دموکراتها کاهش هزینههای زندگی را در محور کارزار انتخابات میاندورهای قرار دادند و با تمرکز بر گرانی، هزینههای درمان و مسکن و افزایش بهای انرژی، از سیاستهای اقتصادی ترامپ انتقاد کردند.
آنان وعده دادند که با به دست گرفتن کنترول کانگرس، برای کاهش فشار مالی بر خانوادهها، از جمله با بازگرداندن کمکهزینههای بیمه درمانی و حمایت از ساخت خانههای بیشتر، تلاش کنند.
اسوشیتدپرس در گزارشی نوشت که دونالد ترامپ که در جریان کارزار انتخاباتی هشدار میداد پیروزی دموکراتها رکودی شبیه بحران اقتصادی ۱۹۲۹ به دنبال خواهد داشت، پس از شکست حزبش از آمادگی برای همکاری با اکثریت جدید دموکراتها در کانگرس سخن گفته است. با این حال، او همزمان تهدید کرده که مصوبههایی را که برای امریکا زیانبار تشخیص دهد، وتو خواهد کرد.
ترامپ هفته گذشته به خبرنگاران گفت که احتمالاً با دموکراتها کنار خواهد آمد، مگر اینکه آنان بخواهند «مخرب» باشند.
دموکراتها از ماه جنوری ۲۰۲۷ کنترول مجلس نمایندگان و سنا را به دست میگیرند و میتوانند بر بودجه و برنامههای حکومت تأثیر بگذارند. اما برای تصویب تغییرهای عمده به همراهی جمهوریخواهان نیاز دارند، زیرا آرای کافی برای عبور از وتوی رئیسجمهور ندارند.
تورم؛ مسئلهای که انتخابات حل نکرد
براساس گزارش اسوشیتدپرس، تعرفههای ترامپ و جنگی که او در ماه فبروری علیه ایران آغاز کرد، در افزایش نرخ سالانه تورم به ۳.۷ درصد نقش داشتهاند. افزایش قیمتها همچنان بر توان خرید خانوادهها فشار میآورد، هرچند تازهترین آمار اشتغال از ایجاد ۱۶۵ هزار شغل و کاهش نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد حکایت دارد.
مارک گولدواین، معاون کمیته بودجه فدرال مسئولانه، میگوید تا زمانی که تورم و نرخ بهره مهار نشوند، احتمال اینکه رأیدهندگان در انتخابات بعدی نیز خواهان تغییر قدرت شوند، بالا خواهد ماند.
برخی اقتصاددانان معتقدند تقسیم قدرت میان کاخ سفید جمهوریخواه و کانگرس دموکرات ممکن است فضای بیشتری برای فعالیت مستقل بانک مرکزی فراهم کند. ترامپ پیش از این برای کاهش شدید نرخ بهره بر این نهاد فشار آورده بود، اقدامی که میتوانست تورم را تشدید کند.
داگلاس هولتز ایکین، رئیس نهاد پژوهشی «مجمع اقدام امریکا»، میگوید سنا با اکثریت دموکرات میتواند مانع تأیید نامزدهای ترامپ برای کرسیهای احتمالی خالی هیئتمدیره بانک مرکزی شود و انگیزه او برای مداخله را کاهش دهد.
ترامپ وعده داده است که با پایان جنگ ایران، قیمت نفت و سوخت بهشدت کاهش خواهد یافت، اما نگفته است جنگ چه زمانی و چگونه پایان مییابد.
کسری بودجه و انتخابهای پرهزینه
حکومت امریکا سالانه نزدیک به دو تریلیون دالر کسری بودجه دارد. هزینه پرداخت بهره بدهی ملی نیز از یک تریلیون دالر گذشته است، یعنی امریکا بیشتر از بودجه نظامی خود به قرضهدهندگان سود میدهد.
با این حال، نه کاخ سفید و نه دموکراتها با وعده کاهش مصارف وارد انتخابات نشدند. ترامپ خواهان افزایش سالانه ۵۰۰ میلیارد دالری بودجه نظامی است و برخی نامزدهای دموکرات وعده دادهاند کمکهزینههای بیمه درمانی را که در دوره او منقضی شد، احیا کنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری گفته است که حکومت پس از انتخابات برنامه کاهش کسری بودجه را ارائه خواهد کرد.
گولدواین معتقد است این کار احتمالاً به ترکیبی از افزایش مالیات و کاهش مصارف نیاز دارد. به گفته او، کاهش هزینههای خدمات صحی، بهویژه در برنامه بیمه درمانی سالمندان، میتواند هم هزینه بیماران و هم کسری بودجه را کاهش دهد.
هوش مصنوعی؛ محرک رشد و منبع نگرانی
رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نیز تصمیمگیری اقتصادی را پیچیده کرده است. جیسون فورمن، اقتصاددان دانشگاه هاروارد، این موج را از بزرگترین جهشهای سرمایهگذاری در تاریخ امریکا میداند.
به گفته او، هزینه ساخت مراکز داده در یک سال ۸۰.۶ درصد افزایش یافته، در حالی که مصارف ساخت خانه، مکتب، کارخانه و دفتر کاهش یافته است.
با وجود نقش این صنعت در رشد اقتصاد و بازار سهام، اکثریت شرکتکنندگان در نظرسنجی انتخاباتی اسوشیتدپرس گفتهاند که زیان هوش مصنوعی برای اقتصاد بیشتر از سود آن است.
ترامپ از وضع مقررات محدود در حوزه هوش مصنوعی حمایت میکند، اما دموکراتها ممکن است محدودیتهای بیشتری وضع کنند. دشواری آن است که کندشدن سرمایهگذاری در این بخش میتواند رشد اقتصادی و مصرف را نیز تضعیف کند.
انرژی و آزمون کاهش قیمتها
برخی دموکراتها میخواهند با گسترش انرژی پاک، هزینه انرژی را برای خانوادهها کاهش دهند و درباره لغو پروژهها و کمکهای مالی این بخش تحقیق کنند.
ترامپ در مقابل، افزایش تولید نفت، گاز و زغالسنگ را راه تأمین برق ارزان میداند. او گفته است پس از چند ماه وتوی مصوبهها، احتمالاً زمینه همکاری با دموکراتها فراهم خواهد شد.
اصلاح روند صدور مجوز پروژههای انرژی از زمینههای احتمالی توافق دو حزب است. با این حال، کارشناسان میگویند کاهش هزینه انرژی تضمینشده نیست، زیرا قیمت سوخت، میزان تقاضا و هزینه نگهداری شبکه برق نیز بر آن تأثیر دارند.
آینده تأمین اجتماعی
کانگرس باید برای کمبود بودجه برنامه تأمین اجتماعی نیز راهحلی پیدا کند. براساس پیشبینیها، این برنامه که به سالمندان و افراد دارای معلولیت کمک مالی میکند، در پایان سال ۲۰۳۲ پول کافی برای پرداخت کامل حقوق آنان نخواهد داشت.
گرفتن مالیات تأمین اجتماعی از معاش افراد پردرآمد و افزایش سن بازنشستگی، از راههای پیشنهادی برای جبران کمبود بودجه این برنامه است. اکنون تنها بخشی از معاش افراد پردرآمد مشمول این مالیات میشود. تصویب این تغییرات احتمالاً به حمایت دموکراتها و جمهوریخواهان نیاز دارد.
الیزابت وارن، سناتور دموکرات و برنی مورنو، سناتور جمهوریخواه روی طرحی برای حذف این سقف مالیاتی کار میکنند. وارن هشدار داده است که اگر کانگرس اقدام نکند، حقوق پرداختی به سالمندان پس از سال ۲۰۳۲ ممکن است نزدیک به ۲۵ درصد کاهش یابد.