عربستان سعودی از اختصاص ۳۰ میلیون دالر به صندوق امانت بشردوستانه برای افغانستان خبر داد. این صندوق با حمایت بانک توسعه اسلامی و با هماهنگی سازمان همکاری اسلامی ایجاد شده است. قرار است این کمکها در بخشهای صحی، آموزشی و تامین مواد غذایی در افغانستان به مصرف برسد.
رسانه ریاضدیلی عربستان گزارش داده که این کمک مالی از طریق مرکز کمکهای بشردوستانه و امداد ملک سلمان و صندوق توسعه عربستان سعودی ارائه میشود.
هدف از این کمک، کاهش درد و رنج مردم افغانستان و محدود کردن خطرات بحران انسانی عنوان شده است.
وزارت داخله ترکیه اعلام کرد که این کشور از زمان از سرگیری پروازها به افغانستان در ماه دلو ۱۴۰۰ در مجموع ۱۸ هزار و ۲۵۶ پناهجوی افغان را اخراج کرده و به کشورشان بازگردانده است. گفته شده همه اخراج شدگان، مهاجرانی بودند که از مسیرهای غیرقانونی وارد این کشور شدهاند.
ترکیه میگوید آمار مهاجران غیرقانونی که از ابتدای سال جاری میلادی به کشورشان بازگردانده شدهاند، به ۳۴ هزار و ۱۱۲ نفر میرسد.
این کشور تأیید کرده است که ۲۴ هزار و ۳۴۴ مهاجر از ۸۹ ملیت در "بازداشت اداری" هستند.
چندی پیش پناهجویان افغان در شهر ازمیر ترکیه در اعتراض به بازداشت پناهجویان دست به تظاهرات زدند.
این پناهجویان میگفتند: «پولیس ترکیه حدود ۲۰۰ پناهجوی افغانستان را بازداشت کرده و تنها در برابر دوربین رسانهها به آنها آب و غذا میدهند.»
ویدیوهایی هم به دست افغانستان اینترنشنال رسیده بود که نشان میداد جمعیتی از مهاجران افغان در محوطهای که با حصاری از نردههای فلزی مسدود شده، حبس شدهاند.
در این ویدیوها قسمتی از درگیری پولیس با پناهجویان ضبط شده بود و زنی با صورت خونآلود در حال فریاد زدن را نشان میداد.
ترکیه گذرگاه اصلی برای مهاجرانی است که قصد عزیمت به اروپا دارند.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، سیلی از مهاجرت مردم افغانستان به ترکیه، ایران، پاکستان، و دیگر کشورها آغاز شد.
چند ماه قبل نیویارک تایمز در یک گزارش تحقیقی خود گفت که بعد از سلطه طالبان بر افغانستان نزدیک به یک میلیون افغان فقط به ایران آواره شدهاند.
پاکستان هم میگوید در چند ماه گذشته بیش از صد هزار افغان با دریافت ویزا وارد این کشور شدهاند. این کشور میگوید شمار افرادی که از مسیرهای غیرقانونی وارد خاکش شده معلوم نیست.
در ماههای گذشته گزارشهای زیادی نیز از شکایت و اعتراضات مهاجران افغان در کشورهای مختلف منتشر شده است.
روزنامه گلوب اندمیل بخاطر تولید مستند «فرار از افغانستان» برنده جایزه برتر روزنامهنگاری کانادا شد. این مستند جریان تخلیه نیروهای بینالمللی از افغانستان در ماه آگست سال ۲۰۲۱ را نشان میدهد. مستند «فرار از افغانستان» توسط مارک مککینون تهیه شده است.
محمدشریف شرف، روزنامهنگار اهل افغانستان مککینون را در تهیه این مستند کمک کرده است.
اتحادیه روزنامهنگاری کانادا مستند آقای مککینون را اثری «شجاعانه با داشتن داستانی گیرا» توصیف کرده است.
گفته شده که این اثر، ناامیدی مردم افغانستان در جریان تخلیه از میدان هوایی کابل را درک کرده است. به همین دلیل اتحادیه روزنامهنگاران کانادا، آنرا شایسته جایزه روزنامهنگاری کانادا میداند.
مراسم اهدای جایزه روزنامهنگاری کانادا روز سهشنبه برگزار شد. تهیهکننده مستند در این مراسم جایزه خود را به همکارش، محمدشریف شرف اهدا کرد.
مککینون میگوید در ۱۰ سال گذشته، خبرنگارانی بسیاری مثل او جایزه گرفتهاند، در حالی که افرادی مانند شریف در پسزمینه به آنها کمک کرده بودند.
مأموریت دبرا لاینز، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان پایان یافت. یوناما اعلام کرده است که دبرا لاینز روز پنجشنبه در مراسمی ویژهای با اعضای دفتر سازمان ملل در کابل خداحافظی کرده است. هنوز روشن نیست که به جای لاینز چه کسی مسئولیت دفتر یوناما را به عهده خواهد گرفت.
صفحه رسمی یوناما در فیسبوک میگوید: «این جلسه فرصتی برای شریک کردن تجربیات و درسهایی بود که در دو سال گذشته، آموخته شد.»
در این جلسه دبرا لاینز به اهمیت کاری که کارمندان دفتر یوناما در افغانستان در پیش رو دارند، اشاره کرده است.
دبرا لاینز در آغاز ماه حمل سال ۱۳۹۹ خورشیدی به عنوان رئیس دفتر سازمان ملل در کابل (یوناما) گماشته شد.
افغانستان در جریان مأموریت خانم لاینز به تحولات بزرگی مواجه شد. در جریان تحولات بزرگی مثل گفتگوهای طالبان با نمایندگان دولت افغانستان در قطر، روند خروج نیروهای بینالملل، سقوط دولت افغانستان به دست طالبان و هرج و مرج پس از فروپاشی دولت در افغانستان لاینز دفتر یوناما را رهبری میکرد.
او به عنوان بلندترین مقام سازمان ملل در افغانستان، بیش از هر مقام غربی دیگر دیدارهایی با مقامات طالبان داشت.
یوناما در ماههای گذشته تلاش کرد از فروپاشی کامل نظام صحی و نهادهای ارائه کننده خدمات عامه در افغانستان جلوگیری کند.
این دفتر در زمستانی که گذشت نقش تعیینکنندهای در جلب و توزیع میلیونها دالر کمکهای بشردوستانه بینالمللی به مردم افغانستان داشت.
یوناما همچنین در زمان رهبری دبرا لاینز در چند ماه گذشته در برابر بسیاری از گزارشهای نقض گسترده حقوق بشری مردم افغانستان سکوت اختیار کرد.
طالبان بعد از ورود به کابل در ماه اگست ۲۰۲۱ محدودیتهای فزایندهای را در برابر حقوق اساسی شهروندان به ویژه زنان اعمال کردند.
بسیاری از زنان در این مدت از حق کار و آموزش محروم شدند.
دبرا لاینز میگوید در هر ملاقاتی که با سران طالبان داشته، موضوع بازگشایی مکاتب دختران دوره ثانوی را مطرح کرده است.
او در مصاحبه با سیانان رابطه با طالبان را یک «تعامل بحرانی» خواند، اما بر پافشاری کرد که تعامل با این گروه مهم است.
مأموریت یوناما
یوناما یا ماموریت سازمان ملل در افغانستان پس از سقوط دور اول رژیم طالبان در کابل ایجاد شد.
در وبسایت رسمی یوناما آمده است که این نهاد در سال ۲۰۰۲ میلادی از سوی شورای امنیت و به درخواست حکومت افغانستان به رهبری حامد کرزی به خاطر کمک به مردم افغانستان برای اساسگذاری «صلح و توسعه پایدار» در این کشور ایجاد شده است.
کمک به برگزاری انتخابات و نظارت بر اجرای شفاف آن، حمایت از تلاشها برای توسعه سیاسی، حل مناقشات، نظارت بر تمامی فعالیتهای کمکرسانی و بازسازی افغانستان از مسئولیتهای یوناما در بیست سال گذشته بوده است.
یوناما در زمینه نظارت و گسترش حقوق بشر در افغانستان، به ویژه مبارزه با خشونت علیه زنان و تلاش برای افزایش مشارکت زنان در عرصه دولتی نیز برنامههای مختلف انجام داد.
مأموریت یوناما از سوی شورای امنیت ملل هر سال برای یک سال تمدید میشود.
شورای امنیت در ماه مارچ مأموریت یوناما را برای یک سال دیگر نیز تمدید کرد.
خانواده سیدمجتبی فروغ، نظامی دولت پیشین افغانستان میگوید با گذشت ۹ روز از بازداشت او توسط طالبان اطلاعی از سرنوشت فرزند خود ندارد. به گفته خانواده فروغ، این نظامی دولت پیشین روز سهشنبه، ۱۰ جوزا از نزدیکی خانهاش در حصه اول خیرخانه کابل توسط نیروهای طالبان بازداشت شده است.
اعضای خانواده فروغ میگویند در ۹ روز گذشته به حوزههای امنیتی طالبان تماس گرفته و تلاش بسیاری انجام دادهاند تا از وضعیت صحی و محل بازداشت سیدمجتبی اطلاع پیدا کنند، اما تلاشهایشان بینتیجه مانده است.
به گفته نزدیکان مجتبی فروغ بعد از ورود طالبان به کابل در ماه اگست پارسال، او به ایران پناه برد، اما یک ماه قبل به اعتبار اعلام «عفو عمومی» از سوی طالبان دوباره به کابل برگشته بود.
نهادهای حقوق بشری و رسانهها گزارش دادهاند که در بیش از ۹ ماه گذشته طالبان به طور گسترده به بازداشت، کشتار و ناپدیدسازی اجباری کارمندان دولت پیشین افغانستان دست زدهاند.
این نهادها میگویند طالبان از اعلام «عفو عمومی» توسط رهبر این گروه به عنوان دامی برای گرفتاری و قتل نیروهای امنیتی دولت پیشین افغانستان، مخالفان این گروه و فعالان حقوق بشر استفاده کردهاند.
روزنامه نیویورک تایمز در ماه حمل گزارش تحقیقی نشر کرد که نشان میداد افراد طالبان در شش ماه اول حاکمیت دوباره خود در افغانستان، نزدیک به ۵۰۰ نفر از کارمندان دولت پیشین از جمله افسران نهادهای امنیتی را «کشته» یا «ناپدید» کردهاند.
گزارشها نشان میدهد که روند بازداشت، کشتار و ناپدیدسازی اجباری کارمندان دولت پیشین در ماههای اخیر نیز ادامه یافته است.
روز شنبه، ۱۴ جوزا منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گزارش داده بودند که عبدالرحمن سالنگی و احمدتمیم ظاهری دو نظامی دولت پیشین افغانستان در دو رویداد جداگانه از شهر کابل توسط طالبان بازداشت شدهاند.
طالبان روز پنجشنبه، ۱۹ جوزا خبر جان باختن زن بارداری را که در چاهی در ولسوالی خاکریز ولایت قندهار سقوط کرده بود، تأیید کردند. منابع مردمی میگویند که باشندگان این ولسوالی دو روز پیهم تلاش کردند این زن را نجات دهند، اما به دلیل کمبود امکانات و مهارت لازم موفق به این کار نشدند.
خبرهایی هم نقل شده که میگوید پدر این زن بعد از شنیدن خبر درگذشت دخترش سکته کرده است.
شمس صمیم، معاون ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار میگوید که این زن روز پنجشنبه، ۱۹ جوزا جان باخته است.
این مقام طالبان مدعی شده است که این زن پس از خشونت خانوادگی خانه را ترک کرده و خود را به چاه انداخته بود.
روایت دیگر، به نقل از مردم محل منتشر شده که میگوید این زن هنگام کشیدن آب، به جای افتاده است.
در ۱۰ ماه گذشته گزارشهای پیهم از ولایتهای قندهار، زابل و هلمند منتشر شده است که نشان میدهد کودکان این ولایتها بعد از سقوط در چاه، جانشان را از دست دادهاند.