وزارت خارجه عربستان سعودی روز سهشنبه از خبر کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر شبکه القاعده استقبال کرد. این وزارت گفته که الظواهری از رهبران تروریستهای بود که مسئولیت برنامهریزی و اجرای عملیات تروریستی در امریکا، عربستان سعودی و شمار دیگر از کشورهای جهان را بر عهده داشته است.
واکنش عربستان به این خبر اندکی پس از آن منتشر شد که رئیسجمهور جو بایدن سهشنبه شب اعلام کرد که ایالات متحده الظواهری را روز یکشنبه گذشته در حمله هواپیمای بدون سرنشین در کابل کشته است.
در بیانیه وزارت خارجه عربستان آمده است: «هزاران انسان بیگناه از ملیتها و مذاهب مختلف از جمله شهروندان سعودی در حملات سازماندهی شده توسط ظواهری کشته شدهاند.»
دولت عربستان بر اهمیت تقویت همکاریها و تلاشهای هماهنگ بینالمللی برای مبارزه با تروریسم و ریشهکن کردن آن تاکید کرده است.
عربستان از همه کشورها خواست برای محافظت از مردم بیگناه در برابر سازمانهای تروریستی با همدیگر همکاری کنند.
وزارت خارجه امریکا با انتشار بیانیهای میگوید طالبان با پناه دادن به رهبر القاعده در کابل، توافق دوحه را به شدت نقض کردند. در بیانیهای که در وبسایت وزارت خارجه امریکا منتشر شده، آمده که طالبان به مردم افغانستان و تمایل برای عادیسازی روابط با جامعه بینالملل خیانت کردهاند.
در بیانیه تصریح شده است که در مواجهه با عدم تمایل یا ناتوانی طالبان در پایبندی به تعهدات خود، ما به حمایت از مردم افغانستان با کمکهای بشردوستانه قوی و دفاع از حقوق بشر آنها به ویژه حمایت از زنان و دختران در این کشور، ادامه خواهیم داد.
وزارت خارجه امریکا میگوید: "بعد از مرگ ظواهری، جهان مکان امنتری است و ایالات متحده به اقدامات قاطعانه علیه کسانی ادامه خواهد داد که کشور، مردم یا متحدان و شرکای ما را تهدید میکنند."
باشندگان شهر کابل روز یکشنبه، ۹ اسد را با شنیدن صدای انفجار مهیب آغاز کردند. طالبان در آنروز اعلام کردند که یک موشک بر خانهای خالی در شیرپور کابل فرود آمده و تلفاتی در پی نداشته است، اما چند روز بعد سخنگوی طالبان اذعان کرد که انفجار روز یکشنبه ناشی از حمله هواپیماهای امریکایی به خانهای در شهر کابل بوده است.
بعدا جو بایدن، رئیسجمهور امریکا دوشنبهشب، ۱۰ اسد اعلام کرد که ایمن الظواهری در یک حمله هوایی نیروهای امریکایی در شهر کابل، پایتخت افغانستان کشته شده است.
وزارت خارجه امریکا توضیح داده است که رئیسجمهور بایدن پارسال به مردم امریکا تعهد داده بود که پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، ایالات متحده به حفاظت از کشور ما و اقدام در برابر تهدیدات تروریستی ناشی از افغانستان ادامه خواهد داد. "رئیس جمهور در آن زمان تصریح کرد که ما در حفاظت از میهن تردید نخواهیم کرد."
به گفته وزارت خارجه امریکا با عملیاتی در شهر کابل که منجر به قتل رهبر القاعده شد، این کشور به تعهد خود عمل کرده است و در آینده نیز در مقابل هر گونه تهدید به این کار دست خواهد زد.
جمهوریخواهان از سخنرانی جو بایدن، رئیسجمهور امریکا برای تمجید از عملیات قتل رهبر ارشد القاعده با الفاظ شدید انتقاد کردند. لیندسی گراهام، عضو سنا حمله طیاره بدون سرنشین امریکا در شهر کابل که منجر به قتل رهبر القاعده شد را "نمایش وقیحانهای از اتحاد بین القاعده و طالبان" خواند.
این سناتوران با انتقاد از سیاست جو بایدن در قبال افغانستان گفتهاند که رئیسجمهور امریکا در هنگام خروج نیروهای این کشور از کابل، گفته بود که القاعده از افغانستان خارج شده است.
سناتور گراهام میگوید من در بدترین خوابهایم هم نمیدیدم که رهبر القاعده بتواند به کابل برود تا با اعضای خانواده خود در آن شهر زندگی کند. او تاکید کرده است که "الظواهری ممکن است در افغانستان مرده باشد، اما القاعده در این کشور از بین نرفته است."
هرچند سناتور گراهام مثل اکثریت اعضای حزب جمهوریخواه با تندی با این مسئله برخورد نکرده و عملیات قتل ظواهری را به دولت بایدن مبارک گفته است اما استراتیژی امریکا در مورد افغانستان را زیر سوال برده است.
او میگوید "استراتژی کلی شما برای رها کردن افغانستان به امریکا برگشت خواهد خورد، زیرا افغانستان دوباره پناهگاه امنی برای اسلام رادیکال خواهد شد."
او تاکید کرده است که "اگر فکر میکنید این حمله هواپیمای بدون سرنشین، تهدیدی را که از افغانستان برای میهن ما وارد میشود متوقف کرده است، زمان زیادی را از دست دادهاید."
گراهام هشدار داد که برخلاف اظهارات بایدن، توانایی ارتش ایالات متحده برای مبارزه با تهدیدات تروریستی فزاینده در افغانستان اندک است.
دیلی میل نوشته است القاعده مثل سالهای پیش از ۲۰۰۱ در حال افزایش اردوگاههای خود در افغانستان است.
جمهوریخواهان سوالات و انتقادات جدیای را در مورد سخنرانی جو بایدن در مورد مرگ ظواهری و استراتیژی او در برابر افغانستان مطرح کردهاند.
آنها میگویند که "خروج فاجعهبار" نیروهای امریکایی از افغانستان، راه را برای طالبان و تجدید حیات شبکه القاعده هموار کرده است.
کوین مک کارتی، عضو مجلس نمایندگان امریکا خروج ناموفق بایدن از افغانستان را عامل احتمالی "ظهور مجدد القاعده" دانست و گفت که باید ایالات متحده برای جلوگیری از ورود تروریستها به کشور اقدام کند.
مارجوری تیلور گرین، سناتور حزب جمهوریخواه نیز اظهارات مک کارتی را تکرار کرد.
ایمن الظواهری که پس از مرگ بن لادن بنیانگذار این گروه تروریستی، رهبری القاعده را به دست گرفت، روز یکشنبه در یک حمله هواپیمای بدون سرنشین سیا در شیرپور کابل کشته شد.
دیلی میل میگوید در حال حاضر خانوادههای قربانیان ۱۱ سپتمبر قتل ظواهری را جشن میگیرند، اما آنها میگویند باید کسانی که این حملات را طراحی کردند، بیشتر از این پاسخگو باشند.
بایدن عصر روز دوشنبه در یک سخنرانی در کاخ سفید تایید کرد که ظواهری روز یکشنبه در یک حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکایی در کابل کشته شد. آقای بایدن از عملیات کشته شدن ایمن الظواهری به عنوان تامین شدن "عدالت" یاد کرد.
مقامات اطلاعاتی ایالات متحده ظواهری را در خانهای در مرکز شهر کابل ردیابی کردند. این خانه، متعلق به یکی از دستیاران ارشد سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان و رهبر شبکه مخوف حقانی است. خانواده رهبر القاعده با خود او در این خانه مخفی شده بود.
رئیسجمهور امریکا در سخنرانیاش گفت او هرگز اجازه نخواهد داد که افغانستان به پناهگاهی برای تروریستان بدل شود چرا که دیگر رهبر القاعده زنده نیست.
با این حال، منتقدان بایدن با استناد به اظهارات قبلی وی مبنی بر عدم حضور القاعده در افغانستان، ادعا میکنند که حمله هواپیمای بدون سرنشین نشاندهنده شکست رئیس جمهور امریکا در مبارزه با تروریسم و دروغهای آشکار او به مردم امریکا است.
مک کارتی به دیلی میل گفته است خبر کشته شدن رهبر القاعده در کابل، همچنین روشن میکند که احتمالا القاعده در افغانستان دوباره ظهور کرده است.
این نماینده مردم در پارلمان امریکا میگوید دولت بایدن باید در اسرع وقت یک جلسه توجیهی محرمانه به کنگره ارائه دهد تا در مورد احیای القاعده در منطقه در یک سال گذشته، تهدید تروریستی خارجی فعلی برای امریکا و اقداماتی که ما باید برای حفظ امنیت کشورمان برداریم، گفتگو کند. او تاکید کرد که آقای بایدن باید مانع ورود تروریستها به ایالات متحده شود.
مایک ترنر، نماینده جمهوریخواه در کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان امریکا گفت که حمله هواپیمای بدون سرنشین به "حکومت ترور" ظواهری پایان داد، اما همچنین شکست بایدن در رسیدگی به "تهدیدهای فزاینده" در افغانستان را فاش کرد.
این نماینده جمهوریخواه مجلس گفت زمانی که نیروهای امریکایی سال گذشته از افغانستان خارج شدند، رئیسجمهور بایدن ادعا کرد که القاعده از افغانستان خارج شده است. او اذعان کرد که اما رویداد روز یکشنبه چیز دیگری را به ما نشان میدهد.
مارجوری تیلور گرین، نماینده مجلس نمایندگان نیز از رئیس جمهور بایدن به خاطر نمایش "پیروزی مضحک" مرگ ظواهری، خروج "شرمآور" او از افغانستان و عملکرد ضعیفش به عنوان فرمانده کل انتقاد کرد.
او بایدن را متهم کرد که از مرگ ظواهری برای منحرف کردن اذهان مردم امریکا از مسایل جاری مثل افزایش نرخ تورم، که مستقیماً بر خانوادههای آنها تأثیر میگذارد، استفاده میکند.
سناتور کروز به دیلی میل گفت که امریکاییها امروز باید راحتتر نفس بکشند زیرا میدانند ایمن الظواهری، رهبر القاعده حذف شده است.
او از مرگ ظواهری به عنوان یک "دستاورد مهم" استقبال کرد و گفت این باید هشداری به همه گروههای تروریستی باشد.
به گفته این سناتور جمهوریخواه "این حمله باید پیامی برای تروریستهای دور و نزدیک باشد تا آنها بدانند که اگر برای کشتن امریکاییها توطیه کنید، ما شما را پیدا میکنیم و میکشیم."
در همین حال، کسانی که عزیزان خود را در حملات تروریستی ۱۱ سپتمبر ۲۰۰۱ از دست دادند، میگویند در حالی که مرگ ظواهری "گام مهمی" است، مقامات باید اقدامات بیشتری را علیه اعضای القاعده انجام دهند.
مقامات آمریکایی فاش کردند که برنامه ریزی برای عملیات کشتن ظواهری از شش ماه پیش آغاز شد، اما در دو ماه گذشته تشدید شد.
مرگ این رهبر القاعده، بزرگترین ضربه به این گروه شبهنظامی بعد از کشته شدن اسامه بن لادن توسط نیروهای ویژه امریکا در سال ۲۰۱۱ به شمار میرود.
کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر شبکه القاعده واکنشهای گستردهای در پی داشته است. جاستن ترودو، نخست وزیر کانادا مرگ الظواهری را گامی به سوی جهان امنتر دانسته است. او میگوید کشورش به همکاری با شرکای جهانی خود برای مقابله با تهدیدات تروریستی و ارتقای صلح ادامه میدهد.
انتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا نیز مثل نخست وزیر بریتانیا گفته است که جهان بعد از مرگ ظواهری، جای امنتر است.
آقای بلینکن با اشاره به کشته شدن ظواهری میگوید کشورش با این اقدام، تعهد خود را برای اقدام علیه تهدیدات تروریستی در افغانستان نشان داده است.
او تاکید کرده است که امریکا علیه کسانی که منافع این کشور را تهدید میکنند اقدام خواهد کرد.
بارک اوباما، رئیسجمهور پیشین امریکا گفته است که کشته شدن ایمن الظواهری دلیل است بر اینکه میتوان بدون جنگ در افغانستان تروریسم را ریشهکن کرد
جو بایدن، رئیس جمهور امریکا شام دوشنبه تایید کرد که ایمن الظواهری، رهبر القاعده روز یکشنبه در اثر حمله هوایی امریکا در کابل کشته شد.
او گفت که «الظواهری برای پیوستن به خانوادهاش به مرکز شهر کابل انتقال یافته بود.»
به گفته بایدن، در این عملیات به خانواده ظواهری آسیبی نرسیده است.
ظواهری بعد از کشته شدن اسامه بن لادن در پاکستان، رهبری القاعده را در سال ۲۰۱۱ به عهده گرفت. بایدن او را متهم کرد که یکی از طراحان اصلی حادثه تروریستی یازدهم سپتامبر در سال ۲۰۰۱ بود که منجر به کشته شدن ۳ هزار نفر در نیویارک شد.
بایدن در سخنرانیاش خطاب به مردم امریکا گفت که کشته شدن ظواهری «یک اقدام دیگر برای تامین عدالت و تسلای خاطر برای خانوادههای قربانیان یازده سپتامبر است.»
با این حال علی میثم نظری، مسئول روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان با انتشار رشتهتوییتی از سرعت کند و استراتیژی ضعیف امریکا در مبارزه با تروریسم انتقاد کرده است.
آقای نظری میگوید جبهه مقاومت ملی افغانستان در یک سال گذشته به همه دولتهایی که با آنها در تماس بود، اطلاع داد که ظواهری و دیگر رهبران القاعده به افغانستان تحت حفاظت طالبان به قلب کابل بازگشتهاند.
با این حال او میگوید اقدام ایالات متحده یک سال طول کشید و هشدارهای ما مانند سال ۲۰۰۱ جدی گرفته نشد.
مسئول خارجی جبهه مقاومت میگوید این جبهه تنها گروهی است که به مبارزه در برابر تروریسم بینالمللی ادامه میدهد و هیچ گونه کمک و حمایتی دریافت نکرده است.
ساعاتی قبل از سخنرانی جو بایدن در مورد تایید خبر کشته شدن ایمن الظواهری، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان با انتشار توییتی تایید کرد که انفجار روز یکشنبه در شیرپور کابل، ناشی از حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا بوده است.
آقای مجاهد بدون آنکه از ایمن الظواهری نامی ببرد، این حمله را نکوهش کرده و آنرا خلاف قوانین بینالمللی و توافقنامه دوحه میان طالبان و امریکا دانسته است.
فاکس نیوز در مورد کشته شدن رهبر القاعده در افغانستان تحت کنترل طالبان با شماری از سیاسیون و نظامیان امریکایی مصاحبه کرده است. یک عضو مجس سنای امریکا به این تلویزیون میگوید: "چیزی که مرا ناراحت میکند این است که ایمنالظواهری بعد از تسلط طالبان در کابل احساس راحتی میکرد."
شبکه تلویزیونی فاکس نیوز نوشته است کشته شدن ایمنالظواهری در افغانستان تحت کنترل طالبان، این پرسش را در امریکا ایجاد کرده است که آیا این کشور به عنوان پایگاه عملیاتی برای القاعده استفاده میشود؟
کارشناسان امنیت ملی در امریکا در پاسخ به این سوال میگویند که حضور ظواهری در داخل کشور نشاندهنده روابط نگرانکننده بین القاعده و طالبان است.این دو سازمان مدتهاست که در کنار یکدیگر زندگی میکنند و تاکتیکها و ایدیولوژیهای مشابهی دارند.
جنرال جک کین، معاون سابق رئیس ستاد ارتش ایالات متحده میگوید: "جای تعجب نیست که ظواهری نزد خانوادهاش در کابل بازگشت، در واقع خانهای که او در آن بود متعلق به یکی از دستیاران یک مقام ارشد طالبان بود."
ظواهری روز یکشنبه، ۹ اسد در یک حمله هواپیمای بدون سرنشین ایالات متحده بر شیرپور کابل کشته شد. رهبر ۷۱ ساله القاعده از زمان مرگ اسامه بن لادن در جولای ۲۰۱۱ این سازمان تروریستی را رهبری میکرد.
ظواهری که زمانی جراح بود، توسط اطلاعات ایالات متحده به دلیل کمک به طراحی حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، به عنوان مغز متفکر این شبکه تروریستی شناخته میشد.
با توجه به حضور ظواهری در افغانستان، کارشناسان امنیت ملی میگویند که این نگرانی وجود دارد که طالبان به القاعده اجازه میدهند از این کشور به عنوان پایگاه عملیات خود برای انجام حملات تروریستی استفاده کند.
دن هافمن، رئیس سابق بخش خاورمیانه و شمال آفریقا سیا میگوید: "افغانستان تهدیدی برای منطقه و فراتر از آن است. تنها درسی که ما از ۱۱ سپتامبر گرفتیم این است که شما نمیتوانید به این افراد حکومت بدهید."
کاخ سفید روز دوشنبه اعلام کرد که ظواهری در هفتههای اخیر از پیروان خود خواسته است تا به ایالات متحده و متحدانش حمله کنند.
بایدن در یک سخنرانی گفت که مرگ ظواهری نشاندهنده عمل به بخشی از تعهد ایالات متحده است که "دیگر اجازه نخواهد داد افغانستان به یک پناهگاه امن تروریست ها تبدیل شود."
با این حال، برخی از کارشناسان امنیت ملی این سوال را مطرح میکنند که آیا دولت امریکا منابع لازم برای عمل به این تعهد را در اختیار دارد.
جیمز جفری که به عنوان فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق امریکا برای مبارزه با داعش کار میکرد، گفت: "حتی دولت امریکا منابع زیادی برای مقابله با تروریسم، به ویژه با وضعیت روسیه، چین و اوکراین دارد. این بدان معنا نیست که ما در آینده به دنبال القاعده نخواهیم بود، اما در حال حاضر دردسرهای زیادی وجود دارد."
پس از انتشار خبر کشته شدن رهبر القاعده در کابل، رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان در توئیتر نوشت که «رهبران القاعده در شیرپور/وزیر اکبرخان، در نزدیک مهمانخانههای وزیر داخله و معاون امنیت طالبان جا داده شدهاند.»
در شبکههای اجتماعی عکس یک خانه در کابل نشر شده که گفته میشود محل اقامت ایمن الظواهری، رهبر طالبان بود که در اثر حمله طیاره بیسرنشین امریکایی در کابل کشته شد.
مقامات امریکایی رسماً تا هنوز در مورد محل بودوباش ظواهری چیزی نگفتهاند. اما، یک مقام ارشد استخباراتی امریکا به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت که ظواهری در خانه یکی از دستیاران ارشد سراج الدین حقانی، وزیر داخله طالبان در کابل بسر میبرد.
یک کارشناس امریکایی با اشاره به عکس نشر شده از «خانه ظواهری» در کابل، به نیویارک تایمز گفت که این اقامتگاه متعلق به یکی از دستیاران ارشد سراج الدین حقانی، وزیر داخله طالبان است که با افراد بلندپایه القاعده روابط نزدیک دارد.
بلال سروری، خبرنگار افغان به نقل از منابعش، در توئیتر نوشت که «۱۲ جنگجوی عرب در نزدیک محل اقامت قاری زین الدین، رئیس دفتر و مرد دستراست سراج الدین حقانی، در وزیر اکبرخان کشته شدند.»
طالبان در چند سال گذشته ادعا کرده اند که با گروه القاعده ارتباطی ندارند اما حالا کشته شدن رهبر القاعده در قلب کابل این ادعای طالبان را زیر سوال برده است.