حوثیها مسئولیت حمله به میدان هوایی ریاض و تأسیسات نفتی عربستان را برعهده گرفتند

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که این گروه چندین حمله در خاک عربستان سعودی انجام داده است.

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که این گروه چندین حمله در خاک عربستان سعودی انجام داده است.
به گفته او، میدان هوایی ملک خالد در ریاض، یکی از تأسیسات شرکت نفتی دولتی آرامکو، یک پالایشگاه نفت در شرق عربستان و میدان هوایی ملک فهد در دمام هدف حمله قرار گرفتهاند.
در همین حال، اداره هوانوردی ملکی عربستان سعودی روز یکشنبه اعلام کرد که حمله تازه به میدان هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض، به زخمیشدن شماری از افراد انجامیده است.
این اداره، شمار زخمیها را مشخص نکرده است.
اداره هوانوردی عربستان افزوده است که ارزیابی خسارات و بررسی ایمنی تأسیسات میدان هوایی همچنان ادامه دارد.
پیش از این، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کرده بود که یک «پرتابه ناشناس» به ترمینال مسافربری این میدان هوایی اصابت کرده و باعث آتشسوزی شده است.
مقامهای سعودی همچنین از رهگیری یک موشک در نزدیکی میدان هوایی خبر دادهاند.
این حمله در حالی صورت گرفته است که روز شنبه نیز میدان هوایی ریاض هدف حمله موشکی قرار گرفت؛ حملهای که ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی بر جای گذاشت. برخی از زخمیها در وضعیت وخیم قرار داشتند.
رئیسجمهور پاکستان روز یکشنبه با اعلام وضعیت اضطراری در خیبرپختونخوا، حکومت ایالتی متعلق به تحریک انصاف، حزب عمران خان را به حالت تعلیق در آورد. حکومت مرکزی دلیل این اقدام را ناکامی در مهار شورشیان خوانده، اما حزب تحریک انصاف آن را «کودتا زیر نام وضعیت اضطراری» دانسته است.
دفتر آصف علی زرداری، رئیسجمهور پاکستان، اعلام کرد که این تصمیم به پیشنهاد شهباز شریف، نخستوزیر کشور و پس از تصویب کابینه گرفته شده است.
اعظم نذیر تارر، وزیر عدلیه پاکستان، در نشست خبری در اسلامآباد گفت که گورنر خیبرپختونخوا با کمک یک شورای مشورتی اداره این ایالت را بر عهده میگیرد. به گفته او، این ترتیبات در مرحله نخست برای شش ماه اجرا خواهد شد.
قانون اساسی پاکستان به حکومت مرکزی اجازه میدهد که در وضعیت اضطراری، بخشی یا تمامی وظایف حکومتهای ایالتی را در اختیار بگیرد.
وزارت داخله پاکستان نیز اعلام کرد که نیروهای ارتش در خیبرپختونخوا مستقر خواهند شد. این ایالت در شمالغرب پاکستان و در همسایگی افغانستان قرار دارد و در ماههای اخیر شاهد افزایش حملات شورشیان بوده است.
محسن نقوی، وزیر داخله گفت: «وضعیت چنان وخیم است که در برخی ولسوالیها، پس از شام هیچیک از باشندگان از خانههای خود بیرون نمیشوند.»
حکومت مرکزی و ارتش، حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان را به ناکامی در مهار گروههای شورشی متهم کردهاند. این حزب اتهام را رد کرده و گفته است که حکومت مرکزی بودجه و تجهیزات لازم را در اختیار حکومت ایالتی قرار نداده است.
اسلامآباد همچنین اداره طالبان را به پناهدادن به شورشیانی متهم میکند که در پاکستان حمله انجام میدهند. حکومت پاکستان مدعی است که حزب عمران خان با طالبان در کابل و گروههای وابسته به آن در پاکستان همدلی داشته است. طالبان و تحریک انصاف این اتهامها را رد کردهاند.
شهباز شریف در نشست کابینه گفت که نیروهای امنیتی و شهروندان در دو سال گذشته هدف حمله بودهاند و افزود: «نمیتوانیم فقط تماشاگر خاموش باشیم.»
تعلیق حکومت ایالتی در حالی صورت گرفته که تحریک انصاف در چند روز گذشته برای آزادی عمران خان، نخستوزیر پیشین و زندانی پاکستان، تجمعهایی برگزار کرده و تهدید کرده است که در روزهای آینده به سوی اسلامآباد راهپیمایی خواهد کرد.
ذوالفقار بخاری، دستیار عمران خان و سخنگوی حزب، گفت: «این بیشتر کودتایی در پوشش وضعیت اضطراری است.» او هشدار داد که این اقدام ممکن است به خونریزی و بیثباتی بیشتر بینجامد.
پیش از راهپیمایی برنامهریزیشده، مقامها سه خواهر عمران خان و صدها عضو تحریک انصاف را بازداشت کردهاند. یکی از دستیاران نزدیک سهیل افریدی، وزیر اعلی خیبرپختونخوا، نیز به رویترز گفت که رفتوآمد او محدود شده است.
مقامهای وزارت داخله پاکستان گفتهاند که برای جلوگیری از رسیدن معترضان به پارلمان، مسیرهای اصلی ورود به اسلامآباد با کانتینر بسته شده و دهها هزار نیروی امنیتی مستقر شدهاند.
آخرین اعتراض گسترده این حزب، دو سال پیش، با درگیریهای مرگبار میان معترضان و نیروهای امنیتی پایان یافت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز یکشنبه، ۱۹ میزان گفت که روسیه و اوکراین توافق کردهاند تا حملات به تأسیسات انرژی یکدیگر را فوراً متوقف کنند. مسکو و کییف هنوز این توافق را تأیید نکردهاند و زلنسکی گفت که با دیدن پیام ترامپ از آن باخبر شده است.
ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «از همین لحظه، در جنگ روسیه و اوکراین آتشبس انرژی برقرار شده است. هر دو طرف توافق کردهاند. آن را نقض نکنید!» او درباره جزئیات توافق و چگونگی اجرای آن توضیحی نداد.
زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در گفتوگو با اکسیوس گفت که پیش از انتشار این پیام، از توافق اطلاعی نداشت. با این حال، یک مقام ارشد اوکراینی به رویترز گفت که کییف آماده پذیرش چنین آتشبسی است، مشروط به اینکه روسیه نیز آن را بپذیرد.
ترامپ در اواخر سنبله نیز از توافق بر آتشبس انرژی در اوکراین خبر داده بود، اما هیچیک از دو طرف تأیید نکردند که چنین توافقی به دست آمده است.
اعلام ترامپ ساعاتی پس از آن صورت گرفت که زلنسکی بار دیگر با فشار امریکا برای توقف یکجانبه حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه مخالفت کرد.
رئیسجمهور اوکراین گفت که کشورش آماده توقف این حملات است، اما روسیه نیز باید حملات به زیرساختهای برق اوکراین را متوقف کند. او تأکید کرد که هر توافقی در این زمینه باید با «تضمینهای واقعی» همراه باشد.
زلنسکی گفت: «علت واقعی جنگ در اروپا، روسیه و تنها روسیه است. میتوان حملات به زیرساختهای انرژی را همین امروز متوقف کرد، اما پوتین نمیخواهد چنین کند.»
پاسخ به درخواست ترامپ برای برگزاری انتخابات
تنش میان رهبران امریکا و اوکراین روز شنبه، ۱۸ میزان شدت گرفت. ترامپ با لحنی تند از زلنسکی خواست که حملات به پالایشگاههای روسیه را متوقف کند و از اوکراینیها خواست که از طریق انتخابات، رهبر تازهای برگزینند. او زلنسکی را متهم کرد که چند فرصت توافق با مسکو را از دست داده است.
زلنسکی روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه ایبیسی گفت که برای برگزاری انتخابات در اوکراین، روسیه باید با توقف کامل جنگ برای ۶۰ روز موافقت کند. او گفت: «لطفاً به پوتین بگویید با دو ماه، ۶۰ روز آتشبس کامل، موافقت کند تا ما انتخابات برگزار کنیم.»
رئیسجمهور اوکراین تأکید کرد که انتخاب رهبر این کشور بر عهده مردم اوکراین است، اما ابتدا باید جنگ متوقف شود. قوانین اوکراین به دلایل امنیتی، برگزاری انتخابات در زمان حکومت نظامی را ممنوع میکند.
اختلاف بر سر افزایش قیمت دیزل
ترامپ حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه را عامل افزایش قیمت دیزل در امریکا دانسته است. زلنسکی این اتهام را رد کرد و گفت که «همه در جهان» میدانند جنگ خاورمیانه نقش بزرگتری در افزایش قیمت انرژی دارد.
قیمت جهانی دیزل پس از آغاز جنگ ایران در حوت سال گذشته بهشدت افزایش یافته است. گرانی سوخت پیش از انتخابات میاندورهای کانگرس در ماه آینده، به چالشی سیاسی برای حزب جمهوریخواه تبدیل شده است. در این انتخابات، دموکراتها ممکن است کنترول یک یا هر دو مجلس کانگرس را به دست آورند.
زلنسکی روز شنبه نیز به اعلام توافق ترامپ با روسیه برای تأمین دیزل اعتراض کرده بود. او گفت که این توافق مسکو را به ادامه حملات علیه اوکراین تشویق میکند و به افزایش تلفات غیرنظامیان میانجامد.
تحلیلگران گفتهاند که حجم دیزل مورد توافق به اندازهای نیست که کاهش پایدار قیمت سوخت را در پی داشته باشد.
شماری از اعضای کانگرس امریکا نیز از این توافق انتقاد کردهاند. دان بیکن، نماینده جمهوریخواه، گفت که اکنون زمان افزایش تحریمها علیه روسیه است، نه کاهش آنها.
در پی هشدار حوثیهای یمن به مسافران و میدانهای هوایی عربستان سعودی، ائتلاف به رهبری عربستان در یمن روز یکشنبه اعلام کرد که میدان هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض، برای دومین بار طی دو روز هدف حمله قرار گرفته است.
به گفته سخنگوی ائتلاف، پرتابه به سالون مسافربری شماره چهار این میدان هوایی اصابت کرده است. ائتلاف جزئیات بیشتری درباره خسارات یا تلفات احتمالی این حمله ارائه نکرد.
ائتلاف در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که سامانههای دفاع هوایی عربستان یک راکت کروز را در نزدیکی میدان هوایی ملک خالد رهگیری کردهاند. هنوز روشن نیست که این راکت و پرتابه اصابتکرده به سالون مسافربری، مربوط به یک حمله بودهاند یا دو رویداد جداگانه.
مسئولیت حمله روز یکشنبه تاکنون مشخص نشده است. با این حال، حوثیهای مورد حمایت ایران، ساعاتی پیش از آن به شرکتهای هواپیمایی و مسافران هشدار داده بودند که از میدانهای هوایی و فضای عربستان استفاده نکنند.
حوثیها در بیانیهای در اکس، میدانهای هوایی عربستان را «صحنه عملیات» نیروهای خود خواندند و از شرکتهای هواپیمایی، متخصصان، کارکنان و مسافران خواستند که هشدارهای این گروه را جدی بگیرند. این گروه میدانهای هوایی مکه و مدینه را از هشدار خود مستثنا کرد و گفت که مسئولیت هرگونه ناکامی در رهگیری حملات بر عهده عربستان است.
وزارت خارجه اداره حوثیها نیز روز یکشنبه هشدار داد که ادامه عملیات نظامی عربستان در یمن با پاسخ شدیدتری روبهرو خواهد شد. این وزارت در اظهاراتی که تلویزیون المسیره، وابسته به حوثیها نشر کرد، گفت که اقدامات این گروه بر اصل مقابلهبهمثل استوار خواهد بود.
۱۲ کشته در حمله روز گذشته
میدان هوایی ملک خالد پس از حمله روز شنبه همچنان بسته است. آن حمله که سومین حمله به این میدان هوایی در یک هفته بود، ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جا گذاشت و مرگبارترین حمله از این نوع در بیش از یک دهه در عربستان بود.
مقامهای عربستان اعلام کردند که در میان کشتهشدگان، چهار شهروند عربستان، دو شهروند بنگلادیش و شش نفر از شهروندان امریکا، اردن، فلسطین، سوریه، سودان و مصر شاملاند.
دو حمله پیشین به این میدان هوایی در همان هفته نیز چهار کشته بر جا گذاشته بود. یکی از این حملات به یک هواپیمای مسافربری سعودی که در محوطه میدان هوایی توقف داشت، خسارت سنگین وارد کرد.
لغو و تأخیر صدها پرواز به مقصد و از مبدأ میدانهای هوایی عربستان، رفتوآمد هوایی در کشورهای دیگر را نیز مختل کرده است.
تشدید درگیریها در یمن
عربستان در هفتههای اخیر، پس از تصرف مناطق راهبردی در امتداد ساحل دریای سرخ به دست حوثیها در ماه گذشته، حملات خود علیه این گروه را افزایش داده و از عملیات نیروهای حکومت یمن برای بازپسگیری این مناطق حمایت کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز شنبه، ۱۸ میزان گفت که واشنگتن در حال بررسی پیوستن به حملات عربستان علیه حوثیها است. تشدید این درگیریها در ادامه گسترش جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران صورت میگیرد که در ماه حوت سال گذشته آغاز شد.
ائتلاف نظامی به رهبری عربستان در حمل ۱۳۹۴، به درخواست عبدربه منصور هادی، رئیسجمهور وقت یمن، عملیات علیه حوثیها را آغاز کرد. هدف اعلامشده این ائتلاف، بازگرداندن حکومت بهرسمیتشناختهشده یمن به قدرت بود.
برگزاری نشست انرژی با وجود بستهبودن میدان هوایی
وزارت انرژی عربستان اعلام کرد که با وجود بستهبودن موقت میدان هوایی ریاض، کنگره بینالمللی انرژی «دبلیوپیسی» طبق برنامه برگزار میشود.
این نشست پنجروزه در یک مرکز همایش در حدود ۱۰ کیلومتری میدان هوایی برگزار میشود. تلویزیون دولتی عربستان گزارش داد که بیش از ۷۰ وزیر، ۳۰۰ مدیر شرکت و نمایندگان بیش از ۲۵ سازمان بینالمللی انرژی، حضور خود را تأیید کردهاند. هنوز مشخص نیست که آنان حضوری شرکت میکنند یا از راه دور.
نشست وزیران مجمع بینالمللی انرژی نیز قرار است روز یکشنبه برگزار شود و جلسه عمومی آن پشت درهای بسته خواهد بود.
در همین حال، مقامهای عربستان به والدین اطلاع دادهاند که آموزش حضوری از یکشنبه تا پنجشنبه تعلیق میشود و شاگردان، آموزگاران و کارکنان اداری در این مدت فعالیتهای خود را از راه دور ادامه خواهند داد.
حمله به میدان هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض با واکنشهای گسترده بینالمللی روبهرو شد. سازمان ملل متحد، امریکا، پاکستان، ترکیه و شماری از کشورهای منطقه و جهان این حمله را محکوم کردند و درباره پیامدهای آن برای امنیت و ثبات منطقه هشدار دادند.
در این حمله دستکم ۱۲ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ نفر زخمی شدند و عربستان حوثیها را مسئول این حمله دانسته است.
در این حمله که روز شنبه، ۱۷ میزان، رخ داد، ۱۲ نفر، بهشمول چهار شهروند عربستان سعودی و اتباع بنگلادش، امریکا، مصر، اردن، فلسطین، سوریه و سودان، کشته شدند. مقامهای عربستان گفتند که ۳۰۹ نفر دیگر نیز زخمی شدهاند. این حمله همچنین باعث توقف موقت فعالیت میدان هوایی ریاض شد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، این حمله را محکوم کرد و گفت که هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی پذیرفتنی نیست و تهدیدی جدی برای صلح و ثبات منطقه بهشمار میرود. او بر تعهد پاکستان به حمایت از امنیت و حاکمیت عربستان سعودی بر اساس توافق دفاعی مشترک مکه تأکید کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این حمله را «وحشتناک» توصیف کرد و گفت که واشنگتن در حال بررسی این موضوع است که آیا در حملات عربستان سعودی علیه حوثیها مشارکت کند یا خیر. او همچنین گفت که عربستان سعودی توانایی دفاع از خود در برابر حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران را دارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا نیز با اشاره به کشتهشدن یک شهروند امریکایی در این حمله، خواستار پایان حملات شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، این حمله را بهشدت محکوم کرد و گفت که حمله به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی نقض قوانین بینالمللی است و باید فوراً متوقف شود.
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد برای یمن، نیز گفت که حمله به میدانهای هوایی غیرنظامی، تشدید خطرناک درگیریهاست و تلاشها برای برقراری صلح در یمن را دشوارتر میکند.
ترکیه نیز حمله به میدانهای هوایی عربستان سعودی را بهشدت محکوم کرد و خواستار توقف فوری حملات به غیرنظامیان و زیرساختها شد. وزارت خارجه این کشور بر همبستگی کامل ترکیه با عربستان سعودی تأکید کرد و خواستار حل اختلافها از راه گفتوگو و دیپلماسی شد.
وزارت خارجه هند با نشر بیانیهای اعلام کرد که حملات پیدرپی به میدان هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض، از جمله حمله ۱۰ اکتوبر، را بهشدت محکوم میکند. این وزارت خواستار توقف فوری حملات به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی شد.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، نیز این حمله را بهشدت محکوم کرد و گفت که هیچ هدف سیاسی یا نظامی نمیتواند حمله عمدی به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را توجیه کند. او با خانوادههای قربانیان ابراز همدردی کرد و برای بهبودی کامل زخمیها آرزو کرد.
وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، حمله اخیر به میدان هوایی ریاض و مناطق مختلف عربستان سعودی را محکوم کرد. او با خانوادههای کشتهشدگان و زخمیها ابراز همدردی کرد و گفت که حمله به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی بهشدت نکوهیده است. پیترز همچنین بر همبستگی نیوزیلند با مردم و دولت عربستان سعودی تأکید کرد.
بنگلادش، مالیزیا، مصر، قطر، اردن و فلسطین نیز حمله حوثیها به میدان هوایی بینالمللی ملک خالد در ریاض را محکوم کردند.
بنگلادش بر همبستگی خود با دولت و مردم عربستان سعودی تأکید کرد. مصر این حمله را تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه خواند و قطر آن را نقض حاکمیت عربستان سعودی و تهدیدی برای هوانوردی غیرنظامی دانست. اردن و فلسطین نیز حمایت خود را از عربستان سعودی و امنیت این کشور اعلام کردند.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالیزیا، گفت که هیچ توجیهی برای حمله به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی وجود ندارد و چنین حملاتی تنها رنج ناشی از درگیریها را افزایش میدهد.
در همین حال، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد که به این حمله پاسخ قاطع خواهد داد. سخنگوی این ائتلاف نیز حمله به میدان هوایی ریاض را جنایت جنگی خواند.
پژوهش تازه دانشگاه تولین در امریکا نشان میدهد که تنهایی و انزوای اجتماعی میتوانند نزدیک به شش سال از عمر سالم انسان بکاهند. بر اساس این پژوهش، تنهایی خطر ابتلا به اختلالاتی چون افسردگی و اضطراب را افزایش میدهد و مردان بیش از زنان از پیامدهای منفی آن آسیب میبینند.
پژوهشگران دریافتهاند که تنهایی و انزوای اجتماعی میتوانند خطر ابتلا به اختلالات روانی را افزایش دهند. هرچند تأثیر این عوامل بر سلامت جسمی کمتر است، اما همچنان قابلتوجه است.
لو چی، نویسنده اصلی این پژوهش و استاد دانشگاه تولین، میگوید پیامدهای تنهایی میتواند هم سلامت روان و هم سلامت جسم را تحت تأثیر قرار دهد.
پژوهشگران در این مطالعه میان تنهایی و انزوای اجتماعی تفاوت قائل شدهاند.
انزوای اجتماعی به فقدان عینی ارتباطات و پیوندهای اجتماعی اشاره دارد، در حالی که تنهایی احساس ذهنی نارضایتی از کیفیت روابط اجتماعی است.
چی گفت: «این یافتهها برای من تعجبآور نبودند. مطالعات پیشین نشان دادهاند که انزوای اجتماعی و تنهایی با مرگ، بهویژه مرگ زودرس، ارتباط دارند. این پژوهش شواهد بیشتری در تأیید این ارتباط ارائه میکند.»
پژوهشگران دادههای بیش از ۲۷۷ هزار بزرگسال ۴۰ تا ۶۹ ساله را بررسی کردند. در آغاز مطالعه، هیچیک از شرکتکنندگان به بیماریهایی چون دیابت، بیماریهای قلبی و ریوی، زوال عقل، سرطان، افسردگی یا اضطراب مبتلا نبودند.
هدف پژوهش این بود که مشخص شود تنهایی و انزوای اجتماعی چه تأثیری بر طول عمر سالم افراد دارند و تا چه اندازه با کاهش سالهای زندگی بدون بیماری مرتبطاند.
نتایج نشان داد زنانی که هم احساس تنهایی داشتند و هم از نظر اجتماعی منزوی بودند، بهطور میانگین ۲.۴ سال زودتر از زنانی که چنین شرایطی نداشتند، به بیماریهای جسمی مبتلا میشدند. این رقم در میان مردان ۱.۷ سال بود.
تأثیر تنهایی و انزوای اجتماعی بر سلامت روان بیشتر بود. بر اساس یافتههای پژوهش، زنان در این شرایط بهطور میانگین ۳.۷ سال و مردان ۵.۸ سال زودتر با اختلالات روانی، از جمله افسردگی و اضطراب، مواجه میشدند.
چی گفت: «مردان بیشتر در معرض پیامدهای منفی تنهایی قرار دارند. همچنین میدانیم که زنان معمولاً بیشتر از مردان عمر میکنند و تفاوتهای جنسیتی در برخی بیماریها نیز میتواند مزایایی به همراه داشته باشد.»
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا سبک زندگی سالم میتواند پیامدهای منفی انزوای اجتماعی را کاهش دهد یا خیر. نتایج نشان داد افرادی که تغذیه سالمتری داشتند، بهطور منظم ورزش میکردند، خواب کافی داشتند و سیگار نمیکشیدند، کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماریهای جسمی و روانی قرار داشتند.
با این حال، یافتهها نشان داد که سبک زندگی سالمتر، خطر اضافی مرتبط با تنهایی را بهطور کامل کاهش نمیدهد. این موضوع نشان میدهد که برای حفاظت از سلامت، مقابله با تنهایی و انزوای اجتماعی ممکن است به راهکارهای متفاوتی نیاز داشته باشد.