تاکید بر شکل‌گیری دولت فراگیر در افغانستان؛ وزیران خارجه ایران و پاکستان تلفنی گفتگو کردند

یک مقام فعلی دولت امریکا به پلیتیکو گفت که این هفته جلسات بین سازمانی برای بحث در مورد پاسخ ایالات متحده برنامه‌ریزی شده است، اما ممکن است تا هفته آینده تصمیمی گرفته نشود.

در گزارش پلیتیکو آمده است که جو بایدن،‌ رئیس‌جمهور امریکا در ماه‌های اخیر تا حد زیادی از صحبت در مورد افغانستان پرهیز کرده و به احساس درماندگی در میان کارکنان دولت دامن زده است.

گزارش می‌افزاید بحران عمیق افغانستان آسیب فزاینده‌ای بر سوابق حقوق بشری رئیس جمهور بایدن می‌زند و این موضوعی است که جمهوری خواهان، که کنترل مجلس نمایندگان را در دست دارند، احتمالاً با شروع تحقیقات در مورد نحوه مدیریت دولت در افغانستان، به آن خواهند پرداخت.

پلیتیکو می‌نویسد واشنگتن از نظر دیپلوماتیک و اقتصادی ابزار فشار بر طالبان دارد و با در اختیار داشتن میلیاردها دالر از بودجه افغانستان می‌تواند به ثبات اقتصادی این کشور کمک کند اما طالبان نیز دارای اهرم‌هایی از جمله دادن آزادی فعالیت به گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان است.

تقابل دیدگاه‌ها در نحوه پاسخگویی به طالبان

به گفته مقام‌های فعلی و پیشین امریکا، گفتگوها در دولت بایدن بر سر چگونگی پاسخگویی به طالبان، تام وست نماینده ویژه ایالات متحده در امور افغانستان را در مقابل رینا امیری، نماینده ویژه آن کشور در امور زنان، دختران و حقوق بشر افغانستان قرار داده است.

پلیتیکو به نقل از این منابع نوشته که تام وست نسبت به مساله انزوای طالبان محتاط است در حالی که رینا امیری به دنبال سیاست‌های سختگیرانه‌تری در برابر طالبان به‌دلیل حذف زنان افغانستان از جامعه است.

یک مقام فعلی در دولت امریکا به پلیتیکو گفته که اختلافات بین تام وست و خانم امیری زیاد نیست و هر دو می‌خواهند طالبان را مسئول بدانند. از نظر این مقام امریکایی، مواضع آنها همچنین نشان دهنده مشاغل خاص آنها است.

او افزود که تام وست می‌خواهد تا راهی برای ادامه همکاری با طالبان بیابد در حالی که رینا امیری رویکردی مبتنی بر اصول حقوق بشری دارد.

روابط با رهبران طالبان

بر اساس گزارش پلیتیکو، موضوعی که دولت بایدن را در مورد چگونگی پاسخگویی به محدودیت‌های طالبان با مشکل مواجه کرده این است که مجازات این گروه تندروی اسلامی، خطر گسستن روابط محدود ایالات متحده با آن را نیز به همراه دارد.

مقام‌های پیشین امریکا که با مسایل جاری آشنا هستند به پلیتیکو گفته‌اند که مقام‌های ایالات متحده با شخصیت‌های ارشد طالبان چون هبت‌الله آخندزاده روابط کمی دارند اما در عوض، با چهره‌های عمومی‌تر طالبان در کابل و قطر سروکار دارند، اما این افراد قدرت کمتری دارند.

مقام‌ها و تحلیلگران سابق گفته‌اند که حتی اگر مقام‌های امریکایی حساسیت‌های دیپلماتیک را کنار بگذارند و مایل به تعامل علنی با آخندزاده باشند، بعید است که رهبر مخفی طالبان با پیشنهاد ملاقات موافقت کند.

گزارش می‌نویسد که همه اعضای طالبان از رویکرد عمیقا محافظه کارانه آخندزاده در قبال حقوق زنان و دختران حمایت نمی‌کنند. یکی دیگر از مقام‌های فعلی ایالات متحده که با پرونده افغانستان آشناست به پلیتیکو گفت که در واقع، تصور می‌شود که یکی از چهره‌های برجسته طالبان، سراج الدین حقانی، وزیر داخله این گروه از آموزش دختران و زنان حمایت می‌کند.

سهیل شاهین، یکی از مقام‌های طالبان، در پیامی واتس‌اپی به پلیتیکو گفته که ممنوعیت‌ آموزش دختران و زنان موقتی است.

شاهین در پیامش نوشته که مقام‌های طالبان "با شدت تمام" برای تضمین "محیط مساعد" برای تحصیل زنان تلاش می کنند. او با اشاره به قوانین سختگیرانه اسلامی گفت: «هیچ‌کدام به خودی خود مخالف آموزش زنان نیستند، اما می‌خواهند زنان در محیطی مطابق با ارزش‌ها و قوانین ما آموزش ببینند».

اما به گفته این مقام امریکایی، طالبان یک ساختار مرکزی قوی دارند، بنابراین حتی عناصر مترقی‌تر از رهبری محافظه کار طالبان پیروی می‌کنند که این کار را برای ایالات متحده برای ایجاد تفرقه در این گروه دشوار می‌کند.

لیزا کورتس که در شورای امنیت ملی در دولت دونالد ترامپ بر افغانستان نظارت می‌کرد این طور استدلال می‌کند که دستیاران بایدن باید از تحریم‌ها و نیز ابزارهای دیگر برای فشار بر طالبان استفاده کنند.

او گفت که برای مثال، دولت می‌تواند به طور علنی با رهبران مخالفان افغان تعامل داشته باشد یا سفارت افغانستان را در واشنگتن بازگشایی کند، اما تحت کنترل شخصیت‌های غیرطالبان باشد.

با این حال، کارشناسان خارج از تیم بایدن گفتند که منزوی کردن بیشتر طالبان اشتباه است.

یک مقام سابق امریکایی گفت: «ما باید به این واقعیت بپردازیم که سیاست ما برای انتقاد شدید هر پنج دقیقه‌ای از آنها کار نمی‌کند.»

یک دیپلمات سابق امریکایی نیز که با پرونده افغانستان آشناست، استدلال کرد که یکی از رویکردها این است که ایالات متحده اعتبار خود را کاهش دهد و نهادهایی مانند سازمان ملل را برای تحت فشار گذاشتن طالبان قدرت دهد.

به گفته منابع، طالبان ماه گذشته چهار تن از کارمندان و خبرنگاران محلی تلویزیون ملی را بازداشت کرده بودند و دادگاه این گروه در غور دیروز پنجشنبه ۱۵ جدی، آنها را به زندان محکوم کرده‌اند.

منابع گفتند که طالبان آمر پیشین تلویزیون ملی غور را که ماه گذشته با دیگر کارمندان این رسانه دولتی بازداشت شده بود، پس یک هفته آزاد کرده است.

مقامات محلی طالبان در غور به تازگی بازداشت این خبرنگاران را تایید کرده‌اند.

تلویزیون ملی رسانه دولتی است که در حال حاضر زیر نظر طالبان فعالیت می‌کند.

مقامات طالبان و شرکت چینی CPEIC روز پنجشنبه در کابل قرارداد استخراج نفت آمو دریا را برای ۲۵ سال امضا کردند.

هرچند حکومت پیشین افغانستان در سال ۱۳۹۰ نیز استخراج نفت آمو دریا را با یک شرکت چینی امضا کرده بود.

جبهه مقاومت در اعلامیه خود گفته است منابع طبیعی افغانستان «ملکیت یک گروه و حرکت مشخص نبوده، سرمایه‌ ملی ما است و هر نوع تصمیم در این موارد باید فقط از طریق مراجع قانونی و مشروع مردمی صورت گیرد.»

این جبهه از چین خواسته است به «مواردی که خلاف تعهدات این کشور به قوانین بین‌المللی و حسن همجواری است و باعث رنجش و تحریک حساسیت مردم و عمیق‌تر شدن بحران کنونی افغانستان می‌شود، اقدام نکند.»

پیشتر، فضل احمد معنوی، وزیر عدلیه حکومت پیشین نیز گفت که قراردادهای درازمدت در زمینه استخراج معادن با «یک گروه فاقد مشروعیت ملی و بین‌المللی الزامیت حقوقی ندارد.»

جبهه‌ مقاومت ملی افغانستان از تمامی کشورهای منطقه و جهان خواسته است با «درک ماهیت اصلی طالبان و خطرات ناشی از حاکمیت غیرمشروع و ظالمانه‌ این گروه» تلاش و همکاری کنند.

او تاکید کرده است که بریتانیا، شورای امنیت سازمان ملل متحد، سازمان همکاری‌های اسلامی، گروه جی ۷ و نهادهای دیگر از طالبان خواسته که این ممنوعیت غیرقابل توجیه را لغو کنند.

هوگو شورتر افزوده است که سهم‌گیری زنان افغان در انجام فعالیت‌های بشردوستانه در افغانستان حیاتی است. به گفته او، برخی از نهادها تا چهل درصد از کارمندان خود را یک شبه از دست داده‌اند.

این دیپلومات بریتانیایی روز جمعه ۱۶ جدی، در رشته توییتی افزوده است که مردان نمی‌توانند جایگزین کارمندان زن سازمان‌های غیردولتی شوند چرا که به گفته او زنان کمک‌ها و خدمات را به زنان و کودکان فراهم می‌کنند و نقش آن حیاتی است.

او در ادامه گفته است که ممنوعیت فعالیت زنان، توانایی سازمان‌ها را برای انجام خدمات به شدت محدود می‌کند.

در پی منع کار زنان در موسسات غیردولتی توسط طالبان، شماری از نهادهای امدادی اعلام کردند که فعالیت‌های خود را در افغانستان متوقف می‌کنند. هوگو شورتر گفته است که تعلیق برخی فعالیت‌های بشردوستانه نتیجه مستقیم این تصمیم طالبان است.

با این وجود، کاردار سفارت بریتانیا می‌گوید این کشور و دیگر کمک کنندگان علی‌رغم محدودیت طالبان سعی می‌کند اطمینان حاصل کند که کمک‌های اساسی به افراد نیازمند برسد.

او تصریح کرده است تا زمانی که طالبان از تصمیم خود عقب‌نشینی نکنند، ادامه کمک‌های بشردوستانه مانند گذشته غیرممکن خواهد بود.

شاهزاده هری در کتاب خود که بخش‌های آن را شماری از رسانه‌های بریتانیایی منتشر کرده گفته است، در جریان دومین ماموریت خود در افغانستان ۲۵ نفر را کشته است. این عضو خاندان سلطنتی بریتانیا گفته است در هنگام کشتن این ۲۵ نفر به آنهاه نه به عنوان "مردم" بلکه به عنوان "مهره‌های شطرنج" فکر می‌کرده است.

انس حقانی افزوده: «حقیقت چیزی است که شما گفتید؛ مردم بی‌گناه ما برای سربازان، رهبران نظامی و سیاسی شما مهره‌های شطرنج بودند. با این حال، شما در آن بازی سیاه و سفید چهارگوش، شکست خوردید.»

این عضو شبکه حقانی تاکید کرده است که «انتظار ندارم که دیوان کیفری بین‌المللی شما را احضار کند یا فعالان حقوق بشر شما را محکوم کنند، زیرا آنها در مورد شما کر و کور هستند. اما امیدوارم این جنایات در تاریخ بشریت به یادگار بماند.»

روزنامه اندیپندینت نوشته است این اولین‌بار است که این مرد ۳۸ ساله و عضوی خاندان شاهی می‌گوید که چه تعداد جنگجویان طالبان را در طول خدمت سربازی خود کشته است.

انس حقانی درحالی از کشتار افغان‌ها توسط شاهزاده هری انتقاد می‌کند که خود شبکه حقانی و شخص او متهم به انجام مرگبارترین حملات انفجاری در دو دهه گذشته است. در نتیجه حملات انفجاری شبکه حقانی که مسئولیت شماری از آنها را طالبان بر عهده گرفته بود، ده‌ها غیرنظامی و شهروندان افغانستان کشته و زخمی شده‌اند.

انس حقانی چندین سال به اتهام فعالیت‌های تروریستی در زندان دولت افغانستان بود که چند سال قبل به خاطر پیشرفت مذاکرات صلح میان دولت و طالبان از زندان آزاد شد.