قلندر عباد، وزیر صحتعامه طالبان از سازمان بهداشت جهانی درخواست کمک کرد. او در دیدار با نماینده سازمان بهداشت جهانی از این نهاد خواست تا با طالبان در ارتقای کیفیت خدمات صحی همکاری کند. طرفین در این دیدار در مورد شفافیت و حسابدهی موسسات درمانی در افغانستان نیز گفتوگو کردند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، بخش صحی در وضعیت بحرانی اقتصادی و کمبود امکانات قرار گرفت.
بر اساس گزارشهای منتشر شده بسیاری از مراکز درمانی در ولایات به دلیل نداشتن دارو و کمبود امکانات بسته شدند.
در حال حاضر بسیاری از افراد بیمار در افغانستان به کشورهای همجوار برای درمان میروند.
سازمان بهداشت جهانی هشدار داده که وضعیت صحی در افغانستان به سرعت رو به وخامت است.
قلندر عباد اما میگوید که طالبان تلاش میکند با ارایه خدمات با کیفیت صحی، از رفتن بیماران به بیرون از افغانستان جلوگیری کند.
سازمان بهداشت جهانی در تازهترین گزارش خود درباره وضعیت عمومی صحی در افغانستان از افزایش بیماریهای عفونت تنفسی خبر داده است. به گفته این سازمان، بیش از ۴۵ درصد از بیماران مبتلا به عفونتهای تنفسی را کودکان زیر پنج سال تشکیل میدهند.
این سازمان در گزارش ماه فبروری که روز پنجشنبه (۱۰ حمل) نشر کرده، میگوید که شیوع عفونت حاد تنفسی همچنان در سراسر منطقه به دلیل سردی هوا ادامه دارد و دمای پایین آسیبپذیری مردم را تشدید میکند.
به گفته این سازمان در ماه فبروری، بیش از ۸۲۸ هزار عفونت حاد تنفسی به تازگی گزارش شده است.
براساس گزارش، از اکتبر ۲۰۲۲، چهار میلیون و ۳۵۳ هزار مورد عفونت تنفسی در افغانستان گزارش شده است که این رقم ۱۳.۳ درصد کل جمعیت افغانستان را تشکیل میدهد.
افغانستان در سال گذشته یکی از سردترین زمستانها را در چند دهه اخیر سپری کرد.
براساس گزارش سازمانهای امدادی، بسیاری از مردم در زمستانی که گذشت به دلیل مشکلات اقتصادی توانایی گرم کردن پناهگاههای خود را نداشتند.
بسیاری از خانوادهها در افغانستان به دلیل فقر، ناگزیر شدهاند از بین غذا و مواد سوخت برای گرم کردن خانههایشان یکی را انتخاب کنند.
سازمان بهداشت جهانی همچنین در گزارش خود تخمین میزند که ۱۷ درصد از بزرگسالان در افغانستان تحت تأثیر اختلالات روانی، مشکلات روحی چون افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه را تجربه کردهاند.
این نهاد بینالمللی میگوید که دههها درگیری و بیثباتی، بسیاری از افغانها را در برابر مشکلات روانی آسیبپذیر کرده است و گرایش به مصرف مواد مخدر در افغانستان را افزایش داده است.
وزیر اسبق اطلاعات و فرهنگ افغانستان در نامهای سرگشاده به رهبران طالبان میگوید که قدرت کنونی این گروه در دست پشتونها، بهویژه طالبان «لوی قندهار» است. عبدالباری جهانی در این نامه گفته این گروه حقوق تمام اقوام را پایمال کرده و همه پشتونها تاوان عملکرد طالبان را خواهند داد.
او گفته که به دلیل انحصار قدرت توسط طالبان به ویژه طالبان قندهاری، همه اقوام دیگر افغانستان و شامل پشتونهای غیرقندهاری نسبت به همه پشتونها بدبین شدهاند.
عبدالباری جهانی، شاعر و نویسنده است. او تاکید کرده است که بزرگترین ضرر همه رویدادهای بد آینده، به دلیل عملکرد طالبان، متوجه پشتونها خواهد بود زیرا به گفته او چون همه طالبان پشتون هستند و این پشتونهای مسلط بر قدرت، حقوق تمام اقوام ساکن در افغانستان را پایمال کردهاند.
عبدالباری جهانی که در از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۵ وزیر اطلاعات و فرهنگ حکومت اشرف غنی بود، در این نامه تاکید کرده که نه پشتونها و نه هیچ قوم دیگر در افغانستان حق انحصار قدرت و محروم کردن و اخراج اقوام دیگر را که مانند پشتونها هزاران سال است در این سرزمین زندگی کردهاند، ندارد.
این شاعر شناختهشده زبان پشتو، در نامه خود خطاب به رهبران طالبان میگوید که تاریخ ثابت کرده است که به زور میتوان قدرت را گرفت اما با زور نگه داشتن آن ناممکن است.
آقای جهانی که خود از ولایت قندهار است در این نامه گفته است به دلیل انحصار قدرت از سوی طالبان، همه اقوام کشور اعم از تاجیک، هزاره، اوزبیک، ترکمن و سایر اقوام کوچک و حتی پشتونهای غیر قندهاری از طالبان مایوس و به همه پشتونها به ویژه ساکنان منطقه جنوب غرب بدبین شدهاند.
عبدالباری جهانی که سراینده سرود ملی دولت پیشین افغانستان نیز است، میگوید اگر اتفاق بدی رخ دهد تمام پشتونها که در هیچ یک از منفعت طالبان سهمی ندارند تاوان اقدامات این گروه را پرداخت خواهند کرد.
او تاکید کرده است که تحصیلکردههای افغانستان در داخل و خارج از کشور به دلیل بستن مکاتب و دانشگاه و همچین ممنوعیت کار زنان مایوس شدهاند.
آقای جهانی در این نامه خطاب به رهبران طالبان مینویسد: «در مقابل آزادی بیان جهاد اعلام کردید و اگر کسی مانند مطیعالله ویسا از شما انتقاد کرد زندانی میکنید و برای زندانی کردن دلایلی میآورید که نه در داخل و نه در خارج برای کسی قناعتبخش نیست.»
وزیر سابق اطلاعات و فرهنگ افغانستان میگوید «قتلهای مرموز هواداران و فرماندهان حکومت پیشین جریان دارد و همه مردم این را مسئله را کار شما [طالبان] میداند و در این مورد هیچکس به اعلامیههای شما گوش نمیدهد و باور نمیکند.»
او گفته میداند که این نامه به دست رهبران طالبان نمیرسد و اگر هم برسد روی رهبران طالبان اثر چندانی نخواهد داشت.
آقای جهانی با اشاره شکست اتحاد جماهیر شوروی، حکومت مجاهدین سابق، فروپاشی رژیم اول طالبان و شکست نیروهای ناتو و امریکا در افغانستان، میگوید که رژیم کنونی طالبان نیز پایدار نخواهد بود.
او گفته است رژیم طالبان از «فولاد» ساخته نشده و این نظام طالبان نیز فرو میپاشد.
او در بخشی از نامه خود نوشته: «قبول دارم که امریکا بستههای چهل میلیون دالری را برای شما [طالبان] ارسال میکند اما این بستههای پول نیز تا روز قیامت دوام نمیآورد. ایالات متحده که با حکومتهای حامد کرزی و اشرف غنی وفا نکرد، دوستی [امریکا] با شما هم برای یک هدف است.»
او گفته روزی نه امریکا و نه بستههای دالری آن نخواهد بود بلکه طالبان و این مردم خشمگین، تنها خواهند بود.
آقای جهانی گفته است همانطور که طالبان تانکها و هاموی امریکایی را با موتورسیکلت گرفتند، مردم ناراضی افغانستان نیز با دستخالی قدرت و موتورسیکلت را خواهد گرفت.
آقای جهانی گفته، جهان نظری «خوب» نسبت به طالبان ندارد و افغانهای مقیم خارج به دلیل اعمال طالبان از «نام پشتون خجالت میکشند.»
او خطاب به رهبران طالبان افزوده است که سازمان ملل با همه سیاستهای طالبان مخالف است و هیچ کشوری در جهان حتی پاکستان این گروه را به رسمیت نشناخته است.
او همچنین گفته است وضعیت کنونی دوام نخواهد کرد و «مقابله با همه اقوام غیر پشتون، پشتونهای روشنفکر و تمام جهان تا قیامت ممکن نیست.»
آقای جهانی گفته نشئه قدرت چشم طالبان را کور و گوش آن را کر کرده است.
او در پایان نامه خود گفته «به جرئت میتوانم به شما [رهبران طالبان] بگویم که در داخل کشور، مانند رژیم اولیه طالبانی شما (که خودم به ملا محمد عمر هم یاداوری کرده بودم) صد در صد مردم از شما ناراض هستند.»
دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی میگوید که خطر نفوذ «تروریستها» از افغانستان به آسیای میانه افزایش یافته است. ایمانگلی تاسماگامبتوف روز جمعه گفت که نه تنها فعالیت گروههای تروریستی مختلف در افغانستان، بلکه تولید و توزیع مواد مخدر از این کشور در حال افزایش است.
او این اظهارات را در نشست رهبری سازمان پیمان امنیت جمعی در مسکو بیان کرد.
به گفته وی، نفوذ گروههای تروریستی از افغانستان به خاک کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی هم وجود دارد.
ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی هستند.
ایمانگلی تاسماگامبتوف از اعضای کشورهای سازمان پیمان امنیت جمعی خواست تهدیدهایی که از افغانستان سرچشمه میگیرد را جدی بگیرند.
سازمان پیمان امنیت جمعی پیشتر گفته بود که چهار هزار جنگجوی داعش در مرز افغانستان با تاجیکستان مستقر شدهاند.
در نشست امروز سازمان پیمان امنیت جمعی در مورد امکان دستیابی به آتشبس در اوکراین نیز تبادل نظر شد.
نمایندگی وزارت خارجه طالبان در نیمروز میگوید که ۲۰ افغان شامل «طلاب، علما و مردم عام» از زندان زاهدان ایران آزاد شدند. ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در نیمروز در خبرنامهای گفت که این افغانها پس از آزادی به نمایندگی وزارت خارجه این گروه در زرنج تحویل داده شدند.
طالبان گفته که این افراد به دلیل نداشتن اسناد قانونی بازداشت شده بودند که در نتیجه تلاشهای مسئولان کنسولگری این گروه در شهر زاهدان ایران آزاد شدند.
مولوی صدیقالله نصرت، رئیس امور مهاجرین و عودت کنندگان طالبان در نیمروز هم از معرفی افغانهای آزاد شده به سازمان بینالمللی مهاجرت به منظور دریافت کمک خبر داده است.
در هفتههای اخیر صدها افغان از زندانهای ایران و پاکستان آزاد و به طالبان تحویل داده شدهاند.
روزنامه وارتلند ناروی خطاب به مقامات این کشور نوشته است که زنان افغانستان مورد آزار و اذیت قرار میگیرند و باید از آنها حمایت شود. این رسانه از اداره مهاجرت و وزیر دادگستری ناروی خواسته است که از سویدن و فنلند الگوبرداری کنند که بر اساس جنسیت به زنان افغان پناهندگی میدهند.
اداره مهاجرت سویدن اعلام کرده که درخواست پناهندگی زنان و دختران افغان در سویدن را بدلیل شرایط بد زندگی برای آنان در افغانستان میپذیرد.
کارل بیکسلیوس، یک مقام اداره مهاجرت سویدن گفته محدودیتهای طالبان در حد «آزار و مجازات» زنان در افغانستان است.
کارل بیکسلیوس، مسئول بخش حقوقی اداره مهاجرت سویدن میگوید که از زمان قدرت گرفتن طالبان، وضعیت برای زنان افغانستان بدتر شده و هیچ نشانهای از تغییر وضعیت دیده نمیشود.
فنلند نیز تصمیم مشابهی گرفته است.
وارت لند نوشته که ازدواج اجباری، خشونت و تجاوز جنسی در افغانستان؛ کشوری که سازمان ملل باور دارد ظالمانه ترین کشور جهان برای زنان است، وسیع و گسترده است.
این رسانه میگوید در افغانستان دختران از تحصیل محروم هستند، نمیتوانند آزادانه در خیابان راه بروند، در چندین منطقه عملا در خانههای خود زندانیاند و درک اینکه چرا امیلی انگر مهل، وزیر دادگستری ناروی هنوز بر اساس جنسیت پناهندگی نمیدهد دشوار است.