روز سهشنبه اولین محموله کمکهای بشردوستانه هند از مسیر پاکستان به افغانستان خواهد رسید. چهار و نیم ماه زمان گرفت تا هند موفق شود از خاک پاکستان برای انتقال این کمکها استفاده کند. روزنامههای هندی از این همکاری به عنوان "پیشرفت دیپلماتیک مهم" در روابط دو کشور یاد کردهاند.
اسلامباد و دهلی نو از بدو تأسیس پاکستان روابط پس تنشی داشتهاند.
از همین رو کنار آمدن دو کشور برای یک کار مشترک از جمله اتفاقات نادر در روابط بین این دو کشور همسایه است.
اولین محموله کمکهای بشردوستانه هند حاوی حدود ۲ هزار تن گندم است که در حدود ۵۰ لاری بارگیری شده و سفرشان را از پنجاب آغاز خواهند کرد.
هند در ۷ اکتبر ۲۰۲۱ پیشنهادی را به پاکستان ارسال کرده و از این کشور خواسته بود تسهیلات ترانزیتی را برای ارسال ۵۰ هزار تن گندم و دارو به افغانستان از طریق خاک خودش فراهم سازد.
مقامات هندی گفتهاند که از هزار و ۲۰۰ لاری برای انتقال ۵۰ هزار تن گندم استفاده خواهد شد.
اطلاعات افشا شده بانک کردیت سوییس نشان میدهد که رییس آیاسآی پاکستان در دهه ۱۹۸۰، میلیونها دالر پول دریافت شده برای حمایت از مجاهدین افغان در جنگ با شوروی را به حسابهای مخفی پسران خود در سوییس ریخته بود. اختر عبدالرحمان، رییس استخبارات پاکستان و از افراد نزدیک ضیاءالحق بود.
جنرال عبدالرحمن که در آگست ۱۹۸۸ در سقوط هواپیما به همراه جنرال ضیاءالحق، حاکم نظامی وقت پاکستان کشته شد، یکی از هزاران فردی است که نامشان در اسناد بانک کردیت سوییس افشا شده است.
این اطلاعات از سوی یک افشاگر در اختیار روزنامه زوددویچه تسایتونگ آلمان قرار گرفته است.
این افشاگر میگوید این پولهای مخفی که بالغ بر هشت میلیارد دالر میشود، بیشتر از افرادی بوده است که در قاچاق مواد مخدر، پولشویی و فساد دست داشتهاند.
جنرال اختر عبدالرحمن از افرادی است که در تشکیل و تمویل گروههای جهادی افغانستان با پولهای دریافت شده از سوی کشورهایی مانند امریکا و عربستان سعودی نقش عمدهای داشت.
روزنامه امریکایی نیویورک تایمز نوشته است که جنرال عبدالرحمن، رییس وقت استخبارات نظامی پاکستان، یکی از افراد مسئول انتقال میلیاردها دالر پول نقد از امریکا و کشورهای دیگر به گروههای مجاهدین بود.
به نوشته این روزنامه، در سال ۱۹۸۵ میلادی، یک حساب بانکی به نام سه پسر جنرال عبدالرحمن در سوییس باز شده بود. هرچند رییس اسبق آیاسای هیچوقت به سرقت پول کمکی به مجاهدین متهم نشده بود، اما نیویورک تایمز میگوید موجودی این حساب چند سال بعد به سه میلیون و هفتصد هزار دالر افزایش یافته بود.
اسناد محرمانه نشان میدهد که یک حساب بانکی دیگر در بانک کردیت سوییس که در سال ۱۹۸۶ به نام پسر دیگر جنرال اختر عبدالرحمن باز شده بود، تا سال ۲۰۱۰ بیش از ۹ میلیون و دوصد هزار دالر موجودی داشت.
با این حال، پسران جنرال اختر این اتهام را رد کردهاند.
سربازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) در گزارشی میگوید وزارت مالیه طالبان روزانه ۳ میلیون دالر درآمد دارد و در سه ماه گذشته ۲۸۸ میلیون دالر جمعآوری کرده است. به گفته سیگار با قطع کمکهای خارجی از آگست سال گذشته، عواید گمرکی عمدهترین منبع درآمد طالبان بوده است.
سیگار در این گزارش به اولین بودجه ملی حکومت طالبان اشاره میکند که در هفدهم دسامبر سال گذشته طرح آن آماده شد و برای نخستینبار در بیست سال گذشته بود که بودجه ملی افغانستان بدون کمکهای خارجی تهیه میشد.
هرچند به گفته سیگار طالبان رقم این بودجه را اعلام نکردند اما گفتند که قرار است پول آن از عواید داخلی تامین شود.
پیش از سقوط حکومت پیشین، کمکهای بینالمللی حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی افغانستان و ۷۵ درصد از مصارف عمومی را تشکیل میداد.
با به قدرت رسیدن طالبان در ماه آگست، تقریباً همه کارمندان دولتی از دریافت حقوقشان محروم شدند. با این حال، در نوامبر گذشته حکومت طالبان اعلام کرد که پرداخت معاش معوقه کارمندان و حتا افراد بازنشسته را از سر میگیرد.
به گزارش رویترز، معاش ماههای آخر بسیاری از کارمندان حکومت پیشین نیز پرداخت نشده بود.
شبکه تحلیلگران افغانستان میگوید علیرغم میلیاردها دالر کمک خارجی، بودجه ملی سال ۲۰۲۱ دولت قبلی، ۳۷.۶ میلیارد افغانی (۴۸۸ میلیون دالر) کسری بودجه را پیش بینی کرده بود.
این شبکه گفته که طالبان بدون هیچ برنامه منسجمی برای اداره اقتصاد بدون کمک خارجی وارد قدرت شدند و از آن زمان بسیاری از درآمدهای کاهش یافته خود را صرف پرداخت پول به جنگجویان این گروه کردهاند.
محمدخالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر طالبان میگوید در طول تاریخ هیچ گروهی به اندازه طالبان حملات انتحاری انجام نداده است. در بیست سال جنگ طالبان با حکومت پیشین افغانستان و نیروهای بینالمللی، هزاران غیرنظامی از جمله زنان و کودکان در حملات انتحاری طالبان کشته شدند.
طالبان در اواسط آگست سال گذشته قدرت را در کابل بهدست گرفتند.
وزیر امر به معروف و نهی از منکر این گروه در ویدیویی که روز دوشنبه نشر شد میگوید جنگی که او جهاد ۲۰ ساله این گروه میخواند، برای اجرای امر به معروف و نهی از منکر بوده است.
آقای حنفی میگوید: "این بیست سال مبارزه ما برای چه بود؛ برای این بوده که نظام اسلامی حاکم شود. در طول تاریخ اینقدر استشهادی (انتحاری) نشده است. نظام اسلامی چه وقت قایم میشود؟ وقتی که از منکرات جلوگیری شود."
به گفته این مقام ارشد مخوفترین دستگاه تبلیغی طالبان، بیست سال جنگ و انتحاری این گروه برای دو هدف مهم انجام شده است: اول آنچه او پایان اشغال میخواند و دوم برقرار نظام اسلامی مطابق به خواست این گروه.
در اکتبر سال گذشته سراجالدین حقانی، رییس شبکه حقانی و وزیر داخله طالبان از وارثان و خانوادههای مهاجمان انتحاری در کابل قدردانی کرد.
آقای حقانی مهاجمان انتحاری این گروه را "قهرمانان وطن و اسلام" نامیده بود و برای هر خانواده انتحاری ۱۰ هزار افغانی پول نقد و یک نمره زمین وعده داد.
این در حالی است که دهها هزار نفر در جریان جنگ طالبان با نیروهای حکومت پیشین و متحدان بینالمللی آنها کشته شدند. شمار زیاد از غیرنظامیان افغان در حملات انتحاری افراد طالبان و شبکه حقانی در شهرها کشته شدهاند.
طالبان با نادیده گرفتن قربانیان حملاتشان حالا انتظار دارند مردم به دید قهرمانان این جنگ به آنها بنگرند.
وزیر امر به معروف این گروه در سخنرانی اخیرش از ماموران زیر دست خود میخواهد نباید با مردم برخورد بد کنند؛ زیرا این سبب میشود که مردم نسبت به نظام طالبان نفرت پیدا کنند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ میگوید از زمان بهقدرت رسیدن طالبان هزاران مرکز درمانی در افغانستان بسته یا فعالیتشان متوقف شده است. این کمیته روز دوشنبه گفت که به منظور ادامه فعالیت شفاخانهها در افغانستان، اقداماتی از جمله پرداخت معاش حدود ۱۰ هزار کارمند صحی را روی دست گرفته است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در بیانیهای گفته که دسترسی به خدمات صحی به بزرگترین چالش بخش وسیعی از مردم افغانستان تبدیل شده است و با تعطیل شدن مراکز درمانی دولتی، شماری زیادی از افغانها توان مراجعه به مراکز درمانی خصوصی یا خارج از کشور را ندارند.
به گزارش این کمیته، در حالی که دسترسی به خدمات صحی به یک نگرانی جدی تبدیل شده، کووید۱۹ مشکل دیگری پیش روی افغانستان گذاشته است. سازمان صحی جهان گفته که تنها ده درصد مردم افغانستان در برابر ویروس کرونا واکسین شدهاند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ میگوید برای سر پا نگهداشتن مراکز درمانی باقی مانده اقداماتی را روی دست گرفته و به ۲۸ شفاخانه در سطح مرکز و ولایات که ظرفیت نزدیک به شش هزار تخت درمانی دارند، کمک کرده است.
به گفته این نهاد، این کمکها از جمله شامل پرداخت معاش ۱۰ هزار کارمند صحی و همچنین هزینه فعالیت این مراکز از تهیه سوخت امبولانسها گرفته تا برق و غذای بیماران را شامل میشود.
این نهاد افزوده که حمایت از مراکز تربیت پرستار و شفاخانههای آموزشی برای تضمین آینده هزاران کارمند زن و آینده نظام صحی افغانستان حیاتی است.
رییس اسبق کمیسیون حقوق بشر افغانستان میگوید صدایی که طالبان بر روی عکس او نشر کردند از او نیست. سیما سمر به افغانستان اینترنشنال گفت: این صدا از من نیست، هر کس که ساخته است. وزارت داخله طالبان به تازگی از شماری از زنان معترض اعتراف اجباری گرفته و ویدیوی آن را نشر کرده است.
در بخشی از این ویدیو صدای زنی بر روی عکس سیما سمر شنیده میشود که ظاهراً از زنان کارمند میخواهد با وجود محدودیتهای اعمال شده از سوی طالبان، به وظایف خود برگردند. صاحب صدا همچنین کارمندان زن را تشویق میکند که برقع نپوشند و با حجاب عادی بیرون بروند.
اکنون خانم سمر با تکذیب انتساب این صدا به خود، جعلکاری طالبان را برملا میکند.
وزارت داخله طالبان که در کنترل شبکه حقانی است، تاکنون بازداشت زنان معترض را تکذیب میکرد و میگفت از سرنوشت آنها خبر ندارد.
اما اکنون بیش از ده نفر از این زنان را پیش روی کمره خود نشانده و آنها را وادار به اعتراف علیه خود و اهداف اعتراضهای خیابانیشان کرده است.
این شیوه اعتراف گرفتن، در افغانستان نسبتاً تازگی دارد، اما در دیگر رژیمهای تمامیتخواه مانند چین و ایران (که هر دو از حامیان گروه طالبان محسوب میشوند) تاکنون بارها اجرا و نشر شده است.
سازمان عفو بینالملل میگوید هدف این اعترافها، بدنام کردن حرکتهای اعتراضی زنان است.
سمیرا حمیدی، از مدیران منطقهای عفو بینالملل در توییتر نوشت که ترس در چهره و لرزه در صدای این زنان به وضوح دیده میشود و برخی از آنها حتی نمیتوانند به کمره نگاه کنند.
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه اسبق افغانستان هم گفته است که او ویدیوی اعتراف زنان معترض را دیده و تاکید میکند که "در هر ابراز ندامتی از این دست، جهانی از نفرت در برابر استبداد و بدویت تاریخی نهفته است."
به نظر میرسد وزارت داخله طالبان با انتشار این ویدیو میکوشد اعتراضهای خیابانی زنان در شهرهای مختلف افغانستان به ویژه کابل را به حلقاتی در خارج نسبت دهد و هدف این اعتراضها را در حد مهاجرت به خارج از افغانستان تقلیل دهد.