منابع از ولایت بلخ، از وقوع دومین انفجار در مزار شریف خبر دادند. قومندانی امنیه طالبان در بلخ میگوید انفجار اول در مربوطات حوزه دهم و انفجار دوم در نزدیکی حوزه سوم مزار شریف رخ داده است. به گفته مقامات طالبان در بلخ، در این انفجارها دستکم ۹ نفر کشته و ۱۳ تن زخمی شدهاند.
تاکنون هیچ گروهی مسئولیت انفجارها را بر عهده نگرفته.
به گزارش رسانه فرانس ۲۴، از زمان قدرتگیری طالبان در ۱۵ آگست سال ۲۰۲۱، دو هزار شرکت تجاری در افغانستان درهای خود را بستهاند. این رسانه گفته وضعیت در کابل، پایتخت افغانستان بدتر است، به طوری که بیش از نیمی از شرکتها تعطیل و هزاران نفر هم بیکار شدهاند.
تجارت پر رونق صادرات زعفران فرهاد صافی از به قدرت رسیدن طالبان دوام نیاورد. او میگوید که وقتی طالبان وارد کابل شدند، همه چیز متوقف شد.
به دنبال قدرتگیری طالبان، تحریمهای بینالمللی با هدف فشار بر طالبان باعث شد تا شرکت تولید و صادرات زعفران فرهاد نتواند محصولات خود را به امریکا صادر کند.
فرهاد میگوید که حالا امکانی برای انتقال محصولات به خارج از افغانستان وجود ندارد. چون شرکتهایی مثل فدکس دیگر فعالیت ندارند.
از طرفی دیگر یکی از مشکلات دیگری که امکان بعضی از تجارتها با خارج را ناممکن میکند نبود پول نقد در بانکهای افغانستان است.
فرهاد میگوید شرکت امریکایی که با او در صادرات زعفران همکاری میکرده دیگر نمیتواند پول بفرستد.
از بین تجارتهای خرد و کوچکی که تا به حال از بین رفتهاند تعدادی نیز هستند که با وجود مشکلات با بازدهی بسیار کمتر از گذشته هنوز هم فعالیت دارند.
آرزو عثمانی، رئیس تولیدی دستمال بهداشتی میگوید پس از قدرتگیری مجدد طالبان کارگاه تولیدی او برای مدت دو ماه بسته شده بود.
خانم عثمانی میگوید تعداد تقاضا کاهش پیدا کرده و هزینه وارد کردن مواد اولیه از هند برای او بسیار گرانتر از قبل تمام میشود.
کارگرانی که در تولیدی او کار میکنند ماهانه در بدل ۵۰۰۰ افغانی کار میکنند که این معاش نسبت به زمان قبل از سقوط کابل به دست طالبان به نیم رسیده است.
قوانین سختگیرانه طالبان نیز بسیاری از تجارتهای کوچک را در کابل با سقوط مواجه کرده است.
کابل پیش از سقوط، شاهد شبهای موسیقی بود. موسیقی و سرگرمی یکی از منابع درآمد خوب برای رستورانتها و اجتماعاتی بود که جوانان برای تفریح و سرگرمی به آنجا میرفتند. اما حالا کار و بار این مشاغل کوچک کاملا خوابیده است.
طالبان اجرای موسیقی را حرام میداند و آن را ممنوع کرده است.
بانک جهانی هشدار داده که با از بین رفتن بسیاری از تجارتها در افغانستان و قطع کمکهای جهانی، اقتصاد افغانستان کوچکتر خواهد شد.
صندوق بینالمللی پول نیز اعلام کرده که اقتصاد افغانستان امسال تا ۳۰ درصد کوچک میشود و این به احتمال زیاد باعث افزایش بحران مهاجرت خواهد شد که کشورهای همسایه، ترکیه و اروپا را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
طالبان با تجلیل از ۸ ثور میگوید که امیدوار اند کشورهای متجاوز درسهای زیادی برای آینده آموخته باشند و دیگر راه دشمنی با مردم افغانستان را در پیش نگیرند. در عین حال جبهه مقاومت ملی میگوید که «مردم دیروز در برابر تجاوز سرخ ایستادند و امروز در برابر تجاوز سیاه سکوت نخواهند کرد.»
طالبان امروز با برگزاری محفلی، از ۸ ثور، سالروز پیروزی مجاهدین بر ارتش شوری تجلیل کرد. در اعلامیه رسمی این گروه آمده است: «هنوز هم حس آزادیخواهی در بین افغانها با تمام نیرو وجود دارد و آنها اراده محکم و تعهد قوی برای دفاع از دین و کشورشان دارند.»
اعلامیه میافزاید که طالبان اراده تجاوز بر حریم هیچ کشوری را ندارد و از سایر کشورها نیز «امید احترام متقابل و زندگی در سایه امن» را دارد.
در این اعلامیهای که از صفحه توییتر ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان نشر شد، آمده است که «کمونیستها» ۴۴ سال قبل به تاریخ ۷ ثور دست به کودتا زدند و این کودتا «سرآغاز بدبختیها، مصائب و فجایع زیادی در کشور شد.»
طالبان در این اعلامیه از دوره حکومت حزب دموکراتیک افغانستان به عنوان «دوره سیاه ۷ ثور» یاد کرده و ۸ ثور را «روز آزادی کشور» دانسته است.
اعلامیه، ۸ ثور را نتیجه قربانیهای ملت و روز پیروزی، آزادی و نجات افغانها خوانده و گفته است: «امارت اسلامی در حالی که کودتا و دوره سیاه هفت ثور را تقبیح مینماید، پیروزی هشت ثور را تجلیل نموده و آن را روز آزادی کشور میداند.»
طالبان همچنین گفته است که سعی میکند «تمامی آرمانهای جهادهای افغانها را برآورده ساخته و زمینه خوبی را برای آبادی و رفاه افغانستان در زیر چتر نظام اسلامی مساعد سازد.»
در همین حال، جبهه مقاوت ملی افغانستان در پیامی که به مناسبت ۸ ثور منتشر کرده، بر ایستادگی در مقابل طالبان تأکید کرده و این گروه را "متجاز" خوانده است.
در اعلامیه این جبهه آمده است: «جبهه مقاومت ملی را عقیده بر آن است که تجاوز، اشغال، ظلم و بیعدالتی از هر آدرس و رسمی که باشد مذموم و در خور نکوهش است و با پرداخت هر قیمتی باید در برابر آن ایستاد.»
جبهه مقاومت که رهبری آن را احمد مسعود به عهده دارد میگوید «چنانکه مردم ما دیروز در برابر تجاوز سرخ ایستادند، امروز در برابر تجاوز سیاه هرگز سکوت نخواهند کرد.»
این جبهه میافزاید که با «الهام از مجاهدان ایثارگر بخاطر پاسداری از عقیده، استقلال و آزادی کشور، یکبار دیگر به ایستادگی بر ضد گروه مزدور طالبان تأکید میورزد.»
علاوه بر طالبان و جبهه مقاومت ملی سیاسیون افغانستان نیز به مناسبت ۷ و ۸ اعلامیههایی صادر کردهاند.
کاربران شبکههای اجتماعی نیز دوباره در مورد وقایع تاریخی مربوط به این دو روز با همدیگر به تبادل نظر پرداختهاند.
۷ ثور برای مردم افغانستان یادآور کودتایی به رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان است که در سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاد و حکومت محمد داوود خان، نخستین رئیسجمهور افغانستان را سرنگون کرد.
محمد داوودخان و خانوادهاش در اثر این کودتا در ارگ ریاستجمهوری کشته شدند. پس از چهارده سال حکمرانی در افغانستان، سرانجام حکومت مورد حمایت شوری که آخرین رئیس دولت آن داکتر نجیب بود، فروپاشید.
خبر استعفای داکتر نجیب شب ۸ ثور سال ۱۳۷۱ منتشر شد. از همین رو، هشتم ثور در افغانستان به عنوان سالروز پیروزی مجاهدین تجلیل میشود.
احزاب جهادی پس از فروپاشی دولت داکتر نجیب موفق نشدند یک دولت فراگیر در افغانستان ایجاد کنند.
افغانستان پس از ۸ ثور وارد یک جنگ شدید داخلی شد. نهادهای حقوق بشری تخمین زدهاند که تنها در کابل در جریان این نبردهای خونین حدود ۷۰ هزار انسان کشته شدهاند.
سرویس فدرال همکاری نظامی و فنی روسیه در بیانیهای از تصمیم امریکا برای تحویلدهی چرخبالهای امآی ۱۷به اوکراین انتقاد کرده و گفته طبق قرارداد انتقال آنها به کشور سوم مجاز نیست. پنتاگون گفته چرخبالهای امآی ۱۷ را که از روسیه برای افغانستان خریده بود به اوکراین میدهد.
به گزارش سی.ان.ان به نقل از وزارت دفاع آمریکا، اوکراین ۱۱ مارچ ۲۰۲۲ رسما با پذیرش این چرخبالها موافقت کرد.
این رسانه گفته پنج چرخبال قبل از خروج ایالات متحده از افغانستان، برای تعمیر و نگهداری در اوکراین بودند که حالا به دولت زلنسکی داده میشود.
وزارت دفاع امریکا گفته این چرخبالها به عنوان بخشی از بسته بزرگ کمکهای نظامی برای مقابله با نیروهای روسی به اوکراین داده میشوند.
سرویس فدرال همکاری نظامی و فنی فدراسیون روسیه میگوید نسبت به هر گونه انتقال غیرقانونی سلاح و تجهیزات نظامی ساخت روسیه و شوروی به اوکراین یا سایر کشورها، از جمله چرخبالهای عرضه شده اعتراض میکند.
این اداره گفته در قرارداد مشخص شده که چرخبالها برای انتقال به نیروهای مسلح افغانستان است و مشمول صادرات مجدد یا انتقال به هیچ کشور ثالث نمیشود.
در بیانیه این اداره که روز چهارشنبه، ۷ ثور منتشر شده، نوشته شده که تصمیم ایالات متحده برای تحویل چرخبالهای افغانستان به اوکراین، مبانی حقوق بینالملل و مفاد قرارداد روسیه و امریکا را نقض میکند.
سرگی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز روز دوشنبه، ۵ ثور در گفتگو با تلویزیون یک روسیه از تصمیم امریکا برای تحویل این چرخبالها به اوکراین انتقاد کرد.
آقای لاوروف گفت «ما در راستای حل و فصل مسایل افغانستان با امریکا همکاری داشتیم و بر اساس آن برای افغانستان چرخبال تهیه کردیم. امریکا هزینهاش را پرداخت کرد تا به نیروهای امنیتی افغانستان فرستاده شود. اکنون واشنگتن با صدای بلند اعلام کرده که آنها را به ولودیمیر زلنسکی تحویل میدهد که مجاز نیست.»
وزیر خارجه روسیه میگوید «طبق قرارداد انجام شده هر گونه انتقال چرخبالها به شخص ثالث بدون رضایت فدراسیون روسیه مجاز نیست. بنابراین، ارسال این چرخبالها به اوکراین نقض مستقیم تعهدات در حوزه روابط بینالملل است.»
همزمان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه از اقدام کشورهای غربی و امریکا برای ارسال تسلیحات به اوکراین به شدت انتقاد کرده و هشدار داده است.
آقای پوتین صریح گفته است «اگر کسی بخواهد در جنگ اوکراین دخالت کند و یک تهدید استراتژیک ایجاد کند، با حملات "برق آسا" مواجه خواهد شد.»
رئیسجمهور روسیه حتی گفت که تمام تصمیمات خودش را در این زمینه گرفته است.
نورمحمد ملکزی، داکتر شفاخانه تدریسی دانشگاه ننگرهار روز چهارشنبه، ۷ ثور در حمله افراد مسلح ناشناس در جلالآباد، مرکز ولایت ننگرهار کشته شد. منابع محلی میگویند که برادرزاده داکتر ملکزی نیز در این رویداد زخمی شده است. وضعیت صحی برادرزاده داکتر ملکزی وخیم گزارش داده شده است.
افراد مسلح ناشناس موتر حامل این پزشک معالج را زمانی هدف حمله قرار دادند که نورمحمد ملکزی میخواست به خانهاش برگردد.
هنوز فرد یا گروهی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است.
طالبان نیز در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
محمد آصف فکرت هروی، شاعر، مترجم و پژوهشگر ادبی مطرح افغانستان روز چهارشنبه ۷ ثور در شهر اتاوای کانادا درگذشت. نزدیکان او تائید کردهاند که آقای فکرت هروی بر اثر بیماری درگذشته است. محمد آصف فکرت هروی در سال ۱۳۲۵ در هرات چشم به جهان گشود و دهها اثر از خود بر جای گذاشته است.
از جمله آثار، تالیف و ترجمه مرحوم فکرت میتوان به مناجات و گفتار پیر هرات، عینالوقایع و کرسینشینان کابل اشاره کرد.
محمدآصف فکرت هروی کیست؟
فکرت هروی در سال ۱۳۲۵ درهرات چشم به جهان گشود. در زادگاهش تعلیمات ابتدایی را در مکتب موفق و ثانوی را در لیسهٔ سلطان غیاثالدین غوری گذراند.
او لیسانس زبان و ادبیات فارسی دری را از دانشگاه کابل و فوق لیسانس روزنامهنگاری را در هند به دستآورد.
در افغانستان در رادیو، مطبوعات و آکادمی (فرهنگستان) علوم خدمت کرد. سپس در ایران فهرستنگار کتابخانهٔ خطّی آستان قدس، عضو علمی، ویراستار و مؤلّف در دائرةالمعارف بزرگ اسلام و محقق و مؤلف در بنیاد پژوهشهای اسلامی بود.
وی از دوستان نزدیک دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن بود. دکتر اسلامی ندوشن در کتاب صفیر سیمرغ در خصوص آصف فکرت نوشته است: «روز دوم اقامت من در مزارشریف بود[تابستان ۱۳۴۹] که آقای محمد آصف فکرت معاون اداره اطلاعات و کلتور[فرهنگ] بلخ و از شعرای جوان افغانستان به دیدنم آمد. فکرت به نظر من جوانی آمد که در فرهنگ و ادبیات کشور خود مؤثر واقع خواهد شد. خوشفهم و جدی و با شخصیت است.»
او که سه فرزند به نامهای گوهرشاد، نوشآفرین و آرش دارد، چند سال پیش به کانادا مهاجرت کرد.
نکته جالب توجه اینکه محمد آصف فکرت همزمان با فوت دکتر اسلامی ندوشن به کما رفت و نهایتا دو روز بعد، در تاریخ ۷ ثور ۱۴۰۱ درگذشت.
واکنشها به درگذشت آقای هروی
درگذشت محمد آصف فکرت هروی واکنشهای گستردهای در داخل و خارج از افغانستان داشته است.
کاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی با انتشار پیامی از درگذشت محمد آصف فکرت ابراز تاسف کرده است.
کاظم موسوی بجنوردی گفته « پس از تاسیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، محمد آصف فکرت از نخستینکسانی بود که در سال ١٣۶۵ به این نهاد علمی و پژوهشی پیوست و تا سال ١٣٧٧ که ناچار رخت مهاجرت بر تن کرد، به تألیف و ویرایش مقالات بهویژه مداخل حوزۀ افغانستان همّت گماشت. سوگِ این ادیبِ و دانشمند برجسته را به همسر گرانقدرش، فرزندان ارجمندش و همۀ دلبستگان زبان و فرهنگ پارسی در ایران و افغانستان و سرتاسر گیتی تسلیت میگویم. »
در پیام بسیاری از ادبای افغانستان نیز نوشته شده که با درگذشت محمد آصف فکرت هروی، بخشی از جانِ فرهنگ و ادبیات افغانستان به خاک رفت.