لرد هینز، عضو مجلس اعیان بریتانیا هزینه پرواز تخلیه ۵۰۰ نفر شهروندان افغانستان را برای انتقال به بریتانیا پرداخت کرد. از این ۵۰۰ نفر تخلیه شده ۱۰۳ تن آنان وکیل و قاضیهای زنی هستند که همراه با فرزاندان و شوهرانشان در معرض خطر طالبان قرار داشتند.
به گزارش نشنالنیوز، پروازها باید با هزینههای هنگفت ترتیب داده میشد و لرد هینز با تقبل هزینه به این زنان کمک کرد تا از افغانستان خارج شوند.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان در آگست ۲۰۲۱، دروازههای زندانها را باز کرده و هزاران جنایتکار محکوم را آزاد کردند.
بسیاری از قاضیهای زن افغانستان ترش داشتند تا نه تنها از سوی طالبان به دلیل کار با دولت پیشین بلکه از سوی مردانی که قبلا دربارهشان حکم داده بودند هدف حمله تلافیجویانه قرار بگیرند.
مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشر، با اشاره به جلوگیری طالبان از کار زنان در نهادهای امدادرسان میگوید که سیاست آپارتاید جنسیتی این گروه در افغانستان در حال حاضر مردم را میکشد. هدر بار روز جمعه در توییتی نوشت: «زنستیزی مرگبار چیزی است که طالبان برای آن جنگیدند.»
مسئول زنان دیدهبان حقوق بشر این اظهارات را در واکنش به سخنان مقامات طالبان بیان کرده که باور دارند برای کار زنان در موسسات نیازی نیست.
طالبان در ماه گذشته با صدور فرمانی زنان را از کار در نهادهای غیر دولتی داخلی و خارجی افغانستان ممنوع کرد. تصمیمی که با محکومیت گسترده در داخل و خارج روبهرو شد.
شمار زیادی از موسسات امدادرسان، در پی تصمیم طالبان فعالیت خود را در افغانستان به حالت تعلیق درآورند. این نهادها بارها خاطرنشان کردهاند که بدون مشارکت زنان، قادر به ارایه کمکهای بشردوستانه به شهروندان نیستند.
نهادهای امدادرسان هشدار دادند که با توجه به افزایش فقر و سرما در زمستان، ممنوعیت کار زنان بحران بشری در افغانستان را تشدید میکند.
یک کارشناس روس درباره سیاستهای طالبان و نگاه کشورها به این گروه تحلیلی مفصل نوشته که در روزنامه نیزاویسمایا روسیه منتشر شده است. لاریسا الکساندرونا که استاد دانشگاهی زیر نظر وزارت خارجه روسیه است، میگوید حکومت طالبان از سوی جهان و کشورهای منطقه به رسمیت شناخته نخواهد شد.
به عقیده این کارشناس و استاد دانشگاه، حکومت طالبان فقط تا مدتی ادامه خواهد داشت.
او میگوید طالبان در یکونیم سال گذشته سرسختانه تلاش میکند تا مشروعیت بینالمللی را به دست آورد و از سوی سازمان ملل به رسمیت شناخته شود، اما این درحالیست که تهدیدات تروریستی از افغانستان همچنان ادامه دارد.
این کارشناس در این تحلیل نوشته است که تشکلهای شبه نظامی برای رسیدن به اهداف خود، یکایک در افغانستان ظاهر میشوند و بر همین اساس تنشها در منطقه به خصوص در جنوب آسیا بیشتر خواهد شد.
لاریسا الکساندرونا حکومت طالبان را یک پروژه خوانده و گفته احیای پروژه سابق طالبان؛ امارت اسلامی افغانستان، باعث نگرانی دولتهای غربی هم شده است، «به ویژه اینکه رهبری طالبان روابط خود را با گروه تروریستی بینالمللی القاعده قطع نکرده است.»
به نوشته او، بازگشت طالبان به قدرت میتواند عواقب جدی برای رقابت طولانی مدت بین هند و پاکستان بر سر جامو و کشمیر هم داشته باشد.
این کارشناس به مسائل اقتصادی در حکومت طالبان هم پرداخته و با اشاره به آمار ارائه شده جهانی گفته است: بر اساس سروی نظارتی بانک جهانی در افغانستان در ماه مارچ ۲۰۲۲، هفتاد درصد پاسخ دهندگان گفتهاند که نمیتوانند مواد غذایی اساسی و سایر اقلام ضروری خود را خریداری کنند.
نویسنده با اشاره به فقر حاکم در شهرها و روستاها در حکومت طالبان ادامه داده که طالبان وانمود میکند که اوضاع را تحت کنترل دارد.
مثلث دهلی - اسلامآباد - کابل
کارشناس روس میگوید اگرچه طالبان کنترل کامل خاک افغانستان را به دست گرفتند، اما گروههای شبهنظامی دیگری که همراه با آنها در برابر حضور نظامی نیروهای ائتلاف بینالمللی مقاومت میکردند، به دنبال منافع ایدئولوژیک و مذهبی خود هستند و فعالیت خود را هم آغاز کردند.
او توضیح داده که القاعده در شبه قاره هند و داعش خراسان برنامههای خاص خود را برای جنوب آسیا دارند. علاوه بر این، گروه تحریک طالبان پاکستان همچنان فعال است و از سوی طالبان افغانستان حمایت میشود که برخلاف منافع پاکستان است.
این استاد دانشگاه گفته اسلامآباد هند را به حمایت از تحریک طالبان پاکستان متهم میکند و تمایل دارد استخبارات هند را به تسهیل برنامه ریزی و اجرای حملات به پاکستان از خاک افغانستان متهم کند.
او یادآوری کرده که روابط افغانستان و هند در دهههای گذشته را میتوان مثبت توصیف کرد، به استثنای دوره حکومت طالبان از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱.
نویسنده میگوید هند هنوز به یاد دارد که در طول اولین رژیم طالبان، در کشمیر تعداد و ابعاد حملات تروریستی افزایش قابل توجهی داشت.
توپی از تضادها
لاریسا الکساندرونا میگوید توافق فبروری ۲۰۲۰ بین طالبان و ایالات متحده تصریح میکند که این جنبش اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان به منافع واشنگتن و متحدانش آسیب وارد شود. اما کشورهایی چون هند و پاکستان که البته تعریف مشخصی از متحدان ایالات متحده با آن نیست، احساس آسیبپذیری میکنند.
به باور این نویسنده روسی، این آسیبپذیری به این دلیل وجود دارد که گروههای مرتبط با طالبان، منافع خاص خود را دارند که در کشورهای همسایه دنبال میکنند. به ویژه در هند.
کارشناس بر این عقیده است که فعالیتهای شبکه حقانی، لشکر طیبه، جیش محمد، القاعده در شبه قاره هند و داعش خراسان در قلمرو افغانستان، مشکلات جدی ایجاد کرده است.
این استاد دانشگاه همچنین گفته خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در سال گذشته میلادی یک پویایی سه جانبه بسیار متفاوت را بین افغانستان، هند و پاکستان ایجاد کرده، زیرا طالبان با حمایت اسلامآباد، کابل را کنترل میکند و این به منافع دهلی لطمه میزند، زیرا رادیکالترین جناح شبهنظامی طالبان یعنی شبکه حقانی، همچنان تهدیدی به منافع هند در افغانستان تلقی میشود.
لاریسا الکساندرونا در ادامه این تحلیل میگوید که گروههای شبهنظامی فعال در افغانستان اشکال پیچیده روابط خود را حفظ میکنند، در سطوح مختلف همکاری و رقابت میکنند و گاهی هم برای یک هدف مشترک متحد میشوند. از نظر این کارشناس روسی، این مساله امروز یک مانع جدی برای به رسمیت شناختن رژیم طالبان در سطح بینالملل است.
شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه درباره آخرین وضعیت افغانستان نشست غیرعلنی برگزار میکند. این نشست به درخواست امارات متحده عربی، جاپان و فرانسه برگزار میشود. قرار است امینه محمد، معاون دبیرکل ملل سازمان در این نشست گزارش سفر اخیر خود به افغانستان را ارایه کند.
شهاد مطار، سخنگوی ماموریت امارات متحده عربی در سازمان ملل در توییتی گفته که در این نشست در مورد تعهدات امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل، یافتهها و ارزیابی صریح وی از وضعیت صحبت خواهد شد.
او افزوده که با توجه به ماهیت حساس این دیدار و وضعیت جاری افغانستان، این نشست به صورت غیر علنی برگزار میشود.
در همین حال، نمایندگیهای امارات متحده عربی و سوییس در سازمان ملل متحد با نشر توییتهای جداگانه، وضعیت زنان در افغانستان را غیر قابل قبول خواندند.
خانم امینه محمد در راس هیاتی به شمول سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد در سفر اخیرش به افغانستان با مقامات طالبان در مورد وضعیت زنان افغانستان گفتگو کردند.
او پس از پایان سفرش در کنفرانس مطبوعاتی گفت که تمام تلاش خود را به خرج داده تا بتواند فشار لازم را بر طالبان برای تجدید نظر در محدودیتها علیه زنان و دختران افغانستان وارد کند.
معاون دبیر کل سازمان ملل متحد همچنین در مصاحبه با سیانان گفته که زنان افغانستان از افسردگی و اضطراب شوکهآوری رنج میبرند.
خانم محمد در توییتی بار دیگر تاکید کرده که جامعه جهانی باید برای حقوق زنان و دختران در افغانستان متحد شود.
او نوشته است: "زمانی که افغانستان بودم، با سفرا ملاقات کردم تا راه حلهای مناسبی برای نابرابریهای که زندگی زنان، مردان و پسران و دختران افغانستان را متاثر کرده است، بیابم".
فتانه گیلانی پیشنهاد میکند ملا هبتالله از قندهار به ارگ کابل "تشریف بیاورد" و ملا حسن که "بسیار پیر شده" برود استراحت کند. رئیس سازمان اجتماعی زنان در بحث روز افغانستان اینترنشنال از طالبان خواست قانون اساسی بسازد، یک برنامه ملی روی دست گیرد و رابطه خود را با جهان اصلاح کند.
فتانه اسحاق گیلانی، رئیس سازمان اجتماعی زنان افغانستان در برنامه بحث روز تلویزیون افغانستان اینترنشنال درباره کتاب جدید مایک پامپئو شرکت کرده بود. او در پاسخ به پرسش مجری این برنامه که آیا وضع فعلی افغانستان قابل دوام است یا نه، گفت: "مردم افغانستان بسیار زیاد مانده شدهاند، این وضعیت بسیار زیاد آنها را مانده کرده است".
خانم گیلانی گفت: "پیشنهاد من این است که امارت اسلامی افغانستان [گروه طالبان] باید در سیاست خود تغییر بیاورد؛ ملا حسن آخند که بسیار پیر و زهیر [ناتوان] شده، برود استراحت کند و ملا هبتالله از قندهار به کابل تشریف بیاورد و در ارگ باشد".
رئيس سازمان اجتماعی زنان افغانستان در ادامه پیشنهاد کرد که رهبر طالبان "یک پروگرام منظم ملی را روی دست گیرد، قانون اساسی بسازد، درباره وضعیت فکر کند و رابطه خود را با دنیا درست کند".
پیشنهاد رفتن "امیر المومنین" طالبان به ارگ کابل و در پیش گرفتن یک برنامه منظم ملی، از سوی یک فعال زن در حالی مطرح میشود که این گروه در یک و نیم سال حکومت خود، بر اساس فرمانهای منسوب به ملا هبتالله، محدودیتهای کمسابقهای به زنان و دختران افغانستان در عرصههای کار، آموزش و حضور اجتماعی تحمیل کرده است.
فتانه گیلانی در پاسخ خود به این وضعیت هم اشاره کرد و گفت: "فشارهایی که (طالبان) بر مردم آوردهاند، به خصوص بر زنان افغانستان، قطعاً قابل قبول نیست. و این سیاستهای افراطگرایانه را قطعاً مردم افغانستان نمیپسندند."
ارگ یا گور؟
در پاسخ به پیشنهادهای خانم گیلانی، شیوای شرق، معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان گفت: "به جای اینکه ملا هبتالله به ارگ بیاید، باید با همه فکر و باورش به گورستان برود".
به پیشنهاد این مقام پیشین، "فقط مبارزه سرسخت نظامی، فرهنگی و سیاسی در برابر طالبان و اتحاد مردم در برابر این وضعیت غیرقابل قبول، یگانه راه حل نجات افغانستان است."
وزیر داخله پیشین میگوید اشرف غنی هرگز شورای امنیت، کابینه و سران نظام را در جریان جلسات صلحی که با امریکاییها داشت، قرار نمیداد. مسعود اندرابی که در زمان اشرف غنی وزیر داخله بود گفته اشرف غنی با «حلقه سه نفره» خود مسئول «درجه اول شکست نظام و بدبختیهای مردم پس از سقوطاند.»
مسعود اندرابی در رشته توییتی توضیح داده است که اشرف غنی «در جلسه «۸صبح» فقط به «حلقه سه نفره خود ملاقات میکرد و این سبب از دست رفتن فرصتهایی شد که میتوانست در مشورت به سود افغانستان تمام شود.»
حقله سه نفر اشاره به اشرف غنی، حمدالله محب، مشاور سابق امنیت ملی و فضل محمود فضلی، رئیس پیشین اداره امور ریاست جمهوری افغانستان دارد. به دلیل تمرکز قدرت در ارگ ریاست جمهوری، منتقدان اشرف غنی از این افراد به عنوان «حلقه سه نفره» یا «جمهوریت سه نفره» یاد میکنند. نقش اصلی را در تصمیمات اشرف غنی داشتند و از آنها به عنوان «حلقه سه نفره» یاد میکنند.
مسعود اندرابی میگوید: «اشرف غنی و حلقه سه نفرهاش توهم شناخت سیاستهای امریکا را نیز داشتند و از اینرو حتی به اطلاعات نهادهای امنیتی مبنی بر تبعات منفی خروج نیروهای امریکایی توجه نکردند.»
مایک پامپئو، وزیر خارجه سابق امریکا در کتابی که به تازگی منتشر کرده میگوید وقتی مذاکرات صلح با طالبان شدت گرفت، اشرف غنی همیشه یک مشکل بر سر راه مذاکرات بود.
مسعود اندرابی از سال ۱۳۹۷ تا سال ۱۳۹۹ وزیر داخله حکومت اشرف غنی بود.