صبغتالله احمدی، سخنگوی جبهه مقاومت ملی افغانستان از سمتش استعفا داد. آقای احمدی در توییتی نوشت: «انحصار پدیده زشتی است، فرق نمیکند آن انحصار رنگ طالبانی دارد یا غیر.» در ماههای اخیر شماری از حامیان و هواداران جبهه مقاومت ملی از این جبهه ضد طالبان انتقاد کردند.
شماری از منتقدان، رهبری جبهه مقاومت ملی را به «انحصار گرایی» متهم کردند و گفتند که احمد مسعود افراد خاص و نزدیک به خود را در رأس این جبهه قرار داده است.
احمد مسعود رهبر جبهه مقاومت ملی است.
جبهه مقاومت ملی تاکنون در مورد استعفای صبغتالله احمدی و در خصوص انتقادها توضیحی نداده است.
صبغتالله احمدی گفت که برای رسیدن به آزادی و اهداف مردم حوزه ضدطالبانی تلاش کرده است.
نخستوزیر پاکستان بازداشت گلزار امام، بنیانگذار «ارتش ملی بلوچ» را به سازمان استخبارات این کشور (آیاسآی) تبریک گفت. شهباز شریف گفت که عملیات بازداشت بنیانگذار ارتش ملی بلوچ به سرکوب ستیزهجویان در بلوچستان کمک خواهد کرد.
پیشتر، ارتش پاکستان اعلام کرده بود که گلزار امام با اسم مستعار شامبی، رهبر و بنیانگذار «ارتش ملی بلوچ» را در یک عملیات برنامهریزیشده بازداشت کرده است.
نخستوزیر پاکستان در توییتی نوشت که این عملیات نشاندهنده حرفهای بودن نهادهای این کشور است. شهباز شریف گفت که در پی این دستگیری، بلوچستان دور جدیدی از صلح را آغاز خواهد کرد.
در بیانیه بخش مطبوعاتی ارتش آمده بود که گلزار امام، یک ستیزهجوی تندرو است و حملات خشونتبار متعددی را در بخشهایی از پاکستان راهاندازی کرده است.
ارتش ملی بلوچ پس از ادغام «ارتش جمهوریخواه بلوچ» و «ارتش متحد بلوچ» تشکیل شد.
ارتش پاکستان در مورد محل و زمان بازداشت گلزار امام جزئیات نداده است.
منابعی از پروان به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که طالبان بامداد روز پنجشنبه بابهگل نظری، مدیر لیسه مرکزی سالنگ را از خانهاش در قریه «آغل خان» ولسوالی سالنگ بازداشت کردند. منابع نزدیک به خانواده نظری میگویند با گذشت دو روز از بازداشت او، خانوادهاش اطلاعی درباره او ندارند.
منابع نزدیک به خانواده آقای نظری گفتند که بابهگل نظری هیچ پیشینه کار نظامی ندارد. او در بیست سال گذشته کارمند وزارت معارف افغانستان بوده و از معلمی تا مدیر لیسه، در پستهای غیرنظامی کار کرده است.
منابع میگویند آقای نظری بیماری قلبی دارد و خانواده این کارمند وزارت معارف نگران وضعیت صحی او هستند.
طالبان هنوز درباره بازداشت آقای نظری ابراز نظر نکردهاند.
طالبان در ماههای گذشته در سطح گستردهای به بازداشت فعالان حوزه آموزش و پرورش و استادان دانشگاه دست زده است.
محمدشاهپور بخشی، برادر زکریا اصولی، نویسنده و استاد دانشگاه به افغانستان اینترنشنال گفته که بیماری کلیه آقای اصولی در بازداشت طالبان شدت یافته است. آقای بخشی روز شنبه (۱۹ حمل) گفت که برادرش با گذشت ۷۸ روز از بازداشت، هنوز به وکیل مدافع دسترسی ندارد.
آقای بخشی افزود که آقای اصولی از گذشته با بیماری کلیه دستوپنجه نرم میکرد، ولی از بیست روز پیش بیماری او شدت یافته است.
به گفته او، اعضای خانواده این استاد دانشگاه بارها به نهادهای طالبان از جمله اداره استخبارات این گروه مراجعه کردهاند، ولی آنها وعده آزادی او را همهروزه از این روز به آن روز موکول میکنند.
آقای بخشی گفت که در این مدت طالبان تنها به مادرش اجازه داده که با پسر زندانیاش دیدار کند، ولی به دیگر اعضای خانواده اجازه ندادهاند که به ملاقات آقای اصولی بروند.
طالبان این نویسنده را ۷۸ روز پیش در کابل بازداشت کردند. پس از آن نهادهای حامی آزادی بیان و سازمانهای حقوق بشری، از جمله ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، بارها خواستار آزادی او شدند.
برادر آقای اصولی گفت که طالبان او را به دلیل اظهاراتش درباره آزادی بیان، حقوق بشر و به ویژه حمایتش از حقوق زنان بازداشت کردهاند.
آقای اصولی پیش از بازداشتش، از ممنوعیت آموزش دختران، اشتغال زنان و محدودیت آزادی بیان بارها در رسانهها انتقاد کرده بود.
روزنامه لوموند گزارش داد که داعش ساحه باستانی دلبرجین در شمال افغانستان را در بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ به صورت وسیعی تخریب کرده است. این روزنامه فرانسوی نوشته روش کار غارتگران نشان میدهد که آنها مردم محلی نیستند و با کمک متخصصان حرفهای توانستهاند به چنین تخریبی دست بزنند.
براساس اطلاعاتی که روزنامه لوموند منتشر کرده، این تخریبها تنها میتواند از طریق شبکههای سازمانیافتهای که تحت کنترول داعش فعالیت میکنند، انجام شود.
روشهایی که داعش برای غارت این ساحه باستانی به کار برده، به تخریبات قبلی این گروه در سوریه و عراق شباهت دارد.
دلبرجین، بازماندههای یک شهر باستانی است که در ۴۰ کیلومتری شمال غربی شهر بلخ موقعیت دارد. این شهر باستانی احتمالاً در سده پنجم پیش از میلاد در زمان شاهنشاهی هخامنشی بنا شده بود.
لوموند براساس تحقیقات مرکز باستانشناسی فرانسه برای افغانستان (دافا) و موسسه دیجیتالسازی میراثهای تاریخی (اکونم) نوشته است: «هزاران متر مکعب با استفاده از بیل مکانیکی در این منطقه حفاری شده است.»
مرکز باستانشناسی فرانسه میگوید برای قاچاق آثار تاریخی غارت شده دو فرضیه وجود دارد. فرضیه اول این است که داعش در این غارتها تنها بوده و کامیونها را از طریق مرز ترکمنستان، با عبور از صحرایی به اندازه ۶۰ کیلومتر، به دشواری قاچاق کرده است.
فرضیه دوم این است که این گروه، با استفاده از فساد گسترده در حکومت سابق افغانستان یا در میان طالبان، به این ساحات باستانی دسترسی پیدا کرده است.
تجزیه و تحلیل عکسهای ماهوارهای دلبرجین که بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ گرفته شده است، نشان میدهد که غارتگران، اولین بلدوزر را در اپریل ۲۰۱۹ وارد ساحه کردند و پس از آن در اکتبر ۲۰۱۹ راهی را برای دسترسی به شمال سایت باز کردند.
براساس یافتههای دافا و اکونم، غارتگران در نوامبر ۲۰۲۰ راههای نفوذ دیگری نیز به سمت غرب و جنوب سایت باز کردهاند که از طریق آن توانستهاند اجسام را از این ساحه بیرون بکشند.
لوموند مینویسد روند حفاری باعث شده دماغه ارگ قدیمی در ساحه دلبرجین به ارتفاع ۱۰ متر کاملا ناپدید شود.
باستانشناسان میگویند غارتگران امیدوار بودند زیر آن گنجینههایی از کتیبهها، دستنوشتهها، جواهرات طلا و یا سایر آثار باستانی مربوط به قرن سوم و چهارم قبل از میلاد را پیدا کنند.
مرکز باستانشناسی فرانسه با بررسی تصاویر ماهوارهای میگوید غارتگران ممکن است برخی اشیای سنگی مانند مجسمههای باستانی را در نتیجه حفاری پیدا کرده باشند. این مرکز میگوید ممکن است استفاده از ماشینآلات سنگین به این آثار آسیب رسانده باشد.
پیش از این در دهه ۱۹۷۰ میلادی یک ماموریت مشترک باستانشناسان افغانستان و شوروی حفاریهای جزئیای را در دلبرجین انجام داده بودند و برخی از نقاشیهای دیواری را از این ساحه پیدا کرده بودند.
به گفته باستانشناسان، حفاریهای غیر قانونی سه ساله، ساحه باستانیای را آسیب زده است که میتوانست برای درک گسترش بودیسم در آسیای مرکزی و چین مهم باشد.
محمد سرگزی، نماینده مجلس ایران میگوید اگر حقابه از افغانستان گرفته نشود و یا منابع جدیدی برای تامین آب سیستان و بلوجستان شناسایی نشود، این استان تابستان دشواری در پیش خواهد داشت. آقای سرگزی در گفتوگویی با خبرگزاری ایلنا گفته است وضعیت آب در سیستان و بلوچستان «فوق بحرانی» است.
او میگوید: «فعلا منابع آب برای ۵ تا ۶ ماه آینده تا حدی کفاف نیازها را میدهند، اما اگر در فرصت باقیمانده کاری انجام ندهیم، باید برای حدود ۴۰۰ هزار نفر از جمعیت یعنی شهرها و روستاهای زابل، زهک، نیمروز، هیرمند و هامون آبرسانی سیار انجام دهیم.»
با این حال آقای سگزی تاکید میکند که «حتی برای آبرسانی سیار هم آب نداریم.»
محمد سرگزی پیشتر تهدید کرده بود که اگر طالبان حقابه ایران را ندهد، افغانها از استان سیستان و بلوچستان اخراج خواهند شد.
او میگوید طبق معاهده امضا شده در سال ۱۳۵۱ خورشیدی، ۸۲۰ میلیون متر مکعب حقابه برای ایران در نظر گرفته شده، «اما در این سالها این آب به ایران داده نشده است».
طالبان بارها گفتهاند که معاهده حقابه را میپذیرند، اما ایران میگوید این گروه تاکنون در عمل هیچ اقدامی انجام نداده است.
جمهوری اسلامی ایران پیگیری حقابه هلمند را جزو برنامههای اساسی خود در سال ۱۴۰۲ اعلام کرده است.
