محبوبه سراج: پس از ۱۸ ماه، زمان آن رسیده که جهان به طالبان گوش بسپارد

این خبرنگار با انتشار عکس و شماره واتس‌‌اپ خود در توییتر از کسانی که نیاز به کلیه دارند خواسته است با او تماس بگیرند.

با ورود طالبان به کابل در اگست ۲۰۲۱ سیلی از مهاجرت مردم افغانستان به کشورهای همسایه به راه افتاد. گروه بزرگی از خبرنگاران، فعلان حقوق بشر و اعضای جامعه مدنی نیز از ترس فشارهای طالبان، افغانستان را ترک کردند.

بسیاری از آنان انتظار داشتند بتوانند از کشورهای همسایه به یکی از کشورهای پذیرنده پناهجو منتقل شوند. با این حال، شمار زیادی از آنان هنوز در پاکستان و ایران باقی مانده‌اند و با مشکلات اقتصادی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند.

گروه‌هایی از خبرنگاران پیش از این با راه‌اندازی گردهمایی‌های اعتراضی گفتند با وجود آنکه نهادهای حامی خبرنگاران به آن‌ها وعده همکاری دادند، اما این خبرنگاران در پاکستان فراموش شده‌اند.

هنوز به طور دقیق معلوم نیست که آمار افغان‌های زندانی در پاکستان به چند نفر می‌رسد.

وزارت مهاجران طالبان گفته است قرار است به زودی ۱۶۰ افغان دیگر نیز از زندان‌های پاکستان آزاد شوند.

هفته گذشته نیز سفارت افغانستان در اسلام آباد، از آزادی ۱۴۰ شهروند افغانستان از زندان‌های پاکستان خبر داده بود.

پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، سیل مهاجرت شهروندان افغانستان به سوی کشورهای همسایه و جهان به راه افتاد.

با این حال شمار زیادی از پناهجویان در ایران، پاکستان، ترکیه و یونان با بازداشت و اخراج اجباری مواجه شده‌اند.

به گزارش روزنامه واشنگتن تایمز پت فالون، کیت سلف، رونی جکسون و جیمز مویلان، اعضای مجلس نمایندگان امریکا در این نامه نوشتند که گزارش‌های درباره خرید تیک آبی از سوی مقام‌های طالبان در توییتر نگران‌کننده است.

در این نامه اعضای مجلس نمایندگان امریکا درباره این‌که توییتر چگونه می‌تواند از سوءاستفاده بازیگران بد از این شبکه جلوگیری کند، خواستار توضیحات شده‌اند. آنان همچنین درباره فرایندی که راستی‌آزمایی هویت کاربران را بررسی می‌کند، به دنبال پاسخ اند.

این نمایندگان با اشاره به امکاناتی که طالبان در توییتر از آن بهره می‌برند، به ایلان ماسک نوشتند که این نکته مهم است که امریکا رژیم طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد.

پت فالون، یکی از این نمایندگان در بیانیه‌ای گفت: «گروه‌های دیگر مانند داعش نیز به دنبال استفاده از روش‌های جدید برای گسترش تلاش‌های‌شان به صورت آنلاین هستند.»

او افزود: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم این گروه‌های قاتل از پلتفرم‌های مستقر در امریکا برای سرکوب زنان، آزادی‌های مذهبی، دموکراسی و اقلیت‌های قومی سوء استفاده کنند.»

پس از آن‌که شبکه توییتر پالیسی جدیدی را مبنی‌بر پرداخت پول و دریافت تیک آبی وضع کرد، شماری از اعضای طالبان تیک آبی خریدند.

پراچه به این خبرگزاری گفت که بانک مرکزی افغانستان هر هفته فقط ۱۷ میلیون دالر به بازار می‌فروشد. این درحالیست که بازارهای افغانستان روزانه به۱۰ تا ۱۵ میلیون دالر ضرورت دارد. شهزاد خرم، مدیر اجرایی شرکت الفا بیتا در پاکستان می‌گوید که بازارهای افغانستان کمبودش را از ناحیه قاچاق دالر از پاکستان تامین می‌کند.

حسیب نوری، سخنگوی بانک مرکزی افغانستان با رد این موضوع گفت که افغانستان ذخیره کافی دالر دارد تا از اقتصاد این کشور حمایت کند.

پول نقدی که از طریق ملل‌متحد به افغانستان می‌آید تبدیل به افغانی می‌شود و این گونه دالر به خزانه بانک مرکزی افزوده می‌شود. در ضمن، بخشی از مالیات گمرکی نیز به دالر جمع‌آوری می‌شود که این نیز منبع مالی مهم برای طالبان است.

نظر به گزارش بلومبرگ، پول افغانی از ۱۲۴.۱۸ در برابر هر دالر در ماه قوس ۱۴۰۰ به ۸۹.۹۶ افغانی رسیده است و این قوی‌ترین عملکرد پولی در برابر دالر در سطح جهان است. از سوی دیگر، پول پاکستان در همین مدت ۳۷ درصد ارزش خود را در برابر دالر از دست داده است که بیشترین کاهش در سطح جهان شناخته می‌شود.

بلومبرگ می‌نویسد که تاجران افغان زغال‌سنگ از افغانستان به پاکستان می‌برند و آنجا وقتی پول کلدار را تحویل می‌گیرند، آن را از طریق حواله‌داری تبدیل به دالر می‌کنند و به افغانستان می‌فرستند. یکی از این تاجران گفت که طالبان به آن‌ها گفته است که روپیه پاکستان به کشور نیاورند و به جایش دالر بیاورند.

در عین حال، ممنوعیت داد و ستد با روپیه پاکستان در افغانستان و ممنوعیت طالبان بر خروج بیش از ۵۰۰۰ دالر پول نقد از افغانستان نیز بر ثبات ارزش افغانی بی‌تاثیر نبوده است.

فیس‌بوک برای مدت زیادی محبوب‌ترین برنامه دنیای مجازی در افغانستان بود. تیک‌تاک جایگزین فیس‌بوک نشده است، اما میان جوانان افغانستان خیلی جایش را باز کرده است.

به نوشته وایرد، الگوریتم ساده این برنامه جوانان زیادی را ساعت‌ها مشغول نگه می‌دارد. افراد تاثیر‌گذار یا انفلونسرها از یافتن فالور زیاد در تیک‌تاک راضی هستند.

نجیب، یکی از انفلونسرها، به وایرد گفت که با چند شرکت مخابراتی، فروش تیلفون و نوشابه قرارداد بسته است تا تولیدات و خدمات شان را در تیک‌تاک تبلیغ کند.

به نظر او تیک‌تاک پایگاه بهتری برای تبلیغ است، زیرا با ۱۰۰ دالر در فیس‌بوک فقط می‌توان به ۵۰ هزار نفر دسترسی یافت. اما همین مبلغ می‌تواند تولیدات یا خدمات یک شرکت را برای ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار کاربر تیک‌تاک تبلیغ کند.

این شبکه اجتماعی توسط طالبان مسدود شده است، اما جوانان با استفاده از وی‌پی‌ان‌ها محدودیت‌ها را دور می‌زنند.بقول یکی از انفلونسرها، طالبان نیز در تیک‌تاک حساب دارند و به نفع خود تبلیغ می‌کنند.

ویدیوهای کوتاه تیک‌تاک، اینترنت و زمان زیادی برای تماشا نمی‌خواهند. از آنجا که قیمت اینترنت در افغانستان خیلی بلند است، تیک‌تاک توانسته است این امکان را به جوانان بدهد که در زمان کم و با ظرفیت پایین اینترنت، فیلم‌های کوتاهی را که انفلونسرهای محبوب آن‌ها می‌گذارند، تماشا کنند.

وایرد نوشت که جوانان در افغانستانی که شب و روز جز خبرهای ناخوشایند شنیده نمی‌شود، از تیک‌تاک برای گریز از رنج عمیق اجتماعی و اقتصادی استفاده می‌کنند.

آن‌ها می‌خواهند دور از چهره‌ها و سیاست‌های خشن‌ طالبانی، به گوشه‌ای بخزند و در دنیای کوچک و دلخواه خودشان زندگی کنند - و این گوشه همان تیک‌تاک است.