سفیران سابق ایالات متحده در کابل: زمان جلوگیری از سفرهای رهبران طالبان فرا رسیده است

قطر از همه طرف‌ها می‌خواهد که دستاوردهای توافقنامه دوحه را حفظ کرده و به آن پایبند باشند.

در بیانیه وزارت خارجه قطر آمده است که مهم‌ترین دستاوردهای توافق دوحه این است که «افغانستان نباید پناهگاه افراد و سازمان‌های تروریستی و افراطی باشد.»

جو بایدن، رئیس جمهور امریکا سه شنبه شب کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده را در حمله هوایی امریکا تایید کرد.

بایدن در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که سازمان‌های اطلاعاتی امریکا اوایل سال جاری الظواهری را ردیابی کردند و با مرگ او «عدالت برقرار شد.»

وزارت خارجه امریکا گفته است که طالبان با پناه داده به رهبر القاعده، توافقنامه دوحه را نقض کرده است.

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان روز دوشنبه دهم اسد نیز با محکوم کردن حمله امریکا در کابل، این حمله را نقض توافقنامه دوحه و قوانین بین‌المللی خواند.

پس از اعلام کشته شدن الظواهری در کابل، طالبان در این مورد سکوت کرده‌اند.

رویترز به نقل از سه منبع در گروه طالبان گزارش داده است که رهبران ارشد طالبان روز چهارشنبه ‍۱۲ اسد در مورد چگونگی واکنش به این حمله باهم در حال گفتگو هستند.

گفته می‌شود که جلسات در سطح بالایی برگزار شده و مقام‌های طالبان در مورد اینکه آیا به حمله پهپادی امریکا واکنش نشان بدهند یا نه، گفتگو می‌کنند.

به گفته‌‌ یک مقام طالبان که سمت مهمی بر عهده دارد، مقامات ارشد این گروه بر سر «راه مناسب» در صورت تصمیم به دادن واکنش گفتگو کرده‌اند.

به گزارش تلویزیون نیوز ۱۸، یکی دیگر از افراد مظنون به درز اطلاعات، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان است که دارای املاک، مستغلات و منافع تجاری دیگر در پاکستان است.

پس از کشته شدن ایمن الظواهری در کابل، این سوال که چه کسی محل اقامت رهبر القاعده را به آمریکا فاش کرد، رهبری طالبان را درگیر کرده است.

ایمن الظواهری، رهبر القاعده روز یکشنبه ۹ اسد، در اثر حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در منطقه شیرپور شهر کابل کشته شد.

ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان ماه گذشته، در یک سفر دو روزه به دوحه، پایتخت قطر رفت. او در این سفر با امیر قطر، رئیس ستاد ارتش و سایر مقام‌های قطری دیدار و گفتگو کرد. وزیر دفاع طالبان پس از بازگشت از دوحه گفت که در دیدار با مقام‌های قطری در مورد تمویل نیروهای طالبان گفتگو کرده است.

بنابر گزارش‌ها، رهبر القاعده در کابل در خانه متعلق به سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان هدف قرار گرفته است.

نیوز ۱۸ نقل از منابع ارشد اطلاعاتی گزارش داده است که ایمن الظواهری در کراچی پاکستان بود و از طریق مرز چمن به کابل منتقل شد.

این منابع گفته‌اند که تنها شبکه حقانی از این موضوع آگاه بود و حتی عبدالغنی برادر، معاون رئیس‌الوزرای طالبان از این موضوع آگاه نبوده است.

وزارت خارجه امریکا می‌گوید که طالبان با پناه دادن به رهبر القاعده، توافقنامه دوحه را نقض کرده است. از سوی دیگر، طالبان در مورد کشته شدن ایمن الظواهری سکوت کرده اما ادعا می‌کند که امریکا با انجام حمله هوایی توافقنامه دوحه را نقض کرده است.

در روزهای اخیر، شماری از جریان‌های سیاسی و مقام‌های پیشین امنیتی حکومت افغانستان نیز این احتمال را مطرح کردند که ممکن است برخی از عناصر طالبان محل اقامت رهبر القاعده را افشا کرده باشند.

پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شبکه حقانی به رهبری سراج‌الدین حقانی و طالبان جنوب به رهبری ملا برادر در مورد نحوه تقسیم قدرت دچار اختلاف شده‌اند. در روزهای نخست ورود طالبان به کابل، گزارش شد که خلیل حقانی، وزیر مهاجرین طالبان و عضو ارشد شبکه حقانی با ملا برادر، معاون رئیس‌الوزرای طالبان در ارگ ریاست جمهوری برخورد فیزیکی داشته‌اند.

او گفت شرایط اقتصادی، امنیتی، سیاسی و اجتماعی افغانستان در مقطع کنونی در سراشیبی فروپاشی قرار دارد و موقعیتی که امروز طالبان با آن مواجه هستند، حتی با زمانی که روی کار آمدند هم قابل‌ مقایسه نیست.

این دیپلومات سابق در گفتگو با رسانه فرهیختگان، با اشاره به درگیری‌های طالبان در مرزها هم به مقام‌های ایران پیشنهاد کرده رایزنی‌ها با کشورهای همسایه درباره مسائل امنیتی فعال‌تر شود.

مرزبانان ایران و طالبان در یازده ماه گذشته چندین درگیری داشتند. در آخرین مورد افراد طالبان و مرزبانان ایرانی روز یکشنبه، ۹ اسد در منطقه درویش ولسوالی کنگ ولایت نیمروز با همدیگر درگیر شدند.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند در این درگیری ۲ نفر از اعضای طالبان کشته شده‌اند.

فرمانده مرزی طالبان کشته شدن یکی از افراد خود را تایید کرد، اما فرماندار شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان ایران گفت که درگیری مرزبانان ایرانی و طالبان در نیمروز بدون تلفات به پایان رسیده است.

ابوالفضل ظهره‌وند می‌گوید فرجام روندی که طالبان در پیش گرفته‌اند خوب نیست.

او در مساله برخورد طالبان با شیعیان هم گفت که طالبان تا امروز مسیر هژمونی را دنبال کرده و اتفاقاتی که تاکنون افتاده در چارچوب پاکسازی قومی قابل‌ تحلیل است.

به گفته وی، طالبان فعلا با محافظه‌کاری می‌گوید حکومت‌شان امارت اسلامی ا‌ست اما واقعیت آن است که طالبان مسیری را دنبال می‌کنند که مسیر خلافت اسلامی ا‌ست.

ابوالفضل ظهره‌وند می‌گوید نمایندگی ایران در کابل باید با سران طالبان وارد گفتگو شود، زیرا طالبان دارند به بیراهه می‌روند، اگر طالبان واقعیت‌های صحنه را نپذیرد و دولتی فراگیر تشکیل ندهد اوضاع بد می‌شود.

او بر این باور است که طالبان با ایدئولوژی گنگ خود نتوانسته‌اند حتی در چند ماه گذشته مکاتب دخترانه را باز کنند، با چنین رویه‌ای نه‌ تنها در جامعه جهانی، بلکه در میان کشورهای منطقه و همسایگان نیز تشکیلات طالبان به‌ عنوان یک دولت مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت.

یکی از رهبران طالبان که سمت مهمی در کابل دارد، به رویترز گفت که جلساتی در سطح بالایی در مورد این که آیا طالبان باید به حمله پهپادی امریکا واکنش نشان بدهند یا نه وجود دارد.

به گفته‌‌ این مقام طالبان که نخواسته نامش افشا شود این گروه بر سر «راه مناسب» در صورت تصمیم به دادن واکنش گفتگو کرده‌اند.

این مقام طالبان با اذعان بر اینکه از بحث‌های طولانی دو روزه که در سطح رهبری طالبان آگاه بوده تایید نکرد که ظواهری در خانه‌ای بوده که پهپاد به آن اصابت کرده است.

رهبر القاعده روز یکشنبه ۹ اسد در حمله پهپادی آمریکا در افغانستان در بالکن مخفیگاهش در کابل کشته شد. این عملیات بزرگترین ضربه به این گروه پس از کشته شدن اسامه بن لادن، بنیانگذار آن در سال ۲۰۱۱ بود.

مقامات طالبان تاکنون مرگ ایمن الظواهری را تایید نکرده‌اند.

مقامات طالبان، ابتدا حمله هواپیمای بدون سرنشین یکشنبه را تایید کردند اما گفتند خانه‌ای که مورد اصابت قرار گرفته، خالی بوده است.

یکی دیگر از مقامات طالبان این دیدارها را تایید کرد، اما گفت که نمی‌داند چه چیزی در حال گفتگو است.

واکنش طالبان می‌تواند پیامدهای مهمی داشته باشد، زیرا این گروه به دنبال مشروعیت بین‌المللی و دسترسی به میلیاردها دالر از وجوه مسدود شده توسط امریکا است.

ایمن ظواهری، پزشک مصری، از نزدیک در حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده شرکت داشت و یکی از افراد تحت تعقیب توسط امریکا در جهان بود.

مرگ او در کابل این سوال را ایجاد کرده طالبان با پناه دادن به ایمن الظواهری رابطه نزدیکی را با گروه‌های افراطی چون شبکه القاعده حفظ کرده‌اند.

طالبان از زمان آغاز گفتگوهای صلح به عنوان بخشی از توافقنامه ۲۰۲۰ در مورد خروج نیروهای تحت رهبری ایالات متحده اطمینان داده بودند که به گروه‌های شبه نظامی دیگر که امنیت سایر کشورها را تهدید می‌کنند پناه نخواهد داد.

مقامات طالبان بارها در نشست‌ها و مصاحبه‌‌های خود تعهد سپرده بودند که اجازه نخواهند داد تا تهدید امنیتی از خاک افغانستان به کشورهای دیگر صورت بگیرد.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده گفت که طالبان با میزبانی و پناه دادن به ظواهری، این توافق را «به شدت نقض کرده‌اند.»

در همین حال وزارت خارجه امریکا روز سه‌شنبه گفت که احتمال دارد القاعده پس از کشته شدن رهبرش، دست به حملات انتقام‌جویانه علیه شهروندان امریکایی بزند. این وزارت از امریکایی‌ها خواست هنگام سفر به خارج محتاط باشند و افزود که سازمان‌های تروریستی در حال برنامه‌ریزی حملات علیه منافع امریکا هستند.

سهیل شاهین، نماینده منتخب طالبان در سازمان ملل، که مقر آن در دوحه است، به خبرنگاران گفت که هیچ خبری در مورد موضع طالبان دریافت نکرده است.

وی در پیامی به خبرنگاران گفت: «منتظر جزئیات و واکنش کابل هستم.»

نیویورک تایمز می‌نویسد در آستانه سالگرد خروج پر هرج و مرج امریکا از افغانستان، کشته شدن ایمن الظواهری توسط سی‌آی‌ای بر فراز پایتخت افغانستان، بحث‌ها را به شکلی عمیق متبلور کرده است.

برای آقای بایدن و متحدانش، عملیات دقیقی که یکی از حامیان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را بدون کشته شدن غیرنظامیان از بین برد نشان داد که می‌توان جنگ علیه تروریست‌ها را بدون استقرار گسترده نیروهای امریکایی در زمین به راه انداخت.

با این حال، برای منتقدان جو بایدن، درک اینکه الظواهری آشکارا تحت حمایت طالبان به کابل بازگشته بود، روشن کرد که افغانستان دوباره به پناهگاهی برای دشمنان امریکا تبدیل شده است.

به نوشته نیویورک تایمز، شکار و کشتن الظواهری ممکن است مانند کشته شدن اسامه بن لادن در افکار عمومی طنین انداز نبوده باشد، اما با این وجود در سراسر جهان به عنوان یک پیروزی برای ایالات متحده تلقی شد.

اما پیامدهای این پیروزی، پس از سخنرانی شبانه آقای بایدن خطاب به ملت خود که حمله هواپیمای بدون سرنشین به کابل و کشته شدن الظواهری را اعلام کرد، هنوز مشخص نیست و جو بایدن اکنون با این سوال روبرو است که در پاسخ به افشای این که طالبان بار دیگر به رهبر گروهی که کارش کشتن آمریکایی‌ها بود و به او پناه دادند، چه خواهد کرد.

در توافقنامه دوحه که منجر به خروج نیروهای امریکا در سال ۲۰۲۱ از افغانستان شد، آمده است که طالبان اجازه نخواهد داد افغانستان به سکوی پرتابی برای خشونت‌های القاعده در آینده تبدیل شود.

حالا دولت بایدن حضور الظواهری را نقض آشکار آن توافق نامیده است.

برخی تحلیلگران گفته‌اند که طالبان می‌توانند ادعا کنند که پناه دادن به رهبر القاعده خارج از این توافق دوحه نبوده و القاعده به منزله بستری برای حملات جدید نمی‌تواند باشد.

کاخ سفید اما آن را اینگونه نمی‌بیند. جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی امریکا روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت «طالبان یک انتخاب دارند. آن‌ها می توانند به توافق خود پایبند باشند. برای جلوگیری از ورود تروریست ها به قلمروشان. یا می توانند انتخاب کنند که مسیر دیگری را ادامه دهند. اگر آنها مسیر دیگری را طی کنند، عواقبی به دنبال خواهد داشت.»

اما نه آقای کربی و نه سایر مقامات امریکا مشخص نمی‌کنند که آقای بایدن چه نوع عواقبی را در سر دارند.

نیویورک تایمز در عین حال گفته در کاخ سفید هیچ تمایلی برای بازگشت نیروهای نظامی امریکا به افغانستان وجود ندارد.

بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی امریکا ، الظواهری اوایل سال جاری به افغانستان بازگشت و با خانواده‌اش به خانه‌ای در یکی از منحصربه‌فردترین مناطق محصور در کابل نقل مکان کرد، جایی که دیپلومات‌های امریکایی و دیگر خارجی‌ها در مدتی نه چندان دور در آنجا زندگی می‌کردند.

آقای ریدل می‌گوید ایمن الظواهری باید بسیار احساس امنیت می‌کرد، صد درصد مطمئن بود که هیچ چیزی نمی‌تواند به او آسیب برساند که در آنجا نقل مکان کرده بود.

نیویورک تایمز افزوده واقعیت این است که طالبان به وضوح می‌دانستند الظواهری آنجاست و از او محافظت می‌کردند.

به گفته دو نفر از افراد مطلع، الظواهری در خانه‌ای زندگی می‌کرد که متعلق به یکی از دستیاران ارشد سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان و بخشی از شبکه تروریستی حقانی با روابط نزدیک با القاعده بود.

مقامات ارشد امریکا گفته‌اند پس از حمله، اعضای شبکه حقانی سعی کردند که الظواهری را در خانه پنهان کنند.