گزارشگر ویژه حقوق‌‌ بشر: طالبان گام‌ به‌ گام حقوق‌ بشری زنان افغان را نابود می‌کند

شاخه خراسان گروه داعش با نشر پیامی مسئولیت این حمله راکتی را به عهده گرفت و گفت این حمله شام روز شنبه از افغانستان بر نقاط مرزی تاجیکستان صورت گرفته است.

نظامیان تاجیکستانی پس از آنکه چندین راکت از سوی افغانستان بر خاک این کشور شلیک شد، بر ولسوالی خواجه‌غار تخار شلیک کردند.

یک منبع از مرز تاجیکستان به خبرگزاری اسپوتنیک بخش تاجیکستان گفت: «به مرزبانان و پایگاه‌های ما هیچ آسیبی نرسیده است.»

منابع محلی گزارش دادند که نظامیان تاجیکستانی با استفاده از سلاح «دهشکه» از پاسگاه نزدیک به مرز بالای ولسوالی خواجه‌غار گلوله‌باری کردند و شماری از مردم خانه‌های شان را به طور موقت ترک‌ کرده‌اند.

از تلفات این رویداد گزارشی در دست نیست و مقام‌های محلی طالبان در این مورد چیزی نگفته‌اند.

پیش از این نیز چندین راکت از خاک افغانستان به سمت ازبکستان شلیک شد و داعش مسئولیت آن را به عهده گرفت.

مقام‌های طالبان روز شنبه با اعلام فرمان اجرایی، گفتند که زنان باید چهره خود را در ملا عام بپوشانند و تنها در موارد ضرورت از خانه خارج شوند.

فرمان سخت‌گیرانه طالبان درباره حجاب اجباری زنان، بازتاب گسترده داشته و شماری از نهادهای بین‌المللی به آن واکنش نشان دادند.

مقام‌های طالبان اعلام کردند، در صورت عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه، ابتدا خانه‌های زنانی که این دستور را عملی نمی‌کنند شناسایی شده و به او توصیه و تنبیه نامه ارسال و در قدم دوم، بستگان آنها احضار خواهد شد.

شماری از فعالان حقوق بشر گفته‌اند محدودیت‌های وضع شده در برابر زنان مصداق صریح "آپارتاید جنسیتی" است.

طالبان در دستورالعمل جدید خود برقع یا "چادری" را "بخشی از فرهنگ با عزت افغانی و بهترین نمونه حجاب" دانسته و گفته‌اند "حجاب باید طوری باشد که در آن تنها چشم زنان دیده شود."

طالبان به زنان هشدار دادند در صورت عدم رعایت حجاب مورد نظر آنها، بستگان مرد آنان زندانی و تنبیه خواهد شد و زنان کارمند دولت از وظیفه برکنار خواهد شد.

پیشتر، هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز گفت که این تصمیم طالبان می‌تواند تعامل جهان با این گروه را دشوارتر سازد.

گروه‌های تبلیغی طالبان از این نوع پوشش به‌عنوان حجاب مورد قبول این گروه یاد کرده اند.

در یکی از این تصاویر تبلیغی دیده می‌شود که زنی تمام بدنش را با جامه سیاه پوشانده است. روی این تصویر به زبان پشتو نوشته شده است: «زن در حجاب شبیه مروارید در صدف است.» این تصویر با هشتگ «ارزش‌ها را حفظ کنید» همراه شده است.

همچنین در تصویر تبلیغاتی دیگر طالبان، زنی با صورت و بدن پوشانده با لباس‌های سیاه دیده می‌شود. در این تصویر دستکش شیاه نیز به دست این زن است.

در این طرح تبلیغاتی بر «پاک‌دامنی» زنان باحجاب تاکید شده است. پیام روی این طرح چنین است: «خواهر! حجاب عفت و پاک‌دامنی است.»

در دستورالعمل طالبان برای حجاب هم آمده است: «هر لباسی که بدن را بپوشاند حجاب دانسته می‌شود.» این دستورالعمل می‌افزاید: «لباس نه چندان باریک باشد که بدن از پشت آن هویدا شود و نه چندان تنگ که اعضای بدن قابل شناسایی باشد.»

در این دستورالعمل که انواع حجاب مورد نظر طالبان در آن تشریح شده، آمده است: «حجاب باید طوری باشد که در آن تنها چشم زنان دیده شود.»

دستورالعمل جدید طالبان چادری را «بخشی از فرهنگ با عزت افغانی و بهترین نمونه حجاب» دانسته است.

در فرمان طالبان «ترغیب» به رعایت حجاب مورد نظر این گروه «اولین مرحله تطبیق حجاب» دانسته شده است.

در این فرمان آمده است که «حکم، اهمیت و فواید حجاب و نواقص بی‌حجابی» از طریق رسانه‌ها و مساجد تبلیغ شود.

این فرمان خواهان تبلیغ حجاب در بازاراها، پارک‌های تفریحی و امکان عمومی نیز شده است.

نوع پوششی که طالبان در پی ترویج آن هستند، در افغانستان سابقه نداشته و بیشتر در میان حلقات افراطی در پاکستان رایج است.

افراسیاب ختک، سیاستمدار پشتون اهل پاکستان این فرمان طالبان را «وحشیانه» خوانده است. او می‌گوید: «این اقدامات نشان‌ می‌دهد که نرم‌افزاری خارجی در طالبان نصب شده و بعد این گروه به افغانستان فرستاده شده است.»

او می‌افزاید:«هدف این است تا ثابت شود افغانستان کشور ناکارآمدی است که می‌تواند تنها به‌عنوان کشور تحت‌الحمایه همسایگان هژمونیک خود اداره شود.»

تصمیم جدید طالبان واکنش‌های گسترده را به همراه داشته است. به تازگی نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته این تصمیم می‌تواند تعامل با جامعه جهانی را دشوارتر کند.

دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان شام روز شنبه با نشر اعلامیه‌ای گفت که جامعه بین‌المللی مشتاق دریافت نشانه‌هایی مبنی بر آمادگی طالبان برای روابط مثبت با جهان بوده است.

اما به گفته یوناما چنان که تصمیم شش هفته پیش طالبان در مورد بستن مکاتب متوسطه دختران با محکومیت جهانی همراه شد، تصمیم این گروه در باره حجاب نیز ممکن است «تعامل با جامعه بین‌المللی را دشوارتر سازد».

طالبان با انتشار دستورالعملی تازه، به زنان هشدار داد در صورت عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه «تنبیه» خواهند شد.

مقام‌های طالبان روز شنبه در مراسم ویژه اعلام کردند که ابتدا خانه‌ زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، شناسایی شده و به آنان توصیه و تنبیه‌نامه ارسال خواهد شد. به گفته این گروه در قدم دوم «ولی این زنان در ریاست مربوطه احضار خواهد شد».

طالبان تأکید کرده در مرحله سوم، اقارب نزدیک زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، برای سه روز زندانی خواهند شد.

یوناما اما این فرمان طالبان را در تضاد با وعده‌های مکرر این گروه می‌داند.

در بخشی از اعلامیه یوناما آمده است: «این تصمیم با تضمین‌های متعدد در مورد احترام و حمایت از حقوق بشر، به شمول حقوق زنان و دختران که توسط نمایندگان طالبان در جریان گفتگوها و مذاکرات در دو دهه گذشته به جامعه جهانی ارائه شده بود، در تضاد است.»

یوناما «خواستار ملاقات فوری با مقامات طالبان» برای وضاحت در مورد این تصمیم شده است.

نمایندگی سازمان ملل در افغانستان می‌گوید براساس اطلاعاتی که دریافت کرده، این دستورالعمل رسمی است و تطبیق و اجرا خواهد شد.

در همین حال، رینا امیری، نماینده ویژه امریکا برای زنان و حقوق بشر در افغانستان اعلامیه یوناما را بازنشر کرده و گفته است که طالبان سیاست‌های ستمگرانه علیه زنان و دختران این کشور اتخاذ کرده است.

او گفته است که طالبان به جای رسیدگی به بحران اقتصادی و تشکیل حکومت فراگیر، به اتخاذ چنین سیاست‌هایی روی آورده است.

خانم امیری می‌گوید: «من با خواست افغان‌ها و جامعه بین‌المللی برای پایان دادن به این اقدامات ظالمانه همصدا می‌شوم.»

او همچنین خواستار بازگشایی مکاتب دخترانه و برگشت زنان به کار و از سرگیری زندگی عادی شده است.

در همین حال، مسیح علی‌نژاد، یک فعال ایرانی حقوق زنان در توییتی رینا امیری را خطاب قرار داده و از او پرسیده است که در ملاقات آینده‌اش با طالبان برقع خواهد پوشید یا خیر.

فرستاده امریکا برای زنان و حقوق بشر چند ماه پیش در دیدار با هیات طالبان در ناروی چادر پوشیده بود در حالی که او به صورت معمول محجبه نیست.

مسیح علی نژاد با انتقاد از این رفتار خانم امیری در توییتر خود نوشته است که «طالبان اصلاح‌شده» همان «طالبان قدیمی» هستند.

محمد هاشم صالحی، رئیس شورای علمای شیعه افغانستان، محمد اکبری، سید حسین عالمی بلخی و دیگر اعضای این شورا در این دیدار حضور داشتند.

شیعیان تاکنون در حکومت طالبان جایگاهی ندارند و همچنان این سوال پابرجاست که سرنوشت شیعیان افغانستان چگونه خواهد بود؟

شورای علمای شیعه افغانستان در ماه‌های گذشته بارها خواستار تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان شده است.

این شورا با تاکید به ایجاد یک دولت فراگیر با حضور قومیت‌ها، جناح‌ها و مذاهب مختلف گفته آماده است در صورت برآورده شدن خواسته‌های قانونی‌شان، با طالبان در تشکیل حکومت جدید همکاری کنند.

در بیانیه این شورا به مناسبت عید فطر آمده بود که با توجه به ناامنی‌ها و دوام تحریم‌ها و فقر اقتصادی، طالبان باید «ضمن برداشتن گام‌های عملی در جهت ایجاد حکومت فراگیر، برقراری مناسبات حسنه با کشورهای همسایه و غیرهمسایه کوشش نماید. امنیت مردم و اماکن عمومی را تأمین کند و جنگ‌ها و معضلات موجود کشور را از طریق مفاهمه و گفتگو به گونه‌ای که تأمین‌کننده عدالت اجتماعی باشد خاتمه دهد.»