شوخی ترامپ با مرگ جوان انگلیسی در حمله ببر، خشم و شگفتی برانگیخت

سفارت ایران در هند می‌گوید اجیت دوال، مشاور امنیت ملی هند و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران درباره تحولات منطقه، مسائل بین‌المللی و موضوع‌های مشترک دو کشور تبادل نظر کردند.

این تماس در میانه دور تازه جنگ در یمن انجام شده است. نیروهای حکومت یمن با پشتیبانی عربستان علیه حوثی‌های مورد حمایت ایران می‌جنگند و حوثی‌ها نیز حملات موشکی و پهپادی خود به عربستان را افزایش داده‌اند.

میدان‌های هوایی و تأسیسات مهم عربستان از هدف‌های این حملات بوده‌اند.

عربستان روز سه‌شنبه، ۲۱ میزان، مخازن نفت نزدیک صنعا را بمباران کرد و از رهگیری موشک‌هایی به سوی ظهران خبر داد.

پاکستان و ترکیه نیز برای حمایت نظامی از عربستان آماده می‌شوند. نمایندگان این دو کشور در نشست ۱۳ میزان در ریاض با مقام‌های سعودی توافق کردند نیروها و تجهیزات مورد توافق را به‌سرعت در عربستان مستقر کنند.

بیانیه مشترک این نشست می‌گوید سه کشور اجرای تعهدهای دفاعی خود را آغاز می‌کنند تا آمادگی بیشتری برای مقابله با تهدیدها علیه عربستان داشته باشند.

پیمان دفاعی مکه در اسد امسال میان پاکستان، ترکیه و عربستان امضا شد. این پیمان، حمله به هر یک از سه کشور را حمله به همه آن‌ها می‌داند. ترکیه گفته است کمک‌هایش به عربستان دفاعی خواهد بود و در عملیات تهاجمی شرکت نمی‌کند.

پاکستان هم گزارش مشارکت جنگنده‌هایش در حمله به حوثی‌ها را رد کرده است. وزارت اطلاعات این کشور در ۱۶ میزان، گزارش نیویارک‌تایمز درباره استفاده از هواپیماهای پاکستانی علیه حوثی‌ها را «جعلی و ساختگی» خواند.

احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، گفته است نیروهای این کشور از چند دهه پیش در عربستان حضور دارند. او درباره شمار نیروها و ماموریت مشخص آنان توضیحی نداد و مشارکت پاکستان در عملیات داخل یمن را نیز تایید نکرد.

ایران پیش‌تر درباره مداخله نظامی پاکستان و ترکیه در یمن هشدار داده بود. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اعزام شمار زیادی از نیروهای پاکستانی به عربستان گفت امیدوار است این گزارش درست نباشد. به گفته او، مداخله در یمن می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای منطقه داشته باشد.

در حملات اخیر به عربستان یک شهروند هندی نیز کشته شده است. وزارت خارجه هند حملات به غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی عربستان را محکوم کرد و خواهان توقف فوری آن شد.

همزمان، در ۱۹ میزان، به دو نفتکش حامل خدمه هندی در منطقه تنگه هرمز و نزدیک سواحل عمان نیز حمله شد. نفتکش «پترو دلفین» در نزدیکی عمان هدف حمله پهپادی قرار گرفت. از ۱۱ خدمه هندی این کشتی، ۹ نفر نجات یافتند و دو نفر مفقود شدند.

نفتکش «والترا» هم در تنگه هرمز با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت و آتش گرفت. مقام‌های هند گفتند هر ۱۱ خدمه هندی آن سالم هستند. وزارت خارجه هند این حملات را محکوم کرد و گفت سفارت این کشور در مسقط برای کمک به خدمه و یافتن افراد مفقودشده با مقام‌های عمان همکاری می‌کند.

این دو مقام ایرانی که نامشان در گزارش ذکر نشده، گفتند که راهبرد تازه شامل تغییر نوع و آهنگ حملات به شناورهایی است که از نظر تهران محدودیت‌های وضع‌شده برای عبور از تنگه هرمز را نقض می‌کنند.

به گفته یکی از آن‌ها، اجرای تاکتیک‌های تازه از حدود ۱۰ روز پیش آغاز شده و شمار حملات به این کشتی‌ها افزایش یافته است.

یکی از این مقام‌ها هدف را «ناکام گذاشتن تلاش‌های امریکا و متحدانش برای پایین آوردن قیمت جهانی نفت» توصیف کرد.

آن‌ها گفتند تصمیم اتخاذ این راهبرد در بالاترین سطوح رهبری حکومت ایران گرفته شده و در سراسر ساختار حاکمیت درباره آن هماهنگی کامل وجود دارد، اما از ارائه جزییات بیشتر خودداری کردند.

جمهوری اسلامی از زمان آغاز حملات امریکا و اسرائیل، کوشیده است با محدود کردن عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، بر واشنگتن فشار وارد کند.

پیش از جنگ اخیر، حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده از این آبراه می‌گذشت.

به گزارش رویترز، تهدیدها و حملات نیروهای نظامی جمهوری اسلامی رفت‌وآمد کشتی‌ها را به‌شدت کاهش داده و قیمت نفت را بالا برده است؛ هرچند انتقال بخشی از نفت از این مسیر همچنان ادامه دارد.

تایید تغییر تاکتیک

یک مقام نظامی امریکایی که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌وگو کرد، تغییر یکی از تاکتیک‌های حکومت ایران را تایید کرد.

به گفته او، پس از نابودی بخش بزرگی از توان راداری ایران در حملات امریکا، سپاه پاسداران استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح سوار بر قایق‌های کوچک را برای شناسایی اهداف احتمالی، از جمله شناورهای نیروی دریایی امریکا، آغاز کرده است.

این مقام گفت نیروهای امریکایی هفته گذشته تشخیص دادند دیده‌بان‌های ایرانی از یک لنج، موقعیت اهداف را به سپاه پاسداران اطلاع می‌دهند.

به روایت این مقام نظامی، نیروهای امریکا پس از دستور تخلیه به سرنشینان، لنج را منهدم کردند و این رویداد تلفاتی نداشت. رویترز نوشت این حادثه پیش‌تر گزارش نشده بود.

این مقام امریکایی در عین حال گفته است که جمهوری اسلامی نتوانسته مانع افزایش صادرات نفت از تنگه هرمز شود.

به گفته او، تهران پس از آسیب گسترده به نیروی دریایی‌اش، مایل نیست قایق‌های تندروی باقی‌مانده را به خطر بیندازد.

داده‌های مستقل مورد استناد رویترز نشان می‌دهد حملات به کشتی‌های تجاری در روزهای اخیر به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسیده است.

بر پایه تحلیل منابع امنیت دریایی و گزارش‌های ثبت‌شده در مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، در ۴۸ ساعت منتهی به این گزارش دست‌کم پنج رویداد مرتبط با نفتکش‌ها و دیگر کشتی‌های تجاری در محدوده تنگه هرمز ثبت شده که حملات پهپادی نیز در میان آن‌ها بوده است.

داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز نشان می‌دهد این میزان تقریبا با آهنگ حملات در روزهای سوم تا پنجم اکتبر برابری می‌کند.

یک منبع امنیت دریایی به رویترز گفته است که افزایش آهنگ حملات «عمدی» به نظر می‌رسد.

گسترش عملیات به آب‌های دورتر

دو مقام ایرانی همچنین گفتند تهران قصد دارد دامنه عملیات خود را از تنگه هرمز به دریای عمان و آب‌های دورتر گسترش دهد.

به نوشته رویترز، تحلیل گزارش‌های مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت‌های امنیت دریایی نشان می‌دهد این روند ممکن است آغاز شده باشد.

این گزارش‌ها از هدف قرار گرفتن کشتی‌ها در آب‌های نزدیک سواحل قطر و امارات متحده عربی در روزهای اخیر حکایت دارند.

مقام دوم ایرانی گفت تهران اجازه نخواهد داد دونالد ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای قیمت نفت را پایین بیاورد.

او این رویارویی را به «بازی شطرنج» تشبیه کرد و گفت: «درست وقتی فکر می‌کنند به نقطه‌ای نزدیک می‌شوند که قیمت‌ها کاهش خواهد یافت، آن‌ها را از آن نقطه دور می‌کنیم.»

این مقام افزود شناورهایی که محدودیت‌های جمهوری اسلامی را نقض کنند، «هیچ‌جا، حتی بیرون از تنگه هرمز» در امان نخواهند بود.

جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دالری آن، به نوشته رویترز، به یکی از مسائل اصلی کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا تبدیل شده است. انتخاباتی که کنترول کانگرس را تعیین خواهد کرد.

انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده امریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۲ عقرب ۱۴۰۵ برگزار می‌شود.

ترامپ گفته است پیش از رای‌گیری بار دیگر به ایران حمله نخواهد کرد، هرچند گزینه‌های بعدی را بررسی می‌کند.

امریکا هم‌زمان محاصره دریایی بنادر ایران را ادامه داده و تحریم‌ها را گسترش می‌دهد تا تهران را برای دستیابی به توافقی به‌منظور پایان درگیری تحت فشار بگذارد.

دو مقام ایرانی گفتند تهران به سوی وضعیتی پیش می‌رود که هیچ شناور ناقض محدودیت‌هایش نتواند از تنگه عبور کند.

یکی از آن‌ها گفت: «به‌زودی تنگه کاملا بسته خواهد شد.»

مرکز مشترک اطلاعات دریایی، تحت هدایت نیروی دریایی امریکا، در گزارش اخیر خود سطح تهدید علیه کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز را همچنان «شدید»، یک پله پایین‌تر از بالاترین درجه تهدید، ارزیابی کرد.

این مرکز از تداوم حملات، تلاش برای حمله و اقدامات ایذایی سپاه پاسداران، از جمله پرواز پهپادها، زیر نظر گرفتن هدفمند کشتی‌های تجاری و تماس‌های رادیویی گاه‌به‌گاه خبر داد.

پنتاگون و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تا زمان انتشار گزارش رویترز، به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

او چهارشنبه ۲۲ میزان، در نشست خبری در حاشیه اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک، پایتخت تایلند، گفت: «اقتصاد عربستان سعودی برای منطقه و جهان اهمیت دارد.»

وی افزود تحولات اخیر ممکن است «پیامدهای منفی برای همگان در سراسر جهان» به همراه داشته باشد.

جورجیوا در این نشست هشدار داد اقتصاد جهانی با وجود مقاومت در برابر بحران‌های پی‌درپی و شرایط نامطمئن، به مرز تاب‌آوری خود نزدیک شده است.

او از دولت‌ها خواست پیش از عمیق‌تر شدن مشکلات مالی، برای افزایش درآمدها، منطقی‌سازی هزینه‌ها و بهبود مدیریت مالی عمومی اقدام کنند.

حوثی‌های یمن در حملات اخیر خود به عربستان سعودی، میدان هوایی بین‌المللی ملک خالد در ریاض و ساختمان اداری شرکت آرامکو در ظهران را هدف قرار داده‌اند.

حملات ۱۸ و ۱۹ میزان به فرودگاه ریاض به ترتیب ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی و یک کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت.

وزارت انرژی عربستان سعودی در ۲۲ میزان اعلام کرد حمله شامگاه ۲۱ میزان به ساختمان آرامکو آتش‌سوزی محدودی ایجاد کرد، اما تلفاتی نداشت.

سازمان دفاع مدنی این کشور نیز همان روز از زخمی شدن چهار نفر، شامل دو زن، یک مرد و یک کودک، و آسیب به ۱۵ خانه بر اثر سقوط بقایای دو موشک کروز رهگیری‌شده در ریاض خبر داد.

حمله هوایی ۱۹ سنبله به خط لوله نفت شرق به غرب عربستان سعودی نیز فعالیت این مسیر انتقال نفت به دریای سرخ را موقتا متوقف کرد، اما فعالیت آن ۳۱ سننبله از سر گرفته شد.

خبرگزاری رویترز در ۲۲ میزان به نقل از دو مقام ارشد ایرانی گزارش داد جمهوری اسلامی برای بالا نگه داشتن قیمت نفت و تاثیرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، از تاکتیک‌های تازه‌ای علیه کشتی‌ها در تنگه هرمز استفاده می‌کند.

به گفته یکی از این مقام‌ها، این روش‌ها از حدود ۱۰ روز پیش علیه کشتی‌هایی که تهران آن‌ها را ناقض محدودیت‌های خود می‌داند، به کار گرفته شده و به افزایش حملات منجر شده است.

جورجیوا در بخش دیگری از اظهارات خود در بانکوک گفت افزایش جهانی نرخ بهره، سهم هزینه بازپرداخت بدهی از درآمد دولت‌ها را از حدود شش درصد در یک دهه پیش به ۱۴ درصد رسانده است.

او همچنین خواستار حمایت بیشتر از کشورهای کم‌درآمد شد تا توان مقابله با شوک‌های اقتصادی را افزایش دهند.

صندوق بین‌المللی پول در ۲۱ میزان در تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی خود پیش‌بینی کرد اقتصاد خاورمیانه و آسیای مرکزی در سال ۲۰۲۶ معادل ۰.۳ درصد کوچک شود؛ در حالی که پیش‌بینی قبلی این نهاد در ماه اپریل، رشد ۱.۹ درصدی بود.

به گزارش الجزیره، اختلال طولانی در کشتیرانی تنگه هرمز از عوامل اصلی این بازنگری عنوان شده است.

صندوق بین‌المللی پول همچنین پیش‌بینی رشد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ را با افزایش ۰.۱ واحد درصدی، به ۳.۱ درصد رساند.

این نهاد هشدار داد افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به رشد فعالیت‌های اقتصادی کمک کرده، اما کشورهای فقیر که با افزایش هزینه‌های انرژی روبه‌رو هستند، از مزایای این رونق بهره‌مند نشده‌اند.

جورجیوا در ۱۵ میزان نیز هشدار داده بود حتی در صورت پایان زودهنگام جنگ در خلیج فارس، قیمت بالای انرژی احتمالا برای مدتی ادامه خواهد داشت و بازار معاملات آتی نفت برنت از تداوم قیمت‌های بالا تا سال ۲۰۲۷ حکایت دارد.

رویترز ۱۹ میزان گزارش داد کشورهای گروه هفت با آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری موافقت کرده‌اند.

از آغاز جنگ در ۹ حوت ۱۴۰۴ تا ۱۹ میزان نیز بیش از یک میلیارد بشکه نفت، عمدتا از ذخایر تجاری، روانه بازار شده بود، اما مدیران صنعت نفت درباره کاهش ذخایر قابل دسترس و افزایش شکنندگی بازار هشدار داده بودند.

ناسا سه‌شنبه ۲۱ میزان اعلام کرد این مریخ‌نورد که ابعادی مشابه یک خودرو دارد، در ماموریت بررسی شرایط احتمالی حیات میکروبی در گذشته مریخ به این رکورد رسیده است.

این مریخ‌نورد برخی از کهن‌ترین زمین‌هایی را بررسی می‌کند که تاکنون در منظومه شمسی کاوش شده‌اند.

استیون لی، مدیر پروژه مریخ‌نوردها در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در کالیفرنیا، گفت تجهیزات مهندسی و ابزارهای استقامت در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و تمامی سامانه‌های پشتیبان آن همچنان در دسترس‌ هستند.

به گفته او، ارزیابی تازه نشان می‌دهد سامانه‌ها توان فعالیت تا سال‌های دهه ۲۰۳۰ و احتمالا پس از آن را دارند.

رکورد قبلی متعلق به مریخ‌نورد «فرصت» بود که بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ حدود ۴۵ کیلومتر پیمود. مسافت طی‌شده هر دو کاوشگر از تمامی ماه‌نوردها نیز بیشتر است.

پیمایش دهانه جزرو

«استقامت» با مجموعه ابزارهای علمی خود بر دهانه «جزرو» در نیمکره شمالی مریخ تمرکز کرده است. منطقه‌ای که تصور می‌شود میلیاردها سال پیش آب آن را فراگرفته و میزبان یک دریاچه بوده است.

این کاوشگر هنگام حرکت به‌سوی منطقه «ایدوبی»، از میان ناحیه موسوم به «لاک دو شارم» در بیرون لبه غربی دهانه، رکورد را ثبت کرد. مریخ‌نورد «کنجکاوی» نیز در دهانه «گیل»، نزدیک استوای مریخ، فعالیت می‌کند.

لی گفت «استقامت» نشانه‌ای از کند شدن ندارد. سازوکارهای حرکتی آن برای اثبات توان پیمایش دست‌کم ۱۰۰ کیلومتر آزمایش می‌شوند و تجهیزات قرار است آزمون‌هایی معادل پیمودن ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر را پشت سر بگذارند.

ناسا سامانه ناوبری خودکار «اتو‌نو» را از عوامل اصلی موفقیت این مریخ‌نورد می‌داند.

به گفته لی، ۹۰ درصد حرکت‌های آن بدون مداخله انسانی انجام می‌شود.

کاوشگر از سطح پیش رو تصاویر استریو می‌گیرد، نقشه سه‌بعدی می‌سازد و ایمن‌ترین مسیر را انتخاب می‌کند. یک پردازنده کمکی سریع نیز پردازش تصاویر و اجرای نرم‌افزار را تقریبا پیوسته ممکن می‌کند؛ برخلاف مریخ‌نوردهای پیشین که برای محاسبه مسیر باید توقف می‌کردند.

این مریخ‌نورد بر تجربه ۲۹ ساله مریخ‌نوردهای سوجورنر، «روح»، «فرصت» و «کنجکاوی» تکیه دارد.

نشانه احتمالی حیات

لی مهم‌ترین دستاورد احتمالی «استقامت» را کشف نشانه زیستی می‌داند که سال گذشته اعلام شد؛ سرنخی از احتمال حیات میکروبی، نه تایید قطعی وجود آن.

این نشانه در سنگی سرخ‌رنگ یافت شد که احتمالا ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش در مسیر رودخانه‌ای منتهی به دریاچه جزرو شکل گرفته است.

به گفته لی، منطقه لاک دو شارم می‌تواند سرنخ‌هایی از فرایندهای اولیه زمین‌شناسی، از جمله برخوردهای بزرگ شهاب‌سنگی، ارائه دهد. خود دهانه جزرو نیز بر اثر چنین برخوردی شکل گرفته است.

شواهد مداری نشان می‌دهد بخش‌هایی از لبه دهانه زمانی میزبان سامانه‌های آب‌گرمایی بوده‌اند؛ محیط‌های زیرسطحی گرم و آبداری که شاید برای حیات مناسب بوده‌اند.

ماموریت اولیه تنها ۲۰ کیلومتر پیمایش را پیش‌بینی می‌کرد. ناسا اکنون کاوش لبه دهانه را تا حدود پایان سال ۲۰۲۸ تمدید کرده و سامانه تامین توان مبتنی بر پلوتونیوم نیز، به گفته لی، برای سال‌های زیادی انرژی قابل استفاده دارد.

ترامپ روز سه‌شنبه، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «حوثی‌ها رفتار بسیار بدی دارند.»

رئیس‌جمهور امریکا مدعی شد که حوثی‌ها پس از یک دوره آرامش نسبی، به دستور ایران حملات خود را از سر گرفته‌اند. این گروه سال گذشته نیز هدف حملات نظامی امریکا در یمن قرار گرفته بود.

ترامپ با اشاره به انتخابات میان‌دوره‌ای کانگرس امریکا در سوم نوامبر، هشدار داد: «من بعد از انتخابات هم اینجا خواهم بود و هرگز فراموش نخواهم کرد.»

این اظهارات پس از موج تازه حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به عربستان مطرح شده است.

در یکی از مرگبارترین این حملات، این هفته میدان هوایی بین‌المللی ملک خالد در ریاض هدف قرار گرفت که دستکم ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجا گذاشت. این حمله باعث توقف فعالیت میدان هوایی و اختلال گسترده در پروازها شد.

ترامپ همچنین روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت که ممکن است از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، بخواهد برای حمایت از عربستان سعودی وارد عمل شود.

او افزود: «فکر می‌کنم رئیس‌جمهور اردوغان هر کاری را که از او بخواهم، انجام خواهد داد.»

حوثی‌ها که بخش‌های وسیعی از یمن را در کنترول دارند، از سال ۲۰۱۴ با حکومت مورد حمایت عربستان سعودی درگیر جنگ هستند.

این درگیری‌ها همزمان با ادامه جنگ امریکا و ایران در هشت ماه گذشته شدت گرفته است. حوثی‌ها علاوه بر حمله به عربستان، حملات خود به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ و تنگه مهم باب‌المندب را نیز افزایش داده‌اند.

دریای سرخ و تنگه باب‌المندب از مسیرهای مهم انتقال نفت و کالا میان آسیا و اروپا هستند. حملات به کشتی‌ها و تأسیسات نفتی منطقه، نگرانی‌ها را درباره اختلال در صادرات نفت و افزایش قیمت انرژی در بازارهای جهانی بیشتر کرده است.

انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا قرار است در سوم نوامبر (۱۲ عقرب) برگزار شود. در این انتخابات، تمامی کرسی‌های مجلس نمایندگان و حدود یک‌سوم کرسی‌های مجلس سنا به رأی گذاشته می‌شود. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که احتمال پیروزی دموکرات‌ها در این انتخابات بیشتر است.

افزایش قیمت نفت بهای پترول و دیگر سوخت‌ها را در امریکا بالا برده و فشار اقتصادی بیشتری بر رأی‌دهندگان امریکایی وارد کرده است. ترامپ مدعی است که حوثی‌ها با همین هدف حملات خود را افزایش داده‌اند، اما شواهد مستقلی برای اثبات ارتباط این حملات با انتخابات امریکا ارائه نکرده است.