سرپرست سفارت جمهوری اسلامی در کابل میگوید که مقامهای وزارت صنعت و تجارت طالبان در سفر به ایران، درباره افزایش تعاملات تجاری بین ایران و افغانستان گفتگو کردهاند.حسن کاظمی قمی در توییتی نوشت که طالبان و مقامهای ایرانی همچنین درباره افتتاح راه آهن خواف-هرات مذاکره کردهاند.
سرپرست سفارت ایران در کابل گفته است که افزایش فعالیتهای تجاری در بندر چابهار و رفع موانع ترانزیتی در پایانههای مرزی نیز از موضوعات اساسی مذاکرات بین طالبان و مقامهای ایران بود.
حسین کاظمی قمی این گفتوگوها را «مثمر ثمر» خوانده است.
پیشتر طالبان خبر دادند که نورالدین عزیزی، وزیر صنعت وتجارت طالبان روز سهشنبه با مسئولان محلی ایران در دوغارون، خراسان، سیستانوبلوچستان و بندر چهابهار دیدار کرده است.
در هفتههای اخیر مقامهای طالبان به صورت مکرر به ایران سفر کردهاند.
روز دوشنبه (۲۲ حوت) وزیر امور مهاجران این گروه به ایران سفر کرده بود.
شبکه خبری اسبیاس گزارش داد که حکومت آسترالیا بدون اعلام رسمی، رسیدگی به درخواست پناهندگی صدها افغان را متوقف کرده است. مقامات دلیل آن را نبود تسهیلات بیومتریک و بررسی سوابق متقاضیان در افغانستان گفتهاند. پناهجویان واجد شرایط در پاکستان نیز در حالت بیسرنوشتی بسر میبرند.
اکنون، متقاضیان از جمله همکاران سابق حکومت و نیروهای آسترالیایی در افغانستان، برای دریافت پناهندگی و ویزه به کشور ثالث مانند پاکستان بروند.
گلن کولومیتز، وکیل مدافع آسترالیایی که در خروج صدها همکار سابق نیروهای نظامی استرالیایی کمک کرده است گفت که وقتی اقدامات ضعیف حکومت در بررسی پرونده کسانی را که در افغانستان هستند زیر سوال برد، مقامات وزارت داخله گفتند، «همین است. سیاست [حکومت] همینطور است.»
وزارت داخله به شبکه آسترالیایی اسبیاس گفته است که بیش از ۳۱ هزار پناهجوی افغان را در آسترالیا اسکان داده است اما مشخص نکرد که چه تعداد از آنها داخل افغانستان بود و چه تعداد بیرون از افغانستان.
کولومیتز گفت که اسکان مجدد حتا برای کسانی که موفق به خروج از افغانستان شدهاند نیز محدود است. او گفت که حداقل شش نفر که قبلا با نیروهای استرالیایی کار کردهاند منتظر ورود به آسترالیا اند. او افزود که دو نفر در پاکستان و یک نفر در ترکیه هنوز ویزه نگرفتهاند و سه نفر دیگر که در پاکستان هستند منتظر پرواز اند.
منتقدین حکومت آسترالیا میگویند که اگر حکومت بخواهد، راهی برای رسیدگی به پرونده کسانی که در داخل افغانستان هستند پیدا میتواند. مثلا حکومت میتواند مرکز بایومتریک در دوبی را استفاده کند. آنها حکومت را به بیمیلی به مسئله افغانستان متهم میکنند.
مایکل مککال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا چهارشنبه در بیانیهای، وزارت خارجه را به گمراه کردن افکار عامه در مورد نحوه خروج "فاجعهبار" امریکا از افغانستان متهم کرد. او با انتقاد از "کارشکنی" وزارت خارجه امریکا در انجام این تحقیقات گفت که آن را تحمل نخواهد کرد.
در این بیانیه به نقل از مککال آمده است: «وزارت امور خارجه همچنان به کارشکنی در تحقیقات کمیته من در مورد خروج از افغانستان ادامه میدهد و ما آن را تحمل نخواهیم کرد. مردم امریکا سزاوار پاسخهایی در مورد خروج فاجعهبار از افغانستان هستند.»
او افزود: «این اداره [وزارت خارجه] باید به نامههای ما و گزارش سفیر اسمیت پاسخ بدهد و بدون تاخیر به ما بگوید که برنامههای اضطراری سفارت ایالات متحده در کابل چه بود. این خروج لکهای بر کارنامه حکومت است و تلاشهای این وزارتخانه برای پنهان کردن عدم شفافیت خود، دلیل دیگری است که باید پاسخها را دریافت کنیم.»
کمیته روابط خارجی کانگرس امریکا ادعا میکند که دو ماه پیش نامهای به وزارت خارجه فرستاد و خواهان پاسخ این وزارت در مورد خروج از افغانستان شد. وزارت خارجه اما به فرستادن معلومات عمومی که قبلا در دسترس بود بسنده کرد. این کمیته بعد از آن بارها از وزارت خارجه خواهان معلومات شد اما وزارت خارجه معلومات قابل ملاحظهای به کمیته ارسال نکرد.
خروج از افغانستان به موضوع جدال میان حزبی تبدیل شده است. جمهوریخواهان به طور پیوسته بر انجام تحقیقات در مورد نحوه خروج از افغانستان تاکید دارند که میتواند به اعتبار و درایت کاخ سفید در حوزه سیاست خارجی آسیب بزند.
این کشاکشها بیشتر بر محور مدیریت پیامدهای خروج و تخلیه کارمندان و همکاران پیشین امریکا در افغانستان است. هر دو حزب روی پایان حضور امریکا در افغانستان توافق داشتند.
مرکز خبرنگاران افغانستان عارف یعقوبی خبرنگار افغانستان اینترنشنال، محمدیوسف حنیف خبرنگار طلوعنیوز و مرجان وفا خبرنگار رادیو کلید را «خبرنگار سال افغانستان» معرفی کرد. سمیه ولیزاده، عضو هیئت داوران این مرکز گفت که جایزه خبرنگار سال ۱۴۰۱به صورت مشترک به این سه خبرنگار اهدا شد.
خانم ولیزاده افزود که هیئت داوران آقای یعقوبی را برای تهیه مستند «مسافر دریا» درباره سفر قاچاقی براتعلی باتور، عکاس و فیلمساز افغان به استرالیا، آقای حنیف را برای تهیه گزارشی درباره زلزلهزدگان پکتیکا و خانم وفا را برای فعالیتهایش با وجود محدودیتهای کاری علیه زنان، مستحق این عنوان دانسته است.
دهمین دور معرفی «خبرنگار سال افغانستان» روز چهارشنبه (۲۴ حوت) به پیشواز روز ملی خبرنگار (۲۷ حوت) در شهر بروکسل، پایتخت بلجیم برگزار شد.
آقای یعقوبی در پیامی که به همین مناسبت به این مراسم فرستاد، گفت: «افغانستان تحت حاکمیت طالبان، کمکم به یک کشور بیصدا، بیتصویر و بیقصه تبدیل میشود. این وضعیت مسئولیت خبرنگاران و رسانههای مستقر در بیرون از افغانستان را به مراتب بیشتر میکند تا علیرغم مشکلات دسترسی به اطلاعات در داخل کشور، به کار حرفهای خبرنگاری ادامه دهند.»
طالبان از ۲۴ اسد ۱۴۰۰ که قدرت را در کابل به دست گرفتند، محدودیتهای شدیدی علیه خبرنگاران و رسانهها وضع کردند. در این مدت دهها رسانه بسته شدند و هزاران نفر از کارکنان رسانهها کشور را ترک کردند.
خبرنگاران زن در افغانستان تحت کنترول طالبان تحت فشارهای بیشتری قرار گرفتند. بیشتر خبرنگاران زن از حضور در روی صحنه حذف شدند.
طالبان دسترسی به اطلاعات را به شدت محدود کردهاند و فعالیت کمیسیون نظارت بر فعالیتهای رسانهای را هم به تعلیق درآوردهاند. برخی از خبرنگاران با برخورد خشونتآمیز اعضای این گروه مواجه شدند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید که امارات متحده عربی بین ۲۴۰۰ تا ۲۷۰۰ پناهجوی افغانستان را به صورت خودسرانه در شرایط فلاکتباری در مرکز بشردوستانه ابوظبی بازداشت کرده است. به گفته این سازمان، بسیاری از این پناهجویان پس از گذراندن بیش از ۱۵ ماه در بلاتکلیفی به سر میبرند.
پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، امریکا این شهروندان افغانستان را از کابل به ابوظبی تخلیه کرد.
بسیاری از پناهجویان در مصاحبه با این سازمان حقوق بشری، وضعیت زندگی در این مرکز تدارکات بشردوستانه را رقتبار توصیف کرده و از محدودیتهای رفت و آمد، زندگی در اتاقهای تنگ، شرایط غیربهداشتی در اتاقهایشان شکایت داشتهاند.
راکد ماندن رسیدگی به پرونده پناهندگی و نبود مشاوران حقوقی و خدمات آموزشی ناکافی برای کودکان از موارد دیگری است که مصاحبهشوندگان در این گزارش به آن اشاره کردهاند.
آنان گفتهاند بدون حمایت روانی اجتماعی بسیاری از بزرگسالان و کودکان از افسردگی و سایر مشکلات روحی و روانی رنج میبرند.
زنان مصاحبه شونده گفتهاند که درهای اتاقها قفل ندارند و با توجه به ازدحام جمعیت در کمپ، آنان شبها احساس امنیت ندارند.
مصاحبه شوندگان گفتند که در کنار محدودیت رفت و آمد و نظارت امنیتی بالا، آنان نمیتوانند با کسی در بیرون از کمپ ملاقات کنند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید که نگهداری پناهجویان در شرایطی مانند بازداشتگاه اداری تنها در صورت وجود هدفی مشروع و آن هم برای زمانی کوتاه قابل توجیه است.
این نهاد بازداشت پناهجویان افغانستان را غیر ضروری و خودسرانه خوانده و میگوید که کودکان هرگز نباید به دلایل مرتبط با مهاجرت بازداشت شوند.
پناهندگان در این مرکز از عدم دسترسی به مقامات مهاجرت ایالات متحده و پیشرفت کند درخواستهایشان شکایت کردهاند.
آنها گفتند که دسترسی آنها به مقامات امارات متحده عربی یا کنسولگری امریکا یا سایر مقامات به شدت محدود شده است.
بسیاری از این پناهجویان از ابهام در مورد پذیرش از سوی ایالات متحده و امکان بازگشت به افغانستان نگران هستند.
مطابق با گزارش دیدهبان حقوق بشر، شماری از این پناهجویان به دلیل سرگردانی و تاخیر در رسیدگی پروندهشان تصمیم گرفتند تا از امارات متحده عربی به افغانستان برگردند.
دیدهبان حقوق بشر از امارات متحده عربی خواسته تا برای این پناهجویان خدمات مشاوره و حقوقی فراهم کند.
این سازمان حقوق بشری همچنین از دولت ایالات متحده خواسته تا از نفوذ خود بر مقامات امارات متحده عربی استفاده کرده و از آنها بخواهد که مهاجران افغان بازداشت شده را آزاد کنند.
این نهاد در همین حال از کشورهای پذیرای پناهجویان افغانستان مانند ایالات متحده خواسته تا فوراً روند رسیدگی به پرونده پناهندگی این پناهجویان و صدور ویزا به آنان را تسریع بخشد.
کمیسیون حقوق بشر افغانستان اظهارات ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان مبنیبر «واجبالقتل» دانستن مخالفان این گروه را «نفرتانگیز، خشونتآمیز و غیرمسئولانه» خواند. وزیر تحصیلات طالبان اخیراً در قندهار گفته بود کسانی که نظام این گروه را «تخریب» میکنند، «واجبالقتل» هستند.
کمیسیون حقوق بشر این اظهارات ندا محمد ندیم را نکوهش کرده و آن را خلاف موازین حقوق و آزادیهای مدنی-سیاسی شهروندان دانسته است.
ندامحمد ندیدم گفته بود: «تخریبکننده نظام اگر با زبان، اگر با قلم یا در عمل تخریب کند، همه آنها باغی و واجب القتل پنداشته میشوند.»
کمیسیون حقوق بشر افغانستان روز چهارشنبه در بیانیهای گفته است که مقامهای طالبان، با اینگونه «ذهنیت استبدای و ادبیات مبتنی بر خشونت و نفرت»، سبب انشقاق بیشتر اجتماعی شده، به سربازان طالبان زمینه میدهند که برخوردهای خودسرانه و غیرقانونیشان را عمیقتر و گسترده بسازند.
این کمیسیون افزوده که از تحریمهای اتحادیه اروپا علیه مقامهای طالبان استقبال میکند و از سازمان ملل خواسته است که گامهای جدیتر بردارد.
کمیسیون حقوق بشر افغانستان از نهادهای حقوق بشری بینالمللی نیز خواسته است که در برابر ادبیات و رویکردهای تنفرآمیز طالبان، واکنشهای صریح و گستردهتر نشان دهند.
اظهارات اخیر وزیر تحصیلات عالی طالبان، با واکنش تند شهروندان نیز مواجه شده است.
طالبان در بیش از یکونیم سال حاکمیتشان در افغانستان، به روشهای مختلف دست به سرکوب مخالفان خود زدهاند.
