رینا امیری: در دیدار با معاون وزارت خارجه قطر درباره حمایت از زنان افغانستان گفتگو کردم

او در وبسایت «هوملند سکیورتی تودی» نوشت که حضور داعش قبل از تصرف افغانستان توسط طالبان، در کابل خیلی محسوس نبود و این گروه عمدتاً در ولایت کنر و ننگرهار محدود مانده بود. زمانی که طالبان به قدرت رسید، حضور داعش در کابل پررنگ شد و مسئولیت خیلی از حملات را در سال ۲۰۲۲ به عهده گرفت.

در سال گذشته میلادی، به نظر داکتر محمود، داعش در تمام جهان قوی‌تر شد و توانست از مالی و کنگو نیجر، نایجریا، یمن تا فلپین، سومالیا و بورکینا فاسو حملات تروریستی انجام دهد.

در افغانستان اما قدرت‌گیری این گروه چشمگیرتر بود. هرچند تحریک طالبان پاکستان و القاعده نیز با روی کار آمدن حکومت طالبان قدرتمند شدند، اما از آنجا که طالبان با این دو گروه ارتباط خوبی دارد، آن‌ها در خاک افغانستان مشکلی برای حاکمیت طالبان ایجاد نکردند.

نویسنده معتقد است که داعش خراسان جای طالبان را در تروریسم پر می‌کند. این گروه ظرفیت لازم برای انجام حملات پیچیده، از جمله حمله موتربمب، حمله انتحاری و جابه‌جایی ماین را دارد و تقریبا تمام تاکتیک‌هایی جنگی را که طالبان به کار می‌برد، اکنون این گروه به کار می‌برد. او هشدار می‌دهد که در آینده شاهد حملات و خونریزی‌های بیشتر این گروه خواهیم بود.

او می‌گوید که داعش در جریان سال گذشته میلادی چندین گروه را هدف قرار داد. گروه اول خود طالبان و مخصوصا گروه حقانی بود.

گروه‌های دیگری که داعش خراسان آن‌ها را هدف قرار داد هزاره‌ها و شیعیان، صوفیان و تاسیسات دیپلماتیک بود. این گروه، هزاره‌ها را در مسجد، ورزشگاه، مکتب و راه هدف قرار داد. عبادتگاه مسلمانان صوفی نیز مصئون نماند و هرازگاهی هدف حملات قرار گرفت.

این کتابخانه به نام «ببولیوتیکا افگانیکا» در سال ۱۹۷۵ به شکل یک کتابخانه توسط یک زوج به نام پل و ورونیکا بوچر-دیتسکی در روستای بوبندورف در بازل تاسیس شد.

بر اساس گزارش وبسایت سوئیس‌انفو، نخست این کتابخانه بر طبیعت، فرهنگ و تاریخ افغانستان تمرکز داشت، اما پس از تهاجم شوروی این زوج جمع‌آوری اطلاعات در مورد اشغال شوروی و مقاومت مردم را شروع کرد.

اکنون مجموعه آثار روند تغییر افغانستان از کشوری با نسخه اسلام معتدل که متاثر از تصوف بود به یک کشور جهادگرا که پایگاه گروه‌های شورشی اسلام‌گرا و طالبان شده است را نشان می‌دهد. بر اساس اعلامیه این دانشگاه، چنین اسنادی که انتقال یک کشور به افراط گرایی را برجسته می‌کند در جهان بی‌نظیر است.

در سال ۱۹۹۸ انستیتیوت افغانستان و شخصیت‌هایی از این کشور این کتابخانه را تبدیل به موزیم در تبعید کردند و تا سال ۲۰۰۰ فعال ماند. در سال ۲۰۰۷ بعضی از اشیای این مجموعه به کابل برگردانده شد. با گذشته طالبان که مخالف آثار فرهنگی هستند، اکنون آن عده از اشیایی که در افغانستان باقی مانده‌اند در خطر نابودی قرار دارند.

شرکت سغدیانا حدود ۱۲ سال پیش تاسیس شد تا مسئولیت فعالیت خط‌آهن میان حیرتان و مزار شریف را به عهده بگیرد. مقامات طالبان و شرکت سغدیانا در ماه‌های اخیر چندین مذاکرات انجام دادند اما به توافق نرسیدند. در نهایت، دو هفته قبل انتقالات از این مسیر برای هشت روز متوقف شد.

این گفتگو دو روز پیش از سر گرفته شد و در نهایت پس از دو روز مذاکرات سغدیانا پذیرفت که ارائه خدمات این خط آهن را برای دو سال دیگر به عهده بگیرد.

مقامات ازبیکستانی می‌گویند که پس از آغاز مجدد فعالیت خط آهن، ۷۱۴ واگن جنس از این مسیر انتقال داده شده است.

اما وکلای این خبرنگاران در ماه دسامبر به دادگاه عالی لندن گفتند که حکومت با امتناع از جابجایی آنها پس از تسلط طالبان بر افغانستان، به جای سپاسگزاری، به آنها خیانت کرده است.

دیوید بلوندل، از وکلای مدافع وزارت دفاع بریتانیا در رد استدلال انتقال این خبرنگاران به علت کار با بی‌بی‌سی گفت که تصور طالبان مبنی بر اینکه بی‌بی‌سی بخشی از دولت بریتانیاست، بی ربط است.

اما قاضی پیتر لین در یک حکم کتبی گفت که این تصور "به وضوح" با خطراتی که روزنامه نگاران با آن روبرو اند، مرتبط است.

تصمیم در مورد جابجایی این هشت نفر اکنون باید دوباره گرفته شود. وکلای این خبرنگاران گفتند که این تصمیم باید ظرف سه هفته گرفته شود. آنها گفتند که موکلین شان با پرسنل نظامی روی پروژه‌های دولت بریتانیا در افغانستان کار می‌کردند.

این وکلا افزودند که این خبرنگاران به عنوان بخشی از کار خود علیه طالبان صحبت کرده، فساد و سوء استفاده را افشا کردند که به تهدیدها و حملات متعددی از سوی جنگجویان طالبان انجامید.

ارین آلکاک، که نماینده روزنامه نگاران بود، گفت که این هشت نفر "بیش از ۱۸ ماه است که در ترس زندگی می کنند."

سخنگوی وزارت دفاع گفت که این وزارت به جزئیات در مورد پرونده‌های حقوقی خاص اظهار نظر نمی‌کند، اما در حال بررسی گام‌های احتمالی بعدی است.

ذاکره حکمت،‌ رئیس این این نهاد حامی پناهندگان در ترکیه به افغانستان اینترنشنال گفت که ممکن ا ست تلفات افغانها بیشتر از این باشد، زیرا به گفته او شماری از کسانی که نزدیکان شان در محل نبوده، شناسایی نشده‌اند.

اما محمد مصدق فقیری، معاون سفارت افغانستان گفت که این سفارت توانسته ۱۱۶ جسد را براساس نام و مشخصات آنها شناسایی کند.

به گفته او بیشترین تلفات افغان در ولایت هاتای ترکیه بوده که ۷۴ نفر جان باخته اند.

شمار تلفات مجموعی تلفات ترکیه و سوریه از مرز ۳۶ هزار گذشته است.

یک گروه بازرگانی ترکیه، خسارات این زمین‌لرزه مرگبار را ۸۴ میلیارد دالر تخمین زده است.