قطر خواستار افزایش حمایت بین‌المللی از بازگشت‌کنندگان افغان شد

این سازمان در گزارش ماه آگست ۲۰۲۶ که به تازگی منتشر شد، می‌گوید که زنان در معرض خطر، افراد دارای نیازهای ویژه حقوقی، افراد دارای معلولیت و کودکان آسیب‌پذیر همچنان بیشترین نیاز را به حمایت‌های حفاظتی دارند.

بر اساس داده‌های این گزارش، ۲۸ درصد از موارد خطر شناسایی‌شده مربوط به زنان در معرض خطر، ۱۹ درصد مربوط به افراد دارای نیازهای ویژه حقوقی و حفاظتی، ۱۸ درصد مربوط به افراد دارای معلولیت، ۱۳ درصد مربوط به افراد مبتلا به بیماری‌های جدی و ۱۱ درصد مربوط به کودکان در معرض خطر بوده است.

گزارش همچنین نشان می‌دهد که بازگشت گسترده مهاجران همچنان فشار مضاعفی بر جوامع آسیب‌پذیر وارد کرده است.

کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل تا پایان ماه آگست، ۷۸ هزار و ۳۷۳ مصاحبه نظارتی با مهاجران بازگشته و اخراج‌شده افغان انجام داده است. از میان این افراد، ۵۶ درصد از پاکستان و ۴۳ درصد از ایران به افغانستان بازگشته‌اند.

این سازمان همچنین از ادامه مشکلات مربوط به دسترسی به اسناد هویتی خبر داده است. بر اساس گزارش، ۱۹ هزار و ۸۲۹ نفر برای دریافت کمک‌های حقوقی شناسایی شده‌اند و ۳۰ هزار و ۳۸۳ نفر خدمات حقوقی دریافت کرده‌اند، اما تنها شش هزار و ۷۲۰ سند هویتی قانونی برای افراد نیازمند صادر شده است.

در بخش سلامت روان نیز گزارش به نیازهای گسترده اشاره دارد. بر بنیاد آمار منتشرشده، شش هزار و ۷۶۷ نفر از خدمات حمایت‌های روانی و اجتماعی بهره‌مند شده‌اند که ۵۳ درصد آنان زنان و دختران بوده‌اند. همچنین ۱۰ هزار و ۳۶۶ نفر در برنامه‌های آگاهی‌دهی و معرفی خدمات شرکت کرده‌اند.

گزارش کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل همچنین از شناسایی چهار هزار و ۶۷۵ کودک آسیب‌پذیر خبر داده است. در همین مدت، ۵۱۳ کودک خدمات حمایت‌های روانی و اجتماعی دریافت کرده‌اند و ۲۶۶ برنامه تفریحی و اجتماعی برای کودکان برگزار شده است.

با وجود این چالش‌ها، این نهاد می‌گوید تا پایان ماه آگست به ۲۵۷ هزار و ۶۳۰ نفر خدمات حفاظتی ارائه کرده است. همچنین ۱۲۹ هزار و ۹۸۲ زن و دختر از این برنامه‌ها بهره‌مند شده‌اند و ۱۹۷ هزار و ۸۶۲ مهاجر بازگشته کمک‌های اضطراری نقدی دریافت کرده‌اند.

کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل تأکید کرده است که خطرهای حفاظتی در افغانستان همچنان گسترده است و زنان، کودکان، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های بازگشته از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه به شمار می‌روند.

طالبان به طور رسمی در مورد این نگرانی سازمان ملل تا حال واکنشی نشان نداده است.

یوناما روز پنج‌شنبه ۲۳ میزان، گزارش سه‌ماهه خود درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان را برای دوره جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد.

یوناما گفته است که آمار تلفات از ۹ میزان ۱۴۰۴ تا ۸ میزان ۱۴۰۵ ثبت شده است.

بر اساس این گزارش، تنها از ۱۰ سرطان تا ۸ میزان امسال، ۱۳ نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شده‌اند.

یوناما در این گزارش به کشته شدن غیرنظامیان در حملات نیروهای پاکستانی در کنر، پکتیکا و هلمند اشاره کرده است.

نمایندگی سازمان ملل می‌گوید که زنان و کودکان نیز در میان قربانیان این حملات بوده‌اند. یوناما همچنین چند مورد زخمی شدن غیرنظامیان بر اثر انفجار ماین‌های فشاری در مناطق مرزی کنر را ثبت کرده است.

تنش میان طالبان و پاکستان از میزان ۱۴۰۴ به درگیری‌های گسترده مرزی کشیده شد.

مأموران طالبان در سه ماه ۴۴۳ نفر را خودسرانه بازداشت کردند

یوناما در تازه‌ترین گزارش خود درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان می‌گوید که مأموران امر به معروف طالبان در سه ماه گذشته، دست‌کم ۴۴۳ نفر را به‌گونه خودسرانه بازداشت یا توقیف کرده‌اند. یوناما همچنین اعلام کرده است که در این مدت، ۹۷ مورد بدرفتاری با زنان و مردان را نیز ثبت کرده است.

یوناما می‌گوید در سه ماه گذشته، بیش از ۵۰ مورد بازداشت، توقیف یا هشدار به زنان را به دلیل آنچه طالبان نقض دستور حجاب می‌داند ثبت کرده است.

بیشتر بازداشت‌ها در هرات رخ داده، جایی که به گفته یوناما، چادر همچنان شکل الزامی پوشش برای زنان است.

100%

به گفته این نهاد، مواردی نیز در کابل و بدخشان ثبت شده است.

در یکی از این موارد به گفته یوناما مأموران امر به معروف یک دختر ۱۳ ساله را به دلیل رعایت نکردن دستور حجاب بازداشت کردند و او یک شب در توقیف ماند. این دختر روز بعد، پس از مراجعه پدرش، آزاد شد.

در ۱۹ سرطان نیز مأموران امر به معروف در شهر هرات ۱۰ زن را که چادر نداشتند بازداشت کردند. آنان تا زمانی نگه داشته شدند که سرپرستان خانواده و نمایندگان محل تعهد دادند این زنان در آینده دستور حجاب را رعایت کنند.

سیف‌الاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف طالبان، در پنجم میزان بازداشت زنان و دختران در هرات و کابل را به دلیل حجاب تایید کرد و رعایت نکردن حجاب را «جرم بسیار جدی» خواند. او در مصاحبه دیگری گفت زنی که پس از آگاهی از دستور حجاب آن را رعایت نکند، از نظر طالبان مجرم است.

یوناما همچنین مواردی را ثبت کرده که در آن زنان به دلیل نداشتن محرم اجازه ورود به مراکز صحی یا بازار را نداشته‌اند.

به گفته یوناما در ۱۷ اسد در پروان، مأموران امر به معروف مانع ورود دو زن به یک مرکز صحی شدند، زیرا محرم همراه آنان نبود. در ۲۶ اسد در هلمند نیز یک زن به همین دلیل اجازه ورود به بازار را پیدا نکرد.

در همین دوره، نهادهای طالبان در پیام‌های رسمی از زنان خواسته‌اند در خانه بمانند و از شوهران خود اطاعت کنند. وزارت حج و اوقاف طالبان در خطبه‌ای که برای نماز جمعه ۱۶ اسد تهیه شده بود، گفته است زنان باید از شوهران خود اطاعت کنند، در خانه بمانند و بدون اجازه شوهر بیرون نروند.

بازداشت شیعیان و بستن مراکز مذهبی و آموزشی آنان

یوناما تایید کرد طالبان در ماه سپتامبر شماری از کارمندان نهادهای وابسته به جامعه شیعه افغانستان را بازداشت کرد و چند مرکز آموزشی، مذهبی و صحی را در کابل بست.

افغانستان اینترنشنال گزارش‌های متعددی از برخورد طالبان با شیعیان در کابل و بسته شدن مراکز مذهبی و آموزشی آنان در این مدت منتشر کرد.

در میان این موارد، بازداشت ۲۸ کارمند دانشگاه خاتم‌النبیین و بسته شدن هفت مرکز در غرب کابل ثبت شده است.

بر اساس این گزارش، بازداشت کارمندان و بسته شدن این نهادها به این دلیل صورت گرفته که طالبان مدعی مالکیت زمین‌های مورد استفاده این مراکز بوده است.

یوناما می‌گوید در ۱۴ سنبله، کارمندان وزارت عدلیه طالبان همراه با نیروهای امنیتی ۲۸ کارمند مرد دانشگاه خاتم‌النبیین را در جاده دارالامان کابل بازداشت کردند. این دانشگاه از نهادهای وابسته به جامعه شیعه معرفی شده است.

چهار استاد همان روز آزاد شدند و ۲۴ نفر دیگر در روزهای ۱۷ و ۱۸ سنبله آزاد شدند.

در روزهای ۱۵ تا ۱۸ سنبله، یوناما بازداشت دست‌کم شش نفر دیگر را در پیوند به رویدادهای دانشگاه خاتم‌النبیین ثبت کرده است. به گفته یوناما، این افراد به دلیل انتقاد یا اعتراض به اقدامات طالبان درباره این دانشگاه بازداشت شدند و مدت بازداشت آنان از چند ساعت تا هفت روز بوده است.

وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۲۵ سنبله جواز فعالیت دانشگاه خاتم‌النبیین در کابل و شعبه آن در غزنی را لغو کرد.

سخنگوی این وزارت گفت جواز دانشگاه به دلیل «ادامه نقض مقررات» و اجرا نکردن اقدامات اصلاحی، با وجود چندین دور گفت‌وگو و هشدار، لغو شده است.

یوناما همچنین می‌گوید در ۲۸ سنبله، وزارت عدلیه طالبان شش کارمند مدرسه و مجتمع فرهنگی الانبیا را در منطقه قلعه ناظر کابل بازداشت کرد. این افراد همان روز آزاد شدند.

در پنجم میزان نیز وزارت عدلیه طالبان هفت مرکز را در مناطق مختلف غرب کابل که عمدتا به جامعه شیعه خدمات ارائه می‌کردند، بست.

یوناما می‌گوید این مراکز شامل یک کلینیک صحی، دو مرکز آموزشی، یک باشگاه ورزشی، دو مدرسه دینی و یک مسجد بوده‌اند.

درانی روز چهارشنبه در دومین دور نشست «گفت‌وگوهای عدالت لاهه» در هالند تأکید کرد که افغان‌ها باید بدون مداخله خارجی درباره آینده کشورشان تصمیم بگیرند و افغانستان نباید دوباره گرفتار جنگ‌سالاری شود.

نشست «گفت‌وگوهای عدالت لاهه» به میزبانی بنیاد حقوق کیفری بین‌المللی و با شعار «صدای قربانیان جنگ، مسئولیت مشترک بشریت است» برگزار شد. در این نشست، شماری از روزنامه‌نگاران، پژوهشگران و دیپلومات‌های پیشین درباره وضعیت افغانستان زیر حاکمیت طالبان، سرکوب مخالفان، وضعیت زنان، نقش کشورهای منطقه و مسئولیت جامعه جهانی گفت‌وگو کردند.

نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان گفت که نبود وحدت میان افغان‌ها یکی از عوامل قدرت‌گیری طالبان بود. او با اشاره به توافق‌نامه دوحه میان امریکا و طالبان گفت که باید عملکرد طرف‌های مختلف در تحولات افغانستان بررسی شود. درانی افزود که افغان‌ها باید به عملکرد گذشته خود نیز نگاه کنند و تا زمانی که اشتباهات اصلاح نشود، وضعیت کنونی ادامه خواهد یافت.

درانی انتقاد از نقش پاکستان در ظهور طالبان را رد کرد و گفت که طالبان به‌گونه مستقل عمل می‌کرد. او در عین حال گفت که برخی افراد در پاکستان که از بازگشت طالبان به قدرت خوشحال بودند، اکنون سرخورده شده‌اند.

درانی در بخش دیگری از نشست، در پاسخ به پرسشی درباره حملات تروریستی در پاکستان، گفت که راه‌حل مشکلات افغانستان و پاکستان این است که افغانستان دیگر گرفتار «جنگ‌سالاری» نباشد و کشورهای خارجی در امور آن مداخله نکنند. او تأکید کرد که افغان‌ها باید بتوانند بدون مداخله خارجی درباره آینده خود تصمیم بگیرند.

او همچنین ادعا کرد که هند در گذشته به مجاهدین افغان در جنگ داخلی کمک مالی می‌کرد تا از خاک این کشور جبهه‌ای علیه پاکستان باز کنند. درانی گفت که رادیوی سراسری هند نیز از موضوع پشتونستان حمایت می‌کرد و او اسناد مربوط به این موضوع را دیده است.

او در ادامه مدعی شد که گروه‌هایی مانند ارتش آزادی‌بخش بلوچ نیز از هند پول دریافت می‌کنند و به باور او، استفاده از مسیر افغانستان برای گشودن جبهه‌ای علیه پاکستان برای هند آسان‌تر است.

سمپل: طالبان با دستگاه سرکوب در قدرت باقی مانده است

مایکل سمپل، پژوهشگر مسائل افغانستان در این نشست گفت که طالبان با زور کابل را تصرف کرد و بدون کسب رضایت مردم افغانستان به قدرت رسید.

او گفت که طالبان برای حفظ حاکمیت خود همچنان بر زور تکیه دارد و در پشت چهره‌هایی که ظاهراً میانه‌رو به نظر می‌رسند، دستگاهی سرکوبگر فعالیت می‌کند.

سمپل از تاج‌میر جواد، معاون استخبارات طالبان، به‌عنوان یکی از افرادی نام برد که به گفته او، دستگاه سرکوب این گروه را اداره می‌کند. او گفت که تاج‌میر جواد در اسد ۱۴۰۰ از پایگاه‌های آموزشی بمب‌گذاران انتحاری در آن سوی مرز به کابل آمد و اکنون در ساختار استخبارات طالبان نقش دارد.

این پژوهشگر دیدار مقام‌های روسیه با مسئولان استخبارات طالبان را بیشتر نمایش سیاسی خواند و گفت که روس‌ها در واقعیت به طالبان اعتماد ندارند.

سمپل افزود که طالبان توانسته است در کوتاه‌مدت با استفاده از زور مخالفان خود را سرکوب کند و در قدرت باقی بماند، اما به باور او، چنین شیوه‌ای در درازمدت نمی‌تواند دوام بیاورد.

او گفت که مردم افغانستان از بدخشان تا فاریاب به شیوه‌های گوناگون مقاومت مدنی کرده‌اند و بیش از ۱۴ شیوه مقاومت مدنی را می‌توان در این کشور شناسایی کرد. با این حال، به گفته او، دستگاه سرکوب طالبان تاکنون توانسته است این مقاومت‌ها را مهار کند.

بارکزی: طالبان محصول جنگ‌های نیابتی است

شکریه بارکزی، دیپلومات و نماینده پیشین مجلس افغانستان در این نشست گفت که ظهور طالبان را نمی‌توان صرفاً با داستان یک ملای روستایی که قرآن زیر بغل داشت، توضیح داد.
او تأکید کرد که افغانستان در قرن بیست‌ویکم قرار دارد و جنگ‌های نیابتی در تحولات سیاسی و نظامی آن نقش تعیین‌کننده داشته‌اند.

بارکزی گفت که مجاهدین افغان برای بیش از دو دهه از کشورهای مختلف کمک‌های مالی و تسلیحاتی دریافت می‌کردند و کنارزدن آن‌ها با وجود این امکانات آسان نبود.

به گفته او، طالبان نیز باید در چارچوب پروژه‌های سیاسی و جنگ‌های نیابتی بررسی شود. بارکزی با اشاره به گسترش سریع این گروه در افغانستان گفت که یک ملای ساده و روستایی به‌تنهایی نمی‌تواند چنین طرح پیچیده‌ای را پیش ببرد.

او همچنین گفت که افراط‌گرایی به این شکل در تاریخ و فرهنگ افغانستان ریشه نداشته است و مردم این کشور آزادی، موسیقی و رقص‌های سنتی خود را دوست دارند.

بارکزی ظهور طالبان در دوره نخست، طالبان کنونی و داعش را در چارچوب پروژه‌های سیاسی و جنگ‌های نیابتی مرتبط دانست. او همچنین گفت که نباید تمرکز اصلی جامعه جهانی تنها بر تعامل با طالبان باشد، بلکه باید به مردم افغانستان توجه شود.

بارکزی تأکید کرد که دیده‌نشدن زنان در خیابان‌ها به معنای رضایت آنان از وضعیت موجود نیست و زنان، چه در داخل افغانستان و چه در خارج از کشور، مقاوم‌ترین نیروی مدنی این کشور هستند.

او گفت که زنان با وجود فشارها و دشواری‌ها همچنان در خط مقدم مبارزه قرار دارند و از تحمیل طالبان یا هر گروه دیگری بر مردم افغانستان خسته شده است.

بتی دم: روایت‌های جنگ افغانستان باید دوباره بررسی شوند

بتی دم، پژوهشگر و نویسنده کتابی درباره ملا عمر، گفت که طرف‌های مختلف در جنگ افغانستان تلاش کرده‌اند روایت خود را به جهان ارائه کنند.
او گفت که روزنامه‌نگاران می‌توانستند نقش موثرتری در راستی‌آزمایی ادعاهای طرف‌های درگیر داشته باشند، اما به باور او، بسیاری از خبرنگاران بیش از اندازه تصور می‌کردند که روایت ناتو درست است.

دم افزود که ناتو برنامه گسترده‌ای برای پیروزی در افغانستان داشت، اما واقعیت جنگ پیچیده‌تر بود و حملات در این کشور از سوی بازیگران مختلف انجام می‌شد.

او گفت که در جریان تحقیق درباره حلقه اطرافیان حامد کرزی، متوجه شده بود که برخی افراد نزدیک به او در حملات دست دارند. این موضوع او را به بررسی بیشتر نقش طالبان در جنگ افغانستان واداشت.

دم درباره پژوهش خود پیرامون ملا عمر گفت که می‌خواست تفاوت میان روایت‌های منتشرشده در رسانه‌ها و واقعیت‌هایی را بررسی کند که از پنج سال تحقیق میدانی به دست آمده بود.
به گفته او، ملا عمر مردی روستایی با آموزش دینی محدود و دیدگاه‌های بسیار سرسختانه بود.

دم افزود که در اطراف او افرادی از طالبان نیز حضور داشتند که با تعامل با امریکا مخالفتی نداشتند. به گفته او، امروز نیز در کابل افرادی از طالبان هستند که با تعامل با کشورهای غربی مخالفتی ندارند.

این پژوهشگر در توضیح زمینه ظهور ملا عمر گفت که جنگ‌های داخلی افغانستان ساختارهای قبیله‌ای در قندهار را تضعیف کرده بود. در چنین شرایطی، به گفته او، برخی رهبران پیشین قبایل و قاچاقچیان تصمیم گرفتند از ملا عمر، چهره‌ای نمادین برای مقابله با هرج‌ومرج و جنگ داخلی بسازند.
دم در عین حال گفت که میان دوره نخست حاکمیت طالبان و وضعیت کنونی تفاوت‌هایی وجود دارد، هرچند دختران در افغانستان امروز نیز پس از صنف ششم از آموزش در مکتب محروم‌اند.

دم با اشاره به تجربه غرب در افغانستان گفت که کشورهای غربی در بیست سال گذشته رنج‌های زیادی بر مردم این کشور تحمیل کردند، زیرا به باور او، واقعیت افغانستان را به‌درستی درک نکردند.
او وضعیت کنونی افغانستان را یک بن‌بست تلخ توصیف کرد.

سلیمانوف: جهان نباید افغانستان را فراموش کند

روسلان سلیمانوف، روزنامه‌نگار مستقل روس و پژوهشگر مسائل خاورمیانه نیز در این نشست گفت که افغانستان از توجه جهانی دور شده است.

روسلان سلیمانوف، روزنامه‌نگار روس که در اسد امسال به افغانستان سفر کرده بود، گفت که در این سفر با مردم و مقام‌های طالبان، از جمله ذبیح‌الله مجاهد در قندهار، دیدار کرده است. به گفته او، مردم افغانستان احساس می‌کنند که جامعه جهانی، به‌ویژه کشورهای غربی، این کشور را فراموش کرده است. او افزود که بحران‌های بین‌المللی باعث شده افغانستان جایگاه پیشین خود را در توجه جهانی از دست بدهد.

سلیمانوف همچنین گفت که سه سال پیش هنگام عکاسی از اعتراض زنان در کابل، از سوی استخبارات طالبان بازداشت شد و سه روز را در زندان گذراند. به گفته او، طالبان تصور می‌کرد که وی برای رسانه‌های غربی کار می‌کند و قصد دارد تصویری منفی از این گروه ارائه دهد. او افزود که در سفر اخیرش دیگر هیچ زن یا دختری را ندیده است که در خیابان علیه طالبان اعتراض کند.

سلیمانوف با وجود توصیف طالبان به‌عنوان گروهی افراطی، گفت که در حال حاضر جایگزین روشنی برای این گروه وجود ندارد و گفت‌وگو را تنها راه پیش روی مردم افغانستان دانست.

کارشناسان به شبکه فرانس‌۲۴ گفتند که گسترش استفاده از این سلاح‌ها ممکن است تهدید حملات هوایی را به مناطق دورتر از مرز افغانستان نیز بکشاند.

پاکستان می‌گوید در ماه سپتامبر ۲۳ پهپاد انتحاری را رهگیری کرده که از افغانستان وارد حریم هوایی این کشور شده بودند. با این حال، هنوز مشخص نیست این پهپادها در کجا ساخته شده‌اند، از چه مناطقی پرتاب شده‌اند و چه تعداد از آن‌ها توانسته‌اند به اهداف خود برسند.

بررسی تصاویر پهپادهایی که بنا به ادعای پاکستان از افغانستان وارد حریم هوایی این کشور شده‌اند، نشان می‌دهد که دست‌کم برخی از آن‌ها با استفاده از قطعات تجاری و فناوری نسبتاً ساده ساخته شده‌اند.

به گزارش فرانس ۲۴، ارتش پاکستان در اول میزان هشت پهپاد بال‌ثابت را در ایالت خیبرپختونخوا شناسایی کرد. چهار فروند از این پهپادها در حومه کوهات و چهار فروند دیگر در نزدیکی مناطق تورخم و کرم رهگیری و ساقط شدند.

تصاویر بقایای پهپادها نشان می‌دهد که برخی از آن‌ها به موتورهای کوچک تجاری مجهز بوده‌اند.

مارک گروزل، کارشناس فناوری پهپادها، به فرانس ۲۴ گفت که یکی از موتورهای مشاهده‌شده در تصاویر، از نوع «دی‌ال‌ای ۵۵» با ظرفیت ۵۵ سی‌سی است. این موتور در بازارها، از جمله فروشگاه اینترنتی علی‌بابا، عرضه می‌شود.

به گفته این کارشناس، پهپادهای بررسی‌شده حدود دو متر طول دارند و می‌توانند بین نیم تا یک کیلوگرام مواد انفجاری حمل کنند.

بدنه چنین پهپادهایی را می‌توان از مواد سبک و نسبتاً ارزان ساخت. همچنین نرم‌افزارهای هدایت خودکار که برای پرواز آن‌ها استفاده می‌شوند، در بازارها در دسترس‌اند.

این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که تولید پهپادهای کوچک انتحاری لزوماً به صنایع پیشرفته نظامی نیاز ندارد. با این حال، تصاویر منتشرشده برای تعیین محل ساخت پهپادهای مورد استفاده علیه پاکستان کافی نیست.

پهپادهای کوچک دردسرساز

به گفته مارک گروزل، اندازه کوچک و پرواز در ارتفاع پایین، شناسایی این پهپادها را برای سیستم‌های رهگیری دشوار می‌کند. با این حال، اگر به‌موقع شناسایی شوند، سرنگون‌کردن آن‌ها معمولاً سخت نیست.

او معتقد است که خطر اصلی این پهپادها تنها به قدرت انفجاری آن‌ها مربوط نمی‌شود، بلکه توانایی ایجاد تهدید مداوم علیه تأسیسات نظامی و زیرساخت‌های حساس نیز اهمیت دارد.

یک پهپاد کوچک با محموله انفجاری محدود ممکن است خسارت چندانی وارد نکند، اما حملات مکرر می‌توانند ارتش پاکستان را وادار کنند برای حفاظت از پایگاه‌های نظامی و تأسیسات مهم، نیرو و تجهیزات بیشتری اختصاص دهد.

از سوی دیگر، استفاده از سیستم‌های پیشرفته و پرهزینه دفاع هوایی برای رهگیری پهپادهای ارزان‌قیمت، از نظر اقتصادی به سود پاکستان نیست.

به این ترتیب، حتی پهپادهایی که به اهداف خود نمی‌رسند نیز ممکن است هزینه‌های دفاعی پاکستان را افزایش دهند و نیروهای نظامی این کشور را به حالت آماده‌باش مداوم وادار کنند.

این مسئله به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که پاکستان ناگزیر است از شمار زیادی پایگاه نظامی، پاسگاه مرزی، میدان هوایی و تأسیسات حساس محافظت کند.

آیا طالبان می‌تواند برتری نظامی پاکستان را به چالش بکشد؟

ارتش پاکستان از نظر نیروی هوایی، تجهیزات نظامی و سیستم‌های دفاعی، برتری چشمگیری نسبت به طالبان دارد. با این حال، استفاده از پهپادهای کوچک می‌تواند در برخی مناطق، مقابله با حملات را برای نیروهای پاکستانی دشوارتر کند.

برخلاف هواپیماهای جنگی و پهپادهای پیشرفته که تولید و نگهداری آن‌ها به امکانات و بودجه قابل توجهی نیاز دارد، پهپادهای ساده را می‌توان با هزینه بسیار کمتر تولید کرد.

این تفاوت هزینه به طرفی که از پهپادهای ارزان استفاده می‌کند، امکان می‌دهد بدون برخورداری از نیروی هوایی پیشرفته، حملات پراکنده انجام دهد و نیروهای طرف مقابل را تحت فشار قرار دهد.

با این حال، استفاده از چنین پهپادهایی به معنای تغییر موازنه نظامی میان طالبان و پاکستان نیست.

برد پروازی محدود، ظرفیت اندک حمل مواد انفجاری، دقت هدف‌گیری و آسیب‌پذیری در برابر سامانه‌های دفاعی از مهم‌ترین محدودیت‌های این پهپادها اند.

همچنین هنوز اطلاعات مستقلی درباره تعداد پهپادهای عملیاتی طالبان، توانایی تولید آن‌ها و میزان خسارت واردشده به نیروهای پاکستانی در دست نیست.

بنابرین، هرچند پهپادهای ارزان می‌توانند دردسرهای تازه‌ای برای ارتش پاکستان ایجاد کنند، شواهد موجود برای نتیجه‌گیری درباره تأثیر تعیین‌کننده آن‌ها بر موازنه نظامی دو طرف کافی نیست.

آیا حملات پهپادی به مناطق دور از مرز گسترش می‌یابد؟

یکی دیگر از نگرانی‌های پاکستان، احتمال گسترش حملات پهپادی به مناطق دورتر از مرز افغانستان است.

تصاویری در ۸ حوت ۱۴۰۴ منتشر شد که گفته می‌شد بقایای پهپادهای سرنگون‌شده در نزدیکی اسلام‌آباد را نشان می‌دهند. با این حال، انتشار این تصاویر به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که پهپادها از خاک افغانستان پرتاب شده‌ بودند.

اگر گروه‌های مسلح بتوانند پهپادهای خود را از مناطق مختلف به پرواز درآورند، تأسیسات نظامی و زیرساخت‌های حساس در فاصله‌های دورتر از مرز نیز ممکن است هدف قرار گیرند.

چنین وضعیتی می‌تواند پاکستان را ناگزیر کند شبکه دفاعی خود را در مناطق بیشتری گسترش دهد.

با وجود این، هنوز شواهد کافی برای تعیین برد عملیاتی پهپادهای مورد استفاده و توانایی آن‌ها در حمله به اهداف دوردست وجود ندارد.

گسترش حملات پهپادی در شرایطی صورت می‌گیرد که درگیری‌های مرزی میان طالبان و پاکستان، تلفات غیرنظامی نیز برجا گذاشته است.

کولوکولتس‌یف روز دوشنبه، به دعوت محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، برای یک سفر چهارروزه وارد اسلام‌آباد شد. این نخستین‌بار است که یک وزیر داخله روسیه به پاکستان سفر می‌کند.

بر اساس بیانیه دفتر نخست‌وزیر پاکستان، کولوکولتس‌یف در دیدار با شهباز شریف، از آمادگی مسکو برای تقویت روابط دوجانبه و گسترش همکاری‌ها در زمینه‌های مختلف خبر داد.

شهباز شریف نیز بر تعهد پاکستان به توسعه روابط دوستانه با روسیه تأکید کرد و خواستار استفاده از سازوکارهای مشترک برای گسترش همکاری‌های اقتصادی شد. او تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی و توسعه اقتصادی را از زمینه‌های مهم همکاری میان دو کشور دانست.

همکاری‌های امنیتی و دفاعی

وزیر داخله روسیه در جریان سفر خود به اسلام‌آباد با عاصم منیر، فرمانده کل نیروهای دفاعی پاکستان، نیز دیدار کرد.

دفتر رسانه‌ای ارتش پاکستان روز چهارشنبه اعلام کرد که دو طرف درباره وضعیت امنیتی منطقه و راه‌های تقویت همکاری‌های دفاعی و امنیتی میان مسکو و اسلام‌آباد گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته ارتش پاکستان، کولوکولتس‌یف و عاصم منیر بر گسترش روابط میان نهادهای امنیتی دو کشور و افزایش هماهنگی در زمینه مسائل امنیتی تأکید کردند.

روسیه و پاکستان همچنین تفاهمنامه‌ای برای همکاری در مبارزه با جرایم سازمان‌یافته و تبادل اطلاعات امضا کردند و درباره استرداد مجرمان به توافق رسیدند.

محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، امضای این تفاهمنامه را «نقطه عطف مهمی» در روابط دو کشور خواند. قرار است گروه‌های کاری وزارت‌های داخله روسیه و پاکستان برای اجرای این تفاهمنامه به‌زودی دیدار کنند.

وزارت داخله پاکستان همچنین اعلام کرد که وزیران داخله دو کشور درباره گسترش روابط تجاری و سرمایه‌گذاری، همکاری‌های فرهنگی و گردشگری و تقویت ارتباطات میان شهروندان دو کشور گفت‌وگو کرده‌اند.

در بیانیه‌های منتشرشده از این دیدارها اشاره‌ای به افغانستان و تنش‌های اخیر میان اسلام‌آباد و طالبان نشده است.

• 

  رئیس سرویس استخبارات خارجی روسیه وارد کابل شد

سفر وزیر داخله روسیه به پاکستان همزمان با سفر سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس استخبارات خارجی روسیه، به کابل انجام شده است. ناریشکین روز چهارشنبه، ۲۲ میزان، با عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان، دیدار کرد.

مقام‌های روسیه و طالبان تاکنون درباره اهداف سفر ناریشکین و موضوعات مورد بحث در این دیدار جزییاتی ارائه نکرده‌اند.