سفارت آلمان در افغانستان در توئیتی به فرمان طالبان که ورود زنان به پارکها و سالنهای ورزشی را ممنوع کردهاند واکنش نشان داد. آلمان میگوید به شدت نگران این فرمان است. این سفارت گفته ما بر احترام به حقوق بشر به خصوص حقوق زنان، آزادی و امنیت تاکید میکنیم.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان ورود زنان به پارکها، اماکن تفریحی و سالنهای ورزشی را ممنوع کرده است.
طالبان روز گذشته گفتند که به خاطر رعایت نشدن قوانین تفکیک جنسیتی، ورود زنان به پارکها و سالنهای ورزشی ممنوع است. محمد عاکف مهاجر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان میگوید ممنوعیت به این دلیل است که مردم دستورات تفکیک جنسیتی را نادیده میگیرند و زنان حجاب یا پوشش لازم را ندارند.
پیش از این آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان گفته بود که طالبان آزادی افغانها به ویژه آزادی زنان و دختران را ربودهاند.
طالبان به رغم انتقاد تند جامعه جهانی به کشورها گفتهاند در امور داخلی افغانستان دخالت نکنند.
یک کارشناس و استاد دانشگاه دولتی سنپترزبورگ میگوید کشورهای منطقه که همکاری سیاسی و اقتصادی با طالبان دارند، ناشی از منافع متفاوتی است که هر یک از آنان در افغانستان دنبال میکنند. الکساندر کنیازف به عنوان مثال گفت برای قزاقستان، افغانستان بازار بسیار مهمی برای صادرات غلات است.
الکساندر کنیازف در مقالهای که در رسانه قرقیزستانی وچرنی بیشکک منتشر شده گفته است احتمالا به همین دلیل اقتصادی است که قزاقستان سفارت خود را در کابل حفظ کرد و یکی از اولین کشورهایی بود که با دولت طالبان ارتباط تجاری برقرار کرد.
به گفته وی، قزاقستان اما در عرصه سیاست از جمله برای به رسمیت شناختن طالبان، همگام با دیگر کشورهاست.
الکساندر کنیازف افزوده منافع اقتصادی ترکمنستان بزرگتر است، از جمله ساخت خط لوله گاز تاپی و راه آهن ترکمنستان - افغانستان - تاجیکستان.
ترکمنستان از آگست سال ۲۰۲۱ با طالبان در تماس بوده است.
این کارشناس در مورد ازبکستان نیز گفت که برای تاشکند افغانستان همچنان یکی از اولویتهاست. این امر در حوزه اقتصادی بیشتر مشهود است. ازبکستان افغانستان را بازار مهمی برای صنعت خود و همچنین فضایی برای ارتباط با کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا، حوزه خلیج فارس و حوزه اقیانوس هند میداند. پروژه اصلی سالهای اخیر در این راستا، ساخت راه آهن مزار شریف- کابل- پیشاور با دسترسی به گوادر و کراچی است.
او میگوید با این حال در مقایسه با ترکمنستان، ازبکستان در برخورد با دولت طالبان محتاطتر است. به عنوان مثال، تاشکند تاکنون از تایید صلاحیت دیپلماتهای طالبان خودداری کرده است.
به گفته این پژوهشگر، در تاشکند، وضعیت افغانستان به عنوان یک موضوع امنیت و توسعه خود تلقی میشود.
با این حال الکساندر کنیازف یادآوری کرده بحثی که اخیرا بین وزیران خارجه ازبکستان و آلمان صورت گرفت جالب توجه است. ولادیمیر نوروف در جریان سفر وزیر خارجه آلمان به تاشکند گفت که جامعه جهانی باید به بازگرداندن داراییهای مسدود شده افغانستان کمک کند. آنالنا بربروک اما با اشاره به اینکه آلمان و ازبکستان در این مورد دیدگاههای متفاوتی دارند، خاطرنشان کرد: «ما معتقدیم که طالبان آزادی مردم را در افغانستان ربودهاند. من از این فرصت استفاده میکنم و میگویم که ما مخالف کاری هستیم که دولت فعلی افغانستان انجام میدهد.»
در تحلیل این پژوهشگر آمده است وضعیت نشان میدهد که بازیگران منطقهای نیاز به همکاری با دولت فعلی افغانستان دارند، اساسا به دلیل نیازهای اقتصادی و کماکان امنیتی.
یک دختر هزاره که در نوجوانی از افغانستان تحت حاکمیت طالبان گریخت در بریتانیا یک دانشمند موفق و پژوهشگر اصلی تیم کشفکننده یک داروی نجاتبخش شد. حمیرا رضایی و دانشمندان همراهش، دارویی برای درمان بیماری پریاکلامپسیا کشف کردهاند که میتواند سالانه جان صدها هزار نفر را نجات دهد.
به گزارش روزنامه گاردین، آژانس نظارت بر دارو و فرآوردههای بهداشتی بریتانیا (MHRA) به این دارو مجوز داده است.
گروهی از دانشمندان در شرکت دارویی میرزایم بریتانیا باور دارند که این دارو در صورتی که از هفته بیستم بارداری به بعد استفاده شود، میتواند از بیماری پریاکلامپسیا جلوگیری کند.
دکتر حمیرا رضایی، پژوهشگر اصلی این تیم بوده است.
تکرار تاریخ در افغانستان
این دختر هزاره در حالی به چنین موفقیتی دست مییابد که در کشور زادگاهش، طالبان بار دیگر به قدرت بازگشته و دختران همانند دورهای که او افغانستان را ترک کرد، اجازه ادامه آموزش ندارند.
حمیرا رضایی که در سال ۱۳۷۲ خورشیدی در ولسوالی جاغوری ولایت غزنی افغانستان زاده شد، میگوید: "در دوره اول حکومت طالبان ۱۰ ساله بودم و به این دلیل که دختر بودم، اجازه نداشتم به مکتب بروم."
او در سیزده سالگی افغانستان را ترک کرد تا زندگی جدیدی را در بریتانیا آغاز کند.
نخستین چالش سر راه او آموزش زبان انگلیسی بود. زیرا به قول خودش هرگز به او فرصت نداده بودند که آموزش رسمی داشته باشد.
خانم رضایی پس از فراغت از مکتب، وارد دانشگاه شد و برای در دوره کارشناسی ارشد پژوهش درباره بیماری پریاکلامپسیا را انتخاب کرد.
پریاکلامپسیا چیست
پریاکلامپسیا از عوارض دوران بارداری است و در سطح جهانی، بین دو تا هشت درصد از حاملگیها را تحت تأثیر قرار میدهد.
تنها در بریتانیا سالانه هزاران زن بهخاطر ابتلا به بیماری پریاکلامپسیا جان خود را از دست میدهند.
خانم رضایی میگوید کشف داروی درمان پریاکلامپسیا حاصل کار تحقیقی او در دوره دکترا بوده است.
شرکتی میرزایم بریتانیا میگوید که اولین شرکتی است که با ساخت این دارو، امکان محافظت از نوزادان و کودکان آنها را فراهم کرده است.
داروی جدید با نام علمی MZe786 باید یک بار در روز توسط زنانی که در معرض خطر ابتلا به بیماری پریاکلامپسیا اند، از هفته بیستم بارداری مصرف شود.
پریاکلامپسیا معمولاً در نیمه دوم بارداری یا بلافاصله پس از تولد تشخیص داده میشود و اگر توسط قابلهها مشاهده و شناسایی نشود، میتواند منجر به عوارض جدی شود. علائم اولیه شامل فشار خون بالا و پروتئین در ادرار است.
هنگامی که این دارو روی موش آزمایش شد، در بهبود نتایج مادر و جنین، کاهش فشار خون، جلوگیری از آسیب عمده اندام در مادر باردار، بهبود وزن جنین و کاهش مرگ و میر جنین موثر بود.
همچنین هیچ عارضه جانبی منفی روی موشها یا فرزندان آنها مشاهده نشد.
داکتر رضایی میگوید اطلاعات کلی درباره صحت مادران باردار در افغانستان وجود دارد، اما آمار و ارقام دقیق درباره وضعیت ابتلا به پریاکلامپسیا در این کشور وجود ندارد.
معاون نماینده پاکستان در سازمان ملل میگوید برای توسعه استراتژی جامع مبارزه با تروریسم، تعامل با حکومت طالبان ضروری است. به گزارش رسانههای پاکستانی، عامر خان در نشستی در سازمان ملل گفته پاکستان با احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان از تلاشهای ضد تروریسم حمایت میکند.
این مقام پاکستانی در جلسهای که روز پنجشنبه ۱۹ عقرب در خصوص وضعیت افغانستان در سازمان ملل برگزار شده بود گفته است که پاکستان خواستار تعامل بیشتر و پایدار با حکومت طالبان برای پیشبرد اهداف جامعه جهانی در افغانستان است.
به گزارش رسانههای پاکستانی، عامر خان گفته است که با زور، تحریم و منزوی کردن افغانستان نمیتوان به این اهداف دست یافت.
او تاکید کرده است «رویکرد قهری میتواند به خشونت و درگیری دوباره منجر شود، گروههای تروریستی را تقویت کند و سبب جریان جدیدی از پناهجویان افغان شود.»
او افزود که هیچ یک از همسایگان افغانستان در موقعیتی نیستند که بتوانند این موضوعات را بپذیرند.
عامر خان بر منافع حیاتی جامعه جهانی برای پایان دادن موثر به تهدید تروریسم در داخل یا از افغانستان که توسط گروههای تروریستی مانند داعش، تحریک طالبان پاکستان و جنبش اسلامی ازبکستان ایجاد شده است، تاکید کرده است.
پیش از این مقامات پاکستان خواهان تعامل جامعه جهانی با طالبان شده بود. علیرغم تلاش پاکستان برای ایجاد روابط میان طالبان و جامعه جهانی، این کشور تاکنون حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته است.
مقامهای ارشد حکومت پیشین افغانستان و شماری از کارشنان پیوسته گفتهاند که طالبان با حمایت پاکستان قدرت را از طریق جنگ به دست گرفته و پاکستان تلاش میکند توجه جهان را به گروه طالبان جلب کند.
ادعای جمهوری اسلامی درباره افغان بودن یکی از کشتهشدگان اعتراضهای اخیر ایران، واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی داشته است. برخی معترضان این ادعا را جزو دروغهای نظام جمهوری اسلامی میدانند و عدهای میپرسند آیا افغان بودن خدانور لجهای، شکنجه و کشتن او را توجیه میکند؟
پس از کشته شدن خدانور لجهای توسط پولیس جمهوری اسلامی در زاهدان، طی دو روز گذشته، انتشار عکسی نمادین منسوب به خدانور لجهای که با دستبند به میله پرچم بسته شده، در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته است.
نشر این عکس و همچنین ویدیوهایی از خدانور که در آن با شادمانی میرقصد موجی از همدلی را در شبکههای اجتماعی و اجتماعات اعتراضی در داخل و خارج ایران به دنبال داشته است.
برخی از شهروندان ایرانی نیز برای بزرگداشت یاد لجهای تصویر شکنجه او را بازسازی کردهاند و عکسهای خود را با دستهای بسته در شبکهها نشر کردهاند.
در واکنش به این موج رسانهای، دادستانی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران، گفته که «صادق کبدانی، فرزند علی با نام مستعار خدانور لجهای معروف به یاغی قبلا به اتهام شرکت در ۱۶ فقره سرقت به زندان زاهدان معرفی شده و دارای پرونده بوده است.»
رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی به نقل از مهدی شمسآبادی میگویند که لجهای به قید وثیقه آزاد شده بوده و در تاریخ ۱۰میزان در جریان یک درگیری کشته شده است.
در واکنش به ادعای دادستان سیستان و بلوچستان بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی با پرسشهای بسیاری این داعیه را زیر سوال بردهاند.
برخی از آنان میگویند چطور یک تبعه افغانستان که متهم به سرقت مسلحانه بوده به قید وثیقه آزاد شده است.
شماری دیگری از شهروندان ایرانی نیز این ادعا را «عذر بدتر از گناه» دانسته و میگویند که حتا اگر خدانور افغان بوده چنین رفتاری با او توجیه ندارد.
از زمان آغاز اعتراضات سرتاسری در ایران بیش از ۱۴۰۰ نفر را بازداشت شدهاند.
مطابق با آماری که از سوی نهادهای حقوق بشری منتشر شده، بیش از ۳۰۰ نفر در جریان اعتراضات ایران کشته شدهاند اما این نهادها میگویند که آمار کشتهشدگان بیشتر از رقمی است که تا حالا راستیآزمایی شده است.
مقامات جمهوری اسلامی سناریوهای مختلفی را در توضیح چگونگی به قتل رسیدن معترضان عنوان کردهاند.
واکاوی پروندههای قتل و چگونگی کشته شدن معترضان از سوی وکلای مدافع و صحبت با اقارب آنان نشان داده است که جمهوری اسلامی گاهی برای دهها مورد قتل سناریوی مشابهی را مطرح کرده است.
سقوط از ارتفاع، خودکشی و مصرف مواد مخدر از مواردی بوده که از سوی جمهوری اسلامی به عنوان عامل مرگ معترضان عنوان شده است.
براساس گزارشها، ماموران جمهوری اسلامی در موارد بسیاری با تهدید از اعضای خانواده و اقارب کشتهشدگان خواستهاند تا سکوت کنند و یا در اعترافات اجباری با رسانههای حکومتی دلیل مرگ معترضان را مطابق با روایت حکومت بیان کنند.
در همین حال مطابق با تحقیقات مدافعان حقوق بشر، در حالی که اعتراضات در نقاط مختلف ایران به شدت سرکوب شده است اما سیستان و بلوچستان یکی از استانهایی بوده است که شدت سرکوب هولناک گزارش شده است.
مطابق با گزارش کمپین فعالان بلوچ تنها در کشتار مشهور به جمعه خونین در زاهدان ۹۸ نفر توسط نیروهای حکومتی کشته شدهاند.
مطابق با گزارشهای تایید شده بیشترین میزان کشتارها در استان سیستان و بلوچستان صورت گرفته است.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی با انتقاد شدید بر این اظهارات میگویند که با توجه به توجیه مکرر جنایات علیه شهروندان معترض دیگر به این توضیحات از سوی مقامات جمهوری اسلامی باوری ندارند.
نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در نشستی که درباره وضعیت افغانستان برگزار شده بود گفت در جامعهای متکثر مانند افغانستان، هرگز یک گروه و حزب به تنهایی توان کنترل کشور را نخواهد داشت. امیر سعید ایروانی تصریح کرد آینده افغانستان در گرو اجرای قانون اساسی است.
او گفت: «آینده افغانستان در گرو اجرای قانون اساسی و تعهد به آن به منظور اطمینان از مشارکت و احترام به حقوق تمام اقوام، مذاهب و زنان و دختران است.»
مجمع عمومی سازمان ملل روز چهارشنبه نشستی را برای بررسی وضعیت افغانستان برگزار کرد.
نماینده جمهوری اسلامی ایران در این نشست گفت که اطمینان از تأسیس یک دولت فراگیر مبتنی بر قانون اساسی، عنصر اصلی در شناسایی بینالمللی حاکمیت آتی افغانستان است.
ایروانی بر ضرورت حفاظت از اموال و داراییهای متعلق به افغانستان در کشورهای ثالث و تسهیل استفاده از این اموال برای رسیدگی به وضعیت بشری در افغانستان نیز تأکید کرد و احیای نظام بانکی و مالی افغانستان را مهم دانست.
او همچنین خواستار در اولویت قرار گرفتن مقابله با تهدید کشت غیرقانونی تریاک و تولید و قاچاق مواد مخدر شد.
مجمع عمومی سازمان ملل با بررسی وضعیت افغانستان، قطعنامهای در خصوص وضعیت افغانستان تصویب کرد که توسط آلمان به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شد و با رأی مثبت ۱۱۶ کشور به تصویب رسید.
روسیه، چین، پاکستان، نیکاراگوئه، بروندی، بلاروس، گینه، اتیوپی، زیمباوه و کره شمالی به این قطعنامه رای ممتنع دادند و ۶۷ کشور نیز به قطعنامه رأی ندادند.
با این حال نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل از قطعنامه تازه مجمع عمومی سازمان ملل درباره افغانستان حمایت کرده است. او گفته «از اینکه مسوده قطعنامه نگرانیهای جدی درباره وضعیت زنان، جوانان و اقلیتها را به صورت برازنده انعکاس داده است، ستایش میکنیم.»
در قطعنامهای که به تصویب رسیده، کشورها از طالبان خواستهاند تا به زنان و دختران افغانستان حق مشارکت واقعی در تمام امور زندگی را بدهد. این کشورها نگرانی خود را در رابطه به وضعیت کنونی زنان، مخصوصاً بسته ماندن مکاتب دخترانه، اقتصاد و فرصتهای کاری ابراز کردند.