دبیرکل سازمان ملل به مناسبت روز جهانی آموزش از طالبان خواست ممنوعیتهای ظالمانه علیه دختران و زنان افغانستان و محدودیت دسترسی آنان به تحصیلات متوسطه و عالی را لغو کند. آنتونیو گوترش میگوید اکنون زمان پایان دادن به همه اقدامات تبعیضآمیزی است که مانع دسترسی به آموزش میشود.
روز سهشنبه، ۲۴ جنوری در سرتاسر جهان به نام «روز آموزش» تجلیل میشود.
روز جهانی آموزش امروز در حالی فرا رسیده است که طالبان برای بیش از ۴۹۰ روز مانع بازگشایی مکاتب دخترانه در افغانستان شده است.
افغانستان تنها کشوری در جهان است که دختران و زنان آن حق ندارند به مکتب و دانشگاه بروند.
روز سهشنبه، ۲۴ جنوری در سرتاسر جهان به نام «روز آموزش» تجلیل میشود. روز جهانی آموزش امروز در حالی فرا رسیده است که طالبان برای بیش از ۴۹۰ روز مانع بازگشایی مکاتب دخترانه در افغانستان شدهاند. افغانستان تنها کشوری در جهان است که دختران آن حق ندارند به مکتب و دانشگاه بروند.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل روز سهشنبه در توییتی به همین مناسبت نوشته است: «همه دختران افغانستان باید به حق تحصیل فراتر از صنف شش دسترسی داشته باشند.»
اوچا تاکید کرده است که آموزش دختران به شکوفایی مردم و رهایی آنها از فقر کمک میکند و دختران افغانستان باید بتوانند به مهارتها و رویاهای خود دست یابند.
با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان سیاست سختگیرانهای علیه زنان در این کشور تطبیق میشود.
زنان افغانستان در حال حاضر از حقوق سیاسی و مدنی خود محروم شدهاند.
نهادهای حقوق بشری این سیاستها را «ظالمانه» و «مصداق آپارتاید جنسیتی» خواندهاند.
منصور احمد خان، سفیر سابق پاکستان در افغانستان، میگوید که وضعیت افغانستان مطابق «توقعات و منافع اقتصادی بلندمدت» اسلام آباد شکل نگرفته است. او در مقالهای در وبسایت شبکه خبری بول نوشت که پاکستان در راه اندازی پروژههای اقتصادی با مشارکت کشورهای منطقه در افغانستان پیشقدم شود.
سفیر پیشین پاکستان نوشت: «نه وضعیت افغانستان و نه روابط دوجانبه آن طور که امید میرفت، نتیجه نداده است. وضعیت مطابق انتظارات ما و منافع جئو-اقتصادی بلندمدت پاکستان پیش نمیرود.»
منصور خان پس از به قدرت رسیدن طالبان از کشورش در کابل نمایندگی میکرد. به رغم روابط نزدیک طالبان و اسلام آباد، پاکستان نتوانسته روابط تنگاتنگ طالبان پاکستانی و افغان را سست کند. اکنون، اسلامآباد میگوید که طالبان پاکستانی با استفاده از خاک افغانستان بالای نیروهای امنیتی این کشور حمله میکنند.
این دیپلومات بازنشسته باور دارد که در حال حاضر، اسلام آباد به افغانستان از منظر «تروریزم» و مساله تحریک طالبان پاکستان میبیند. او از حکومت پاکستان خواست که به منافع اقتصادی خود در افغانستان اهمیت بدهد.
منصور نوشت: «در همراهی با کشورهای ذیعلاقه مانند چین، روسیه، ترکیه، عربستان، امارات متحده و قطر میتوان پروژههای اقتصادی را در افغانستان طرح ریخت و مذاکره کرد.این کشورها از نقش محوری پاکستان در ثبات و توسعه اقتصادی افغانستان آگاه اند.»
او هشدار میدهد: «اگر پاکستان در این برهه حساس خلا موجود در افغانستان را پر نکند، کشورهای دیگر این کار را خواهند کرد.»
از میان کشورهای مورد اشاره سفیر پیشین پاکستان، چین به سرمایهگذاری در افغانستان علاقه نشان داده است. مسئولان شرکتهای دولتی چین در دیدار با مقامات طالبان گفتهاند که در بخش معادن افغانستان سرمایهگذاری میکنند. با این حال، هیچ یک از این شرکتها پروژهای را آغاز نکردهاند.
هیچ یک از دولتهای منطقه از جمله پاکستان، دولت طالبان را به رسمیت نشناختهاند. تحلیلگران میگویند که در فقدان روابط دیپلوماتیک، تحریمهای بین المللی و روابط طالبان با گروههای تروریستی، زمینه سرمایهگذاری شرکتهای خارجی در افغانستان خیلی محدود است.
منصورخان اذعان میکند که تصورات منفی مردم افغانستان در مورد پاکستان را نمیتوان نادیده گرفت و آن را به «لابی کشورهای متخاصم» نسبت میدهد. او فعلاً «افزایش فعالیتهای تروریستی در پاکستان و ارتباط آن» با افغانستان را مانعی در برابر بهبود روابط اسلامآباد با طالبان به حساب میآورد.
پاکستان در دو دهه گذشته از حامیان اصلی طالبان در جنگ با حکومت و نیروهای خارجی در افغانستان بود که نهایتاً به سقوط دولت در افغانستان انجامید. گروههای سیاسی و مردم در افغانستان، همیشه پاکستان را مقصر خونریزی و دوام جنگ در افغانستان دانستهاند.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا به عارف یعقوبی از افغانستان اینترنشنال گفت امریکا در حال مشوره با متحدانش برسر تغییراتی در نحوه تعاملش با طالبان است. او از ارایه جزییات خودداری کرد. پرایس این موضوع را رد کرد که کمکهای مالی بشردوستانه در مسیر حمایت از طالبان انجام میشود.
در چند ماه گذشته انتقادات از حکومت امریکا به خاطر عدم اقدام قوی علیه طالبان به علت سیاستهای تبعیضآمیز علیه زنان و سرکوب فعالان سیاسی و مدنی بالا گرفته است.
پرایس در این باره گفت: «ما در پرتو وقوع نقض حقوق بشر و اقدامات ظالمانه در ماههای اخیر در افغانستان، در حال بررسی رویکرد و نحوه تعامل خود با طالبان هستیم. من فعلا در موقعیتی نیستم که جزییات بیشتری در این مورد در اختیار شما قرار دهم. اما این را میتوانم بگویم که ما در پروسه رایزنی با متحدان ما برای برداشتن گام بعدی مناسب هستیم.»
او افزود که عملکرد طالبان در قبال مردم افغانستان قطعاً بیهزینه نیست و امریکا از تمام امکانات دست داشتهاش استفاده میکند تا جلو نقض حقوق بشر توسط این گروه را بگیرد.
ند پرایس گفت که کمکهای مالی امریکا از طریق سازمانهای غیردولتی مصرف میشود و تمام تلاش بر این است تا پول به طالبان نرسد و مستقیم برای بهبود وضعیت مردم استفاده شود.
ند پرایسدر مورد ممانعت کار زنان در سازمانهای غیردولتی گفت که این ممنوعیت برای امریکا قابل قبول نیست و کشورش با اعمال فشار بر طالبان تلاش خواهد کرد که این تصمیم تغییر بخورد.
با تمام اینها، پرایس گفت که کمکهای امریکا به مردم افغانستان ادامه خواهد یافت.
امینه محمد، معاون سرمنشی سازمان ملل روز دوشنبه گفت که دلایل طالبان برای منع تحصیل و کار زنان در افغانستان قانعکننده نیست. او در مصاحبه با طلوعنیوز گفت مقامات طالبان ممنوعیت آموزش و کار زنان را موقتی میدانند، اما به گفته وی، «این وضعیت میتواند ۵۰ سال دیگر ادامه داشته باشد.»
معاون سرمنشی سازمان ملل بلندپایه ترین مقام بینالمللی است که پس از به قدرت رسیدن طالبان از افغانستان دیدار میکند. او در کابل و قندهار با مقامات طالبان دیدار کرد تا این گروه را به تجدیدنظر در سیاستهای تبعیض آمیز شان ترغیب کند.
طالبان به این مقام سازمان ملل گفتند که ممنوعیتهای اخیر «موقتی» است، اما به گفته امینه محمد، « این ممنوعیت موقتی میتواند تا ۵۰ سال دیگر ادامه داشته باشد. باید یک جدول زمانی [برای برداشتن ممنوعیتها] ارایه گردد.»
این نگرانی معاون سرمنشی ریشه در گذشته طالبان دارد. این گروه در دهه هفتاد خورشیدی برای ۵ سال بر افغانستان حاکم بود و در این مدت درس و کار برای زنان و دختران ممنوع بود.
مقامات طالبان در دیدار با معاون سرمنشی ملل متحد از «پیشرفتها» در حوزه حقوق زنان در مقایسه با دولت قبل در افغانستان سخن گفتند، اما او گفت که « از یکسو [طالبان] حقوقی چون میراث را [برای زنان] قایل شده است اما در عین حال حقوق دیگر را از زنان گرفته است.»
امینه محمد با این استدلال طالبان ابراز مخالفت کرد که تصمیم آن در مورد آموزش زنان «مطابق شریعت» است. او گفت: «به عنوان یک مسلمان باید بگویم چنین چیزی در بسیاری از کشورهای اسلامی سابقه ندارد. زیرا، آموزش جز حقوق اساسی زنان است.»
مقامات طالبان انتقادات بینالمللی از ممنوعیت کار و تحصیل زنان را «مداخله در امور داخلی افغانستان» توصیف کردهاند و از کشورهای جهان خواستهاند که به «مذهب و عنعنات» افغانها احترام بگذارند. اما معاون سرمنشی سازمان ملل گفت که طالبان نمیتوانند اصول و تعهدات بینالمللی افغانستان را زیر نام شریعت نادیده بگیرند.
به گفته او، «طالبان روشن نکرده است که منظور آن از شریعت چیست. تفسیرهای مختلفی از شریعت وجود دارد. جامعه جهانی با تفسیری که باعث زیان شود، مشکل دارد و این چیزی است که دین اسلام نیز نمیخواهد. اسلام دین صلح و همزیستی است.»
این مقام بلندپایه سازمان ملل تاکید کرد که ارایه کمکهای بشردوستانه به افغانستان «مبتنی بر سلسله اصولی چون عدم تبعیض» است و ممنوعیت کار زنان بخشی از جامعه افغانستان را از دسترسی به خدمات محروم میکند. با این حال، او از توضیح گامهای بعدی سازمان ملل، در صورتی که طالبان ممنوعیتها علیه زنان را رفع نکند، خودداری کرد.
او گفت که مشکلات کنونی افغانستان «راه حل فوری» ندارد و باید با صبوری و امیدواری به تعامل با طالبان ادامه داد.
وزارت انرژی ازبیکستان روز دوشنبه اعلام کرد که صدور برق به افغانستان از روز ۵ دلو مجدداً آغاز خواهد شد. به گفته این وزارت، ارسال برق به افغانستان به علت سردی شدید هوا و کمبود مواد سوختی برای نیروگاههای برق قطع شده است.
قطع برق باعث شد که وزیر خارجه طالبان روز یکشنبه اوزبیکستان را متهم کند که بر خلاف تعهدات خود، صادرات برق به افغانستان را قطع کرده است. اما، ازبیکستان می گوید که علت قطع برق، «مشکلات مختلف فنی و کمبود مواد سوختی» بود.
این وزارت گفت که در این مورد قبلاً به شرکت برشنا هشدار داده بود.
وزارت انرژی ازبیکستان بدون اشاره به انتقادات وزیر خارجه طالبان نوشت: «برقی که در ازبیکستان تولید میشود، تنها برای مصرف داخلی است. تنها بخشی از برق وارداتی بر اساس موافقتنامه حکومتها به افغانستان صادر می گردد.»
هرچند شهرهای افغانستان در گذشته نیز، به خصوص در فصل زمستان، با کمبود برق مواجه بود، اما اخیرا این مشکل بیشتر شده است.
روز دوشنبه شرکت برشنا اعلام کرد که قرارداد برق وارداتی ترکمنستان برای یک سال دیگر تمدید شده است. در اعلامیه این شرکت آمده است که این قرارداد روز دوشنبه در عشقآباد، پایتخت ترکمنستان تمدید شد.