ترامپ: با روسیه و چین برای جلوگیری از هستهای شدن ایران گفتوگو کردیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، پس از بازگشت از سفر آسیایی خود، در یک نشست خبری گفت که در دیدار سهجانبه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره راههای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای بهطور مفصل گفتوگو کرده است.
ترامپ گفت: «ما درباره ضرورت همکاری برای جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای در سراسر جهان صحبت کردیم و بهطور مشخص، بهتفصیل درباره اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، گفتوگو کردیم.»
او در ادامه تأکید کرد: «آنها دیوانهاند. ما اجازه نخواهیم داد به سلاح هستهای دست پیدا کنند. ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت؛ هرگز.»
ترامپ هشدار داد که اگر بار دیگر درباره اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد، آن را تکرار خواهد کرد.
رئیسجمهور امریکا همچنین گفت که در این نشست، رهبران سه کشور درباره کاهش خطرات ناشی از تسلیحات هستهای و ضرورت جلوگیری از وقوع جنگ هستهای گفتوگو کردهاند.
به گفته ترامپ، امریکا، روسیه و چین بهطور رسمی توافق کردهاند که نباید اجازه دهند جنگ هستهای رخ دهد.
او همچنین از موافقت چین برای شرکت در مذاکرات سهجانبه درباره کاهش تسلیحات هستهای برای نخستین بار خبر داد و گفت که بیجینگ پیش از این تمایلی به حضور در چنین مذاکراتی نداشت.
ترامپ افزود که در این نشست، درباره کاهش تنشها در شبهجزیره کوریا و پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین نیز گفتوگو شده است.
در حالی که تلاشهای دیپلوماتیک برای پایاندادن به جنگ روسیه و اوکراین ادامه دارد، طرحی که در هفتههای اخیر از سوی نمایندگان دونالد ترامپ مطرح شده، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.
بر اساس این طرح، اوکراین در برابر واگذاری منطقه دونباس به روسیه، زمینه عضویت در پیمان ناتو را به دست خواهد آورد.
اخیرا، رئیسجمهور اوکراین اعلام کرد که مذاکرهکنندگان امریکایی پیشنهاد کردند اوکراین در ازای عضویت ناتو، نیروهای باقیمانده خود را از منطقه دنباس در شرق این کشور خارج کند. ولودیمیر زلنسکی گفت که پس آغاز درگیری میان روسیه و اوکراین، امریکا برای اولینبار چنین پیشنهادی را مطرح کرده است.
این پیشنهاد به یکی از بحثبرانگیزترین سناریوهای مطرح برای پایان جنگ تبدیل شده است.
اما مالگورژاتا بونیکوفسکا، رئیس مرکز روابط بینالملل پولند، آن را نه یک مصالحه سیاسی، بلکه «از دست دادن سنگین سرزمین» میداند.
او در گفتوگو با رادیو افغانستان اینترنشنال گفته است که اروپا حاضر نیست صلحی را بپذیرد که به گفته او «تجاوز روسیه را پاداش دهد».
به باور او، جنگ اوکراین دیگر صرفا جنگی میان مسکو و کییف نیست، بلکه بخشی از رویارویی گستردهتر روسیه با غرب و بهویژه اروپا به شمار میرود.
«واگذاری سرزمین» یک مصالحه نیست
در حالی که برخی طرحهای مطرحشده در ماههای اخیر بر مبنای واگذاری بخشی از سرزمینهای اشغالشده اوکراین در برابر تضمینهای امنیتی شکل گرفتهاند، بونیکوفسکا چنین رویکردی را «مصالحه» نمیداند.
او میگوید: «از دید من، این یک مصالحه نیست، بلکه از دست دادن بخش بزرگی از خاک است؛ خاکی که پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱، تمامیت آن به رسمیت شناخته شد.»
اشاره او به توافق و اجماعی است که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شکل گرفت؛ زمانی که مرزهای جمهوریهای سابق شوروی، از جمله اوکراین، به عنوان مرزهای بینالمللی به رسمیت شناخته شدند و روسیه نیز استقلال و تمامیت ارضی این کشورها را پذیرفت. از نگاه او، پذیرش تغییر این مرزها از راه جنگ و اشغال نظامی، یکی از اصول بنیادین نظم امنیتی اروپا پس از جنگ سرد را زیر سؤال میبرد.
بنا از نگاه اروپا، تغییر مرزها از طریق زور با اصول حقوق بینالملل در تضاد است و پذیرش آن میتواند پیامدهای خطرناکی برای آینده امنیت قاره داشته باشد.
«چرخش امریکا» و تغییر معادلات جنگ
یکی از مهمترین بخشهای این گفتوگو انتقاد صریح بونیکوفسکا از تغییر سیاست واشنگتن در قبال جنگ اوکراین بود.
به گفته او، اگر امریکا مسیر خود را تغییر نمیداد، روسیه اکنون در موقعیت متفاوتی قرار داشت.
او گفت: «اگر این چرخش در سیاست امریکا رخ نمیداد، به احتمال زیاد جنگ تا حالا پایان یافته بود و روسیه در شرایط متفاوتی پشت میز مذاکره مینشست.»
بونیکوفسکا معتقد است تحریمهای غربی فشار قابل توجهی بر اقتصاد روسیه وارد کرده و مسکو را وادار ساخته است برای صادرات انرژی و تجارت خارجی بیش از گذشته به چین و دیگر کشورهای آسیایی وابسته شود.
به گفته صندوق بینالمللی پول، اقتصاد روسیه اگرچه با وجود تحریمها همچنان رشد محدودی را حفظ کرده، اما بخش بزرگی از هزینههای دولتی این کشور اکنون صرف جنگ و بخش نظامی میشود.
اروپا: امریکا دیگر شریک قابل اعتماد گذشته نیست
رئیس مرکز روابط بینالملل پولند میگوید نگاه نخبگان امریکایی به اروپا تغییر کرده است.
او گفت: «امروز اروپا در نگاه ایالات متحده دیگر یک بازیگر درجه اول محسوب نمیشود. بازیگر اصلی چین است و روسیه نیز به دلیل منابع طبیعی و سلاح هستهای همچنان اهمیت دارد.»
به گفته او، بسیاری از کشورهای اروپایی به این نتیجه رسیدهاند که دیگر نمیتوانند امنیت خود را صرفا بر رهبری واشنگتن بنا کنند.
این دیدگاه در حالی مطرح میشود که اعضای اروپایی ناتو در سالهای اخیر هزینههای دفاعی خود را به شکل بیسابقهای افزایش دادهاند. بر اساس آمار ناتو، مجموع هزینههای دفاعی اعضای اروپایی و کانادا اکنون به بیش از نیم تریلیون دالر در سال رسیده و بسیاری از کشورها از جمله پولند، کشورهای بالتیک و آلمان برنامههای گسترده بازتسلیحاتی را دنبال میکنند.
«ناتو ۳.۰» و تلاش اروپا برای اتکای کمتر به امریکا
بونیکوفسکا میگوید اروپا هماکنون در حال طراحی ساختار جدیدی برای تأمین امنیت خود است؛ روندی که از آن با عنوان «ناتو ۳.۰» یاد میشود.
به گفته او، کشورهای اروپایی باید مسئولیت بیشتری در قبال امنیت قاره بر عهده بگیرند و وابستگی خود به امریکا را کاهش دهند.
او هشدار داد که روابط فراآتلانتیک دیگر مانند گذشته نخواهد بود و اروپا خود را برای یک «واقعیت جدید» آماده میکند.
روسیه؛ ضعیفتر از آنچه تصور میشد
بونیکوفسکا معتقد است یکی از نتایج جنگ این بوده که تصویر قدرت نظامی روسیه آسیب دیده است.
او گفت: «امروز همه میبینند که روسیه آنقدر که تصور میشد قدرتمند نیست، زیرا نتوانسته بر همسایهای بسیار کوچکتر از خود پیروز شود».
براساس برآوردهای مختلف غربی، مجموع کشتهها و زخمیهای دو طرف جنگ از یک میلیون نفر فراتر رفته است؛ جنگی که اکنون وارد پنجمین سال خود شده و خطوط نبرد در بسیاری از جبههها ماههاست تغییر اساسی نکرده است.
برنده خاموش جنگ؛ چین؟
در ارزیابی بونیکوفسکا، کشوری که بیشترین بهره ژئوپولیتیکی را از جنگ برده، چین است.
او میگوید بیجینگ تلاش کرده خود را به عنوان بازیگری باثبات، قابل پیشبینی و حامی راهحلهای دیپلوماتیک معرفی کند؛ در حالی که همزمان از وابستگی بیشتر روسیه به اقتصاد چین نیز سود برده است.
او گفت که جنگ اوکراین ممکن است حتی در محاسبات چین درباره تایوان نیز تأثیر گذاشته باشد و هزینههای درگیری نظامی را برای رهبران چینی ملموستر کرده باشد.
اما در عین حال تأکید کرد که بدون همکاریهای اقتصادی چین، روسیه احتمالاً فشار بسیار بیشتری را تحمل میکرد و شاید زودتر ناچار به مذاکره میشد.
جنگی که فراتر از اوکراین است
رئیس مرکز روابط بینالملل پولند در پایان تأکید کرد که جنگ اوکراین را نباید صرفا یک منازعه منطقهای دانست.
به گفته او، این جنگ به یکی از عوامل اصلی شکلگیری نظم جدید جهانی در قرن بیستویکم تبدیل شده است.
او میگوید نتایج این جنگ نه تنها آینده اوکراین و روسیه، بلکه جایگاه اروپا، نقش امریکا و وزن فزاینده چین در نظام بینالملل را نیز تعیین خواهد کرد.
رهبران اروپایی در جریان نشست متحدان اوکراین در برلین، با نمایش همبستگی قوی در حمایت از کییف، اعلام کردند که برای مذاکره با روسیه بهمنظور پایان دادن به جنگ اوکراین آمادگی دارند. اندی برنام، نخستوزیر بریتانیا گفت: «اروپا موضع مذاکراتی روشن، منسجم و واحدی دارد.»
همزمان، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، تاکید کرد که «خواستههای حداکثری مسکو واقعبینانه نیست.»
جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ و یکی از دو فرستاده امریکا در نشست برلین، اظهار داشت که رئیسجمهور امریکا میخواهد «با حضور اروپا در کنار خود» با مسکو به توافق برسد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تاکنون هرگونه نقش اروپا در مذاکرات صلح به رهبری امریکا را رد کرده است.
دونالد ترامپ پیشتر در شهر شنژن در جنوبشرق چین، گفتوگوهای تاریخی سهجانبهای را با ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، برگزار کرده بود و پس از آن از داخل هواپیمای ریاستجمهوری بهصورت تلفنی به نشست برلین پیوست.
پوتین در یک نشست خبری طولانی پس از دیدار با ترامپ و شی، به موضوع مذاکرات چندجانبه صلح پرداخت و گفت امریکاییها «با اصرار» از روسیه میخواهند که به اروپاییها اجازه حضور در مذاکرات را بدهد. او ادعا کرد که روسیه با این ایده مخالف نیست، اما مسکو میخواهد بداند «اروپا چه چیزی به این مذاکرات میآورد.» پوتین افزود: «به همین دلیل از طریق مجاری دیپلماتیک از اروپاییها دعوت کردهایم به مسکو بیایند تا مواضعشان مشخص شود و پس از آن تصمیم خواهیم گرفت گفتوگو با اوکراین را در چه قالبی ادامه دهیم.»
با این حال، پوتین مدعی شد که روسیه «هر روز» میشنود رهبران اروپایی از وقوع جنگ در سال ۲۰۳۰ سخن میگویند و افزود: «ما قصد حمله به هیچکس را نداریم... آیا این عادی است؟ فکر نمیکنم.» او در عین حال اذعان کرد که مسکو میداند «بحث درباره مسائل مربوط به امنیت اروپا بدون حضور اروپاییها بیفایده است.»
در همین حال، جرد کوشنر به خبرنگاران گفت که ترامپ نشست شنژن را با این باور ترک کرده که «صلح دستیافتنی است.» او با لحنی خوشبینانه مدعی شد که روسها حاضرند به تشخیص فرستادگان امریکا درباره حضور اروپا در میز مذاکره اعتماد کنند و مسکو اکنون با ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین بر پایه «ماده پنج ناتو» مشکلی ندارد؛ مادهای که متحدان را ملزم میکند در صورت حمله به یک عضو، از آن دفاع کنند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین که در نشست برلین حضور داشت، از دیرباز خواستار تضمینی همسطح بند دفاع جمعی ناتو بوده است، اما نشانههای اندکی از پذیرش چنین شرطی از سوی پوتین وجود دارد. روسیه عضویت اوکراین در ناتو را بهطور کامل رد میکند، اما گزارشها حاکی است که مذاکرهکنندگان امریکایی ایده ارائه تضمینهایی شبیه ماده پنج را بدون عضویت رسمی اوکراین در ناتو، در ازای امتیازهای ارضی دردناک از سوی کییف، بررسی کردهاند.
زلنسکی و سه رهبر اروپایی، یعنی مرتس، برنام و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، به اندازه کوشنر خوشبین نبودند. رئیسجمهور اوکراین تصریح کرد که پوتین تاکنون تمام پیشنهادها را رد کرده و گفت: «پوتین همیشه گفته نه.»
صدراعظم آلمان نیز با ابراز تردید مشابه، خاطرنشان کرد که با مشارکت امریکا احتمال صلح افزایش یافته و اروپا آماده ورود به «گفتوگوهای جدی درباره امنیت اروپا» با روسیه است؛ مشروط بر اینکه با گفتوگوی جدی و پیش از هر چیز با یک توافق صلح با اوکراین همراه باشد. مرتس گفت: «این مذاکرات باید آغاز شود و ما در صورتی آن را میپذیریم که شرایط برای اروپا و اوکراین قابل قبول باشد.»
مرتس همچنین در میان نگرانیها در اروپا درباره اینکه ممکن است موضوع تقسیم مناطق نفوذ میان قدرتهای بزرگ در دستور کار نشست سهجانبه شنژن بوده باشد، هرگونه تلاش در این زمینه را غیرقابل قبول خواند و گفت: «قالب یالتا صلح نخواهد آورد.» او با کماهمیت جلوه دادن نشست شنژن و توصیف آن بهعنوان «یک فرصت برای عکس گرفتن»، افزود: «امریکا میداند بدون ما صلحی وجود نخواهد داشت و ما نیز میدانیم با حضور امریکا در کنارمان، چشمانداز صلح افزایش مییابد.»
دونالد توسک، نخستوزیر پولند، نیز به توصیف پوتین بهعنوان «دوست» از سوی ترامپ در نشست شنژن اعتراض کرد و گفت: «آقای پوتین دوست ما نیست و هرگز نخواهد بود.»
از سوی دیگر، امانوئل مکرون از متحدان اوکراین خواست «حداکثر توان» خود را برای ارسال سامانههای پدافند هوایی مورد نیاز کییف بهمنظور دفع حملات مرگبار روسیه به کار گیرند و همچنین خواستار «بازگشایی دوباره پرونده عضویت اوکراین در ناتو» شد.
جرد کوشنر، فرستاده رئیسجمهور امریکا، روز پنجشنبه در برلین گفت که روسیه با تضمینهای امنیتی مشابه ناتو برای اوکراین در چارچوب توافق صلح «مشکلی ندارد».
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز پس از نشست برلین خواستار بازگشایی بحث عضویت اوکراین در ناتو شد.
به گزارش اسوشیتدپرس، کوشنر این سخنان را پس از آن مطرح کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در چین با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین دیدار کرد. استیو ویتکاف، دیگر فرستاده امریکا برای صلح در اوکراین گفت که ترامپ در این نشست سهجانبه درباره اوکراین و راههای پایان مسالمتآمیز جنگ گفتوگو کرد.
بر اساس ماده پنجم منشور ناتو، در صورت حمله به یکی از اعضا، سایر اعضا از آن کشور دفاع خواهند کرد. مشخص نیست که آیا امریکا و اروپا تضمین امنیتی و نظامی مشابه ناتو به اوکراین می دهند یا خیر.
همزمان با اظهار کوشنر، فرانسه خواستار پیوستن اوکراین به ناتو شد. به گزارش رویترز، مکرون پس از نشست برلین به خبرنگاران گفت: «به باور من، باید بحث عضویت اوکراین در ناتو را دوباره مطرح کنیم.» او گفت که اوکراین ارتشی نیرومند و مجهز دارد و از همین رو، مسئله عضویت این کشور در ناتو برای امنیت اروپا اهمیت دارد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، کوشنر و ویتکاف در برلین با بیش از ۴۰ رهبر اروپایی حامی اوکراین دیدار کردند. مکرون گفت که رهبران اروپایی حاضر در این نشست، موسوم به «ائتلاف کشورهای داوطلب»، با ترامپ نیز گفتوگو کردند. به گفته کوشنر، ترامپ پس از دیدار با پوتین، از طریق تلفن به نشست برلین پیوست.
تضمینهای امنیتی برای اوکراین
محور گفتوگوهای برلین این بود که امریکا و کشورهای اروپایی پس از پایان جنگ چه نقشی در تأمین امنیت اوکراین خواهند داشت. کییف خواهان تضمینهایی است که از حمله دوباره روسیه جلوگیری کند. مسکو نیز میخواهد ناتو از مرزهای روسیه دور بماند.
کوشنر توضیح نداد که تضمینهای مورد نظر چه تعهدی برای امریکا و اروپا ایجاد میکند و این کشورها در صورت حمله دوباره روسیه چه خواهند کرد.
کوشنر پیش از نشست در شبکه اکس نوشته بود که واشنگتن میخواهد با کییف و متحدان اروپاییاش درباره شرایط اصلی صلح پایدار به موضع مشترکی برسد. به گفته او، شرکتکنندگان همچنین میخواهند درباره دستور کار و نحوه برگزاری دور بعدی مذاکرات چندجانبه توافق کنند. کوشنر و ویتکاف در هفتههای اخیر میانجی گفتوگوهای تازهای بودهاند، اما این تلاشها تاکنون به پیشرفت عمدهای نینجامیده است.
مقامهای اوکراینی نگراناند که ترامپ و پوتین بدون حضور نمایندگان کییف درباره آینده کشورشان تصمیم بگیرند. رهبران اروپایی نیز که از آغاز تهاجم گسترده روسیه از اوکراین حمایت کرده و تحریمهای سنگینی علیه مسکو وضع کردهاند، بیم دارند که مذاکرات مستقیم واشنگتن و مسکو آنان را از روند صلح کنار بزند.
پوتین در شهر شنژن چین به خبرنگاران گفت که کرملین با حضور اروپا در مذاکرات مخالفتی ندارد، اما میخواهد بداند که کشورهای اروپایی با چه موضعی وارد گفتوگو میشوند.
به گفته او، کرملین از راههای دیپلوماتیک به مقامهای اروپایی پیشنهاد کرده است که برای روشن کردن موضعشان به مسکو بروند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نگفت که این دعوت از کدام مقامها صورت گرفته و آیا مسکو پاسخی دریافت کرده است یا خیر. تاریخ دور بعدی مذاکرات نیز هنوز تعیین نشده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا به اکسیوس گفت که برای تصمیمگیری درباره ایران عجله ندارد و میخواهد ببیند پس از آغاز سال نو میلادی چه پیش میآید.
به گزارش این رسانه، کاخ سفید نگران است که تهران در پاسخ به حمله احتمالی امریکا، تأسیسات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس را هدف بگیرد.
ترامپ روز پنجشنبه، ۲۸ عقرب در راه بازگشت از چین، از هواپیمای ریاستجمهوری تلفنی به اکسیوس گفت: «من برای گرفتن هیچ تصمیمی [درباره ایران] عجله ندارم. ببینیم پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
ترامپ هفته گذشته ازسرگیری حملات گسترده به ایران را «بسیار بعید» خوانده بود. با این حال، اکسیوس گزارش داد که او همچنان احتمال حمله مشترک با اسرائیل را بررسی میکند. به گفته دو منبع آگاه، کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی پرسیده است که آیا هیچیک از گزینههای نظامی میتواند مانع حمله تلافیجویانه ایران به تأسیسات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس شود.
چرا ترامپ به آغاز سال نو اشاره کرد؟
به نوشته اکسیوس، ترامپ ممکن است بخواهد به محاصره دریایی و فشارهای اقتصادی فرصت بیشتری بدهد تا تهران را به دادن امتیاز وادار کند. شماری از مشاوران ترامپ و رهبران کشورهای خلیج فارس از این رویکرد حمایت میکنند.
برداشت دیگر اکسیوس این است که اگر تهران تا پایان سال میلادی امتیازی ندهد، ترامپ همچنان فرصت خواهد داشت پیش از آنکه دموکراتها کارشان را بهعنوان اکثریت جدید کانگرس آغاز کنند، دست به اقدام نظامی بزند.
اکسیوس یادآوری کرد که از سخنان علنی ترامپ نمیتوان با اطمینان به زمان تصمیمگیری او پی برد. به نوشته این رسانه، ترامپ در ماه حوت سال گذشته، یک روز پیش از آغاز جنگ، گفته بود که هنوز تصمیمی نگرفته است، در حالی که دستور حمله را صادر کرده بود.
نتانیاهو خواستار ازسرگیری حملات است
اکسیوس و کانال ۱۲ اسرائیل گزارش دادند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواستار ازسرگیری حملات به ایران است. به گفته یک منبع اسرائیلی، نتانیاهو هفته گذشته رومن گوفمن، رئیس موساد را برای جلب حمایت مقامهای امریکایی از این خواسته به امریکا فرستاد. گوفمن در واشنگتن و میامی با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید دیدار کرد.
به گزارش این دو رسانه، گوفمن در این دیدارها اطلاعاتی درباره فعالیتهای هستهای ایران و آنچه اسرائیل گسترش تحقیقات و آزمایشهای مرتبط با سلاحهای کیمیاوی میخواند، در اختیار مقامهای امریکایی گذاشت. یک مقام امریکایی به اکسیوس گفت که ترامپ نیز در جریان این اطلاعات قرار گرفته است.
کانال ۱۲ به نقل از یک مقام امریکایی نزدیک به ترامپ گزارش داد که زمان ارائه این اطلاعات در واشنگتن تردیدهایی برانگیخته است. به باور این مقام، اسرائیل احتمالاً با انگیزه سیاسی این موضوع را اکنون مطرح کرده است.
یک منبع آگاه به این شبکه گفت که گوفمن هشدار داده است اگر امریکا و اسرائیل اقدام نظامی را به تأخیر بیندازند، ممکن است بعدها در شرایط دشوارتری وارد جنگ شوند.
ترامپ میگوید گفتوگو با تهران ادامه دارد
ترامپ پیش از بازگشت از چین، در گفتوگو با فاکسنیوز در شهر شنژن گفت که واشنگتن همچنان با تهران در تماس است. او گفت: «من میخواهم توافق کنم، اما باید توافقی پایدار داشته باشیم.»
به گفته ترامپ، توافق باید پس از پایان دوره ریاستجمهوری او نیز اعتبار داشته باشد و با تغییر حکومت در واشنگتن از میان نرود. او در پاسخ به این پرسش که آیا نیروهای امریکایی تا رسیدن به چنین توافقی در منطقه میمانند، پاسخ مثبت داد.
ترامپ در همین مصاحبه مدعی شد که ایران به دلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، به سلاحهای کیمیاوی و بیولوژیک روی آورده است. او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره گزارشها از طرح احتمالی تهران برای بمبگذاری در واشنگتن، تهدید کرد که اگر چنین حملهای رخ دهد، حکومت ایران را نابود خواهد کرد.
بلومبرگ روز پنجشنبه به نقل از مقامهای غربی گزارش داد که با شدت گرفتن درگیریها و توقف مذاکرات صلح، احتمال ازسرگیری حملات گسترده امریکا افزایش یافته است. یکی از این مقامها گفت که ترامپ هنوز دستور حمله نداده است. به گزارش بلومبرگ، کشورهای اروپایی و عرب خلیج فارس میکوشند واشنگتن را از حمله منصرف کنند، زیرا بیم دارند که ایران متحدان عرب امریکا را هدف بگیرد و دامنه جنگ گستردهتر شود.
امریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز روز پنجشنبه از تهران خواستند که اطلاعات مربوط به مواد و تأسیسات هستهای خود را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی بگذارد و به بازرسان این نهاد اجازه بازگشت بدهد.
فرانسه در نشست شورای حکام به نمایندگی از چهار کشور اعلام کرد که آژانس بدون این اطلاعات و دسترسی بازرسان نمیتواند سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را روشن کند.
پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات کانگرس امریکا، ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و اسپیساکس گفت که خود را میانهرو میداند و به جنبش «ماگا» تعلق ندارد. نام این جنبش برگرفته از شعار انتخاباتی دونالد ترامپ، «عظمت امریکا را احیا کنیم»، است.
ماسک که دو سال پیش در کارزار انتخاباتی ترامپ خود را هوادار دوآتشه او میخواند، گفت که از صرف صدها میلیون دالر برای حمایت از نامزدهای جمهوریخواه در انتخابات اخیر پشیمان است.
ماسک روز چهارشنبه، ۲۷ عقرب از راه دور در یکی از نشستهای روزنامه نیویارک تایمز شرکت کرد و خود را از نظر سیاسی میانهرو خواند. او گفت که اگر «ماگا» به معنای پیروی چشمبسته از سیاستهای حزب جمهوریخواه باشد، او چنین تعهدی به این حزب ندارد.
«ماگا» از حروف نخست شعار انتخاباتی ترامپ، «امریکا را دوباره بزرگ کنیم»، گرفته شده است.
ماسک گفت که با دیدن نتیجه انتخابات، احساس میکند صرف آن همه پول کار عاقلانهای نبوده است. او افزود که بیشتر وقتش را به اداره اسپیساکس و تسلا اختصاص داده و شخصاً چندان درگیر کارزار جمهوریخواهان نبوده است.
ماسک دو سال پیش در گردهمایی انتخاباتی ترامپ در پنسیلوانیا، با کلاه سیاهی که شعار ترامپ روی آن نقش بسته بود، خود را «دارک ماگا» یا ماگای دو آتشه خواند. او پس از پیروزی ترامپ نیز به حکومتش پیوست و مسئولیت اداره کارآمدی حکومت را به عهده گرفت.
هرچند بعدها بر سر افزایش بدهی ملی امریکا با ترامپ اختلاف پیدا کرد و حتی از تشکیل حزب سوم سخن گفت، در انتخابات میاندورهای بار دیگر از نامزدهای جمهوریخواه حمایت مالی کرد.
سیانان در تحلیلی نوشت که نتیجه انتخابات، محاسبات سیاسی ماسک را تغییر داده است. دموکراتها اکثریت هر دو مجلس کانگرس را به دست آوردهاند و گفتهاند که میخواهند عملکرد ماسک در اداره کارآمدی حکومت، قراردادهای شرکتهایش با حکومت امریکا و کندی خدمات اینترنت ماهوارهای استارلینک در اوکراین را بررسی کنند.
این تغییر برای ماسک در تگزاس نیز اهمیت دارد. او در سالهای اخیر به این ایالت نقل مکان کرده و شرکتهایش را هم به آنجا برده است. اکنون دموکراتها در تگزاس نیز قدرت گرفتهاند و جینا هینوهوسا، نامزد این حزب، بهعنوان فرماندار انتخاب شده است. به نوشته سیانان، ماسک در چنین شرایطی مصلحت میبیند که بر میانهرو بودن خود تأکید کند و توجه را از فعالیتهای سیاسیاش به کار شرکتهایش برگرداند.
چرخش ماسک برای دیگر مدیران شرکتهای فناوری نیز اهمیت دارد. شماری از آنان که در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ و پس از حمله ۱۷ جدی ۱۳۹۹ به ساختمان کانگرس از او انتقاد کرده بودند، در دور دوم همراهی با او را به مصلحت دیدند.
ترامپ نشان داده بود که حاضر است از قدرت حکومت برای پاداش دادن به حامیانش و فشار بر منتقدانش استفاده کند. اکنون، با پیروزی دموکراتها در کانگرس، این مدیران ممکن است مانند ماسک در موضع خود بازنگری کنند. به ارزیابی سیانان، مشکلات اقتصادی و ادامه جنگ با ایران نیز میتواند موقعیت ترامپ و جنبش او را دشوارتر کند.
ماسک با وجود فاصله گرفتن از «ماگا»، همین هفته ترامپ را در سفر به چین همراهی کرد. ترامپ نیز در پاسخ به پرسش شبکه انبیسی درباره سخنان ماسک گفت که او «دوست من است».