سرمنشی سازمان ملل بار دیگر خواهان بازگشایی لیسههای دخترانه در افغانستان شد
انتونیو گوترش روز دوشنبه در آغاز اجلاس تعلیم و تربیه سازمان ملل در نیویارک از گروه طالبان خواست که جلو آموزش دختران در دوره ثانویه را نگیرد.
سرمنشی سازمان ملل افزود که آموزش دختران گامی در راستای امنیت و توسعه پایدار در افغانستان است.
او گفت: «از این مجلس، از مقامات در افغانستان تقاضا میکنم: فوراً، تمام موانع بر سر راه دسترسی دختران به آموزش در مقطع ثانوی را بردارید.»
او با اشاره به مزایای آموزش دختران گفت که «یکی از مهمترین گامها برای رسیدن به صلح، امنیت و توسعه پایدار در هر کشوری است.»
طالبان از زمان بازگشت به قدرت، به بهانههای مختلف جلو آموزش دختران در دوره ثانوی گرفته است و فشارهای بین المللی، از جمله درخواستهای مکرر سازمان ملل را نادیده گرفته است.
گوترش در این سخنرانی به گامهای جهانی برای تحول در عرصه آموزش اشاره کرد. او از حکومتها خواست تا بودجه تعلیم و تربیه را افزایش دهند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: «من کشورها را تشویق میکنم که منابع مالی آموزشی خود را حفظ کنند و روز تا روز بر امکانات دانشآموزان و تاثیر آن بر یادگیری بهتر انان بیفزایند.»
او تاکید کرد که تمویل بخش آموزش باید اولویت شماره یک تمام حکومتها باشد. زیرا، «این مهمترین سرمایه گذاری یک کشور بالای مردم و آینده آنان است.»
رئیسجمهور امریکا میگوید مارک فریرکز، مهندس امریکایی که با بشر نورزی، از حامیان سرشناس طالبان مبادله شد، باید صحیح و سالم به امریکا برگردد.
جو بایدن افزود در پی مذاکراتی که به رهایی فریریکز منتج شد، تصمیمهای دشوار اتخاذ شده و اکنون اولویت واشنگتن برگشت مصوون او به امریکاست.
جو بایدن گفته که با خانوان مارک فریرکز صحبت کرده است.
بایدن گفت: "الویت ما اکنون این است که مطمئن شویم مارک صحیح و سالم برمیگردد و وقت کافی برای بازگشت به جامعه در اختیار او قرار میگیرد. ما در بسیاری از موارد دیگر کارهای بیشتری برای انجام داریم، اما آزادی مارک تعهد پایدار ما را نشان میدهد."
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا هم گفته که این کهنهسرباز امریکایی در حال برگشت از افغانستان به ایالات متحده است. آقای پرایس در بیانیهای گفت: "من از تیم وزارت خارجه و متخصصان امنیت ملی خود و همچنین شرکای خود در قطر سپاسگزارم. بازگشت مارک به نزد عزیزانش نتیجه مذاکرات شدید با طالبان است."
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان یوناما روز دوشنبه گفت که گزارشها درباره قتل زندانیان توسط طالبان موثق به نظر میرسد.
یوناما در صفحه توییتر خود نوشت: عاملان این قتلها باید پاسخگو باشند.
این سازمان گفته که تحقیقات طالبان درباره این قتلها باید شفاف باشد تا جدی گرفته شود.
یوناما میگوید که تحولات پنجشیر را زیر نظر دارد.
نمایندگی سازمان ملل در افغانستان در حالی از موثق بودن کشتار زندانیان بهدست طالبان خبر میدهد که یک هفته پیش جنگجویان طالبان در پنجشیر تصاویری از به اسارت گرفته اعضای جبهه مقاومت و سپس تیرباران آنها را در صفحات اجتماعی منتشر کردند. در میان اسیرانی که به رگبار بسته شدند، یک پدر با دو پسرش نیز شامل بودند.
در ویدیوی جداگانهای که طالبان از پنجشیر منتشر کردند، تصویر لحظه اسارت، استنتاق و سپس اجساد تیرباران شده پدر و پسر پنجشیری نمایش داده شده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان به تاریخ ۱۴۰۱/۶/۲۲در صفحه توییتر نوشت که ۴۰ عضو جبهه مقاومت ملی به شمول چهار فرمانده این جبهه در ولسوالیهای رخه، دره و آبشار پنجشیر کشته شده و ۱۰۱ نفر دیگر به اسارت درآمدهاند.
ذبیحالله مجاهد در صفحه توییترش نوشت که فرمانده ملکخان، فهیم کوماندو، جواد و محمدیار در میان کشته شدگان اند.
آقای مجاهد گفت که این افراد در جریان عملیات پاکسازی نیروهای طالبان در این ولسوالیها کشته و اسیر شدهاند.
نشر این تصاویر بازتاب گستردهای یافت و بسیاری طالبان را به کشتار اسیران جنگی و جنایت جنگی متهم کردند.
بهدنبال این اعتراضات سخنگوی وزارت دفاع این گروه گفت که این گزارشها را بررسی میکنند که در صورت صحت، افرادی را که مرتکب قتل شدهاند، مجازات خواهند کرد.
اما بعید به نظر میرسد که طالبان تحقیقات شفاف، آنطوری که یوناما خواسته انجام دهند.
سرپرست معاونت سازمان ملل در افغانستان هنگام بازدید از یک مکتب دخترانه در کابل گفت که یوناما به تلاشهایش برای بازگشایی لیسههای دخترانه ادامه خواهد داد.
مارکوس پوتزل در صفحه توییترش نوشت: "بنابراین هیچ دختری در این صنف و در هیچ جای افغانستان سال آینده از تحصیل محروم نخواهد شد."
سرپرست نمایندگی سازمان ملل روز دوشنبه از یک مکتب ابتدایی در کابل وعده داد که یوناما برای پایان دادن به محرومیت دختران از رفتن به مکاتب حمایت میکند.
پیشتر در اولین سالگرد محرومیت دختران از آموزش در افغانستان پوتزل نوشته بود: "حذف مداوم دختران از مکتب هیچ توجیه معتبری ندارد و مشابه چنین مخالفتی در تمام جهان وجود ندارد." پوتزل افزوده بود: "بسته ماندن مکاتب همچنین برای نسلی از دختران و برای آينده خود افغانستان بسيار مضر است."
بشر نورزی قاچاقچی بزرگ مواد مخدر و از حامیان مالی عمده طالبان در سال ۲۰۰۵ در نیویورک دستگیر شد و از سال ۲۰۰۹ در حال گذراندن دو حکم حبس ابد بود.
گفته میشود او در بدل رهایی مارک فریرکز، مهندس امریکایی رها شده که در ۲۰۲۰ هنگام کار بر روی پروژههای عمرانی در افغانستان ربوده شد.
برخی رسانهها، از جمله منابع امریکایی، نام این زندانی آزاد شده را بشیر نورزی نوشتهاند.
او در جنوری ۲۰۲۲ مجله فارن پالیسی در گزارشی به نقل از منابع خود نوشت که رهبران طالبان، واشنگتن را تحت فشار گذاشتهاند تا بشر نورزی را در بدل مارک فریرکز ، یک مهندس امریکایی که بیش از دو سال در افغانستان نگهداری میشود آزاد کند.
آقای فریرکز که کهنهسرباز نیروی دریایی امریکا نیز است در جنوری سال ۲۰۲۰ هنگام کار بر روی پروژههای عمرانی در افغانستان ربوده شد.
طبق این گزارش طالبان همچنین امریکا را تهدید کرده بود که در صورت آزاد نکردن نورزی، مانع خروج دهها هزار شهروند افغان میشودکه امریکا میخواست آنها را از افغانستان تحت کنترل این گروه بیرون کند.
استیو بروکینگ، یکی از مقامهای سابق بریتانیا و مشاور ویژه نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است: طالبان به ایالات متحده گفتهاند اگر شما به خواسته ما عمل نکنید، ما به نگهداشتن فریرکز ادامه خواهیم داد و همچنین مانع خروج هزاران نفر میشویم که امریکا میخواهد از افغانستان تخلیه کند.
در همین حال، برخی منابع هم گفتند که امریکا و طالبان دو سال پیش در جلسات متعدد با ملا برادر، رئیس وقت دفتر طالبان در قطر، توافق کردند که بشر نورزی را آزاد کنند.
فارن پالیسی از قول منابع آگاه از مذاکرات تام وست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان با طالبان نوشته است که موضوع تبادله زندانی در نشست ماه نوامبر دو طرف در دوحه قطر نیز مطرح شد.
این مجله افزود که آزادی نورزی در جریان مذاکرات طالبان با زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای صلح افغانستان نیز این موضوع مطرح شد اما یک مقام ارشد سابق امنیتی افغانستان گفت که خلیل زاد نمیخواست مذاکرات را با گنجاندن آزادی فریرکز "پیچیده" کند.
بشر نورزی کیست؟
بشر نورزی با درآمدهای حاصل از قاچاق هروئین به گروه طالبان کمک مالی و تسلیحاتی میکرد. او در سال ۲۰۰۵ به اتهام قاچاق مواد مخدر در نیویورک دستگیر شد و از سال ۲۰۰۹ در حال گذراندن دو حکم حبس ابد بود.
نورزی در سال ۲۰۰۸ به خاطر هر یک از دو اتهام توطئه برای واردات و توزیع هروئین در ایالات متحده به حبس ابد محکوم شد. درخواست تجدیدنظر او دوبار در سال ۲۰۱۳ رد شد.
روابط نورزی با طالبان، دوستی او با ملا محمد عمر، بنیانگذار این گروه و وابستگیهای قبیلهای مشترک او با هبتالله آخندزاده، رهبر فعلی طالبان و دیگر شخصیتهای ارشد این گروه به خوبی مستند شده است.
پدر بشر نورزی، محمد عیسی نورزی، یک قاچاقچی ثروتمند هروئین بود که مجموعهای از کارگاههای تهیه مواد مخدر را اداره میکرد.
گرچن پیترز، روزنامهنگار امریکایی و نویسنده کتاب بذر ترور، نقش نورزی در ظهور طالبان در سال ۱۹۹۶ و احیای مجدد این گروه پس از آنکه توسط امریکا در سال ۲۰۰۱ سرکوب شد را حیاتی توصیف کرده است. او نورزی را به عنوان "حامی اصلی ملا عمر" و همچنین "تصمیم گیرنده کلیدی و عضو اصلی شورای کویته" توصیف میکند.
بر اساس گزارش فارن پالیسی بشر نورزی، رئیس قوم نورزی در ولایت قندهار است که برآورد میشود حدود یک میلیون جمعیت داشته باشد و بخشی از قبیله درانی است که بسیاری از رهبران طالبان به آن تعلق دارند.
این مجله امریکایی به نقل از منابع افغان خود نوشته است که بازگشت نورزی به افغانستان در زمانی که طالبان در خطر انشعاب به گروههایی متعدد اند که برای غنائم پیروزی خود میجنگند، به انسجام قبایلی این گروه کمک خواهد کرد.
وزیر خارجه طالبان در یک نشست خبری در کابل گفت که بشر نورزی با یک گروگان امریکایی به نام مارک فریریکز تبادله شده است.
در این نشست گفته شد پس از آنکه دادگاهی در امریکا بشر نورزی را به حبس ابد محکوم کرد او دیگر در گوانتانامو به سر نمیبرد.
او در سال ۲۰۰۵ در امریکا بازداشت شد.
امیرخان متقی در یک نشست خبری در کابل گفت که تبادله زندانی در میدان هوایی کابل صورت گرفته است.
آقای متقی گفت که این گروه آماده است تا مشکلات را از طریق مذاکره با همه از جمله ایالات متحده حل کند.
ایالات متحده به خصوص از زمانی که طالبان در آگست ۲۰۲۱ کنترل کابل را بهدست گرفتند، برای آزادی مارک فریرکز بر این گروه فشار آورده است.
نورزی در یک کنفرانس خبری در یکی از هتلهای کابل در کنار متقی سخنرانی کوتاهی کرد.
او گفت: "افتخار میکنم که در پایتخت کشورم در جمع برادرانم هستم."
