طالبان به ده‌ها خانواده در انگورباغ جلال‌آباد 'دستور تخلیه داده است'

آقای تارړ روز شنبه، ۱۸ میزان، در یک نشست خبری در اسلام‌آباد گفت که حکومت خیبرپختونخوا از طریق کمیسیون ملی مالی پاکستان ۷۰۰ میلیارد روپیه برای پروژه‌های انکشافی دریافت کرده، اما اداره مبارزه با تروریسم را تقویت نکرده، لابراتوارهای عدلی ایجاد نکرده و کمره‌های نظارتی «شهر امن» را در مناطق ادغام‌شده و ورودی‌ها و خروجی‌های ولسوالی‌های ایالت نصب نکرده است.

او مدعی شد که تحریک انصاف این منابع مالی را برای برگزاری اعتراض‌ها مصرف می‌کند. تارړ گفت: «شما حتی نیم ساعت برای بحث درباره تروریسم در ایالت وقت نمی‌گذارید، اما برای برگزاری نشست‌های شش‌ساعته با هدف آشوب و تخریب وقت اختصاص می‌دهید.»

وزیر اطلاعات پاکستان همچنین تحریک انصاف را متهم کرد که برای آزادی عمران خان، رهبر این حزب و نخست‌وزیر پیشین پاکستان که در زندان به سر می‌برد، مردم خیبرپختونخوا را در وضعیت دشوار نگه داشته است. او گفت که مردم این ایالت با فقر، کمبود خدمات صحی، محرومیت آموزشی و نبود توسعه زیربناها روبه‌رو هستند و به گفته او، در «اسارت تروریست‌ها» قرار گرفته‌اند.

تارړ افزود: «از همان روز نخست نظر من این بوده است که آن‌ها [تحریک انصاف] شاخه‌ای از تحریک طالبان پاکستان هستند.» او همچنین این حزب را به فراهم‌کردن زمینه بازگشت افراد وابسته به گروه‌های مسلح متهم کرد و پرسید که نیروهای امنیتی تا چه زمانی باید مناطق را از وجود تروریست‌ها پاک‌سازی کنند، در حالی که به گفته او، این افراد دوباره به منطقه بازگردانده می‌شوند.

او حکومت ایالتی تحریک انصاف را متهم کرد که در ۱۳ سال گذشته خیبرپختونخوا را به «عصر حجر» کشانده و منافع شخصی را بر منافع ملی مقدم دانسته است. تارړ تأکید کرد که این ایالت به صلح نیاز دارد، نه سیاست.

اختلاف بر سر سیاست پاکستان در برابر طالبان

اتهام‌های تارړ در حالی مطرح می‌شود که احزاب حاکم پاکستان در سال‌های اخیر بارها عمران خان و تحریک انصاف را به اتخاذ سیاست نرم در برابر تحریک طالبان پاکستان متهم کرده‌اند. یکی از محورهای این اختلاف، تلاش برای مذاکره با این گروه و طرح بازگشت و اسکان دوباره شماری از جنگجویان آن در مناطق قبایلی پاکستان بوده است.

عمران خان در زمان نخست‌وزیری خود از تلاش برای بازگرداندن جنگجویان تحریک طالبان پاکستان و خانواده‌های‌شان به مناطق قبایلی خبر داده بود. با این حال، چهره‌های تحریک انصاف گفته‌اند که طرح مذاکره و اسکان دوباره این افراد تنها ابتکار این حزب نبود و مقام‌های نظامی پاکستان نیز در این روند نقش داشتند.

تحریک انصاف همچنین احزاب حاکم را متهم کرده است که با سیاست‌های خود روابط پاکستان با اداره طالبان افغانستان را تیره کرده‌اند. این حزب از مذاکره برای حل اختلاف‌ها حمایت کرده است، اما حکومت مرکزی پاکستان با برخی تلاش‌های مستقل برای مذاکره از سوی حکومت‌های ایالتی مخالفت کرده و آن را مغایر با صلاحیت‌های دولت مرکزی دانسته است.

بر اساس گزارش جدید دبیرکل سازمان ملل درباره کودکان و درگیری‌های مسلحانه، طالبان در همین دوره ۵۵۷ پسر، از جمله کودکانی به سن ۱۲ سال، را جذب و به کار گرفته است. موارد جذب کودکان در مقایسه با دوره گزارش‌دهی پیشین ۸۱ درصد افزایش یافته و تمام این موارد به طالبان نسبت داده شده است.

حدود ۸۰ درصد تلفات کودکان ناشی از مواد انفجاری بوده است. سازمان ملل هشدار می‌دهد که مهمات منفجرنشده و مواد انفجاری باقی‌مانده از جنگ همچنان کودکان را در افغانستان تهدید می‌کند.

این گزارش در مجموع چهار هزار و ۵۸۲ مورد نقض جدی حقوق کودکان را تأیید کرده است. این رقم در مقایسه با دوره پیشین ۳۸ درصد کاهش یافته، اما سازمان ملل تأکید می‌کند که این کاهش به معنای بهبود کلی وضعیت کودکان نیست. بیشتر موارد ثبت‌شده به طالبان و پس از آن به عوامل ناشناس نسبت داده شده است.

افزایش ممانعت از کمک‌رسانی

در این دوره، ۲ هزار و ۲۴۱ مورد ممانعت از دسترسی به کمک‌های بشردوستانه ثبت شده که نسبت به دوره پیشین ۱۸۹ درصد افزایش یافته و بیشترین شمار نقض‌های ثبت‌شده را تشکیل می‌دهد.

همچنین ۳۳۸ مورد حمله به مکتب‌ها و شفاخانه‌ها ثبت شده که ۱۶۳ مورد آن متوجه مکتب‌ها و ۱۷۵ مورد دیگر متوجه شفاخانه‌ها بوده است.

سازمان ملل ۲۴ مورد خشونت جنسی علیه کودکان (هشت پسر و ۱۶ دختر) را تأیید کرده است. در همین دوره، هفت کودک (دو پسر و پنج دختر) ربوده شده‌اند که تمام این موارد به طالبان نسبت داده شده است.

محدودیت‌ها و پیامدهای آن برای کودکان

گزارش تأکید می‌کند که محدودیت‌های اداره طالبان بر زنان و دختران، از جمله ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، قانون امر به معروف و نهی از منکر و محدودیت کار زنان در نهادهای بشردوستانه و سازمان ملل، ارائه خدمات حیاتی را مختل کرده و بر وضعیت کودکان تأثیر گذاشته است.

ونسا فریزر، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور کودکان و درگیری‌های مسلحانه، از طرف‌های درگیر خواسته است تمام اقدامات ممکن را برای حفاظت از کودکان انجام دهند و از به‌کارگیری سلاح‌های انفجاری در مناطق مسکونی خودداری کنند.

او همچنین از اداره طالبان خواسته است محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان و دختران را لغو کند، تعریف کودک را با کنوانسیون حقوق کودک هماهنگ سازد و دسترسی بدون مانع سازمان ملل به مراکز بازداشت را فراهم کند.

در همین دوره، ۵۷۶ پسر در مناطق شمالی و شمال‌شرقی از صفوف طالبان جدا شده و به برنامه‌های بازپیوند اجتماعی پیوسته‌اند.

امتياز گل، رئیس مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی پاکستان، در مقاله‌ای که روز شنبه ۱۸ میزان در روزنامه اکسپرس تریبیون منتشر شد، نوشت که اظهارات اخیر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، درباره اداره طالبان و مبارزه این گروه با داعش، پرسش‌های جدی درباره اهداف مسکو ایجاد کرده است.

او گفت لاوروف در پنجم اکتبر، در نشست فارمت مسکو، از کشورهای شرکت‌کننده خواست بپذیرند که اداره طالبان «با موفقیت کشور را اداره کرده است». او همچنین از نیروهای امنیتی طالبان به دلیل مبارزه با داعش و دیگر گروه‌های تروریستی در افغانستان تمجید کرد.

امتياز گل افزود که روسیه در ماه جولای داعش را با عنوان «ولایت خراسان» و به‌عنوان تهدیدی مستقر در افغانستان معرفی کرده بود، اما لاوروف در ششم اکتبر از این عنوان استفاده نکرد و شاخه پاکستانی داعش را گروهی توصیف کرد که حملات تروریستی در افغانستان و پاکستان انجام می‌دهد.

به نوشته رئیس مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی پاکستان، این تغییر موضع، روایت طالبان را درباره فعالیت داعش در منطقه تقویت می‌کند. طالبان مدعی است که مراکز داعش در پاکستان قرار دارند و از آنجا علیه کشورهای همسایه، از جمله افغانستان، فعالیت می‌کنند.

او پرسیده است که آیا کنار گذاشتن عنوان «ولایت خراسان» از سوی مسکو و نزدیک‌شدن به روایت طالبان تصادفی است یا بخشی از تغییر محاسبات روسیه در قبال افغانستان و پاکستان.

آقای گل همچنین به اظهارات لاوروف درباره مخالفت روسیه با استقرار زیرساخت‌های نظامی ناتو در افغانستان و کشورهای همسایه اشاره کرده و نوشته است که مسکو از حضور نظامی غرب در منطقه به‌شدت نگران است.

او احتمال داده است که روسیه با نزدیک‌شدن به طالبان، در برابر ایالات متحده و پاکستان پیام سیاسی می‌فرستد. به نوشته او، مسکو ممکن است در صورت حمایت واشنگتن و اسلام‌آباد از گروه‌های مخالف طالبان، آماده کمک به کابل برای مقابله با این تهدیدها باشد.

رئیس مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی پاکستان همچنین ادعای روسیه درباره ارسال مهمات از پاکستان به اوکراین را یکی دیگر از عوامل احتمالی تغییر محاسبات مسکو دانسته و نوشته است که روسیه شاید پاکستان را در کنار ائتلاف حامی اوکراین به رهبری امریکا و اروپا قرار داده باشد.

گل در پایان پرسیده است که آیا همین تغییرات در مناسبات روسیه، طالبان و پاکستان می‌تواند توضیحی برای پایان نشست اخیر فارمت مسکو بدون صدور بیانیه مشترک و نتیجه قابل توجه باشد.

روابط طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر به‌شدت پرتنش شده است. دو طرف یکدیگر را به حمایت از گروه‌های مسلح متهم می‌کنند و درگیری‌ها در امتداد مرز دو کشور نیز افزایش یافته است.

روسیه در میان کشورهای جهان تنها کشوری است که اداره طالبان را به‌صورت رسمی به رسمیت شناخته است. مسکو در سال جاری روابط خود با کابل را بیش از پیش گسترش داده و از تعامل سیاسی و اقتصادی با اداره طالبان حمایت کرده است.

طالبان بارها پاکستان را به حمایت از داعش متهم کرده است. پس از حملات مخالفان طالبان در نورستان و بدخشان نیز اداره طالبان از احتمال نقش داعش در این درگیری‌ها سخن گفته است.

با این حال، ناظران می‌گویند ادعای ارتباط مخالفان مسلح طالبان با داعش با شواهد موجود همخوانی ندارد و درگیری‌ها در نورستان و بدخشان عمدتاً از سوی جبهه آزادی افغانستان، متشکل از شماری از نظامیان پیشین، انجام شده است. تاکنون شواهد مستقلی درباره حضور یا مشارکت داعش در این درگیری‌ها ارائه نشده است.

نشست فارمت مسکو با حضور نمایندگان روسیه، طالبان، پاکستان، ایران، چین و شماری از کشورهای منطقه برگزار شد. روسیه تلاش داشت در این نشست میان طالبان و پاکستان میانجیگری کند، اما اختلاف‌های دو طرف بر نشست سایه انداخت.

هیئت طالبان با متن پیشنهادی بیانیه پایانی موافقت نکرد و نشست بدون صدور بیانیه مشترک پایان یافت. پاکستان گفت اختلاف با طالبان صرفاً بر سر واژه‌ها نبود و موضوعات مورد اختلاف، اساسی بود.

این کمیسیون همچنین اعلام کرده است که در ۹ ولسوالی این ولایت، از غصب ۲۱۷ هزار و ۳۰۰ جریب زمین چراگاه جلوگیری کرده است.

کمیسیون طالبان همچنین درباره نام و موقعیت دقیق شهرک‌هایی که زمین‌های آن‌ها مصادره شده است، معلوماتی ارائه نکرده است.

پیش از این، طالبان در اول میزان، شهرک «دیپلوماتیک» در ولایت بلخ را امارتی اعلام کرده بودند. این شهرک در مساحتی به وسعت ۲ هزار و ۶۵۷ جریب زمین در ساحه دشت شادیان شهر مزارشریف ساخته شده است.

طالبان در ماه اسد امسال نیز شهرک «مایار مینه» در شهر مزارشریف را امارتی اعلام کرده بودند.

پیش از آن، طالبان ۶۰۰ جریب زمین پروژه «خاتم‌الانبیا» را در منطقه قلعه قل‌محمد، واقع در ناحیه دوازدهم شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، امارتی اعلام کرده بودند.

افغانستان اینترنشنال در ماه میزان ۱۴۰۵ گزارش داد که طالبان خریدوفروش زمین و ساخت‌وساز در ۳۸ شهرک مسکونی در ولایت بلخ را ممنوع کرده‌اند. همچنین، طالبان زمین‌های ۱۳ شهرک، از جمله شهرک «خالد بن ولید» مرتبط با عطامحمد نور، را امارتی اعلام کرده‌اند.

• 

  اختصاصی؛ طالبان شهرک‌های بلخ از جمله شهرک عطامحمد نور را مصادره کرد

بر بنیاد اسنادی که در آن زمان به افغانستان اینترنشنال رسیده بود، زمین‌های ۱۰ شهرک دیگر نیز زیر بررسی هیئت فنی قرار داشت؛ از جمله شهرک‌های حضرت بلال، پروژه عصمت‌الله شهید، کاریزی‌ها، حبیب‌الله شهید، حیدر گدا، پروژه شهدا، کمپ سخی، سادات عرب‌زاده، علی‌آباد و امید فردا.

پنج شهرک دیگر نیز در کمیسیون استرداد اراضی غصب‌شده تحت بررسی قرار داشت؛ از جمله شهرک کوچی‌ها با مساحت پنج‌هزار جریب در دشت شور، و شهرک‌های امام سجاد، گلستان، آتیلا و بلخ باستان.

طالبان در سال‌های گذشته ده‌ها شهرک و هزاران جریب زمین مردم را در شهرهای مختلف افغانستان، از جمله کابل، امارتی اعلام کرده‌اند. طالبان واژه «امارتی» را به‌جای «دولتی» به کار می‌برند.

وزارت عدلیه طالبان پیش‌تر اعلام کرده بود که زمین‌های ۴۹ شهرک در ۱۴ ولایت، به‌گونه کامل یا قسمی، امارتی شناسایی شده‌اند.

این تصمیم‌ها با مخالفت شماری از زمین‌داران و باشندگان شهرک‌هایی روبه‌رو شده است که زمین‌ها و خانه‌های‌شان مشمول این احکام قرار گرفته‌اند. آنان می‌گویند زمین‌های خود را با اسناد و قراردادهای رسمی خریداری کرده‌اند و مصادره یا تغییر مالکیت آن‌ها از سوی طالبان را ناعادلانه می‌دانند.

خانم پیلای همچنین عضو هیئت یکی از نهادهای حامی زنان افغان است.

ناوانتم پیلای، حقوقدان و قاضی ۸۵ ساله اهل افریقای جنوبی، چندین دهه از عمر خود را صرف دفاع از حقوق بشر، حقوق زنان و مبارزه با تبعیض کرده است. او پیش از این قاضی دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا و کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بوده است.

• 

  جایزه صلح نوبل به یک حقوق‌دان زن از افریقای جنوبی رسید

در کنار تلاش‌های گسترده‌اش برای دفاع از حقوق بشر و مبارزه با تبعیض، او از حامیان حقوق زنان در افغانستان نیز بوده و بارها بر ضرورت حفاظت از حقوق اساسی زنان افغان و مشارکت واقعی و موثر آنان در روند صلح تاکید کرده است.

ناوانتم پیلای در دوران مسئولیت خود به‌عنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴، بارها درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان و ضرورت دفاع از حقوق زنان این کشور سخن گفته است.

او در سپتامبر ۲۰۱۳ نیز در سفرش به افغانستان، بر اهمیت حفاظت از حقوق بشر و دستاوردهای زنان افغان تاکید کرده و نسبت به تهدیدهایی که این دستاوردها را با خطر روبه‌رو می‌ساخت، هشدار داده بود. برنده جایزه صلح نوبل پس از تسلط طالبان بر افغانستان نیز به دادخواهی برای زنان این کشور ادامه داده است.

100%

ناوانتم پیلای در یکی از نوشته‌هایش که ماه مارچ سال جاری میلادی منتشر شده، با اشاره به محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران در افغانستان، وضعیت آنان را با نظام آپارتاید در افریقای جنوبی مقایسه کرده و بر ضرورت به‌رسمیت‌‌ شناختن «آپارتاید جنسیتی» به‌عنوان جنایت علیه بشریت تاکید کرده است.

او در این نوشته، ممنوعیت آموزش و کار زنان، محدودیت آزادی رفت‌وآمد و حذف آنان از زندگی عمومی را نمونه‌هایی از تبعیض دانسته است. خانم پیلای نوشته است: «طالبان نظامی به شدت سرکوبگر برقرار کرده که زنان را تقریبا به‌طور کامل از عرصه‌های عمومی و فضای گفت‌وگو حذف می‌کند. این وضعیت اسفبار است.»

خانم پیلای همچنان عضو هیئت مجمع زنان برای افغانستان است. اصیلا وردک، بنیان‌گذار این مجمع، به افغانستان اینترنشنال گفت ناوانتم پیلای نقش برجسته‌ای در تأسیس این نهاد داشته و سال‌ها برای حمایت از زنان افغان تلاش کرده است.

خانم وردک گفت: «ناوی پیلای سال‌ها در کنار زنان افغان ایستاده، از حقوق آن‌ها دفاع کرده و در دشوارترین شرایط صدای عدالت و همبستگی بوده است.»