد با چالش روبهرو شود و روند محاکمه سالها به درازا بکشد.
اکنون پنجم جون ۲۰۲۸ برای آغاز محاکمه تعیین شده است، اما برگزاری آن به تکمیل مراحل متعدد پیش از محاکمه بستگی دارد و احتمال تاخیر دوباره همچنان وجود دارد.
۲۵ سال انتظار خانوادههای قربانیان
تأخیر در این پرونده برای خانوادههای نزدیک به سه هزار قربانی حملات ۱۱ سپتامبر اهمیت ویژهای دارد. بسیاری از آنان یک ربع قرن است که در انتظار محاکمه و صدور حکم علیه متهمان این حملاتاند. برخی از اعضای سالخورده این خانوادهها نگراناند که پیش از پایان پرونده نتیجه نهایی آن را نبینند.
تعیین تاریخ جدید میتواند امید تازهای ایجاد کند، اما سابقه پرونده نشان میدهد که هنوز نمیتوان با اطمینان گفت که محاکمه در سال ۲۰۲۸ برگزار خواهد شد.
پرونده خالد شیخ محمد نمونهای از پیامدهای حقوقی استفاده از شکنجه در مبارزه با تروریسم است. امریکا پس از حملات ۱۱ سپتامبر شماری از مظنونان را در خارج از خاک خود بازداشت و تحت بازجوییهای خشن قرار داد. سالها بعد، استفاده از همین روشها به یکی از موانع اصلی محاکمه متهمان این حملات تبدیل شده است.
به این ترتیب، ۲۵ سال پس از ۱۱ سپتامبر، پرسش فقط این نیست که خالد شیخ محمد چه زمانی محاکمه خواهد شد. پرسش مهمتر این است که آیا پروندهای که سالها درگیر شکنجه، شواهد مناقشهبرانگیز، توافقهای لغوشده و کشمکشهای حقوقی بوده، سرانجام به یک حکم نهایی خواهد رسید یا نه.
والاستریت ژورنال گزارش داد مشاوران ارشد دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در جلسات خصوصی، احتمال ادامه «جنگ ایران» تا پایان دوره ریاستجمهوری او در جنوری ۲۰۲۹ را مطرح کردهاند؛ ارزیابی که با وعدههای علنی ترامپ درباره پایان سریع جنگ در تضاد است.
به نوشته این روزنامه، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا، مارکو روبیو، وزیر خارجه، و شماری دیگر از مقامهای ارشد در جلساتی در دفتر بیضی و اتاق وضعیت به ترامپ گفتهاند که [حکومت] ایران ممکن است در برابر محاصره دریایی و دیگر فشارهای نظامی امریکا به مقاومت ادامه دهد.
مقامهای امریکایی به والاستریت ژورنال گفتهاند این وضعیت میتواند جنگ را تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ و حتی پس از مراسم تحلیف رئیسجمهور بعدی در جنوری ۲۰۲۹ طولانی کند.
این ارزیابیهای غیرعلنی در حالی مطرح شده است که ترامپ روز چهارشنبه ۱۸ سنبله گفت جنگ «بلافاصله» پس از انتخابات میاندورهای نوامبر پایان مییابد، زیرا به گفته او، [حکومت] ایران «دیگر نمیتواند دوام بیاورد».
ترامپ همچنین بارها تاکید کرده است نیروهای [حکومت] ایران شکست خوردهاند و حکومت این کشور بهزودی تسلیم خواهد شد. با این حال، نزدیکان رئیسجمهور امریکا میگویند او در گفتوگوهای خصوصی خواهان پایان سریع جنگ است، اما همزمان از محاصره اقتصادی بلندمدت ایران حمایت میکند.
جنگ با حکومت ایران اکنون وارد هفتمین ماه خود شده و بر اساس این گزارش، تاکنون ۱۸ نظامی امریکایی در آن کشته شدهاند.
امریکا برای محاصره بلندمدت آماده میشود
دولت ترامپ در راهبرد جدید خود میکوشد با ترکیب محاصره دریایی و تحریمهای شدید، جمهوری اسلامی را به برچیدن برنامه هستهای ایران وادار کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری امریکا، این راهبرد را که «عملیات طرد اقتصادی» نام گرفته، جایگزینی برای ورود به عملیات رزمی گسترده معرفی کرده است.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت ترامپ تواناییهای نظامی [حکومت] ایران را نابود کرده و با «قدرتمندترین محاصره دریایی در تاریخ جهان» و تحریمهای گسترده، باقیمانده اقتصاد این کشور را فلج میکند.
او در پاسخ به پرسشها درباره ادامه جنگ گفت: «تنها رئیسجمهور ترامپ میداند چه کاری و در چه زمانی انجام خواهد داد.»
ونس نیز هفته گذشته حاضر نشد زمان مشخصی برای پایان مناقشه ارائه کند. او با وجود محاصره و ادامه حملات پراکنده گفت وضعیت کنونی را «جنگ» توصیف نمیکند.
معاون رئیسجمهور امریکا گفت ارائه یک «جدول زمانی ساختگی» غیرمسئولانه خواهد بود، زیرا [حکومت] ایران میتواند از آن بهرهبرداری کند. او تهران را به نقض تعهدات و ادامه حمله به کشتیهای تجاری متهم کرد.
استقرار نیروهای امریکایی تا سال ۲۰۲۷ تمدید شد
والاستریت ژورنال پیش از این گزارش داده بود پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، ماموریت شماری از نیروهای مستقر در خاورمیانه را تا سال ۲۰۲۷ تمدید کرده است. هدف از این اقدام، حفظ گزینههای نظامی ترامپ در صورت طولانی شدن مناقشه عنوان شده است.
پنتاگون همچنین قصد دارد ماموریت برخی واحدهای پدافند هوایی را بدون تعیین تاریخ قطعی پایان تمدید کند. این یگانها برای رهگیری موشکها و پهپادها در نقاط مختلف خلیج فارس مستقر شدهاند.
در مجموع حدود ۵۰ هزار نیروی امریکایی در منطقه حضور دارند.
رویترز به نقل از منابع خود گزارش داد که پاکستان پیام هشدارآمیز عربستان سعودی را به ایران منتقل کرده و از تهران خواسته است که برای توقف حملات حوثیهای یمن به خاک عربستان اقدام کند.
منابع عربستانی، پاکستانی و ایرانی به رویترز گفتند که این تلاش هماهنگ با هدف جلوگیری از گسترش بحران در منطقه انجام شده است.
حوثیها روز سهشنبه، ۱۷ سنبله یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط و تاسیسات نفتی شهرهای اطراف آن را هدف قرار دادند. در این حملات ۷۳ نفر زخمی شدند. این یکی از بزرگترین حملات به عربستان سعودی از زمان آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با ایران در ماه فبروری بود.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، روز چهارشنبه گفت که جنگندههای عربستان سعودی در ۱۲ ساعت گذشته ۵۴ حمله هوایی در ولایتهای مختلف یمن انجام دادهاند. او هشدار داد که این حملات «بیپاسخ و بدون مجازات نخواهد ماند».
تشدید جنگ در یمن جبهه نظامی دیگری را در خاورمیانه گشوده است که میتواند عرضه جهانی انرژی را تهدید کند. همزمان، ایران و امریکا نیز بزرگترین موج حملات متقابل به کشتیها در منطقه خلیج فارس را از آغاز جنگ دو کشور به راه انداختهاند.
هشدار پاکستان به ایران درباره حملات حوثیها بهدلیل پیمان دفاعی این کشور با عربستان سعودی و ترکیه اهمیت ویژهای دارد. مقامهای پاکستانی تاکید کردهاند که هرگونه نقش نظامی پاکستان به دفاع از خاک عربستان محدود خواهد بود.
با این حال، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان گفت که گسترش حملات به داخل عربستان میتواند سازوکار امنیتی مشترک میان ریاض، انقره و اسلامآباد را فعال کند. خواجه آصف در گفتوگو با یک شبکه تلویزیونی پاکستان گفت: «تجاوز به یک کشور، تجاوز به هر سه کشور تلقی خواهد شد.»
او افزود: «هیچ ابهام یا تردیدی وجود ندارد. تجاوز بدون تحریک یا سرایت درگیری به عربستان سعودی قطعاً این توافق را فعال خواهد کرد.»
نگرانی از گسترش جنگ نیابتی
ورود پاکستان به این بحران، پس از سالها تلاش برای حفظ توازن در روابط با عربستان سعودی و ایران نشان میدهد که اسلامآباد حملات حوثیها را جدی میگیرد. منابع به رویترز گفتند که پیام پاکستان به تهران روشن بود: ایران باید حوثیها را مهار کند، در غیر این صورت جنگ نیابتی ممکن است به بحرانی گستردهتر در منطقه تبدیل شود.
یک دیپلومات ارشد در منطقه گفت که پاکستان در ۲۴ ساعت گذشته این پیام را به ایران رسانده و از تهران خواسته است که از نفوذ خود برای توقف حملات حوثیها به عربستان استفاده کند.
یک مقام ارشد ایرانی نیز تایید کرد که پاکستان روز سهشنبه این پیام را به تهران منتقل کرده است. به گفته این مقام، پاسخ تهران این بود که «ایران حوثیها را کنترول نمیکند».
با این حال، دو منبع ایرانی گفتند که تهران هفته گذشته از حوثیها خواسته بود حملات خود به عربستان سعودی را افزایش دهند. به گفته آنان، ایران وعده کمک مالی و تسلیحات بیشتر داده و چند فرمانده سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات به یمن رفتهاند.
دیپلومات منطقهای گفت که اسلامآباد میکوشد پیش از آنکه درگیریها به مرحلهای برسد که ریاض خواهان نقش فعالتر پاکستان در دفاع از عربستان شود، حوثیها را مهار کند.
او گفت: «پاکستان با عربستان سعودی توافق دارد، اما امیدوارم وضعیت به جایی نرسد که پاکستان ناچار شود عملاً وارد عمل شود. پاکستان در حال حاضر راهحل دیپلوماتیک را دنبال خواهد کرد.»
هماهنگی دفاعی پاکستان، عربستان و ترکیه
یک منبع پاکستانی گفت که مقامهای عربستان سعودی در ریاض با نمایندگان ارشد نظامی پاکستان و ترکیه دیدار کردهاند تا درباره پاسخ به حملات حوثیها هماهنگی کنند.
به گفته این منبع، سه کشور توافق کردهاند که نیروهایشان وارد یمن نشوند و هرگونه اقدام احتمالی از داخل خاک عربستان سعودی انجام شود.
یک منبع پاکستانی دیگر گفت که تاکنون تصمیمی درباره مشارکت پاکستان در حملات تلافیجویانه گرفته نشده است. او تاکید کرد که پیمان نظامی اسلامآباد و ریاض ماهیت دفاعی دارد و تنها به حفاظت از خاک عربستان مربوط میشود.
براساس این گزارش، نیروهای پاکستانی میتوانند در داخل عربستان سعودی حمایت نظامی، فنی، زمینی یا هوایی ارائه کنند، اما در عملیات رزمی در خاک کشورهای دیگر شرکت نخواهند کرد.
یک دیپلومات منطقهای گفت که فشار ایران و حوثیها ممکن است نتیجهای برخلاف انتظار تهران داشته باشد. به گفته او، ایران با تهدید امنیت کشورهای خلیج فارس برای فشار بر واشنگتن و پایاندادن به محاصره بنادرش، ممکن است عربستان سعودی، پاکستان، ترکیه و دیگر متحدان امریکا را به همکاری امنیتی نزدیکتر سوق دهد.
ادامه محاصره ایران از سوی امریکا
مقامهای منطقهای نشانهای نمیبینند که واشنگتن قصد کاهش فشار بر ایران را داشته باشد. یک دیپلومات گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، ظاهراً مصمم است محاصره ایران را تا زمان دستیابی تهران و واشنگتن به توافق ادامه دهد. قطر نیز بیسروصدا در حال بررسی پیشنهادهای تازهای برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره است.
یک منبع منطقهای دیگر گفت که پاسخ نظامی عربستان سعودی همچنان بر حوثیها متمرکز خواهد بود و مستقیماً ایران را هدف قرار نخواهد داد.
به گفته این منبع، مقامهای سعودی نیز باور ندارند که حملات حوثیها بتواند امریکا را به پایاندادن به محاصره ایران وادار کند. انتظار نمیرود ریاض از واشنگتن بخواهد که این محاصره را لغو کند، زیرا ترامپ فشار اقتصادی مداوم را موثرترین راه برای کشاندن ایران به مذاکره میداند.