محتسبان امر به معروف طالبان شماری از صرافان بازار قندهار را بازداشت کردند
منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که محتسبان امر به معروف طالبان در قندهار به بازار صرافیها یورش برده و شماری از صرافان و کارمندان آنان را با خود بردهاند. به گفته منابع، این افراد به اتهام تراشیدن ریش بازداشت شدهاند.
منابع در قندهار روز چهارشنبه، ۲۵ سنبله به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که محتسبان ریاست امر به معروف طالبان در این ولایت به بازار صرافیها رفته و بر فعالیت صرافان و کارمندان این بازار نظارت کردهاند.
به گفته منابع محلی، نیروهای مسلح طالبان نیز محتسبان امر به معروف را در این عملیات همراهی میکردند. بر اساس اطلاعات رسیده، ماموران طالبان شماری از صرافان و کارمندان آنان را به اتهام تراشیدن ریش و رعایت نکردن دستورات امر به معروف بازداشت کردهاند.
شماری از نمایندگان بازار صرافی قندهار از ریاست امر به معروف خواستهاند افراد بازداشتشده را آزاد کند. تاکنون طالبان به این درخواست پاسخ نداده و افراد بازداشتشده همچنان در بند این گروه به سر میبرند.
طالبان پیش از این نیز مغازههای شماری از صرافان در بازار کفایت مزارشریف را بستهاند. این گروه در سالهای گذشته محدودیتهای مختلفی از جمله درباره ظاهر و پوشش مردان، گذاشتن ریش و رعایت مقررات اعلام شده از سوی وزارت امر به معروف اعمال کرده است.
این محدودیتها در ولایتهای مختلف افغانستان همچنان ادامه دارد و نیروهای امر به معروف طالبان در موارد مختلف بر نحوه اجرای این مقررات نظارت میکنند.
سالها پیش عکسی از یک زن جوان با پوشش آزاد و عادی بر روی بامی در تهران در شبکههای اجتماعی منتشر و به سرعت فراگیر شد. عدهای میگفتند محال است اینجا پایتخت جمهوری اسلامی باشد و دیگران به برج میلاد اشاره میکردند که در زمینه عکس دیده میشد. عکس واقعی بود.
آن عکس را هدی رستمی، عکاس ایرانی گرفته بود.
دیدن عکسی از یک زن بدون حجاب اجباری در تهران، تا همین سالهای پسین، همینقدر غریب بود و گاهی به نام آزادیهای یواشکی سر از رسانههای بیرونی درمیآورد.
امروزه حجاب در ایران دیگر اجباری نیست؛ در قاموس جمهوری اسلامی هنوز اجباری است، اما برای مردم عادی نه.
اکنون در شهرهای بزرگ و کوچک ایران، دیدن زنان جوانی که رها از حجاب اجباری، نسیم آزادی در میان موهایشان جولان میدهد، دیگر صحنه ناآشنایی نیست. هرچند هنوز نهادهای رسمی برای «ارشاد» مردم بهسوی زندگی به شیوه موردپسند نظام وجود دارد و قانونی که «عفاف» و پاکدامنی را به حجاب گره میزند، هنوز نافذ است. هنوز هستند تندروهایی که در تریبونهای رسمی، از منبر مسجد و صفحه تلویزیون گرفته تا صحن مجلس شورای اسلامی، برای آزادیهایی که مردم با چنگ و دندان بهدست آوردهاند، خط و نشان میکشند.
پیشینه حجاب اجباری در ایران
زنان در نخستین ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی علیه حجاب اسلامی تظاهرات کردند
زنان تحت حاکمیت جمهوری اسلامی، از دیرباز برای بهدست آوردن آزادی در پوشش تلاش میکردهاند و جمهوری اسلامی از همان اوایل شکلگیری، کوشید پوشش اجباری خود را به نام حجاب اسلامی به زنان تحمیل کند. در ۱۵ حوت (اسفند) ۱۳۵۷، دو هفته پس از پیروزی انقلاب اسلامی، روحالله خمینی برای زنان ایرانی تکلیف تعیین کرد که «با حجاب بيرون بيايند نه اينکه خودشان را بزک کنند». بنیانگذار جمهوری اسلامی در آن سخنرانی که روز بعد خبرش در روزنامهها منتشر شد، گفت «کار در ادارات (برای زنان) ممنوع نيست اما بايد زنان با حجاب اسلامی باشند». پس از نشر این خبر، هزاران زن به خیابانها برآمدند و در مخالفت با حجاب اجباری شعار دادند «نه روسری، نه توسری». آن اعتراضها اختلاف نظر میان رهبران جمهوری اسلامی بر سر نوع پوشش زنان را برجسته کرد. مخالفت در کف جامعه و دو دستگی در داخل نظام، اجرای سیاستهای سختگیرانه درباره حجاب را کمی به تاخیرانداخت. خمینی تا دو سال بعد فرمانی درباره حجاب صادر نکرد، اما در شروع تابستان ۱۳۵۹، به رئيسجمهور وقت (ابوالحسن بنیصدر) دستور داد از ورود زنان بدون حجاب اسلامی به ادارات دولتی جلوگیری کند. مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۳ قانون مجازات اسلامی را تصویب کرد. در آن قانون گفته شده بود که هر زنی بدون حجاب اسلامی در فضای عمومی دیده شد، باید ۷۲ ضربه شلاق بخورد. آن قانون هنوز در ایران نافذ است. قانون و موضع جمهوری اسلامی درباره نوع پوشش زنان هیچگاه تعدیل نشد. آنچه در سالهای بعد باعث تغییر در چهره ظاهری زنان شد، مقاومت خود زنان و همراهی مردان بود.
عطش زنان ایرانی برای آزادی به حدی بوده است که جمهوری اسلامی هم در بزنگاههایی مانند انتخابات و راهپیماییهای حکومتی، کوشیده آن را مصادره به مطلوب کند تا نشان دهد که مردم از طیفهای گوناگون، به این نظام دلبستهاند.
«انقلاب» زن، زندگی، آزادی
مرگ حکومتی مهسا امینی، زن جوانی که با وجود داشتن روسری و مانتو به رنگ تیره، به بهانه بدحجابی دستگیر شد و دربازداشت «گشت ارشاد» درگذشت، نقطه عطف مبارزات زنان ایرانی علیه حجاب اجباری بود. مهسا (ژینا) امینی، همانگونه که به زبان کُردی بر سنگ مزار اولیهاش نوشتند، نمُرد، بلکه نامش اسم رمز یک انقلاب شد. انقلاب «زن، زندگی، آزادی».
شواهد نشان میدهد که جامعه ایران هیچگاه با حجاب اجباری کنار نیامد
در این انقلاب مردان ایرانی شانه به شانه زنان به خیابانها برآمدند، به خونخواهی مهسا شعار دادند و برای آزادی خواهران و مادران و دختران خود از حجاب اجباری، در برابر گلولههای آتشین نظام سینه سپر کردند. امای افغانستان
جمهوری اسلامی در مخالفت با زنان، با همتای شرقی خود، تحریک اسلامی طالبان، تفاوت چندانی ندارد. آنچه در ایران زمینه تحول و باز شدن شرایط را فراهم کرد، همراهی مردان و ریشهدار نبودن مواضع ضدزن جمهوری اسلامی در میان جامعه بود.
محدودیتهای طالبان در کنار سنتهای سخت اجتماعی، افغانستان را به زندان زنان تبدیل کرده است
در نقطه مقابل، آنچه شرایط را برای زنان افغانستان دست و پاگیرتر کرده، همراهی نکردن مردان است. ترکیب قوانین سختگیرانه طالبانی و سنتهای دستوپاگیر اجتماعی، در کنار بیتوجهی اکثریت مردان به رنج زنان، افغانستان را به مخوفترین زندان زنان در جهان تبدیل کرده است.
گزارش تازه آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به شورای امنیت که بازه زمانی ۲۲ مه تا ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ را پوشش میدهد، از افزایش فعالیت و حملات گروههای مخالف طالبان، ادامه درگیریها میان طالبان و پاکستان، تداوم نقض حقوق بشر و وخامت وضع اقتصادی در افغانستان حکایت دارد.
دبیرکل ملل متحد در تازهترین گزارش خود درباره افغانستان میگوید که گروههای مسلح مخالف طالبان در فاصله اول ماه مه تا آخر جولای، مسئولیت ۸۸ حمله در ۲۱ ولایت افغانستان را بر عهده گرفتهاند.
سازمان ملل اعلام کرد که از میان این حملات، ۵۵ مورد آن را تایید کرده است. ملل متحد گفت حملات مخالفان طالبان در ماه جولای افزایش چشمگیری داشت و به ۳۰ حمله رسید.
ملل متحد گفته است که جبهه آزادی افغانستان، جبهه مقاومت ملی، قطعه سبز، جبهه سپاهی میهن، جبهه استقلال افغانستان، جبهه جمهوریت، جبهه متحد افغانستان، جبهه مقاومت اندراب، نهضت آزادی و عدالت، جبهه آزادیبخش اسلامی مردم افغانستان، نهضت آزادیبخش اسلامی مردم افغانستان و جبهه بسیج ملی، مسئولیت این حملات را بر عهده گرفتهاند.
بر اساس گزارش، گروههای مخالف مسلح طالبان در این دوره غیرمتمرکزتر، پراکندهتر و بیشتر متمرکز بر مناطق محلی بودهاند.
این حملات عمدتاً شامل کمین و حمله به ایستهای بازرسی نیروهای طالبان و تأسیسات نظامی این گروه بوده است. از جمله، نیروهای وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در هرات در ۱۲ جون و در کابل در ۲۲ جون هدف حمله قرار گرفتند.
در گزارش آمده در پنجم جون یک بمبگذار انتحاری در بیرون یک مکتب پسرانه در کابل، در نزدیکی محل اقامت معاون والی طالبان، مواد منفجره را منفجر کرد. هیچ گروهی مسئولیت این رویداد را بر عهده نگرفت.
گزارش میافزاید که جبهه سپاهی میهن در ۱۷ جولای برای مدت کوتاهی ساختمانهای اداری در ولسوالی یفتل پایین بدخشان را تصرف کرد و سپس عقبنشینی کرد.
همچنین جبهه آزادی افغانستان در ۲۴ جولای به یک ایست بازرسی نیروهای امنیتی طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان حمله کرد. بر اساس گزارش، طالبان این حمله را دفع و کنترول خود بر منطقه را حفظ کردند؛ با این حال، درگیریهای پراکنده در این منطقه ادامه یافت.
ناامنی در افغانستان ۱۱ درصد افزایش یافته است
در گزارش تازه آنتونیو گوترش، دبیرکل ملل متحد، به شورای امنیت آمده است که از اول ماه مه تا ۳۱ جولای، ۲ هزار و ۹۴۷ رویدادهای امنیتی در افغانستان ثبت شده است.
بر اساس این گزارش، شمار این رویدادها در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافته است.
مرز افغانستان و پاکستان همچنان ناآرام است
دبیرکل ملل متحد در گزارش تازه خود به شورای امنیت گفته است که مرز افغانستان و پاکستان از اول ماه مه تا ۳۱ جولای، در پی حملات هوایی، نظارت پهپادی و اقدامات نظامی تلافیجویانه، همچنان ناآرام بوده است.
در این گزارش آمده است که حملات هوایی پاکستان در ماههای مه و جون بخشهایی از غزنی، کنر، خوست و پکتیکا را هدف قرار داده و در چند مورد به غیرنظامیان و زیرساختها آسیب رسیده است.
بر اساس گزارش، گلولهبارانهای پراکنده از خاک پاکستان نیز مناطقی در پکتیا، خوست، پکتیکا، نورستان و کنر را هدف قرار داده است.
ملل متحد میگوید در این دوره، چندین مورد درگیری میان نیروهای امنیتی طالبان و نیروهای پاکستانی نیز در ولایتهای قندهار، ننگرهار و پکتیا گزارش شده است.
در ۳۰ جون، وزارت دفاع طالبان اعلام کرد که در واکنش به حملات پاکستان، حملات پهپادی علیه مکانهای ادعایی داعش خراسان و گروههای مخالف طالبان در ولایتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان پاکستان انجام داده است. مقامهای پاکستانی نیز ورود پهپادها به خاک این کشور و رهگیری آنها را تأیید کردند.
دستکم ۵۷ غیرنظامی در درگیریهای طالبان و پاکستان در سه ماه کشته شدند
دبیرکل ملل متحد در این گزارش گفت درگیریها میان طالبان و پاکستان از اول اپریل تا ۳۰ جون سال جاری، ۳۹۹ غیرنظامی را کشته یا زخمی کرده است. بر اساس گزارش، از این میان ۵۷ نفر کشته و ۳۴۲ نفر زخمی شدهاند.
ملل متحد گفته است که حملات هوایی پاکستان در ۲۸ جون در ولایتهای کنر، پکتیکا و پکتیا، ۲۸ غیرنظامی را کشت و ۱۸۹ نفر دیگر را زخمی کرد.
طبق این گزارش، در ولایت پکتیا، دو حمله هوایی به کشتهشدن ۲۲ غیرنظامی، شامل دو دختر، سه پسر، دو زن و ۱۵ مرد، منجر شد. دستکم ۱۸۵ نفر دیگر، شامل پنج دختر، ۱۳ پسر، ۱۱ زن و ۱۵۶ مرد نیز زخمی شدند.
بر اساس گزارش، بیشتر تلفات در حمله دوم رخ داد؛ زمانی که ساکنان برای نجات قربانیان حمله نخست تلاش میکردند.
سفارت پاکستان در افغانستان به یوناما گفته است که این حملات «صرفاً» مواضع تروریستها و زیرساختهای پشتیبان گروههای مسئول حملات در داخل پاکستان را هدف قرار داده است. سفارت پاکستان همچنین گفته است که این اقدامات مطابق با اصل تفکیک و تناسب در حقوق بینالملل انجام شده است.
وزارت خارجه طالبان این ادعای پاکستان را رد کرده و گفته است که «بهطور قاطع» ادعای هدف قرارگرفتن یا کشتهشدن افراد مسلح در این حملات را رد میکند.
کشته شدن دو نفر در اعتراضات بدخشان
سازمان ملل گفته است در روزهای ۸ و ۹ مه، در ولسوالی ارگو ولایت بدخشان، مردم به تخریب مزارع کوکنار در جریان عملیات مبارزه با مواد مخدر طالبان اعتراض کردند.
طبق این گزارش، نیروهای امنیتی طالبان در هر دو روز برای پراکندهکردن معترضان تیرهای هشداردهنده شلیک کردند. هنگام فرار معترضان، یک پسر در ۸ مه و یک مرد در ۹ مه بر اثر «افتادن» جان باختند.
ثبت ۱۲ مورد قتل کارمندان و نظامیان حکومت پیشین
سازمان ملل در گزارش تازهای گفت یوناما از اول مه تا ۳۱ جولای دستکم ۱۲ مورد قتل، ۱۳ مورد بازداشت و حبس خودسرانه و سه مورد شکنجه و بدرفتاری علیه مقامها و نظامیان حکومت پیشین را ثبت کرده است.
گزارش میگوید ثبت قتل نظامیان و کارمندان حکومت پیشین با عفو عمومی اعلامشده از سوی رهبر طالبان در تضاد است.
بازداشت خبرنگاران و تعلیق فعالیت رسانهها
بر اساس گزارش، طالبان به بازداشت خبرنگاران و تعلیق فعالیت رسانهها به دلایل نامشخص ادامه دادهاند.
ریاست عمومی استخبارات طالبان سه خبرنگار را برای دورههایی بین ۱۹ روز تا دو ماه بازداشت کرده و فعالیت دو رسانه را به حالت تعلیق درآورده است. یکی از این رسانهها پس از یک هفته فعالیت خود را از سر گرفته، اما رسانه دیگر تا زمان تهیه گزارش همچنان تعلیق بوده است.
حملات داعش
در گزارش ملل متحد آمده است که داعش خراسان مسئولیت حمله به یک ایست بازرسی نظامی طالبان در ولسوالی ویگل ولایت نورستان در ۳۰ جون را بر عهده گرفت. طبق گزارش، در این حمله، چند نیروی امنیتی طالبان زخمی شدند.
گروه داعش همچنین در ۲۹ جولای مسئولیت ترور ذبیحالله امیری، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در بدخشان را برعهده گرفت.
رهبر طالبان در سه ماه یک وزیر، هشت معاون وزیر و شش والی را تغییر داد
دبیرکل ملل متحد در گزارش تازه خود گفته است که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، از اول ماه مه تا پایان جولای، یک وزیر، هشت معاون وزیر و شش والی را تغییر داده است.
در این بازه زمانی، هبتالله آخندزاده وزیر مخابرات و تکنالوژی و معاونان وزارتهای دفاع، حج و اوقاف، امر به معروف و نهی از منکر، مالیه، اطلاعات و فرهنگ و معادن و نفت را تغییر داده است.
همچنین، رهبر طالبان والیهای جدید در ولایتهای بادغیس، بغلان، فاریاب، غزنی، جوزجان و خوست گماشته است.
علاوه بر این، ۹ معاون والی در ولایتهای بغلان، فراه، هلمند، قندهار، لوگر، میدان وردک، پکتیکا، پکتیا و زابل و ۱۷ ولسوال در ولایتهای بدخشان، بادغیس، کابل، ننگرهار و سرپل تعیین شدهاند.
رهبر طالبان همچنین شهردار جدیدی برای هرات گماشته و فرماندهان پولیس ولایتهای بغلان، هرات، کابل، لوگر، میدان وردک، جوزجان و نیمروز را تغییر داده است.
بر اساس گزارش دبیرکل ملل متحد، دستکم ۱۴ رئیس اداره محلی نیز در ولایتهای بدخشان، بادغیس، بامیان، فراه، هرات، جوزجان، کابل، قندهار، پکتیکا و میدان وردک منصوب شدهاند.
شمار زندانیان طالبان به ۳۰ هزار و ۳۰۰ نفر رسیده است
ملل متحد در گزارش تازه خود نوشت بر اساس اعلام اداره امور زندانهای طالبان، تا ۲۰ جولای، شمار زندانیان در زندانهای این گروه به ۳۰ هزار و ۳۰۰ نفر رسیده است.
در این گزارش آمده است که اداره امور زندانهای طالبان در ۲۶ مه اعلام کرد که دادگاه عالی این گروه به مناسبت عید قربان، هزار و ۱۹۱ زندانی را عفو و آزاد کرده است.
طبق این گزارش، طالبان همچنین خواستار حمایت از زندانیان در زمینه تغذیه، خدمات صحی و آموزش شده است.
تورم مواد غذایی در افغانستان به ۸.۲ درصد رسیده است
دبیرکل ملل متحد در گزارش تازه خود به شورای امنیت گفته است که تورم مواد غذایی در افغانستان در ماه مه به ۸.۲ درصد رسید.
بر اساس این گزارش، نرخ تورم عمومی افغانستان در همین ماه ۷.۸ درصد بوده است.
ملل متحد میگوید افزایش قیمتها در حالی رخ داده که اقتصاد افغانستان با پیامدهای بستهماندن مرز پاکستان و اختلال در مسیرهای تجاری منطقه روبهرو است.
در گزارش آمده است که بستهماندن مرز افغانستان و پاکستان از اکتبر ۲۰۲۵ بر اقتصادهای محلی و درآمدهای گمرکی تأثیر منفی گذاشته است.
از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران یکی از مسیرهای مستقیم افغانستان به بنادر دریایی است. ملل متحد میگوید درگیریها در خاورمیانه جریان تجارت از این مسیر را مختل کرده و باعث افزایش هزینههای حملونقل و معاملات شده است.
به گفته ملل متحد، افزایش این هزینهها به بالا رفتن قیمت مواد غذایی و کالاهای غیرغذایی در افغانستان منجر شده است.
این نهاد افزوده است که افزایش قیمتها، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و فشار اقتصادی بر مردم را بیشتر کرده است.
بازگشت مهاجران و فشار بر اقتصاد افغانستان
بر اساس برآوردهای نهادها، صندوقها و برنامههای ملل متحد، از اول جنوری تا ۲۲ آگست، نزدیک به ۱.۱۵ میلیون مهاجر افغان به کشور بازگشتهاند. از این میان، ۶۸۶ هزار و ۲۰۰ نفر از پاکستان، ۴۶۵ هزار نفر از جمهوری اسلامی ایران و حدود یکهزار و ۳۰۰ نفر از تاجیکستان اخراج و به افغانستان بازگشتهاند. این آمار علاوه بر بازگشت حدود ۲.۹ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ است.
بخش بزرگی از این بازگشتها اجباری بوده است. ملل متحد میگوید بازگشت در مقیاس گسترده، فشار قابلتوجهی بر بازارهای کار محلی و ظرفیت جوامع برای جذب بازگشتکنندگان وارد کرده و چشمانداز ادغام پایدار آنان در جامعه را تضعیف میکند.
ملل متحد در نیمه اول سال جاری به ۶.۸ میلیون نفر در افغانستان کمک کرد
در گزارش تازه آنتونیو گوترش آمده که نهادهای ملل متحد و شرکای بشردوستانه این سازمان، در پنج ماه نخست سال جاری میلادی به ۶.۸ میلیون نفر در افغانستان دستکم یک نوع کمک ارائه کردهاند.
بر اساس این گزارش، ۶۸۵ هزار نفر از این افراد سه نوع یا بیشتر از خدمات و حمایتهای بشردوستانه دریافت کردهاند.
بیشترین کمکها در بخش امنیت غذایی و معیشت ارائه شده و به ۴.۳ میلیون نفر رسیده است. همچنین ۲.۵ میلیون نفر خدمات صحی، ۲.۱ میلیون نفر خدمات حفاظتی، ۱.۵ میلیون نفر کمکهای تغذیهای و ۷۱۱ هزار نفر خدمات آب، بهداشت و حفظالصحه دریافت کردهاند.
با این حال، ملل متحد میگوید وضعیت بشردوستانه افغانستان همچنان رو به وخامت است. بازگشت گسترده افغانها از کشورهای همسایه، کمبود بودجه، درگیری در خاورمیانه، اختلال در تجارت و پیامدهای تغییرات اقلیمی، نیازهای بشردوستانه را تشدید کردهاند.
در جریان دوره گزارشدهی، بارندگی شدید و سیلابهای ناگهانی مناطق شرقی، جنوبشرقی و مرکزی افغانستان را تحت تأثیر قرار داد و در چندین ولایت پیامدهای گسترده بشردوستانه به همراه داشت.
بیش از ۴۰۰ هزار مهاجر بازگشته از کمک غذایی محروم شدند
بر اساس گزارش، بازگشت گسترده افغانها، که عمدتاً در شرایط دشوار انجام شده، فشار زیادی بر سیستمهای مرزی و ظرفیت جوامع برای پذیرش مهاجران بازگشته وارد کرده است.
نهادهای ملل متحد و شرکای بشردوستانه در گذرگاههای اصلی مرزی به فعالیت خود ادامه داده و به حدود ۱۳۵ هزار و ۳۰۰ مهاجر بازگشته آسیبپذیر کمک کردهاند.
اما کمبود بودجه باعث شد برنامه جهانی غذا در ماه جون کمک نقدی به بازگشتکنندگان را بهتدریج متوقف کند. در نتیجه، بیش از ۴۰۰ هزار بازگشتکننده آسیبپذیر از کمک نقدی برای خرید غذا محروم شدند.
یکسوم افغانها با ناامنی غذایی روبهرو هستند
ملل متحد میگوید حدود یک نفر از هر سه افغان با ناامنی حاد غذایی مواجه است.
برآورد شده است که امسال ۱۳.۸ میلیون نفر در افغانستان با بحران یا وضعیت اضطراری غذایی روبهرو باشند.
همچنین پیشبینی شده است که در سال جاری میلادی، ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد مواجه شوند.
برنامه جهانی غذا به دلیل کمبود بودجه انتظار دارد تنها به یک نفر از هر هفت زن و کودک مبتلا به سوءتغذیه حاد دسترسی پیدا کند. با این حال، کمکهای این برنامه تاکنون امکان حمایت از ۸۰ هزار کودک و ۲۵ هزار زن را فراهم کرده است.
کاهش بودجه و بستهشدن ۱۵۰ مرکز صحی
گزارش دبیرکل ملل متحد میگوید نظام صحی افغانستان بهشدت به بودجه بینالمللی وابسته است و این بودجه در سال جاری حدود ۲۰ درصد دیگر کاهش یافته است.
از اول اپریل تا ۳۰ جون، بیش از ۵۲۰ مورد هشدار درباره بیماریهای واگیردار ثبت شده که شامل ۴۲ هزار و ۶۰۰ مورد اسهال آبکی حاد، ۸۱۲ مورد تب دارای خونریزی کریمه-کنگو و ۷۶۲ مورد دِنگی بوده است.
کمبود بودجه همچنین به تعلیق یا بستهشدن حدود ۱۵۰ مرکز صحی در فاصله جنوری تا جون منجر شده است.
کاهش ۳۸ درصدی ظرفیت مقابله با مین
ملل متحد میگوید مهمات منفجرنشده همچنان کودکان و جوامع محلی را در افغانستان تهدید میکند.
طبق این گزارش، در ۸ جون، انفجار یک مهمات منفجرنشده در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا ۱۳ قربانی برجا گذاشت که ۱۰ نفر آنان کودک بودند.
ظرفیت فعالیتهای مینروبی نسبت به دوره گزارشدهی قبلی ۳۸ درصد کاهش یافته است. در ماه جون، بخش فنی اقدامات مینروبی ۲۳۵ تماس دریافت کرد که به ۶۵ درخواست هیچ پاسخ فوری داده نشد.
محدودیت طالبان بر فعالیتهای بشردوستانه
در گزارش آمده که شرکای بشردوستانه ملل متحد از اول اپریل تا ۳۰ جون ۱۵۹ مورد محدودیت در دسترسی بشردوستانه از سوی طالبان را ثبت کردند که باعث تعلیق ۸۶ مورد فعالیت شد.
در این مدت، ۲۳ مورد خشونت علیه کارکنان، تجهیزات یا تأسیسات بشردوستانه گزارش شد که در میان آنها ۲۱ کارمند بشردوستانه بازداشت شده بودند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با ۴۰ مورد از این رویدادها مرتبط دانسته شده که ۲۷ مورد آن در هرات رخ داده است.
همچنین ۲۴ مورد محدودیت در مشارکت زنان کارمند در فعالیتهای بشردوستانه یا دسترسی زنان به کمکها گزارش شده است.
دبیرکل سازمان ملل از طالبان خواست گامهای عملی برای احترام به حقوق بشر بردارد
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گزارش تازه خود از طالبان خواسته است برای رسیدگی به تعهدات بینالمللی افغانستان و حمایت از حقوق بشر و آزادیهای اساسی همه شهروندان، گامهای عملی بردارند.
گوترش در این گزارش خواستار لغو فوری محدودیتها و ممنوعیتهای تبعیضآمیز علیه زنان و دختران و رفع موانع دسترسی آنان به آموزش، اشتغال و زندگی عمومی شده است.
او همچنین از طالبان خواسته است به کارمندان زن سازمان ملل متحد و امدادگران زن اجازه دهد به محلهای کار خود بازگردند.
دبیرکل سازمان ملل از طالبان خواسته است آزادی بیان و آزادی رسانهها را رعایت کنند، روند قانونی و حقوق افراد بازداشتشده را تضمین کنند، از نقض عفو عمومی جلوگیری کنند و به استفاده از مجازات بدنی پایان دهند.
او همچنین تأکید کرده است که استفاده از زور باید کاملاً مطابق با حقوق بینالملل بشر، از جمله اصول قانونیبودن، ضرورت و تناسب باشد.
گوترش در بخش دیگری از گزارش درباره ادامه درگیریها میان افغانستان و پاکستان ابراز نگرانی کرده و از همه طرفها خواسته است به تعهدات خود بر اساس حقوق بینالملل، از جمله حقوق بینالملل بشر و در موارد قابل اجرا حقوق بینالملل بشردوستانه، عمل کنند و از غیرنظامیان حمایت کنند.
او همچنین از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته است به تعهدات خود در زمینه حمایت بینالمللی، از جمله اصل عدم بازگرداندن اجباری، پایبند باشند و اطمینان حاصل کنند که بازگشت افراد به افغانستان داوطلبانه، امن، با حفظ کرامت انسانی و همراه با تلاشهای پایدار برای ادغام دوباره آنان انجام شود.
دبیرکل سازمان ملل در پایان از شرکتکنندگان در روند دوحه خواسته است تعهد خود به تعامل جامع درباره افغانستان را تجدید کنند؛ رویکردی که به گفته او باید در خدمت مردم افغانستان و در نهایت زمینهساز ادغام دوباره این کشور در جامعه بینالمللی باشد.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان با اعلام اینکه اداره طالبان فراتر از انتظارات خود عمل کرده، اذعان کرد که نتوانستهاند انتظارات عموم مردم افغانستان را برآورده کنند.
عبدالقهار بلخی میگوید چالشهای گسترده اقتصادی و انزوای بینالمللی، علت اصلی نرسیدن به مطالبات و خواستههای جامعه بوده است.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان در گفتوگو با سیبیاس گفت که اداره طالبان در دستاوردهای ساختاری خود فراتر از انتظارات اولیه عمل کرده، اما پذیرفت که به دلیل چالشهای معیشتی و انزوای بینالمللی نتوانسته است انتظارات عمومی جامعه افغانستان را برآورده کند.
عبدالقهار بلخی با اشاره به وضعیت اقتصادی و بیکاری در افغانستان گفت، چالشها و انزوا از سوی قدرتهای بزرگ مانع از تحقق کامل مطالبات مردم شده است. او در عین حال به بهبود شاخصهای اقتصادی نظیر افزایش صادرات، راهاندازی کارخانهها و حفظ امنیت داخلی به عنوان نقاط قوت حکومت طالبان در پنج سال گذشته اشاره کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اداره طالبان از اسد ۱۴۰۰ کنترول افغانستان را در دست دارند و تاکنون به جز روسیه، از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشدهاند.
محدودیتهای آموزش دختران
عبدالقهار بلخی در بخش دیگری از این گفتوگو، در پاسخ به پرسشی درباره محدودیتهای آموزش دختران اظهار داشت که حکومتها مقررات خود را بر اساس اولویتها و منافع ملی تنظیم میکنند. وی تلویحا تعلیق آموزش رسمی دختران را در راستای همین اولویتها دانست و تاکید کرد که آموزش عمومی بهطور کامل ممنوع نشده و مسیرهایی مانند آموزش خانگی، مدارس دینی و آموزش آنلاین همچنان در دسترس است.
اداره طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را در سراسر افغانستان ممنوع کرده است. این محدودیتها که انتقادهای گسترده بینالمللی را به دنبال داشته، افغانستان را به تنها کشور جهان تبدیل کرده که دختران از حق تحصیل متوسطه و عالی محروم هستند. سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها این سیاست را نقض آشکار حقوق بنیادین خواندهاند.
محکومیت حملات ۱۱ سپتامبر و روابط با امریکا
سخنگوی وزارت خارجه طالبان در پاسخ به موضع این گروه درباره حملات ۱۱ سپتامبر اعلام کرد که هدف قرار دادن غیرنظامیان در هر نقطهای اقدامی محکوم است و این موضع طالبان چه در گذشته و چه در حال حاضر تغییر نکرده است.
بلخی با یادآوری تعهدات توافقنامه دوحه تاکید کرد که از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری، از جمله ایالات متحده، استفاده نخواهد شد. او همچنین خواستار برقراری روابط رسمی دیپلماتیک با تمامی کشورهای جهان، از جمله امریکا، و آزادسازی داراییهای مسدودشده بانک مرکزی افغانستان شد.
توافقنامه دوحه که در فبروری ۲۰۲۰ میان طالبان و ایالات متحده امضا شد، شامل تعهد طالبان به جلوگیری از استفاده خاک افغانستان بهعنوان پایگاه گروههای تروریستی علیه امریکا و متحدانش بود. با وجود این تعهدات، گزارشهای سازمان ملل بارها از حضور گروههایی مانند القاعده و شاخه خراسان داعش در افغانستان تحت حاکمیت طالبان خبر دادهاند. داراییهای مسدودشده بانک مرکزی افغانستان نیز که حدود هفت میلیارد دالر برآورد میشود، همچنان یکی از موضوعات اصلی اختلاف میان کابل و واشنگتن باقی مانده است.
نمایندگی پاکستان در سازمان ملل با محکومیت شدید حملات حوثیها به عربستان سعودی، بر حمایت قاطع اسلامآباد از حق مشروع ریاض برای دفاع از تمامیت ارضی و شهروندانش تاکید کرد.
عاصم افتخار احمد، نماینده پاکستان در سازمان ملل با هشدار نسبت به خطرات این حملات بر امنیت انرژی و کشتیرانی بینالمللی، خواستار کاهش فوری تنشها و آغاز مجدد روند سیاسی در یمن شد.
وی افزود پاکستان بر اساس منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل، از حق مشروع عربستان سعودی برای اتخاذ تدابیر لازم در جهت دفاع از سرزمین، حفاظت از شهروندان و صیانت از داراییهای ملی خود در برابر تهدیدات کاملا حمایت میکند.
این دیپلمات ارشد پاکستان با ابراز نگرانی شدید از گسترش دامنه حملات حوثیها به تنگه بابالمندب و آبهای اطراف آن، این اقدامات را تشدید خطری جدی برای امنیت منطقهای خواند.
وی هشدار داد که تداوم نقض حقوق بینالملل و هدف قرار دادن کشتیرانی تجاری، آزادی دریانوردی، جریان روان تجارت بینالمللی، زنجیرههای تامین جهانی و امنیت انرژی را با تهدید مستقیم مواجه میسازد.
وی همچنین خاطرنشان کرد آرامش نسبی که از سال ۲۰۲۲ با تلاشهای فراوان در یمن برقرار شده بود، فروپاشیده و ادامه این روند، خطر شعلهور شدن یک درگیری تمامعیار و کشیده شدن یمن به مواجهه گستردهتر منطقهای را به همراه دارد؛ امری که باید فورا از آن جلوگیری شود.
او تاکید کرد که اسلامآباد از ازسرگیری یک روند سیاسی فراگیر، جامع و به رهبری خود یمنیها تحت نظارت سازمان ملل متحد پشتیبانی کرده و به حمایت از تمامی تلاشهای صادقانه برای کاهش تنش، گفتوگو و دستیابی به تسویه سیاسی پایدار در یمن و منطقه ادامه خواهد داد.
این موضعگیری پاکستان در پی تشدید حملات پهپادی و موشکی حوثیها به خاک عربستان سعودی صورت گرفته است؛ از جمله تلاش یک پهپاد حوثی برای ورود به حریم هوایی مکه که توسط پدافند هوایی ائتلاف سعودی سرنگون شد.
ائتلاف به رهبری عربستان این اقدام را دومین تلاش برای هدف قرار دادن شهر مقدس مکه پس از سال ۲۰۱۷ توصیف کرده و امنیت حرمین شریفین را خط سرخ دانسته است.
پاکستان و عربستان سعودی روابط دفاعی و استراتژیک دیرینهای دارند که اخیرا با امضای «پیمان دفاعی مکه» میان ریاض، اسلامآباد و انقره تقویت شده است. این پیمان که بر بازدارندگی جمعی تاکید دارد، حمله به هر یک از سه کشور را حمله به همه آنها تلقی میکند. اسلامآباد بارها اعلام کرده که از حق مشروع عربستان برای دفاع از خود در برابر تهدیدات حمایت میکند، در حالی که همزمان خواستار حل سیاسی بحران یمن و جلوگیری از گسترش درگیریها به سطح منطقهای است.
همزمان سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرده که «پیمان مکه» حاوی تعهدات دفاعی و جزئیات عملیاتی محرمانهای است که بهصورت عمومی افشا نخواهند شد.
احمد شریف چودری در گفتوگو با شبکه العربیه با اشاره به ماهیت این پیمان تاکید کرد که جزئیات عملیاتی و تعهدات نظامی درجشده در این سند کاملا محرمانه باقی میماند و اسلامآباد قصد علنیکردن آنها را ندارد.
وی تصریح کرد که «پیمان مکه» با هدف ایجاد بازدارندگی دستهجمعی تنظیم شده است.
سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد دهها گروه تروریستی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، مشغول آموزش، تسلیح و برنامهریزی برای اجرای حملات فرامرزی هستند.
احمد شریف چودری با استناد به گزارشهای سازمان ملل تاکید کرد پاکستان برای دفاع از شهروندان خود، به تمام اقدامات لازم علیه گروههای تروریستی ادامه خواهد داد.
او در گفتوگو با العربیه، با بیان اینکه اهداف نظامی کشورش تابع تصمیمات رهبری سیاسی است، تاکید کرد اسلامآباد خواهان پایان دخالتها و حملات تروریستی از خاک افغانستان است.
وی با اشاره به وضعیت موجود تصریح کرد که رژیم طالبان قلمرو تحت کنترول خود را برای جلب و جذب، آموزش، تسلیح و هدایت انواع حملات تروریستی در داخل پاکستان و منطقه در اختیار این گروهها قرار داده است.
سخنگوی ارتش پاکستان افزود که گزارشهای اخیر سازمان ملل نیز حضور و فعالیت دهها گروه تروریستی از جمله القاعده، شاخه خراسان داعش، ارتش آزادیبخش بلوچستان، تحریک طالبان پاکستان، جنبش ترکستان شرقی و جنبش اسلامی اوزبیکستان را در افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان تایید میکند و نباید اجازه داد این کشور به مرکز تروریسم جهان تبدیل شود.
چودری با استناد به ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد درباره حق دفاع مشروع، تاکید کرد که دولت و نیروهای مسلح پاکستان متعهد به حفاظت از جان، مال و امنیت شهروندان خود هستند و صرفنظر از اینکه این اقدامات از کجا و چگونه طراحی میشوند، تمامی تدابیر لازم را به اجرا درخواهند آورد.
وی کمپین ضد تروریسم پاکستان را یگانه الگوی موفق دو دهه گذشته خواند و اعلام کرد نیروهای امنیتی تنها در سال جاری میلادی بیش از ۴۲ هزار عملیات اطلاعاتمحور انجام دادهاند که طی آن بیش از ۲۱۰۰ تروریست کشته شدهاند.
سخنگوی ارتش پاکستان با تاکید بر وجود شفافیت استراتژیک در این نبرد خاطرنشان کرد که ادعای گروه تیتیپی مبنی بر جهاد و جنگ مذهبی کاملا باطل است و مردم و دولت پاکستان آگاهند که اقدامات این گروه هیچ ارتباطی با دین ندارد.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰، اسلامآباد بارها نسبت به استفاده گروههای تروریستی بهویژه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) از خاک افغانستان برای برنامهریزی و اجرای حملات علیه پاکستان هشدار داده است.
مقامات پاکستانی معتقدند طالبان نتوانسته یا نخواسته تعهدات خود مبنی بر جلوگیری از استفاده خاک افغانستان بهعنوان پایگاه تروریستی را اجرا کند؛ موضوعی که در گزارشهای متعدد هیئت کمک سازمان ملل متحد به افغانستان (یوناما) و کمیته تحریمهای شورای امنیت نیز بازتاب یافته است.
تنشهای مرزی میان دو کشور در سالهای اخیر چندین بار به درگیریهای مسلحانه منجر شده و پاکستان بارها عملیات هوایی و زمینی را در پاسخ به حملات تیتیپی انجام داده است. اسلامآباد همواره تاکید کرده که هدفش مقابله با تروریسم است نه دخالت در امور داخلی افغانستان، و خواستار اقدام جدی طالبان علیه گروههای مستقر در این کشور شده است.