سخنگوی وزارت خارجه طالبان میگوید که این وزارت با همکاری عربستان سعودی گروهی از افغانهای گیرمانده در سودان را به شهر جده منتقل کرده است. عبدالقهار بلخی، روز پنجشنبه هفتم ثور در توییتی نوشت که طالبان برای نجات افغانهای باقیمانده در سودان نیز تلاش میکند.
بلخی گفت که این گروه از افغانها اکنون به شهر جده در عربستان سعودی انتقال یافتهاند و به زودی به افغانستان منتقل خواهند شد.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان جزئیات بیشتری نداده است. مشخص نیست که گروه خارجشده از سودان شامل چند نفر است و نقش طالبان در خروج این افراد چه بوده است.
دیروز چهارشنبه منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که افراد مسلح در خرطوم شماری از دانشجویان افغان را لت و کوب کرده و وسایل آنها را با خود بردهاند.
به دلیل شروع درگیری مسلحانه در سودان، اغلب کشورها تلاش دارند تا شهروندانشان را از این کشور خارج کنند. تعداد دقیق افغانها که در حال حاضر در سودان گیر ماندهاند مشخص نیست.
پیشتر، وزیر خارجه طالبان گفته بود که ۱۲۰ افغان در سودان گیر ماندهاند.
دیدهبان حقوق بشر با نشر اعلامیهای از فرستادگان ویژه برای افغانستان که قرار است هفته آینده در دوحه گردهم بیایند، خواست تا در دفاع از حقوق مردم افغانستان محکم بایستند. این سازمان گفته است که تنها معکوس کردن سیاستهای ظالمانه طالبان باید در را به روی تعامل بیشتر باز کند.
در اعلامیه دیدهبان حقوق بشر آمده است: «متاسفانه اختلافات میان فرستادگان ویژه در مورد رویکردها به طالبان، منعکسکننده اختلافات در شورای امنیت سازمان ملل است.»
این سازمان افزود که میان تهدید به خروج کامل سازمان ملل از افغانستان و دادن امتیاز به شکل برسمیت شناختن طالبان، راه سومی وجود دارد. دیدهبان حقوق بشر ابراز امیدواری کرد که فرستادگان ویژه این راه سومی را پیدا کنند.
هدر بار، یک مقام دیگر این سازمان چهار روز پیش خواستار شنیده شدن صدای زنان معترض شد و از مطرح شدن بحث به رسمیت شناسی طالبان در نشست دوحه انتقاد کرد.
نشست فرستادگان ویژه در امور افغانستان در دوحه به تاریخ اول و دوم ماه می برگزار میشود.
۸۱ نفر از فعالان سیاسی، روشنفکران و دانشگاهیان افغان در نامهای به دبیر کل سازمان ملل خواهان لغو نشست دوحه با نمایندگان ویژه کشورها برای افغانستان شدند. آنان گفتهاند که سازمان ملل «زمینهساز شناسایی یک رژیم تروریست» نشود. به نقل از نامه، طالبان با «امتیاز سیاسی» تغییر نمیکند.
نشست سرمنشی سازمان ملل با نمایندگان کشورها در روزهای ۱۱ و ۱۲ ثور در پایتخت قطر برگزار میشود. سخنگوی گوترش در واکنش به انتقادهای گسترده سیاستمداران و فعالان مدنی افغان از این نشست گفت که محور اصلی دیدار سرمنشی ملل متحد، هماهنگ کردن تلاشهای نمایندگان کشورها برای افغانستان و ارسال پیام واحد به طالبان است.
این سازمان تا هنوز توضیح نداده است که آیا بحث شناسایی رسمی طالبان در دستور کار نشست قرار دارد و آیا از نمایندگان طالبان برای شرکت در این نشست دعوت شده است یا نه.
امضاکنندگان این نامه که عمدتاً فعالان سیاسی و مدنی جوان اند، گفته اند که مخالف «هر طرح سیاسیای که هدف خاص آن زمینهسازی برای شناسایی بینالمللی رژیم طالبان باشد»، هستند.
آنها در این نامه نوشتند: «از زمان بازگشت غیرقانونی طالبان به قدرت در ماه اگست ۲۰۲۱، آنها به طور سیستماتیک حقوق اساسی بشر بیش از سی میلیون شهروند افغانستان را نقض کرده اند. زنان که حداقل نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند، از عرصه عمومی حذف شده اند.»
امضاکنندگان خشم خود را نسبت به اظهارات امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل و «توجیهات» او در مورد ضرورت تعامل با طالبان ابراز کرده است. آنها از سازمان ملل خواستهاند که در مورد اظهارات امینه توضیح رسمی بدهد.
امینه محمد در ۲۸ ماه حمل در دانشگاه پرینستون گفته بود که برای جلوگیری از وخامت اوضاع در افغانستان و تصمیمهای بدتر طالبان، باید با این گروه تعامل شود. او ابراز امیدواری کرده بود که در نشست دوحه برسر قدمهای اولیه شناسایی رسمی طالبان بحث صورت گیرد.
امضاکنندگان با اشاره به گذشته طالبان، تغییرپذیری این گروه از طریق اعطای امتیازات سیاسی را رد کرده است. در نامه آمده است:«به نظر نمیآید که طالبان سیاستها یا ایدیولوژی خود را به علت مصلحت سیاسی تغییر دهد. این گروه حتا با وجود دریافت امتیازات و کوتاه آمدن بیشتر [جهان] تغییر نخواهد کرد.»
دستکم یکی از شرکتکنندگان نشست دوحه نسبت به موثریت آن ابراز تردید کرده است. ضمیر کابلوف، نماینده روسیه برای افغانستان گفته است که روسیه در این نشست گفتوگوی صادقانه و صریح خواهد داشت.
او گفت که انتظار بزرگ و خاصی از نشست دوحه وجود ندارد.
حمدالله محب، مشاور امنیت ملی سابق افغانستان، در مصاحبه جدیدی با شبکه پیبیاس امریکا گفت که دو گروه طالبان قصد داشتند پس از تسخیر ارگ، اشرف غنی را «اعدام» کنند. او کشورهای غربی را متهم کرد که آنها مانع کشته شدن اشرف غنی نمیشدند.
برنامه معروف فرانتلاین شبکه پیبیاس مستند سهقسمتی را در مورد دلایل شکست امریکا و سقوط دولت پیشین افغانستان تهیه کرده است که آخرین قسمت آن روز چهارشنبه نشر شد.
فرار اشرف غنی از کابل در نزدیک به دو سال گذشته انتقادهای تندی به دنبال داشته است و منتقدان رفتار او را با ولودیمیر زلنسکی مقایسه میکنند که پیشنهاد امریکاییها برای ترک اوکراین در آستانه حمله تمام عیار ارتش قدرتمند روسیه را رد کرد.
اشرف غنی و افراد کلیدی نزدیک به او در توجیه فرار رئیسجمهور، به سرنوشت داکتر نجیب الله، آخرین رئیسجمهور کمونیست افغانستان اشاره کردهاند که طالبان پس از تسخیر کابل در ۱۳۷۵، او را بعد از شکنجه به طور تحقیرآمیزی در چارراهی آریانا در کابل به دار آویختند.
حمدالله محب با تکرار این حرف، به برنامه فرانت لاین گفت: «ما بر اساس اطلاعات استخباراتی میدانستیم که دو جناح طالبان برای تسخیر ارگ ریاستجمهوری با یکدیگر رقابت میکردند و میخواستند رئیسجمهور را اعدام کنند.»
او افزود: «ما باور داشتیم که متحدان ما از او محافظت و دفاع نمیکردند.»
اشرف غنی قبلا در مصاحبه با تلویزیون سیانان در اسد پارسال، در مورد فرارش گفته بود که مقاومت در برابر طالبان به دلیل فروپاشی نیروهای امنیتی «ناممکن» شده بود. او افزود که با فرار از افغانستان، طالبان را از «لذت تحقیر یک رئیسجمهور افغان» محروم کرد.
با ورود طالبان به کابل شمار زیادی از سیاستمداران و مقامات سابق دولت افغانستان از کابل بیرون شدند. اما، برخی از چهرههای معروف، مانند حامد کرزی، رئیس جمهور سابق و داکتر عبدالله، رقیب انتخاباتی سابق وی، تصمیم گرفتند که در کابل بمانند.
محب در این مصاحبه گفت که زلمی خلیلزاد، نماینده امریکا برای افغانستان به آنان قول داده بود که طالبان کابل را به طور مسلحانه تسخیر نخواهند کرد. اما او گفت که حرف خلیلزاد واقعیت نداشت.
طالبان پس از ورود به کابل در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ گفتند که آنها برای جلوگیری از هرج و مرج و ناامنی وارد کابل شدند.
جو بایدن، رئیس جمهور امریکا در پاسخ به تاثیرات فاجعه بار خروج نیروهای امریکایی از افغانستان بر بنیاد توافقتنامه دوحه طالبان گفته است که نیروهای مسلح افغانستان اراده و انگیزه جنگ با طالبان را از دست داده بود.
او اشرف غنی و دیگر مقامات بلندپایه دولت افغانستان را متهم کرد که به جای حفظ دولت، تسلیم طالبان شدند و از کشور فرار کردند.
منابع میگویند که شورای امنیت سازمان ملل فردا پنجشنبه قطعنامهای را در «محکومیت ممنوعیت کار زنان در دفاتر سازمان ملل در افغانستان» تصویب خواهد کرد. در نسخهای از پیشنویس قطعنامه که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، این شورا خواستار توقف سریع سرکوب حقوق زنان و دختران شده است.
این قطعنامه که توسط جاپان و امارات متحده عربی تهیه شده، سرکوب و نقض حقوق زنان و دختران افغان را در تاریخ سازمان ملل بیسابقه توصیف کرده است.
در صورت تصویب، این نخستین بار است که شورای امنیت سازمان ملل پس از به قدرت رسیدن طالبان، سیاستهای تبعیضآمیز این گروه در قبال زنان افغان را با لحن شدیدتری محکوم میکند. چین و روسیه، دو عضو دایمی شورای امنیت که رابطه حسنه با طالبان دارند، تا اکنون موافق موضعگیری قوی شورای امنیت در مورد طالبان نبوده اند.
در پیشنویس قطعنامه مشخصاً از طالبان خواسته شده است که ممنوعیت کار، آموزش و حضور زنان در اجتماع را فوراً لغو کند، زیرا در تضاد با منشور سازمان ملل قرار دارد.
پیشنویس این قطعنامه ممنوعیت کار زنان افغانستان برای سازمان ملل متحد را نقض حقوق بشر و اصول بشردوستانه عنوان کرده است.
طالبان خواستار شناسایی رسمی حکومت خود توسط کشورهای عضو سازمان ملل است. اعضای شورای امنیت رعایت منشور این سازمان و مطالبات کشورهای عضو را پیششرط شناسایی رسمی طالبان اعلام کرده است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه روز سهشنبه گفت که مسکو طالبان را تا زمانی که به تعهداتش و خواستههای بینالمللی عمل نکند، به رسمیت نخواهد شناخت.
او افزود که شرایط شناسایی رسمی طالبان تشکیل حکومت فراگیر با حضور اقوام و نیروهای سیاسی و همچنین رعایت حقوق بشر است.
ارتش پاکستان روز چهارشنبه اعلام کرد که یک عسکر پاکستانی در مرز با افغانستان و در منطقه ژوب ایالت بلوچستان زمانی کشته شد که از داخل خاک افغانستان مورد حمله شورشیان قرار گرفت. در یک حمله جداگانه، دو سرباز دیگر پاکستانی نیز در منطقه تیره، در ایالت خیبر پختونخوا کشته شدند.
دفتر رسانههای ارتش میگوید که در چند روز گذشته عملیات نظامیای را در منطقه ژوب، برای جلوگیری از تردد «تروریستها» از افغانستان به بلوچستان و خیبر پختونخوا آغاز کرد. به نقل از ارتش، نیروهای پاکستان متوجه تردد گروهی از شورشیان شدند و آنها از داخل خاک پاکستان و افغانستان بر نیروهای پاکستانی آتش گشودند.
در اعلامیه ارتش آمده است که در جریان این درگیری یک عسکر پاکستانی و یک شورشی کشته شدند و دو سرباز پاکستانی زخم برداشتند.
در اعلامیه دیگری، نیروهای پاکستان از کشته شدن دو سرباز ارتش در منطقه تیره، در خیبر پختونخوا خبر داد. بخش مطبوعاتی نیروهای پاکستان افزود که در این درگیری، دو «تروریست کشته و ۴ دیگر زخمی» شدند.
خبرنگاران محلی اما میگویند که شورشیان از خاک افغانستان بر نیروهای پاکستانی حمله کردند.
شبیر حسین توری و طاهر خان، دو خبرنگار محلی ادعا کردند که این دو سرباز روز سهشنبه زمانی کشته شدند که «شورشیان» از خاک افغانستان بر نیروهای پاکستانی آتش گشودند. خبرنگاران محلی میگویند که در پی درگیری، شورشیان نیز تلفات دادند اما تعداد تلفات مشخص نیست.
مقامات پاکستانی از افزایش خشونتها و حملات تروریستی در ایالتهای هممرز با افغانستان خبر دادهاند. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، هفته گذشته ادعا کرد که طالبان پاکستانی از خاک افغانستان برای حمله بر خیبر پختونخوا استفاده میکنند. او تهدید کرد که اگر طالبان افغانستان جلو حملات طالبان پاکستانی را نگیرد، پاکستان بر پناهگاهای طالبان در داخل خاک افغانستان حمله خواهد کرد.