هدا خموش: در نشست اسلو بر سر هیچ مسالهای توافق جمعی نشد
هدا خموش، نماینده زنان معترض افغانستان در نشست اسلو میگوید طالبان در آن دیدار هیچ تعهد کتبی به مطالبات حقوق بشری شرکت کنندگان ندادند.
خانم خموش در یادداشتی که از آن به عنوان موضع رسمی زنان معترض یاد کرده میگوید "برایند این نشست را حداقل برای مطالبات آنیمان منفی میپندارم."
روز اول نشست سه روزه اسلو به دیدار هیات طالبان با نمایندگان جامعه مدنی و زنان افغانستان اختصاص داشت. انتظار میرفت این نشست فرصتی برای طرح مستقیم خواستههای زنان فراهم کند.
هدا خموش که به یکی از چهرههای شناخته زنان معترض در افغانستان تبدیل شده میگوید نشست اسلو برای طرح خواستههای زنان مهم بود. او میافزاید "تنها پیام این نشست به زنان این است که برای یک مبارزه دوامدار و نفسگیر متحد شوید."
خانم خموش میگوید آنها برای شرکت در این نشست غافلگیر شده بودند و وقت محدودی داشتند تا دربارهٔ این فرصت پیشآمده تصمیم بگیرند.
او میافزید با توجه به این نگرانی که ممکن است ارتباط او را با کابل قطع کنند، چهار سناریو پیش رو بود:
"تحریم کامل نشست و برگشت به کابل؛ تحریم نسبی نشست و دیدار با نمایندگان کشورها؛ تحریم کامل نشست و پیوستن به صف معترضان در بیرون هوتل و شرکت در نشست و طرح مطالبات اساسی زنان."
این فعال زن میگوید او در مشورت با زنان در افغانستان، از ۵ دقیقه وقتی که در اختیارش گذاشته شده بود استفاده کرده و در نشستی رو در رو مطالبات زنان را مطرح کرده است.
یکی از خواستههای مشخص و روشن خانم خموش رهایی زنان معترض از بند طالبان بوده است.
به گفته منابع از داخل این نشست، خانم خموش پیش از شروع سخنرانیاش از امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان خواسته است فورا تلفناش را بردارد و به کابل بگوید که زنان را از قید رها کنند.
ظاهرا آنگونه که هدا خموش در این یادداشت نوشته است، برآیند این نشست برای زنان و مطالبات حقوق بشری آنها رضایتبخش نبوده است.
او در پایان این یادداشت مینویسد "آزاد نشدن دختران در بند این پیام هشدار را میرساند که زنان افغانستان متحد شوند!"
دو روز دیگر نشست بزرگترین فرصت برای طالبان و دیپلوماتهای غربی بود تا مطالبات شان را مطرح کنند. هرچند وزارت خارجه ناروی که میزبان این نشست بود در روز دوم این نشست گفته بود که پیشنهادات و خواستههای زنان را به صورت روشن با طالبان در میان میگذارد.
اما مشخص بود که بحث بحران انسانی در افغانستان، آزادسازی داراییهای این کشور در بانکهای امریکا و مساله آینده سیاسی افغانستان جزو اجندای مهم روزهای دوم و سوم نشست بوده است.
خانم خموش میگوید در مسایل مرتبط با راهکارهای پیشنهادی برای راهحل سیاسی افغانستان نظر نمایندگان زنان نقشی نداشتهاست.
به نظر او، اجرای هرگونه پروسه سیاسی زیر نظر طالبان خطاست و راهحل سیاسی پیشنهادی باید بر مبنای راهکار شفاف، مشروع و حسابده به همه مردم افغانستان باشد.
این فعال زن با اشاره به پیشنهاد برگزاری لویه جرگه برای تعیین آینده سیاسی افغانستان میگوید تاریخ جرگهها همیشه با دستکاری سیاسی، فریب و تقلب همراه بوده و به همین دلیل مشروعیت جامع و اعتبار لازم را نزد همه مردم افغانستان خصوصا زنان ندارد.
خانم خموش میپرسد در جرگهای که زنان با یک محرم مرد حق حضور داشته باشند، چهگونه میتوانند خواستار حقوق اساسی خود شوند؟
نشست اسلو در روزهای ۲۱تا ۲۳ جنوری برگزار شد.
حکومت ناروی بابت میزبانی از طالبان در این نشست مورد انتقاد شدیدی قرار گرفت.
برخی منتقدان این نشست را بزرگترین دستاورد دیپلوماتیک برای طالبان توصیف کردند.
معاون امنیتی وزارت داخله ایران اعلام کرد موضوع حقابه ایران از دریای هیرمند، از مسیر مذاکره و گفتگو با طالبان در حال حل شدن است. به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای ایران، مجید میراحمدی گفت حقابه ایران حقی قانونی است.
او گفته این مساله از مسیر گفتگوها در حال پیگیری است و هر گونه اقدامی خارج از این مسیر از جمله فراخوان و تجمع، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه در روند تحقق این حق قانونی اخلال ایجاد خواهد کرد.
امروز شماری از مردم منطقه سیستان و بلوچستان با تجمع در مرز ایران و افغانستان نسبت به مسدود شدن دریچههای بند کمال خان دست به اعتراض زدند.
گفته میشود معترضان در اقدامی تلافی جویانه، شیشههای موترهای باربری تاجران افغانستان را شکستند.
بند کمال خان در ولایت نیمروز از کوههای افغانستان سرچشمه میگیرد و به دریاچه هامون، دریاچهای مشترک میان افغانستان و ایران سرازیر میشود.
بحث آب در چند سال گذشته از مسائل جنجال برانگیز سیاسی بین دو کشور بوده است.
حدود ده روز پیش یک مقام ایران گفت طالبان دریچههای بند کمال خان را به سمت ایران باز کردهاند که با اعتراض افغانها مواجه شد.
پس از انتقادات گسترده بود که طالبان اعلام کرد دریچههای این بند نه به درخواست ایران، بلکه به خواست مردم نیمروز باز شده است.
سیما باهوس، مدیر اجرایی سازمان ملل در بخش زنان از بازداشت فعالان زن در افغانستان توسط طالبان ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی فوری آنان شده است. او در توئیتر نوشت «زنان باید بتوانند آزادانه در زندگی اجتماعی حضور یابند و رهبری کنند. زنان باید به دور از هر گونه خشونت زندگی کنند.»
او توئیت آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل را هم ریتوییت کرده که گفته است طالبان برای به رسمیت شناختن و حمایت بینالمللی باید به حقوق بشر و زنان احترام بگذارند.
در نشست چند روز پیش شورای امنیت سازمان ملل هم تمام کشورهای عضو از بازداشت خودسرانه فعالان زن در افغانستان ابراز نگرانی کردند.
افراد طالبان چندی پیش شب هنگام به خانه شماری از فعالان زن در کابل یورش بردند و آنان را بازداشت کردند.
تمنا زریاب، پروانه ابراهیم خیل و یکی دیگر از زنان اکنون در بازداشت طالبان هستند.
نمایندگان آمریکا در امور افغانستان، سازمان عفو بینالملل و نهادهای حقوق بشر هم خواستار آزادی این فعالان زن شدهاند.
نیکی هیلی، سفیر سابق ایالات متحده در سازمان ملل از سیاستهای جو بایدن رئیس جمهور کشورش به شدت انتقاد کرده است. خانم هیلی علاوه بر اشاره به برخی از عملکردهای آقای بایدن در مسائل بینالمللی، گفته است که او افغانستان را ویران کرده است.
خروج شتابزده آمریکا از افغانستان در طول ماههای گذشته موجی از انتقادها علیه او را به دنبال داشته. بایدن اما از تصمیم خود همواره دفاع کرده و گفته تصمیمش درست بوده است.
یکی از این منتقدین خانم هیلی است. او نه تنها از آقای بایدن در قبال افغانستان انتقاد کرده که گفته است بایدن در مقابل روسیه و چین هم ضعیف عمل کرده است.
به گزارش نیوزویک، خانم هیلی گفته است جو بایدن در هر سطحی شکست خورده است.
خانم هیلی مخالف واگذاری کرسی سازمان ملل به حکومت طالبان نیز هست. او میگوید طالبان زنان را در جادهها شلاق میزنند، مانع تحصیل دختران میشوند، مخالفان را میکشند و نباید جایگاهی در سازمان ملل داشته باشند.
به باور خانم هیلی، طالبان یک گروه تروریستی است و هیچ تغییری نکرده است.
عضو شورای علمای شیعه افغانستان میگوید «جامعه تشیع مشارکت را برای حل مشکلات افغانستان میخواهد نه امتیاز.» سید حسین عالمی بلخی گفته است تلاش ما همکاری برای رفع چالشهای موجود افغانستان است. او نسبت به برآورده شدن خواست شورای علمای شیعه از سوی طالبان ابراز امیدواری کرد.
به گفته وی، در شورای علمای تشیع افغانستان کمیسیون پیگیری مطالبات جامعه تشیع ایجاد شده و این کمیسیون خواستها و دیدگاه جامعه تشیع را مطرح میکند.
آقای عالمی خبر داده که قراین نشان میدهند به زودی خواستهای شورای علمای تشیع افغانستان از سوی طالبان برآورده میشوند.
در ماههای اخیر اعضای شورای علمای شیعه افغانستان و همچنین شماری از نمایندگان شیعیان از ولایات مختلف با مقامهای طالبان دیدارهایی داشتهاند.
طالبان پیش از این گفته بودند بحث حقوق شیعیان در افغانستان زمانی مطرح میشود که مذاکرات به مرحله بحث بر سر قانون اساسی جدید افغانستان برسد.
حسین عالمی بلخی گفته است «رسمیت مذهب جعفری و حفظ قانون احوال شخصیه برای ما خط سرخ است که باید امارت اسلامی به آن تن بدهد.»
دمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه میگوید پولی که ایالات متحده در طول ۲۰ سال حضور خود در افغانستان هزینه کرد، میتوانست این کشور فقیر را به باغی پرشکوفه تبدیل کند، اما با معاملات پر از فساد پولها به هدر رفت.
به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، آقای مدودف بر این باور است که سیاست آمریکا در افغانستان ناکام بود، چون قصد داشت دموکراسی خود را پیاده کند.
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز پیش از این گفته بود نباید ارزشهای بیگانه بر افغانستان تحمیل شود.
به گفته پوتین «اکنون ضروری است تا سیاست غیرمسئولانه در قبال افغانستان کنار گذاشته شود و از تحمیل شکل حکومت و ارزشهای بیگانه که ممکن است برای این کشور غیرمعمول باشد، خودداری کرد.»
به گفته مقامات روسیه، اقدامات آمریکا در افغانستان منجر به افزایش مواد مخدر در این کشور نیز شد.
دیمیتری مدودف گفت در سال ۲۰۰۱ زمانی که آمریکا وارد خاک افغانستان شد، انتظار این بود که مواد مخدر کاملا از بین برود، اما بالعکس در پی سیاستهای آنان، قاچاق مواد مخدر حدود ۴۰ برابر افزایش یافت.
روسیه تاکید کرده است که علاقمند وضعیتی با ثبات در افغانستان است و این در صورتی ممکن است که حکومتی فراگیر تشکیل شود.
معاون رئیس شورای امنیت روسیه در مورد چشم انداز به رسمیت شناختن دولت افغانستان نیز تاکید کرد طالبان باید به تعهدات خود عمل کند.