ازبکستان روند بازسازی میدان هوایی مولانا جلال‌الدین بلخی را تکمیل می‌کند

بر اساس ارزیابی سیگار که روز سه‌شنبه، ۲۰ ثور علنی شد، عقب‌نشینی نظامی امریکا روحیه ارتش افغانستان را "تخریب کرد"، زیرا ارتش افغانستان وابسته به حمایت نظامی ایالات متحده بود.

تصمیم ایالات متحده برای خروج نیروهای نظامی از افغانستان در فبروری ۲۰۲۰ توسط دونالد ترامپ امضا شد و پس از آن رییس جمهور بایدن در اپریل ۲۰۲۱ آنرا عملی کرد.

در گزارش سیگار آمده است که به رغم سرمایه‌گذاری ۹۰ میلیارد دالری ایالات متحده امریکا در طول جنگ، نیروهای افغانستان هنوز به شدت به نیروی بشری و پشتیبانی ایالات متحده متکی بودند.

براساس تحلیل سیگار، نیروهای امنیتی افغان پس از ۲۰ سال آموزش، هرگز به یک نیروی منسجم و قدرتمندی بدل نشد که بتواند به تنهایی عمل کند.

سیگار می‌نویسد که تقصیر این نقایص و کمبودها به دوش دولت‌های ایالات متحده و افغانستان است.

این گزارش به موضوع استراتژی‌های ناموفق امریکا در قبال افغانستان پرداخته و نوشته است که ایالات متحده به طور مکرر اهدافی را برای ارتش افغانستان تعیین می‌کرد که دست‌یافتنی نبود.

به گفته سیگار منابع در جاهایی استفاده می‌شد که به جای حل مشکلات، آنها را بیشتر می‌ساخت.

پس از توافق با طالبان، عوامل دیگری نیز مانع فعالیت نیروهای امنیتی افغانستان شد.

براساس تحلیل سیگار، نیروهای دفاعی امنیتی افغانستان با چالش‌هایی چون فساد گسترده و ریزش نیرو رو به رو بودند. این نیروها توانسته بودند تنها در تأمین امنیت مناطق شهری و پرجمعیت صلاحیت داشته باشند.

ضعف نیروهای امنیتی افغان باعث شد تا رویارویی با طالبان بیشتر متکی به حملات هوایی باشد.

براساس اطلاعات سیگار، ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ بیش از ۷۴۰۰ حمله هوایی انجام داد، اما میزان حملات هوایی در سال بعد به ۱۶۰۰ حمله کاهش یافت. تقریبا نیمی از این رقم در دو ماه قبل از توافق ایالات متحده و طالبان رخ داده است.

پس از کاهش حملات هوایی که بازتاب تعهد ایالات متحده به توافق دوحه بود، دولت افغانستان گزینه حملات هوایی برای جلوگیری از پیشرفت طالبان را در اختیار نداشت.

سمیع سادات، فرمانده اسبق ارتش افغانستان به بازرسان سیگار گفت که وقتی قراردادی‌های امریکایی عقب‌نشینی می‌کردند، هر هواپیمایی که در جنگ آسیب می‌دید و نیاز به ترمیم داشت، از کار می‌افتاد.

سادات گفت که در عرض چند ماه، ۶۰ درصد از چرخبال‌های بلک هاوک خراب شدند و دولت‌های افغانستان و ایالات متحده هیچ برنامه‌ای برای ترمیم و استفاده مجدد از آن هلیکوپترها نداشت.

این گزارش همچنین از نحوه خروج ارتش امریکا از میدان هوایی بگرام در جولای ۲۰۲۱ انتقاد کرد و گفت که نیروهای امریکایی بدون آنکه فرمانده جدید افغانستان در این پایگاه را اطلاع بدهد، بگرام را شبانه ترک کردند.

گزارش سیگار به بررسی این مسأله پرداخته است که بدگمانی اشرف غنی و ناکامی او در برنامه‌ریزی او چه نقشی در سقوط نیروهای مسلح و دولت افغانستان داشته است.

این گزارش نشان می‌دهد که غنی از وضعیت ارتش عمیقا ناآگاه بود و تنها در ماه‌های آخر قبل از تسلط طالبان بر کشور متوجه شد که ارتش افغانستان در وابستگی شدید به امریکایی‌‌ها عمل می‌کند.

در گزارش سیگار آمده است: "غنی که به طور فزاینده‌ای نسبت به ایالات متحده بی‌اعتماد بود، از اینکه غرب در حال توطئه برای جایگزینی او بود، نگرانی داشت. او حلقه افراد نزدیک به خود را تنگ‌تر کرد و نسل جوانی از افسران افغان را که توسط ایالات متحده آموزش دیده بودند، جایگزین افسران قدیمی کرد."

یکی از فرماندهان نیروی هوایی ارتش افغانستان به بازرسان سیگار گفت که نیروی هوایی ارتش با ده‌ها چرخبال و ۱۷ خلبان آماده دفاع از پایتخت بودند، ولی زمانی که غنی فرار کرد، "غریزه محفاظت از جان خود" بر ارتش حاکم شد و هر کسی که توانست با هواپیما پرواز کند، به کشورهای همسایه گریخت.

براساس این گزارش، غنی بسیاری از مقام‌های ارشد امنیتی و فرماندهان کلیدی خود را برکنار کرد و معتقد بود که آنان به او متعهد نیستند.

این اقدامات نیروهای امنیتی افغانستان را بیشتر ضعیف کرد و سبب سردرگمی در مدیریت جنگ شد.

وزارت خارجه طالبان با انتشار رشته‌توییتی نوشته است که در این دیدار "متقی در مورد ارزش‌های دینی و فرهنگی مردم افغانستان به گزارشگر ویژه توضیحاتی داد تا در تهیه گزارش و انجام تحقیقات خود به آن توجه داشته باشد."

آقای بنت به تازه‌گی وارد افغانستان شده و ۱۰ روز در کشور می‌ماند تا وضعیت حقوق بشر در افغانستان را به گونه مستقل بررسی کند.

قرار است نتایج بررسی‌های آقای بنت، به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه شود.

ریچارد بنت روز سه‌شنبه، ۲۷ ثور با مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس‌الوزرای طالبان نیز دیدار کرده است. او در این دیدار از مولوی عبدالکبیر نیز خواستار توضیح در مورد وضعیت زنان، خبرنگاران، جامعه مدنی و زندانیان شد.

معاون سیاسی رئیس‌الوزرای طالبان به صراحت به آقای بنت گفته است که "طالبان فقط به موافقت‌نامه‌ها و کنوانسیون‌های سازمان ملل تعهد دارد که در تضاد با اسلام نباشد."

او در عین حال که از حجاب اجباری دفاع کرده، مدعی شده است که حقوق بشر در افغانستان اکنون نسبت به گذشته در وضعیت بهتری قرار دارد.

ریچارد بنت پیش از سفر به افغانستان گفته بود گزارش‌های بسیاری از نقض حقوق بشر در ولایات مختلف وجود دارد که نیاز به بررسی دارند.

او بارها از وضعیت زنان، آموزش دختران، خبرنگاران، کشتار نظامیان پیشین، اقلیت‌های مذهبی و قتل غیرنظامیان در حاکمیت طالبان ابراز نگرانی کرده است.

منابع می‌گویند دور جدید مذاکرات میان دو طرف با میانجیگری طالبان افغان در کابل ادامه دارد.

در بیانیه‌ای که تحریک طالبان پاکستان به رسانه‌ها فرستاده، آمده است: "براساس تقاضای جرگه قومی، هر دو طرف با آتش‌بس تا ۳۰ توافق کردند."

پیش از این افغانستان اینترنشنال به فهرستی دست یافته بود که نشان می‌داد در نتیجه مذاکرات جاری میان حکومت پاکستان و تحریک طالبان پاکستانی در کابل، اسلام‌آباد ۳۰ زندانی تحریک طالبان را آزاد کرده است.

به گفته این منابع، بیشتر زندانیان رها شده تحریک طالبان پاکستانی به حبس ابد محکوم شده بودند. این زندانیان پس از رهایی به خانه‌های خود بازگشته‌اند.

تحریک طالبان پاکستان مدعی شده است که بیش از ۱۵۰ جنگجوی آنها آزاد شده‌اند.

در روزهای اخیر، شماری از رسانه‌ها و خبرنگاران گزارش دادند که برخی از مقامات بلندپایه ارتش و استخبارات پاکستان از روز چهارشنبه برای گفتگو با طالبان پاکستانی در کابل به‌سر می‌برند.

براساس گزارش‌ها، جنرال فیض حمید، رئیس پیشین آی‌اس‌آی و مفتی نور ولی، رهبر طالبان پاکستانی نیز به کابل رفته‌اند و در مذاکرات حضور دارند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حکومت ایران، محتشمی‌پور گفت: «در این سفر در خصوص همکاری‌های معدنی و برخی موانع احتمالی که به علت مقررات و برخی تصمیمات دولت افغانستان وجود دارد و همچنین ظرفیت‌هایی که می‌تواند نقاط شروع همکاری معدنی تهران- کابل باشد، گفت‌وگوهای خوبی انجام شد.»

اما، او افزود که شرکت‌های ایرانی به دلایل امنیتی با سرمایه گذاری در افغانستان با احتیاط برخورد می‌کنند.

مقامات طالبان سرمایه‌گذاران خارجی را به سرمایه‌گذاری در افغانستان تشویق کرده و به آنان گفته اند که امنیت برای سرمایه گذاری در افغانستان مساعد است. اما، شرکت‌های خارجی هنوز وضعیت افغانستان را بی ثبات ارزیابی می‌کنند.

از سوی دیگر، حسین سلیمی، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در واکنش به سفر معاون وزیر معادن ایران به افغانستان گفت که سرمایه‌گذاری در حوزه معدن در افغانستان می‌تواند «نوید خوبی برای بخش خصوصی باشد.»

با این حال، محتشمی‌پور اعتقاد دارد که «توسعه معادن بزرگ افغانستان در ابتدای راه بوده» و باید امکانات و زیرساخت‌های سرمایه گذاری در این کشور فراهم شود.

او در یادداشتی که روز سه‌شنبه در سایت خود منتشر کرد، زن بودن تحت رژیم طالبان را «دشوار» خواند و گفت که در افغانستان جدید، جایی برای زنان تحصیل‌کرده نیست.

خانم نیومن در این یادداشت که بر اساس چشم دیدهای سفر ماه گذشته خود به افغانستان نوشته، تاکید می‌کند که گروه طالبان تلاش دارد تا زنان را از عرصه عمومی حذف کند.

این عضو پارلمان اروپا می‌گوید که حمایت‌های مالی و سیاسی جامعه جهانی باید روی زنان، رسانه‌ها و جامعه مدنی تمرکز داشته باشد.

خانم نیومن می‌افزاید که خشونت و حملات علیه نیروهای امنیتی پیشین، فعالان مدنی، خبرنگاران و اقلیت‌های قومی به‌خصوص هزاره‌ها رو به افزایش است.

او می‌گوید که موارد نقض حقوق بشر در افغانستان باید مستندسازی شود و اتحادیه اروپا در این راستا با سازمان‌های محلی همکاری کند. او هدف از این کار را «پاسخگو ساختن طالبان» و «درک بهتر وضعیت خارج از پایتخت» عنوان می‌کند.

این عضو پارلمان اروپا اصطلاح «طالبان جدید» را پرسش‌برانگیز می‌خواند و می‌افزاید که تناقضات فراوان در مواضع و پیام‌های سیاسی آنان دیده می‌شود.

او به اختلافات داخلی طالبان اشاره می‌کند و می‌افزاید که در این میان، میانه‌روها شکست خورده‌اند.

خانم نیومن تاکید می‌کند که گفتگو با مردم افغانستان برای ایجاد حکومت فراگیر نیاز فوری است.

او در این یادداشت همچنین می‌گوید که اعضای اتحادیه اروپا باید بدون به رسمیت شناختن طالبان به عنوان دولت، حضور خود را در افغانستان افزایش دهد.

او می‌گوید: «تا زمانی که طالبان حقوق شهروندان افغانستان را به رسمیت نشناسد، ما طالبان را به رسمیت نخواهیم شناخت.»