ایریک کریستوفرسن، فرمانده نیروهای مسلح ناروی در آستانه برگزاری نشست اسلو در مورد افغانستان میگوید دعوت از طالبان به ناروی به معنای به رسمیت شناختن این گروه نیست، بلکه به این معناست که مردم افغانستان شایسته زندگی بهتر از چیزی هستند که اکنون آنرا تجربه میکنند.
روزنامه ناروی تودی گزارش داده است که آقای کریستوفرسن از اینکه با کسانی صحبت میکند که «اکنون واقعا در افغانستان قدرت دارند» شادمان است.
او تأکید کرده که به عنوان جانبازی که در افغانستان کار کرده، نگران مردم این کشور است و بخشی از قلب و روح خود را در آن کشور جا گذاشته است.
فرمانده نیروهای نظامی ناروی میگوید از گفتگوهایی حمایت میکند که طالبان را وادار کند مسئولیتهای حقوق بشری و حمایت از حقوق زنان را به عهده بگیرند.
روز جمعه اعلام شد که ناروی از طالبان برای شرکت به مذاکرات میان جامعه جهانی و شماری از فعالان افغانستان دعوت کرده است.
امیر خان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان در رأس هیأتی برای شرکت به این جلسه به ناروی سفر کرده است.
هدا خموش، به نمایندگی از دختران مبارز کابل در این نشست حضور یافته است.
شماری از فعالان مدنی مثل شینکی کروخیل و محبوبه سراج نیز در این جلسات حضور خواهند داشت.
در پی بازداشت شماری از زنان معترض توسط طالبان، سازمان ملل متحد از طالبان خواست که در مورد محل نگهداری تمنا زریاب پریانی و پروانه ابراهیمخیل، دو زن معترض اطلاعات ارائه کند. یوناما روز شنبه، ۲ دلو از ناپدید شدن این دو زن معترض افغانستان ابراز نگرانی کرد.
هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) روز شنبه در خبرنامهای با تأکید بر نگرانیهای فزاینده در مورد ناپدید شدن زنان معترض گفت که این فعال زن افغانستان شب چهارشنبه ۲۹ جدی ربوده شدهاند.
در پی نگرانیها و انتقادهای گسترده از ناپدید شدن زنان معترض، وزارت داخله طالبان بازداشت زنان معترض را تکذیب کرد و گفت «برخی افراد برای پناهبردن به کشورهای خارجی، تلاش میکنند طالبان را بد نام کنند و اقدامات آنها ربطی به طالبان ندارد.»
خانوادههای تمنا زریاب و پروانه ابراهیمخیل خبر بازداشت آنها را تأیید کردهاند.
زنان معترض گفتهاند که طالبان با استفاده از حسابهای کاربری زنان ربوده شده، به سایر زنان معترض پیام میفرستند و در صدد شناسایی زنان معترض هستند.
همزمان فعالان حقوق بشر در افغانستان کارزاری را برای جلب توجه سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری نسبت به بازداشت دختران معترض در افغانستان راهاندازی کردهاند.
فعالان حقوق بشر در افغانستان کارزاری را برای جلب توجه سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و دیگر سازمانهای بینالمللی به بازداشت دختران معترض در افغانستان برگزار کردهاند. تا کنون بیش از ۱۲۰۰ شهروند افغانستان و شماری از سازمانهای مدنی این نامه را امضا کرده است.
نویسندگان نامه در تلاش جلب امضاهای بیشتر هستند تا صدایشان به گوش سازمانهای بینالمللی برسد.
در این نامه آمده است امضاکنندگان خواستار اقدام فوری و تضمین امنیت و بازگشت سریع زنان فعال به خانههایشان هستند. «همه ما باید برای رسیدگی فوری به جنایاتی که علیه زنان در افغانستان روی میدهد محکمتر بایستیم و آن زنان شجاع را تنها نگذاریم.»
امضاکنندگان نامه میخواهند یک سازمان بینالمللی بیطرف برای مستندسازی و تحقیق درباره سوء استفادهها، شکنجه و سایر بدرفتاریها علیه این زنان در حین بازداشت مسئولیت بگیرد و عاملان این گرفتاریها را به دست عدالت بسپارد.
مهمترین خواست نامه هم این است که زنان و اعضای خانواده آنها که در بازداشت هستند فورا و بدون قید و شرط آزاد شود.
در این نامه از جامعه خواسته شده همین اکنون اهرمهای فشارشان را برای نجات این دختران به کار بیندازند.
در متن نامه هشدار داده شده که هر دقیقهای که از حضور زنان در زندان میگیرد میتواند به معنای شکنجه، تجاوز جنسی و حتی مرگ برای زنان گم شده باشد.
ساعت ۸ شب چهارشنبه، ۲۹ جدی مهاجمین مسلح طالبان به اپارتمان تمنا زریاب کوهستانی، دختر معترض کابل یورش بردند. دروازه خانه او را شکستند و او را همراه با سه خواهرش زرمینه، شفیقه و کریمه را با خود بردند.
همزمان با ربایش این دختران بستگان پروانه ابراهیمخیل نیز تایید کردند که دخترشان توسط طالبان ربوده شده است.
دختران معترض کابل در پنج ماه گذشته با شعار «نان، کار، آزادی» به صورت پیهم در برابر طالبان اعتراض کردند.
این هفته، اوسلو، پایتخت ناروی، میزبان هیاتی از گروه طالبان است که امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان آن را رهبری میکند. نشست اوسلو در روز یکشنبه، ۲۳ جنوری شروع میشود و انتظار میرود تا روز سهشنبه ادامه یابد.
هیاتی از دولت ناروی و نمایندگانی از کشورهای اروپایی و امریکا، علاوه بر نمایندگان جامعه مدنی افغانستان و فعالان حقوق بشری در این نشست حضور خواهند داشت.
انتظار میرود کمکرسانی به افغانستان، وضعیت حقوق بشری شهروندان این کشور و ترکیب حکومت طالبان، از مسایل اصلی مورد بحث باشد.
وزیر خارجه ناروی گفته است که برگزاری این نشست، نمایانگر بهرسمیت شناختن رژیم طالبان نیست، اما او تاکید کرده است که جامعه جهانی «ناگزیر است با گروهی که کنترول افغانستان را در دست دارد، گفتگو کند.»
چه کسانی در نشست حضور دارند؟
روزنامه ویجی ناروی گزارش داده است که نمایندگان ویژه ایالات متحده امریکا، آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و اتحادیه اروپا در این نشست حضور خواهند داشت.
همچنین براساس اطلاعاتی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، انتظار میرود چهرههایی چون عبدالکریم خرم، از افراد نزدیک به حامد کرزی، رییس جمهور پیشین افغانستان، سید اسحاق گیلانی، رهبر نهضت همبستگی ملی، جعفر مهدوی، عضو سابق پارلمان، هلالالدین هلال، معاون پیشین وزارت دفاع، محبوبه سراج و جمیله افغان، از فعالان حقوق زن، شاهگل رضایی، عضو سابق پارلمان و شماری دیگر در این نشست حضور داشته باشند.
بر اساس همین اطلاعات، انتظار میرود انس حقانی، از سران شبکه حقانی نیز در کنار امیرخان متقی، در این نشست از طالبان نمایندگی کند.
وزارت خارجه ناروی گفته است که در دیدار با هیات طالبان، «زنان، روزنامهنگاران، و افرادی که در عرصههای حقوق بشر و مسایل اقتصادی و سیاسی فعال هستند» حضور خواهند داشت.
"فاجعه تمامعیار انسانی"
نخستین سفر رسمی هیات طالبان به اروپا از زمان بازگشت به قدرت، در حالی انجام میشود که براساس آمار سازمان ملل متحد، حدود یک میلیون کودک در افغانستان با تهدید جدی گرسنگی و مرگ روبرو اند و حدود ۲۴ میلیون نفر مصونیت غذایی ندارند.
براساس این آمار، حدود نیمی از نفوس افغانستان در سال جاری میلادی، با قحطی دست به گریبان خواهند بود و احتمالا ۹۷ درصد جمعیت این کشور زیر خط فقر قرار بگیرند.
وزیر خارجه ناروی در آستانه برگزاری نشست اوسلو گفت که شرایط کنونی اقتصادی و سیاسی افغانستان، زمینه را برای «یک فاجعه تمامعیار برای میلیونها انسان» فراهم کرده است.
هماکنون بیکاری در افغانستان به اوج رسیده و بسیاری از آنهایی که هنوز وظیفهای هم دارند، از جمله کارمندان صحی، ماههاست معاش نگرفته اند.
به این ترتیب، یافتن راهی برای کمکرسانی به مردم افغانستان، و رسیدگی به وضعیت بحرانی اقتصادی، از اهداف مهم نشست اوسلو خواهد بود.
در همین حال، طالبان نیز سعی خواهند کرد به جامعه جهانی فشار آورند تا نزدیک به ۱۰ میلیارد دالر ذخایر ارزی افغانستان از جانب امریکا و متحدانش آزاد شود.
اعتراضهای مردمی: نان، کار، آزادی
سفر هیات طالبان به اروپا، در سایه موجی از نارضایتیها و اعتراضهای مردمی در داخل و بیرون از افغانستان انجام میشود؛ اعتراضهایی که حداقل در داخل افغانستان، همواره از جانب طالبان سرکوب شده است.
همین روزها، افراد طالبان به خانههای چند فعال زن در کابل هجوم برده و شماری از آنها را با خشونت بازداشت کردند.
پیش از این نیز، افراد طالبان در برخورد با تظاهرات زنان، از اسپری مرچ کار گرفتند و در مواردی هم، معترضان و روزنامهنگاران را لت و کوب کردند.
هفته گذشته، حفیظه نظری، از فعالان زن در شهر مزار شریف، در نزدیک خانهاش ترور شد. پیشتر از آن هم، فیضالله جلال، استاد دانشگاه کابل و از منتقدان طالبان، چند روز را در بند طالبان بهسر برد.
انتظار میرود کارنامه حقوق بشری طالبان و برخورد این گروه با صداهای منتقد و معترض، در گفتگوهای اوسلو با جدیت مطرح شود.
آموزش دختران، مشارکت سیاسی و حکومت فراگیر
از دیگر موارد اصلی مورد بحث در نشست اوسلو، سیاست طالبان در برخورد با حق آموزش دختران و مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان و ساختار و ترکیب حکومت طالبان خواهد بود.
از زمان حاکم شدن طالبان بر افغانستان، مکاتب دخترانه برای دورههای متوسطه و لیسه مسدود شده است. دانشگاههای دولتی و خصوصی نیز، به دلیل محدودیتهای وضع شده از جانب طالبان، تقریبا تعطیلاند.
سخنگویان طالبان گفتهاند که در بهار سال آینده مکاتب دخترانه باز خواهند شد، اما ناظران و فعالان حقوق بشر، این تعهدات را «بهانهتراشی» طالبان میدانند و به آن اعتماد ندارند.
علاوه بر مکاتب، طالبان با وضع محدودیتهای اجتماعی، عملا راه را بر مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان بستهاند.
در کابینه سرپرست این گروه و حتی در سطح معین و رییس، هیچ زنی حضور ندارد و علاوه بر آن، نمایندگان اقوام غیرپشتون و اقلیتهای مذهبی افغانستان نیز تقریباً نادیده گرفته شدهاند.
هرچند شاید برای طالبان، صرفا حضور در نشست اوسلو گامی به جلو تلقی شود، اما جامعه جهانی و مردم افغانستان منتظرند ببینند که پاسخ طالبان به سوالها و نگرانیهای جدی در باره وضعیت حقوق بشری، اقتصادی و سیاسی افغانستان چیست. نوعیت پاسخ به این سوالهاست که آینده طالبان را مشخص خواهد کرد.
اتحادیه اروپا میگوید به کابل بر میگردد اما رژیم طالبان را بهرسمیت نمیشناسد. سخنگوی روابط خارجی کمیسیون اروپا گفت که حضور حداقلی این اتحادیه در کابل برای تسهیل ارسال کمکهای بشردوستانه و نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان است و به معنای به رسمیت شناختن حکومت طالبان نیست.
در پی سقوط کابل به دست طالبان در میانه ماه آگست، بسیاری از کشورها، از جمله اعضای ناتو نمایندگیشان را در افغانستان بستند.
از آن زمان بهبعد، این نخستین بار است که اتحادیه اروپا رسماً از بازگشت به کابل سخن میگوید.
پیتر استانو، سخنگوی کمیته روابط خارجی کمیسیون اروپا گفت: "حضور حداقلی ما در کابل نباید به هیچ وجه به منزله رسمیت تلقی شود. این موضوع نیز به وضوح به مقامهای فعلی اعلام شده است."
پیشتر، عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان گفته بود که این گروه با اتحادیه اروپا به توافق رسیده تا سفارتش را در کابل بازگشایی کند.
روز جمعه وزیر خارجه ناروی نیز اعلام کرد که از نمایندگان طالبان دعوت کرده برای صحبت با نمایندگان جامعه بینالمللی و اعضای جامعه مدنی افغانستان به اسلو سفر کنند.
اتحادیه اروپا روز سهشنبه اعلام کرد پروژههایی را به ارزش بیش از ۳۰۴ میلیون دالر در افغانستان راه اندازی میکند.
این اتحادیه گفته که این پولها از طریق آژانسهای سازمان ملل در حوزه صحت، آموزش و کمک به بیجا شدگان مصرف خواهد شد.
پس از گذشت چند روز از حمله طالبان پاکستان به پولیس اسلام آباد،- جنرال قمر جاوید باجوه، رئیس ستاد ارتش پاکستان امروز گفت آرامش به کشورش بازخواهد گشت. طالبان پاکستان سهشنبه ۲۸ جدی اعلام کرد به پولیس اسلام آباد حمله کردند. در این حمله یک پولیس پاکستان کشته و دو تن دیگر زخمی شدند.
تحریک طالبان پاکستان خود را شاخهای از طالبان افغانستان میداند، هرچند طالبان افغانستان این را رد کرده است.
گزارشها حاکی است که آتشبس موقت چندی پیش بین دولت و طالبان پاکستان هم با میانجیگری سراجالدین حقانی، سرپرست وزارت داخله طالبان صورت گرفت.
پس از پایان آتش بس یک ماهه با دولت اسلامآباد در اوایل دسامبر گذشته، تحریک طالبان پاکستان از تمدید آن خودداری کرد و حملات خود را افزایش داد.
جنرال باجوه امروز در دیدار از یک پایگاه نظامی در پیشاور، بر عزم ارتش پاکستان برای مبارزه با تروریسم تاکید کرد.
تحریک طالبان پاکستان از سوی پاکستان یک گروه تروریستی شناخته میشود.