انفجارهای پیهم و حملات راکتی در کابل؛ دومین روز نشست علمای طالبان پایان یافت

میشل باشلِه کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در سخنرانی روز جمعه در جینوا گفت که زنان افغانستان با گرسنگی، خشونت خانگی، بیکاری، محدودیت در رفت و آمد و پوشش و عدم دسترسی به آموزش رو به رو هستند.

او گفت در حالی که برخی از این نگرانی‌ها به قبل از تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱ برمی‌گردد اما اصلاحاتی در آن زمان جریان داشت که باعث می‌شد پیشرفت‌ها و امیدهایی وجود داشته باشد.

اما حالا به گفته خانم باشلِه از زمانی که طالبان قدرت را به دست گرفتند، زنان و دختران بدترین و سریع‌ترین عقب‌نشینی را در برخورداری از حقوق خود در چند دهه تجربه می‌کنند.

او گفت «آینده آن‌ها حتی تاریک‌تر خواهد بود، مگر اینکه چیزی به سرعت تغییر کند.»

مطابق با آماری که او ارایه کرد در حال حاضر بیش از یک میلیون دانش‌آموز دختر مقطع متوسطه، از رفتن به مکتب محرومند.

او با اذعان این مساله که طالبان گفته بودند تا جایی که با قوانین شریعت اسلامی مطابقت داشته باشد، به تعهدات حقوق بشری خود احترام می‌گذارند، طرد تدریجی زنان و دختران از عرصه عمومی را محکوم کرد.

این کمیشنر ارشد سازمان ملل از طالبان خواست تا تاریخ مشخصی را برای بازگشایی مکاتب برای دختران و رفع محدودیت‌های جابجایی و پوشش زنان تعیین کنند.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان هم از ازدواج کودکان و محدودیت در پوشش و حضور زنان در محیط‌های عمومی انتقاد کرد.

او در سخنانی از طریق ویدیو کنفرانس گفت: «علی‌رغم تضمین‌های عمومی طالبان مبنی بر اینکه به حقوق زنان و دختران احترام می‌گذارند، آنها گام به گام تبعیض علیه زنان و دختران را مثل دوره قبلی‌شان دوباره تطبیق می‌کنند.»

به گفته‌ی آقای بنت زن‌ستیزی و سرکوب طالبان در هیچ جای دنیا مثال نداشته است.

فوزیه کوفی، نماینده مجلس پیشین افغانستان هم در این نشست حضور داشت.

او وضعیت فعلی زنان افغانستان را وخیم خواند و افزود زنان و دختران افغانستان در حال محو شدن هستند.

خانم کوفی به مساله محرومیت از حق تحصیل دختران اشاره کرد و گفت در حال حاضر از ۴ میلیون دختری که قبلا به مکتب می‌رفتند حالا این رقم به چیزی نزدیک به یک و نیم میلیون کاهش یافته است.

او اضافه کرد «زنان افغانستان سزاوار چنین وضعیتی نیستند.»

پونیت آگروال، معاون نماینده هند در شورای حقوق بشر سازمان هم گفت که از تحولات اخیر در افغانستان آگاه هستیم که مستقیماً بر رفاه زنان تأثیر می‌گذارد.

او گفت «تلاش فزاینده‌ای برای حذف زنان از زندگی عمومی در افغانستان صورت گرفته است.»

نصیراحمد اندیشه، نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز در این نشست گفت که زنان و دختران افغانستان در بدترین وضعیت حقوق بشری قرار دارند و صدای آنان شنیده نمی‌شود.

او افزود که جامعه جهانی مردم افغانستان را فراموش کرده است.

شورای جهانی حقوق بشر در نشست اضطراری روز جمعه، وضعیت حقوق بشر در افغانستان زیر حاکمیت طالبان به ویژه حقوق زنان و دختران را مورد بررسی قرار داد.

پنجاهمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد از تاریخ ۱۴ جون در جینوا پایتخت سوئیس آغاز شده و تا تاریخ ۸ جولای ادامه خواهد داشت.

لحظات پیش، بعد از وقوع چند انفجار در منطقه کوته سنگی و گولایی دواخانه در غرب کابل، خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که انفجار کپسول‌ گاز در یک دکان گازفروشی بوده است.

روز گذشته نیز وقوع انفجار و درگیری در نزدیکی تالار لویه جرگه، نشست علمای طالبان را برهم زد.

منابع مردمی می‌گویند پس از چند انفجار و حمله راکتی، صدای درگیری در اطراف نشست علمای طالبان شنیده می‌شود.

آقای منلی گفت «افغانستان تنها کشوری است که دختران نمی‌توانند به مکتب بروند، من به عنوان پدر سه دختر، آن را دلخراش می‌دانم.»

نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره زنان و دختران افغانستان امروز، جمعه ۱۰ سرطان برگزار شد.

مقامات سازمان ملل، شورای حقوق بشر و جامعه جهانی تاکنون بارها تاکید بر بازگشایی مکاتب دخترانه کرده‌اند.

مکاتب متوسطه دخترانه در افغانستان پس از تسلط طالبان مسدود شد و تاکنون زمانی برای بازگشایی آن از سوی طالبان اعلام نشده است.

سخنان امروز هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان هم نشان داد که به نظر نمی‌رسد مکاتب دخترانه به زودی باز شوند.

در فایل صوتی که منسوب به رهبر طالبان در دومین روز نشست علمای طالبان در کابل پخش شده، او گفته است تعامل با جهان را نمی‌خواهد، چون شریعت در اولویت است. او افزود «من فرمایش کسی را قبول نمی‌کنم. حتی اگر کافران به ما حمله اتمی کند، به دستورات خارجی‌ها گوش نمی‌دهیم.»

نماینده بریتانیا در سازمان ملل می‌گوید «نزدیک به یک سال از تسلط طالبان بر افغانستان می‌گذرد و به طور غم‌انگیزی بدترین ترس‌های ما در مورد تحصیل دختران به حقیقت پیوسته است.»

آقای منلی گفت «با وجود تعهدات طالبان مبنی بر اینکه آموزش متوسطه تا ۲۳ مارچ (۳ حمل) برای همه باز خواهد بود، همچنان بسیاری از مدارس متوسطه به روی دختران بسته هستند.»

به گفته این دیپلومات بریتانیا، با وضعیت جاری در افغانستان، یک نسل کامل از دختران، دسترسی برابر به فرصت‌ها را از دست داده‌اند و امیدها و رویاهای‌شان از بین رفته است.

او ابراز تاسف کرد که «دستاوردهای دهه‌های گذشته در افغانستان بر باد رفته است.»

طالبان پیش از این گفته بودند در نشست علما درباره حقوق زنان و بازگشایی مکاتب دخترانه هم تبادل نظر و درباره بازگشایی آن تصمیم گرفته می‌شود.

با این حال با وجود گذشت دو روز، صحبت بیشتر سخنرانان هشدار به مخالفان و تعریف و تمجید از طالبان بوده است.

نماینده بریتانیا در سازمان ملل گفت «آموزش تنها راهی نیست که حقوق زنان و دختران به طرز ظالمانه‌ای محدود شده است. زنان و دختران با محدودیت‌های فزاینده‌ای برای کار و سفر هم مواجه هستند. زنان بدون محرم نمی‌توانند از خانه خارج شوند. برخی از آن‌ها در خانه‌های خود گیر افتاده‌اند و با خشونت خانگی مواجه می‌شوند که هیچ راهی برای فرار ندارند.»

همزمان جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان در کابل در نامه‌ای به سازمان ملل گفته است «زنان در حاکیمت طالبان، هیچ‌گونه جایگاه و منزلت انسانی و حقی برای ادامه تحصیل و یا کار را ندارند.»

در بیانیه سایمن منلی که در وبسایت وزارت خارجه بریتانیا منتشر شده آمده است که «رنج به زنان و دختران محدود نمی‌شود. در ماه آگست، طالبان برای همه افغان‌ها عفو عمومی اعلام کرد، اما همچنان گزارش‌های معتبری از شکنجه یا کشته شدن اعضای سابق نیروهای امنیتی دریافت می‌کنیم. بسیاری از افغان‌ها، از جمله اقلیت‌های مذهبی و قومی، دگرباشان جنسی و فعالان جامعه مدنی، همچنان با تبعیض، آزار و اذیت و تهدید به مرگ مواجه هستند.»

او تاکید کرد که بریتانیا همچنان متعهد به حمایت از مردم افغانستان است.

به گفته وی، بریتانیا در سال مالی گذشته ۲۸۶ میلیون پوند به افغانستان کمک کرد و امسال نیز به کمک‌های مالی ادامه خواهد داد.

گفته شده بریتانیا حداقل ۵۰ درصد از کمک‌های خود را به زنان و دختران تخصیص می‌دهد تا اطمینان حاصل شود که خدمات حیاتی به زنان در سراسر افغانستان ارائه می‌شود.

نماینده بریتانیا گفت «ما از طالبان می‌خواهیم که از حقوق زنان و دختران حمایت کنند.»

براساس تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، پس از وقوع انفجارها، ستون از دود بر فراز شهر دیده می‌شود.

این در حالیست که دیروز پنج‌شنبه نیز درگیری مسلحانه در نزدیکی تالار لویه جرگه، نشست علمای طالبان را برهم زد.

سخنگوی طالبان وقوع انفجار و درگیری‌های دیروز در اطراف تالار لویه جرگه را انکار کرد. ذبیح‌الله مجاهد گفت که «نیروهای امنیتی بر یک محل مشکوک چند فیر کرده‌اند و نگرانی وجود ندارد.»

شورای جهانی حقوق بشر در این نشست اضطراری، وضعیت حقوق بشر در افغانستانی زیر حاکمیت طالبان به ویژه حقوق زنان و دختران را بررسی می‌کند.
پنجاهمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد از تاریخ ۱۴ جون در جینوا پایتخت سوئیس آغاز شده و تا تاریخ ۸ جولای ادامه خواهد داشت.

پیش از این، کشورهای اتحادیه اروپا در نامه‌ای از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خواسته بود که به وخامت وضعیت حقوق بشری زنان و دختران در افغانستان، توجه جدی کند.

زنان معترض در نامه‌ای به شورای جهانی حقوق بشر، به محدودیت‌ها و خشونت‌های فزاینده علیه زنان از زمان قدرت‌گیری طالبان اشاره کرده است.

در این نامه آمده است که طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی، زنان را کمتر از انسان تلقی می‌کنند.

زنان معترض می‌گویند که کاملا روشن است که طالبان معتقدند زنان در پشت یک حجاب سیاه بلند، هیچ‌گونه جایگاه و منزلت انسانی و حقی برای ادامه تحصیل و یا کار را ندارند.

به دنبال ورود طالبان به کابل در ۱۵ اگست ۲۰۲۱، شماری از زنان در کابل و ولایت‌های مختلف افغانستان علیه طالبان و سیاست‌های این گروه دست به اعتراض زدند.

زنان معترض در نامه خود به موضوع آزار و اذیت فعالان زن جامعه مدنی توسط طالبان پرداخته‌اند. این زنان می‌گویند که به دلیل فضای ترس و وحشت طالبان، آن‌ها در مکان‌های بسته و مخفی دست به اعتراض می‌زنند.

حرکت‌های اعتراضی زنان ماه‌ها بعد از تسلط طالبان نیز ادامه یافت ولی طالبان تا اکنون با سرکوب، بازداشت و شکنجه به این حرکت‌های مدنی پاسخ داده است.

آن‌چه تاکنون به عنوان مطالبات زنان معترض افغانستان بازتاب یافته دسترسی به حقوق شهروندی مانند آموزش، رفع فقر و فعالیت سیاسی و اجتماعی زنان بوده است.

در همین حال به گفته‌ی این زنان کشتار فعالان حقوق زنان و حقوق بشر هر روز در حال افزایش است و در مناطقی که جنگ فعال وجود دارد وضعیت بدتر است.

در نامه آمده است که زنان در معرض «خشونت جنسی» و «زن‌کشی» هستند و در مناطق پنجشیر، اندراب و تخار که طالبان علیه نیروهای مقاومت می‌جنگند، گزارش‌هایی از کشته شدن زنان توسط طالبان منتشر شده است.

ازدواج‌های اجباری و زیر سن قانونی توسط اعضای طالبان در سراسر ولایات افغانستان از مواردی هستند که در نامه به عنوان خشونت آشکار علیه زنان به آن اشاره شده است.

زنان معترض در نامه خود از سازمان ملل خواسته‌‌اند تا با جان مردم بازی نکنند و طالبان را به رسمیت نشناسد.

رسیدگی به حقوق اقلیت‌های مذهبی و عقیدتی مانند هزاره‌ها که همواره مورد خشونت سیستماتیک قرار گرفته‌اند و از سویی دیگر توجه به حقوق جامعه دگرباشان افغانستان نیز از مواردی هستند که این زنان در نامه خود از شورای جهانی خواسته‌اند تا برای حفظ حقوق و جان آن‌ها توجه صورت بگیرد.

جنبش خودجوش زنان افغانستان از شورای جهانی حقوق بشر می‌خواهد تا با اعمال فشار بر طالبان زمینه ایجاد یک دولت فراگیر فراهم کند. دولتی که در آن زمینه نمایندگی از گروه‌های به حاشیه رانده شده مانند زنان، جوانان و اقلیت‌های قومی مهیا شود.

به گفته‌ی این جنبش، هفته گذشته، طالبان حداقل ۳۰ دانشجوی دختر دانشگاه تخار را دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل کردند. آن‌ها می‌گویند که این‌ موارد تنها نمونه‌‌هایی از جنایات فاحش طالبان علیه زنان است و موارد بسیاری گزارش نشده است.

جنبش زنان از شورای جهانی حقوق بشر خواسته‌ تا گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان را پشتبانی کند تا او بتواند به شکل بهتری نقض حقوق بشر تحت حاکمیت طالبان را نظارت کند.