منع تحصیل دختران؛ندیم می‌گوید "آزادی تنها در جنگ نیست" باید در میدان علوم عصری خود کفا شد

اگلند به رادیوی سی‌بی‌سی کانادا گفت: «تناقض در اینجاست که آن‌ها به من می‌گویند که با حرفم موافق‌اند که باید زنان و دختران تحصیل بتوانند و ممانعتی در کار زنان در موسسات خیریه داخلی و بین‌المللی وجود نداشته باشد. اما، در عین حال فرمان‌های امیرالمومنین شان از قندهار می‌رسد که جانب عناصر افراطی را گرفته است.»

شماری از مقامات و تحلیلگران غربی تصور می‌کنند که در میان طالبان گروه‌های میانه‌رو و عملگرایی وجود دارند که با تصامیم ملا هبت‌الله مخالف‌اند. آن‌ها امیدوارند که فشار این دسته از طالبان تغییری در سیاست‌های تند و عقب‌مانده رهبری این گروه به وجود آورد.

رئیس موسسه هیات ناروی برای مهاجرین ابراز امیدواری کرد که رهبری طالبان با صدور احکام جدید در ممنوعیت کار و تحصیل زنان و دختران تغییر به وجود آورد.

او گفت: «کاملا خوشبین هستم. بارها شنیده‌ام که کار روی یک فرمان [جدید] جریان دارد. به من گفته‌اند که این فرمان راهی برای این مشکلات پیدا می‌کند. یعنی، همکاران زن ما به کار خود ادامه خواهند داد و حتا حق تحصیل در هر مقطعی که می‌خواهند، پیدا خواهند کرد.»

ولی، به گفته اگلند، شاید لغو یا تعدیل ممنوعیت به این زودی اتفاق نیفتد و «حتا یک سال زمان ببرد.»
مقامات طالبان در واکنش به انتقادات و فشارهای تند بین‌المللی گفته‌اند که آن‌ها زنان و دختران را برای همیشه از کار و تحصیل محروم نکرده‌اند و ممنوعیت‌های اخیر «موقتی» است.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان گفت: «رهبری طالبان برای وضع این ممنوعیت‌ها دلایل و راهکارهای خود را دارد اما برای فعلا زنان نمی‌توانند به کار خود ادامه دهند.»

طالبان در دور اول حاکمیت خود از ۱۳۷۵ الی ۱۳۸۰ جلو کار و تحصیل زنان را گرفته بودند. همچنان، این گروه پس از سقوط حاکمیت شان به دست امریکا درسال ۱۳۸۰، در مناطقی که به عنوان شورشگر در اختیار داشتند، به دختران اجازه تحصیل را نمی‌دادند.

به نظر می‌آید که طالبان زیر نام «یافتن راهکار شرعی» تا مدت نامعلومی جلو کار و تحصیل زنان را خواهند گرفت.

وزارت همکاری اقتصادی و توسعه آلمان در وبسایت خود نوشته است که سیاست طالبان نه تنها زنان را تحقیر می‌کند که برای توسعه افغانستان نیز مضر است. در وبسایت آمده است: «محروم کردن نیمی از جمیعت از آموزش این کشور را از فرصت‌ها محروم می‌کند. بدون زنان تحصیلکرده هیچ راهی برای رهایی از گرسنگی و فقر وجود ندارد.»

طبق این برنامه، آلمان در بنگلادیش بورسیه‌های لیسانس در دانشگاه آسیایی زنان در شهر چیتاگانگ اعطا می‌کند. در قیرغزستان دانشجویان زن در دانشگاه آمریکایی آسیای مرکزی در شهر بشکیک برای دو سال حمایت مالی می‌شوند. و در پاکستان بورسیه‌های چهارساله لیسانس و دو ساله ماستری عمدتاً برای پناهجویان زن افغان داده خواهد شد.

این بورسیه‌ها از طریق سازمان‌های همکار دولت آلمان مانند کمشنری عالی ملل متحد برای پناهندگان، دانشگاه آسیایی برای زنان و دانشگاه آمریکایی آسیای مرکزی اعطا خواهند شد.

عمران خان در سخنرای در یک سمینار درباره ترویسم از اظهارات رانا ثناالله، وزیر داخله پاکستان انتقاد کرد و گفت: "یک دو وزیر از اوضاع افغانستان و مناطق مرزی درک ندارند و به افغانستان هشدار می‌دهند که حمله خواهند کرد."

او هشدار داد، اگر طالبان افغان تصمیم به توقف همکاری با پاکستان بگیرد، ممکن است منجر به جنگی "بی پایان" علیه تروریسم شود.

عمران همچنین پرسید که چرا اسلام‌آباد در باره حوادث اخیر در مرز پاکستان و افغانستان با طالبان گفتگو نکرده است؟

او افزود، در صورت بدتر شدن روابط با افغانستان، جنگ دیگری علیه تروریسم به عذاب برای اسلام‌آباد مبدل خواهد شد.

در چند ماه گذشته، حملات تحریک طالبان پاکستان به ویژه در خیبر پختونخوا شدت گرفته است.

مقام‌های پاکستانی می‌گویند این حملات توسط رهبران تحریک طالبان پاکستان مستقر در افغانستان طراحی و انجام می‌شود.

تحریک طالبان پاکستان، که پیوندهای ایدئولوژیک با طالبان افغان دارد، سال گذشته بیش از صد حمله انجام داد که بیشتر آنها پس از شکست مذاکرات صلح این گروه با دولت پاکستان در ماه اگست است.

آتش‌بس موقت بین ارتش و تحریک طالبان پاکستانی نیز به طور رسمی در پایان ماه نوامبر سال گذشته از سوی این گروه پایان یافت.

این مقام طالبان همچنین گفته است که در موارد دیگر، احکام بدون مشورت با کابل مستقیماً از قندهار می‌آید، هر چند که این تصمیم‌ها به طور رسمی از سوی وزارت خانه‌های دولتی اعلام می‌شود.

در مقاله به نقل از نهادهای امدادی و دولتی طالبان آمده که رهبران تندروتر طالبان با ممنوعیت‌های اخیر آموزش و کار زنان، کنترل خود را بر افغانستان را تثبيت می‌کنند و خواسته‌های برخی از مقام‌های طالبان را در کابل پايتخت و در سطح ولايتی تحت کنترل خود قرار می‌دهند.

به نوشته مقاله، فرمان هبت‌الله آخند زاده درباره جلوگیری از حضور زنان در دانشگاه‌ها و کار در سازمان‌های بین‌المللی، نشان داد که اقتدار واقعی به جای که در کابل باشد که محل وزارتخانه‌های طالبان و نخست‌وزیر این گروه است، همچنان در قندهار است.

مقاله به نقل از این مقام طالبان همچنین می‌افزاید که همه اعضای رهبری طالبان در کابل و ولایت‌ها موافق تصمیم اخیر ملا هبت‌الله نیستند. اما به گفته او، وزیرانی که با قندهار هم نظر نیستند به گونه فزاینده به حاشیه رانده می‌شوند.

مقاله به برکناری وزیر پیشین معارف طالبان اشاره می‌کند که در ماه سپتامبر سال گذشته برکنار شد و به جایش رئیس پیشین شورای ولایتی قندهار را گماشتند. آن زمان هم گفته شد که برکناری وزیر معارف طالبان به دلیل حمایت او از برگشت دختران به مکتب بود.

تصمیم اخیر طالبان به بستن دانشگاه‌ها به روی دختران و اخراج زنان از نهادهای غیر دولتی، باعث انتقاد گسترده داخلی و بین‌المللی شده است.

اما با وجود این مخالفت‌ها، رهبر طالبان همچنان روی حرف‌اش ایستاده است.

آقای استانکزی در این جلسه با بیان داستان زمان پیامبر اسلام به صورت تلویحی گفت که اگر امر حاکم خلاف عقل و منطق باشد واجب‌الاجرا نیست.

او همچنین روی آزادی بیان تاکید کرد و گفت که اسلام حق آزادی بیان به پیروانش داده است.

معین وزارت خارجه طالبان با نقل داستان خلیفه دوم اسلام گفت که صحابه‌ای در مسجد نبوی بر او داد زد که اگر راست نشود به زور نیزه او را راست خواهد کرد.

این مقام ارشد طالبان با مثال آوردن از صدر اسلام تلاش دارد تا فرامین اخیر ملا هبت‌الله آخندزاده،‌ رهبر طالبان که تحصیل زنان و دختران را در دانشگاه و کار زنان در سازمان‌های غیردولتی را منع کرد، به چالش بکشد.

آقای استانکزی که پیش از تسلط این گروه بر کابل رهبری هیات مذاکره کننده طالبان با نمایندگان افغان و امریکایی را داشت، پیشتر هم در نشستی در کابل در واکنش به بسته ماندن مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ۶ گفته بود که آموختن علم بر مرد و زن واجب است.

در همان جلسه وزیر امر به معروف طالبان ظاهرا در واکنش به اظهارات آقای استانکزی آموختن علم را مباح دانست.