طالبان کوتاه نیامد؛ سازمان ملل با وجود ممنوعیت کار زنان در این سازمان در افغانستان می‌ماند

جواد هدایتی به خبرگزاری ایلنا گفت: «در سال‌های گذشته افغانستان یکی از مقاصد اصلی ترانزیت کالا از ایران بود که بار عمدتا از مسیر امارات متحده به افغانستان می‌رفت. اما بخشی از این مبادلات تجاری افغانستان به دلیل تحریم‌های پولی و بانکی که علیه طالبان در دنیا اعمال می‌شود، کاهش پیدا کرد.»

جمهوری اسلامی ایران سال گذشته ترانزیت ۲۰ میلیون تُن کالا را در سر داشت، اما مدیرکل ترانزیت سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای ایران تاکید کرده که یکی از دلایل عدم تحقق این برنامه تحولات افغانستان بوده است.

به گفته جواد هدایتی، ترانزیت فرآورده‌های نفتی ایران در سال گذشته از اقلیم کردستان هم به صفر رسیده است.

در گزارش کارشناسان سازمان ملل آمده است که ریجارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان و دوروتی استرادا تانک، رئیس گروه کاری تبعیض علیه زنان و دختران از ۲۷ آپریل تا ۴ می به افغانستان سفر کردند.

به گفته این کارشناسان، این سفر در شرایط بحران انسانی مزمن و آشفتگی عمیق ناشی از آخرین فرمان منع کار زنان افغان در دفاتر سازمان ملل توسط طالبان، انجام شده است.

این سفر کارشناسان سازمان ملل به افغانستان هشت روزه بوده است.

این کارشناسان در بیانیه‌ای گفتند که تبعیض ساختارمند مبتنی بر جنسیت که در هیچ گوشه‌ جهان نظیر ندارد، آینده افغانستان را عمیقا صدمه می‌زند.

آنها گفته‌اند که طالبان تفسیر خاصی از دین را تحمیل می‌کند که برای اکثریت قریب به اتفاق افغان‌ها قابل قبول نیست.

به گفته این کارشناسان، ذینفعان مختلف مربوطه در مورد به رسمیت شناختن طالبان شدیدا اعتراض دارند.

ریچارد بنت و دوروتی استرادا تانک می‌گویند: «ما از وخامت دوامدار وضعیت حقوق بشر در افغانستان با تجربه ده‌ها سال درگیری داخلی و نقض تاریخی حقوق بشر که همه اعضای جامعه، به ویژه زنان و دختران و همچنین اقلیت‌ها را متاثر کرده، عمیقا متاسفیم.»

کارشناسان سازمان ملل گفته‌اند در سفر به افغانستان چگونگی زندگی زنان و دختران را مستند کرده‌اند.

این کارشناسان در جریان سفر به افغانستان از کابل و شهر مزار شریف بازدید و با مقامات طالبان، جامعه مدنی، گروه های زنان، رهبران مذهبی و خبرنگاران دیدار و گفت و گو کرده‌اند.

در بخشی بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است: «ما عمیقاً نگران ارتکاب آشکار آزار و شکنجه متداوم مبتنی بر جنسیت که مصداق نقض نظام مند و شدید حقوق بشر و جنایت علیه بشریت است در افغانستان هستیم.»

این کارشناسان گفته‌اند که در جریان سفر و اینکه چگونه زندگی زنان و دختران در افغانستان به دلیل تهدید حقوق بشری آنها ویران شده است را مستند کرده‌اند.

در بیانیه این کارشناسان آمده است که به دلیل سیاست های طالبان علیه زنان میزان ازدواج کودکان و ازدواج اجباری افزایش یافته و همچنین خشونت‌های مبتنی بر جنسیت با معافیت از مجازات گسترش یافته است.

کارشناسان سازمان ملل گفته‌اند که بسیاری از زنان احساس ترس و اضطراب شدید شان را با آنها شریک و وضعیت خود را به عنوان «زندگی در حبس خانگی» توصیف کردند. این کارشناسان گفتند که در مورد مشکلات روانی گسترده و آمار فزاینده خودکشی در میان زنان و دختران نگران هستند.

به گفته این کارشناسان، مقامات طالبان گفته‌اند که زنان در بخش صحت ، آموزش و تجارت کار می‌کنند و اطمینان دادند که زنان می‌توانند مطابق شریعت و جدا از مردان کار کنند. طالبان به این کارشناسان گفته‌اند که جامعه جهانی نباید در امور داخلی افغانستان دخالت کنند.

قرار است گزارش کامل کارشناسان سازمان ملل در ماه جون سال ۲۰۲۳ به پنجاه‌ وسومین جلسه شورای حقوق بشر ارائه شود.

کارشناسان سازمان ملل از جامعه جهانی خواسته است نسبت به زنان افغانستان بی‌تفاوت نباشند و گام‌های مشخصی در جهت حقوق بشر در این کشور بردارد.

اندور واتکینز، کارشناس مسایل افغانستان در این تحلیل گفته که فشارهای بین‌المللی ممکن است در کوتاه‌مدت طالبان را به سمت روسیه، چین و ایران به مثابه تنها درهای باز به روی طالبان سوق بدهد.

به باور این کارشناس، این سه کشور علی‌رغم حضور در نشست دوحه و موافقت با موضع شورای امنیت سازمان ملل، با سایر کشورهای همسایه برای عادی سازی روابط با گروه طالبان از خود تمامیل نشان داده‌اند.
آقای واتکینز روابط حسنه طالبان با این کشورها را جایزه‌ای تسلی‌بخشی توصیف می‌کند و می‌گوید که طالبان با داشتن روابط با این کشورها نیازی به تسلیم شدن در برابر فشارهای خارجی ندارد.

بلقیس احمدی، افسر ارشد برنامه‌های موسسه صلح امریکا به عنوان یکی از نویسندگان این تحلیل، امتناع سازمان ملل از دعوت نشدن طالبان به نشست دوحه را گام خوبی برای اعمال فشار بر طالبان خوانده است.

از نظر خانم احمدی، سخنان دبیرکل سازمان ملل مبنی بر اینکه اکنون زمان مناسبی برای دیدار با طالبان نیست، نشان دهنده این پیام به طالبان است که جامعه بین‌المللی نمی‌تواند درخواست این رژیم برای کسب مشروعیت سیاسی را از خواسته‌های بین‌المللی برای اصلاحات حقوقی و مسایل حقوق بشری جدا کند.

آقای گوترش در نشست دوحه تاکید کرد که «ما هرگز در برابر حملات بی‌سابقه و نظام‌مند به حقوق زنان و دختران سکوت نخواهیم کرد.»

به باور نویسندگان این تحلیل، علی‌رغم همبستگی کشورها در برابر سیاست‌های حذفی طالبان علیه زنان، در نشست دوحه اعمال فشار جدیدی علیه مواضع واپس‌گرایانه طالبان صورت نگرفت.

این اظهارات به دنبال درگیری اخیر تاجیکستان با قاچاقچیان مواد مخدر از افغانستان بیان شد.

کامران رجب‌زاده، رئیس اداره نیروهای مرزی بدخشان تاجیکستان هفته گذشته در درگیری با افراد مسلحی که از افغانستان وارد شده بودند، کشته شد. کمیته امنیت ملی تاجیکستان درگیری مسلحانه و کشته شدن یک نظامی خود را در مرز افغانستان تایید کرده است.

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان هم پیشتر از حضور گروه‌های تروریستی در مرز افغانستان به کشورهای منطقه هشدار داده بود.

طرح ایجاد کمربند امنیتی در اطراف افغانستان اولین بار سال گذشته توسط امامعلی رحمان در نشست سازمان پیمان امنیتی جمعی مطرح شد.

تاجیکستان از اعضای اصلی سازمان همکاری شانگهای و سازمان پیمان امنیت جمعی است.

سراج‌الدین مهرالدین در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای که ۱۴ و ۱۵ ثور در شهر گوای هند برگزار شده بود گفت: همه اعضا باید به طور موثر ماموریت خود را برای منافع متقابل انجام دهند.

در این برنامه که به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات در هرات برگزار شده بود، مسئولان طالبان مدعی شدند تاکنون در این ولایت هیچ شکنجه و اذیت خبرنگاران ثبت نشده است.

مسئولان طالبان در این برنامه از وضعیت خبرنگاران در سایر ولایات اطلاعاتی ندادند.

اما عفوبین‌الملل می‌گوید که مطبوعات آزاد توسط طالبان تهدید می‌شوند و روزنامه‌نگاران به‌طور خودسرانه بازداشت، شکنجه و تهدید شده‌اند یا حتی به‌خاطر اطلاع‌رسانی به قتل رسیده‌اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان نیز روز سه‌شنبه ۱۲ ثور اعلام کرد که در یک سال گذشته ۲۱۳ مورد خشونت علیه خبرنگاران را ثبت کرده است.

به گفته سازمان بین‌المللی حفاظت از خبرنگاران، استخبارات طالبان با شکنجه و لت‌وکوب خبرنگاران، در صدد کنترول رسانه‌های افغانستان است.

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان از استخبارات و دیگر نهادهای این گروه خواسته تا بدون آگاهی کمیسیون بررسی تخلفات رسانه‌ای، در امور روزنامه‌نگاران دخالت نکنند.

این وزارت می‌خواهد مشخصات تمام خبرنگاران را هم ثبت کند؛ آنچه به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، زمینه‌ساز فشار بیشتر بر رسانه‌ها است.