روسای جمهور روسیه و آمریکا درباره افغانستان گفتگو می‌کنند

این فرمان رهبری طالبان نشان می‌دهد که این گروه پیام روشن جامعه جهانی را در قبال حقوق زنان، به خوبی دریافت کرده است. این دستور اگرچه کوتاه و مختصر است و در شش بند خلاصه شده، اما هوشمندانه و دقیق نوشته شده است. اگر طالبان حداقل به بندهای یک و دوی این دستور، بدون محدود ساختن آن با جملات شرطی ضمیمه، پایبند باشد، چنین رویکردی تحول و چرخش بزرگی در جامعه افغانستان می‌تواند محسوب شود.

جمله «زن مال نیست، بلکه انسان آزاد و اصیل است»، به تنهایی سنت و رویکرد دیرپای جامعه دینی و مردسالارانه افغانستان را زیر سوال می‌برد و حتا می‌توان با دیدی خوشبینانه گفت که فرای قانون اساسی سابق است؛ چرا که این پیام فقط به آدرس جامعه جهانی فرستاده نشده، بلکه که یک سوی دیگر ماجرا، مخاطب آن جامعه‌ای است که حقوق زنان در آن، با احساس تملک همراه بوده و هیچگاه زنان به عنوان افراد مستقل و آزاد پنداشته نشده‌اند. این که طالبان با استناد به این دو بند اساسی، اجازه می‌دهد زنان آزادانه کار کنند و آزادانه درباره سرنوشت شخصی خود تصمیم بگیرند، بحث دیگری است که باید در عمل دید.

یقینا چارچوب فقهی و شریعت طالبان پیچیده‌تر از آن است که در این پیام بگنجد؛ با آن هم اگر خوشبینانه به این دستور بنگریم، این پیام چرخش قابل توجهی را در رویکرد طالبان نسبت به حقوق زنان نشان می‌دهد.

در چهار بند دیگر این دستور بیشتر به مسئله حقوق زنان بیوه و ازدواج مجدد آنان پرداخته شده است. در قسمت سوم، بار دیگر تاکید شده که «زن بیوه را نه برادر شوهر به زور به نکاح گرفته می‌تواند و نه کس دیگری. زن بیوه در مورد نکاح و تعیین سرنوشت خود صاحب اختیار است». در ادامه همین بند البته در بخش توضیحی گفته شده که مسئله «جلوگیری از فتنه و فساد در نظر گرفته شده باشد». این جمله شرطی می‌تواند صاحب اختیاری زنان و حقوقی را که رهبر طالبان نام برده، زیر سوال ببرد و سبب شود تا آن حقوق به بهانه‌ «جلوگیری از فساد و فتنه» نقض گردند. این جمله شرطی در مورد رضایت دختران بالغ در ازدواج، دوباره تکرار شده است.

علاوه بر مسئله ازدواج اجباری که شدیدا مورد انتقاد جامعه جهانی بوده، مسئله میراث زنان نیز یکی از موارد جنجالی در فقه اسلامی قلمداد می‌شده است. رهبری طالبان در این فرمان سعی کرده تا به طور اجمالی به آن نیز بپردازد. در بند پنجم گفته شده که زن از شوهر، اولاد و پدر «حق میراث و سهم ثابت دارد».

در این دستور از چهار نهاد حکومت طالبان، از جمله وزارت حج و اوقاف، اطلاعات و فرهنگ، ستره محکمه، و ولسوالی‌ها و ولایات خواسته شده تا این نکات را در دستور کار خود بگنجانند.

طالبان در سه ماه گذشته از تمام توان خود استفاده کرد تا جای پایی در مجامع بین‌المللی پیدا کند اما عدم واگذاری کرسی افغانستان در سازمان ملل، بار دیگر به این گروه نشان داد که بدون مشروعیت داخلی نمی‌تواند مشروعیت جهانی کسب کند. حقوق زنان، مسئله‌ای است که کسب مشروعیت داخلی و خارجی مستقیما به آن وابسته‌ است. این پیام طالبان اگرچه فقط بخشی از مطالبات زنان را برآورده می‌کند، اما بخش دیگر حقوق اساسی زنان مانند کار و آموزش هنوز برآورده نشده‌اند.

پیش از این رهبران کشورهای مسلمان دیگر، از جمله قطر و مالیزیا از طالبان خواسته بودند که از الگوی این کشورها در رویکرد خود نسبت به زنان استفاده کند.

عبداللهیان همچنین با شروع زمستان و بحران انسانی در افغانستان بر ضرورت ارسال کمک‌های انساندوستانه به این کشور تاکید کرد و اعلام آمادگی کرد که کشورش در ارسال کمک‌های جاپان به افغانستان می‌تواند کمک کند.

وزیر امور خارجه ایران گفت: «همه کشورها در این شرایط می‌بایست به کمک مردم افغانستان بشتابند و ما نیز آمادگی داریم کمک های انسان‌دوستانه از طریق هوایی یا زمینی را به افغانستان تسهیل کنیم‌».

کرزی یادآور شد که با طالبان دیدارهایی داشته و آنها در بسیاری از مسائل تغییر کرده‌اند. او به عنوان مثال از بازگشت زنان به کار و بازشدن مکاتب و همچنان پرچم ملی یاد کرد. کرزی گفت که درباره بازگشت دختران به تحصیل و حتا دانشگاه با طالبان حرف زده است و این گروه گفته که چنین چیزی در آینده انجام خواهد شد. او خطاب به دخترانی که از مکتب بازمانده‌اند گفت:‌ «بیرون برآیید و درس‌ بخوانید و شجاع باشید».

کرزی در بخش دیگری از مصاحبه‌اش گفت که همه ما برادر هستیم و همه مردم افغانستان رنج دیده‌اند. او گفت:‌ «افغانستان با نام مبارزه با طالبان توسط نیروهای خارجی بمباران شد».

با این حال کرزی با اشاره به ایالات متحده و جو بایدن گفت:‌ «بهتر است برگردند و مردم افغانستان را کمک کنند. آنها و متحدانشان و جامعه بین‌المللی باید کمک کنند». او با صراحت گفت که ایالات متحده و جامعه بین‌المللی باید با طالبان کار کنند زیرا این گروه حالا دولت افغانستان است.

روسیه و ازبکستان به رغم روابط نزدیکی که با طالبان دارند، نگران تهدیدات ناشی از افغانستان هستند.

هر دو کشور در هفته‌های گذشته در نزدیکی افغانستان چندین رزمایش نظامی برگزار کردند.

به باور مقامات هر دو کشور، جنایات سازمان یافته و قاچاق مواد مخدر از افغانستان هنوز یک چالش جدی است.

نوری، یک داکتر زنان با اشاره به بخش ولادت شفاخانه می‌گوید:‌ «اینجا مانند جهنم است». او می‌گوید در ماه سپتمبر طی دو هفته پنج نوزاد را دیده که به دلیل سوء تغذی مردند.

این داکتر ماجرای دیگری را تعریف می‌کند که زن جوانی قبل از آن که به بخش سزارین منتقل شود تا طفلش به دنیا بیاید، از او خواسته تا خودش و طفلش را بکشد. مادر جوان گفته:‌ «نمی‌دانم چطور می‌توانیم به زندگی ادامه دهیم».

بیشتر داکتران شفاخانه‌های کابل بدون معاش کار می‌کنند. با قدرت‌گیری طالبان در میانه تابستان، ۲۳۰۰ شفاخانه و کلینیک در سراسر افغانستان بسته شدند و دسترسی به دوا و درمان به شدت محدود گردید.

داکتر صدیقی، مدیر شفاخانه اطفال کابل می‌گوید که میزان مرگ‌ و میر در ماه سپتامبر، پس از قطع کمک‌های بین‌المللی افزایش یافت به طوری که از هر هفته چهار طفل کمتر از ده ساله، به دلیل بیماری‌های مرتبط با سوء تغذیه، از جمله خوردن غذای مسموم و مانده، جان خود را از دست دادند. او یادآور می‌شود که بسیاری از کودکان خردتر از پنج ساله، پیش از رسیدن به دوا و درمان جان می‌دهند.

(همه نام‌ها در این گزارش تغییر کرده‌اند)