اوچا، اداره هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در پیامی به مناسبت «روز جهانی زباله صفر»، گفته مدیریت زباله در افغانستان یک چالش بزرگ است. اوچا میگوید نهادهای کمکرسان در افغانستان بر روی طرحهایی برای جمعآوری فاضلاب شهری و مدیریت زباله کار میکنند.
مجمع عمومی سازمان ملل، در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۲،- ۳۰ مارچ را روز جهانی زباله صفر نامگذاری کرد.
اداره هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل تاکید کرده که در این روز بینالمللی، مقامات هم باید آگاهیدهی و نوآوریها را در زمینه زباله و بازیافت آن افزایش دهند.
اوچا گفته طرحهای نهادهای امدادرسان در افغانستان در مدیریت زباله، بخشی از تلاشها برای بهبود رفاه مردم و جلوگیری از مرگومیر است.
طالبان که در بحران اقتصادی بسر میبرند و تاکنون برنامهای برای مدیریت فاضلاب شهری و زباله نداشتهاند پیشتر از کشورها در این بخش کمک خواسته بود.
وزیر سابق صحت افغانستان در کنفرانس سازمان جهانی بهداشت در اوکراین گفت او از کشوری است که بیثباتی را تجربه میکند. ثریا دلیل که مدیر برنامه مراقبتهای اولیه سازمان جهانی بهداشت است، در این نشست گفت که در افغانستان دیده چگونه میتوان یک بیمار را در شرایط جنگ عمل کرد.
ثریا دلیل از ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ وزیر صحتعامه افغانستان بود.
او در کنفراس سازمان جهانی بهداشت که در بحبوبه جنگ اوکراین برگزار شد، تصریح کرد که در افغانستان دیده چگونه میتوان یک بیمار را در اتاق جراحی تحت شلیک توپ و بمباران عمل کرد.
ثریا دلیل تاکید کرد که نجات جان مردم یک تعهد و مسئولیت است.
این کنفرانس برای دو روز ۲۸ و ۲۹ مارچ / ۸ و ۹ حمل در شهر لویو اوکراین برگزار شد.
سازمان جهانی بهداشت در خبرنامهای گفته است که این کنفرانس را به طور مشترک با وزارت بهداشت اوکراین برگزار کرده است.
بیش از ۲۰۰ متخصص از سازمان جهانی بهداشت و شرکای بینالمللی این سازمان در این کنفرانس شرکت داشتند.
جارنو هابیشت، نماینده سازمان جهانی بهداشت در اوکراین در این کنفرانس گفت که امروز شاهد اختلال در خدمات بهداشتی و درمانی در برخی مناطق اوکراین به دلیل ادامه جنگ هستیم.
او افزود با ادامه جنگ در اوکراین، این کنفرانس برای در میان گذاشتن تجربیات کارشناسان و کارمندان سازمان بهداشت جهانی حیاتی است.
داکتر ثریا دلیل هم گفت: «من با پشت سر گذاشتن جنگ، میدانم که این وضعیت چگونه بر سلامت روانی کارکنان، خانوادههای آنها و کل جامعه تأثیر میگذارد. من همچنین میدانم که ارائه خدمات با بهترین کیفیت، تعهد و مسئولیت را نشان میدهد که به جامعه کمک زیادی میکند.»
خبرگزاری فرانسه گزارش داده که طالبان در مواردی طلاق زنان به دلیل خشونت از سوی شوهران آزارگر را فسخ کردهاند و این زنان با خطر برگشت به شوهران سابق مواجهند. برخی از این زنان مجبور شدهاند از ترس بازگشت به شوهران خشونتگر ، از مکان زندگی قبلی خود فرار کرده و پنهانی زندگی کنند.
مروه یکی از زنانی است که سالها توسط شوهر سابقش مورد آزار و اذیت قرار گرفته بود به طوری که در اثر لت و کوب مداوم تمام دندانهایش شکست.
او توانست در دوره حکومت پیشین با حمایتهای قانونی و به دلیل آزار خانگی از شوهرش جدا شود اما پس از به قدرت رسیدن طالبان، شوهرش ادعا کرد که مجبور به طلاق شده و فرماندهان محلی را متقاعد کرد که مروه را دوباره به ازدواج او در بیاورند.
مروه پس از این که فرماندهان محلی گفتند طلاق او باطل شده است همراه با هشت فرزندش فرار کرد و حالا از ترس این که مجبور نشود به شوهر سابق خود برگردد پنهانی زندگی میکند.
مقامات طالبان در واکنش به گزارشها درباره فسخ شدن حکم جدایی برای زنان مطلقه میگویند که این یک سیاست رسمی دولت نیست اما خبرگزاری فرانسه میگوید که در تحقیقات خود توانسته مواردی از فسخ طلاقها را در گفتوگو با زنان قربانی و وکیل مدافعان زن مستند کند.
پیش از این واشنتگتن پست نیز گزارش داده بود هزاران زنی که در دوران حکومت پیشین افغانستان به صورت «یکجانبه» از شوهران معتاد و پرخاشگر خود طلاق گرفته بودند، با روی کار آمدن طالبان، با تهدید شوهران قبلی خود مواجه شدهاند.
براساس این گزارش، با روی کار آمدن طالبان، مقررات طلاق به سود شوهران سابق این زنان تغییر کرده و به ویژه روابط نزدیک شماری از آنها با طالبان، باعث نگرانی بیشتر این زنان شده است.
مطابق با آمار نهادهای بینالمللی، افغانستان یکی از بالاترین آمار خشونت علیه زنان را در سطح جهان دارد، به طوری که از هر ۱۰ زن، دستکم ۹ تن از آنان حداقل یک نوع خشونت را در طول زندگی خود تجربه کردهاند.
نظیفه، وکیلی که حدود ۱۰۰ پرونده طلاق را برای زنان آزار دیده با موفقیت انجام داد اما حالا دیگر به دستور طالبان اجازه کار ندارد، میگوید که زنان زمانی خود را به دلیل خشونت و آن چیزی که بر آنان میگذشت مقصر میدانستند اما با افزایش آگاهی، زنان دریافتند که جدایی از شوهران بدسرپرست امکان پذیر است.
لغو دادگاههای ویژه رسیدگی به خشونت خانگی
با تسلط طالبان، دادگاههای ویژه خانواده با قاضی و وکیل زن برای رسیدگی به قضایای خشونت خانوادگی همگی منحل شدند و با ممنوعیت کار زنان در سیستم دادخواهی افغانستان مقامات طالبان سیستم قضایی جدید خود را به یک امر کاملاً مردانه تبدیل کردهاند.
وکیل دیگری که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت که اخیرا شاهد یک پرونده دادگاه بوده است که در آن یک زن علیه پیوستن اجباری به همسر سابقش مبارزه میکرد.
به گفته این وکیل، در شرایط حاضر طلاق تحت حکومت طالبان زمانی صادر میشود که شوهر معتاد به مواد مخدر بوده یا کشور را ترک کرده باشد.
او گفت: «اما در موارد خشونت خانگی تا زمانی که شوهر حاضر به جدایی نباشد، دادگاه طلاق را نمیپذیرد.»
پاسخ طالبان
عنایتالله، سخنگوی دادگاه عالی طالبان به خبرگزاری فرانسه گفت که مقامات به مواردی که در آن زنان مطلقه مجبور به بازگشت به همسران سابق خود شدهاند رسیدگی میکنند.
او گفت: «اگر چنین شکایتهایی به ما برسد، آنها را طبق شرع بررسی خواهیم کرد.»
این مقام دادگاه عالی در پاسخ به این سوال که آیا رژیم طالبان طلاقهای اعطا شده در دولت قبلی را تایید میکند یا خیر پاسخ به این موضوع را پیچیده خواند.
او گفت: «دارالافتا در حال بررسی این موضوع است و هر گاه به یک تصمیم واحد رسید آن وقت خواهیم دید.»
دادگاه عالی طالبان چندی پیش نیز در اعلامیهای تاکید کرد که هیچ موردی از طلاق یا ابطال طلاق مغایر احکام اسلامی صادر نشده و این گروه زنان مطلقه را به نکاح همسران پیشین آنها درنیاورده است.
اما این نهاد قضایی طالبان در اعلامیه خود تصریح کرد که اگر «زنان نافرمان» از شوهران خود «فرار» کرده باشند و «طلاقنامه جعلی» به دست داشته باشند یا «ثبوت شرعی» برای طلاق نداشته باشند، این زنان «همسران شوهران اول خود هستند.»
رئیس ارتش طالبان میگوید که با وجود تعهد امریکا در توافقنامه دوحه، این کشور بارها حریم هوایی افغانستان را نقض کرده است. فصیحالدین فطرت در مصاحبه با تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان گفت که جانب امریکا در جریان این موضوع قرار گرفته اما بازهم امریکا حریم هوایی را نقض میکند.
او در این مصاحبه تاکید کرد که طالبان در آینده تلاش میکند ظرفیت خود را به سطحی برساند که حریم هوایی را در اختیار بگیرد و «اشغال افغانستان» پایان یابد.
پارسال، سرپرست وزارت خارجه طالبان از امریکا خواست به توافقنامه دوحه پایبند بماند و دیگر حریم هوایی افغانستان را نقض نکند.
ارتش ۱۵۰ هزار نفری طالبان
رئیس ارتش طالبان در این مصاحبه گفت که این گروه نیروی ۱۵۰ هزار نفری در قالب وزارت دفاع دارد. فصیحالدین فطرت افزود که اکثریت این نیروها آموزش دیده و در تمام قولاردوها فعال است.
او تاکید کرد که طالبان این نیروها را به دوصد هزار نفر افزایش میدهد.
این مقام طالبان گزارشها در مورد قتل نظامیان پیشین از سوی طالبان را تکذیب کرد و گفت که طالبان از شماری از نیروهای امنیتی حکومت پیشین که وفاداری خود را به این گروه ثابت کردهاند در قالب نیروهای خود استفاده میکند. فصیح الدین فطرت گفت که اخیراً وزیر دفاع این گروه با شماری از جنرالهای حکومت پیشین دیدار کرده است.
مشکلات مرزی
رئیس ارتش طالبان با اشاره به مشکلات مرزی طالبان با شماری از کشورهای همسایه افغانستان از جمله پاکستان گفت که این مشکل پس از آن ایجاد شد که نظامیان پاکستان اقدام به ساخت سیم خاردار کردند و بین دو طرف مشکل ایجاد شد.
او گفت که پس از مشکلات مرزی طالبان با کشورهای همسایه افغانستان، این گروه یک کمیته نظامی تشکیل داده تا در صورت بروز هرنوع مشکلات، آن را حل کند.
مقاومت علیه طالبان سرکوب میشود
این مقام ارشد نظامی طالبان در مورد احتمال شکلگیری مقاومت مسلحانه نظامیان و رهبران پیشین در برابر طالبان گفت که چنین مساله صورت نخواهد گرفت. او با اشاره به عطامحمد نور گفت: «مردم افغانستان با لاف و بوف آنها عادت دارند. آنها در دوره جمهوریت هم لاف میزدند و تا آخر لاف میزدند. آنها هیچگاه وعدههای خود را عملی نکردند و حالا از بیرون لاف میزنند که با قوت داخل افغانستان میشویم.»
رئیس ارتش طالبان تاکید کرد که طالبان بر اوضاع حاکم است و نیروی مقتدری دارد که با هر مشکلی مقابله میکند. او در ادامه گفت که پارسال نیز رهبران و چهرههای سیاسی و نظامی پیشین ادعای مشابه داشتند اما طالبان کسانی را که امنیت را اخلال میکنند سرکوب میکند.
فصیحالدین فطرت اظهارات اخیر فرمانده سنتکام در خصوص افزایش تعداد نیروهای داعش در افغانستان را نیز رد کرد و گفت گروه داعش سرکوب شده است. او افزود کشورهای جهان سعی میکنند داعش را بزرگنمایی کنند. او حملات انفجاری داعش در بخشهای افغانستان را بیاهمیت خواند.
فصیحالدین فطرت همچنین در مورد دلایل سقوط حکومت پیشین افغانستان گفت که رویه مقامات حکومت پیشین و فساد گسترده در جمهوریت و روحیه ضعیف نیروهای امنیتی پیشین در مقابل طالبان از جمله دلایل اصلی سقوط حکومت پیشین بود.
امید به زنده ماندن نداشتم
فصیحالدین فطرت گفت که ابتدا به عنوان یک فرد با یک میل سلاح جنگ مسلحانه را از ولسوالی وردوج بدخشان آغاز کرد. او گفت که پس از تکمیل تشکیلات گروه طالبان و گسترش جنگ در سراسر افغانستان، از سوی طالبان به عنوان ولسوال وردوج و سپس به عنوان والی این گروه در بدخشان تعیین شد.
طالبان در دو دهه گذشته، برای ولسوالیها و ولایتها مسئول تعیین میکرد که از آنها به عنوان ولسوال یا والی نام نهاد طالبان یاد میشد.
او گفت در اواخر سقوط حکومت پیشین افغانستان، او معاون کمیسیون نظامی گروه طالبان بود.
او در بخشی از این مصاحبه گفت: «هرگز امید نداشتم زنده بمانم و لوی درستیز وزارت دفاع امارت اسلامی طالبان شوم.»
دفتر معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان اعلام کرد که بر اساس تفاهم با تاشکند، حجم تجارت با اوزبیکستان در سال ۱۴۰۲ به یک میلیارد دالر افزایش خواهد یافت. طالبان میگوید حجم تجارت افغانستان با اوزبیکستان در ۹ ماه اول سال ۱۴۰۱،- ۲۲۵ میلیون دالر بود.
به گفته دفتر معاونت اقتصادی رئیسالوزرای طالبان، افزایش حجم تجارت بر اساس یک تفاهم با اوزبیکستان صورت گرفته است.
این اداره در توییتی نوشته است: «بر اساس تفاهم، افغانستان و اوزبیکستان در سال ۱۴۰۲ خورشیدی در سکتورهای مختلف و پروژههای بزرگ باهم کار خواهند کرد.»
طالبان میگوید که آغاز به کار خطآهن ترمذ–مزار شریف–کابل– پیشاور و همچنین تکمیل کار پروژه برق وارداتی سرخان–پلخمری از جمله پروژههای مشترک با اوزبیکستان است.
بر اساس اظهارات طالبان، اوزبیکستان اطمینان داده تا صادرات برق این کشور به افغانستان ادامه یابد.
توافقی هم برای ایجاد کمیتههای مشترک فنی بین طالبان و اوزبیکستان در تجارت دوجانبه و بخش زراعت انجام شده است.
گفته شده قرار است در آیندهای نزدیک هم نمایشگاههای محصولات تولیدی افغانستان و اوزبیکستان در کابل، مزار شریف و شهر ترمذ برگزار شود.
پس از به قدرت رسیدن طالبان، افغانستان از بحران اقتصادی و گرسنگی بیش از پیش رنج میبرد. بسیاری از کارخانهها و بخشهای اقتصادی خصوصی نیز بسته شدند.
طالبان از کشورها به ویژه چین هم خواستهاند که کار استخراج معادن افغانستان را هرچه زودتر شروع کنند.
روزنامه گاردین گزارش داده که وزارت خارجه بریتانیا بار دیگر از همکاران افغان خود که خواهان انتقال به این کشور اند، اسناد هویتی با تایید ادارات طالبان خواسته است. پیشتر وزارت دفاع بریتانیا از اعمال پالیسی مشابه غذرخواهی کرده و گفته بود این «اشتباه» را تصحیح میکند.
اکنون دوازده روز پس از این اظهارات مقامهای وزارت دفاع بریتانیا، روز پنجنشنبه گاردین در گزارشی فاش کرده که تطبیق این پالیسی در یک طرح جابجایی دیگر شهروندان افغانستان از سوی وزارت خارجه همچنان ادامه دارد.
طبق این گزارش، از متقاضیان طرح اسکان مجدد شهروندان افغانستان که با بریتانیا همکار بودند، خواسته شده که مدارک هویتی خود با امضای ادارات طالبان را ارایه کنند.
گاردین نوشته است که افغانهایی که میخواهند طبق طرح اسکان مجدد شهروندان افغانستان، به بریتانیا منتقل شوند، باید پاسپورت، شناسنامه و مدرک ازدواج تاییدشده ادارات طالبان را فراهم کنند.
وزارت خارجه بریتانیا در ایمیلی به متقاضیان گفته است: «مدرک ازدواج باید به وضوح توسط مقامات محلی مهر شود.»
با این حال، در گزارش گاردین به نقل از مقامهای وزارت خارجه بریتانیا آمده که محتوای این ایمیل منعکسکننده خط مشی این وزارت نیست. وزارت خارجه بریتانیا افزود که قصد دارد با گیرنده این ایمیل تماس بگیرد تا موضوع روشن شود.
روزنامه ایندیپندنت، روز ۲۸ حوت گزارش داد که بریتانیا مترجمان پیشین نیروهای بریتانیایی و پناهجویان خواسته تا اسناد هویتی با تایید ادارات تحت کنترل طالبان را تهیه کنند.
وزارت دفاع ابتدا این موضوع را انکار میکرد، اما یک سخنگوی آن در نهایت گفت: «به سرعت این اشتباه را تصحیح و دستورالعملها و فرآیندهای داخلی خود را تقویت میکنیم تا این اتفاق دوباره تکرار نشود.»
دولت بریتانیا تعهد کرده تا ۲۰ هزار افغان واجد شرایط از جمله پنج هزار نفر در سال اول به این کشور منتقل کند، اما به دلیل تاخیر در این روند با انتقاد مواجه شده است.