یک روز پس از انفجار در بدخشان؛ طالبان هیچ واکنشی به کشته شدن معاون والی خود نشان ندادند

مسمومیت دانش‌آموزان دختر در افغانستان موجی از نگرانی‌های جهانی را برانگیخته است.

تام وست روز چهارشنبه در توییتی تاکید کرد که افغان‌ها مستحق تحصیل بدون ترس و محدودیت هستند.

در اوایل هفته جاری، منابع محلی از مسمومیت شش معلم زن و ده‌ها دختر دانش‌آموز در ولایت سرپل خبر دادند. مسمو‌م‌شدگان دانش‌آموزان و معلمان دو مکتب ابتدایی در ولسوالی سانچارک ولایت سرپل هستند.

مسئولان محلی طالبان هرچند مسمومیت دختران و زنان را تایید کرده‌اند، اما درباره این رویداد جزئیات نداده‌اند.

پیشتر، رینا امیری، نماینده ویژه امریکا در امور زنان افغانستان در رشته‌توییتی نوشت که هر اقدامی برای تامین امنیت زنان و دختران صورت گیرد.

او روز سه‌شنبه نوشت: «ما باید به حمایت از همه افغان‌ها، از جمله زنان و دختران ادامه دهیم تا بدون محدودیت و ترس به آموزش دسترسی داشته باشند.»

در همین حال، نیبلا مسرالی، سخنگوی سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا مسمومیت دختران دانش‌آموز را «جنایت فجیع» خوانده است.

او در بیانیه‌ای گفت که این رویداد باید طبق تعهدات طالبان به جامعه جهانی، از سوی این گروه بررسی شود.

صندوق کودکان سازمان ملل متحد نیز روز دوشنبه از طالبان خواست تا حادثه مسمومیت نزدیک به ۸۰ دختر در دو مکتب ولسوالی سانچارک در ولایت سرپل را بررسی کند.

مسمومیت دانش‌آموزان دختر در افغانستان از گذشته به این‌سو پیشینه دارد. در زمان نظام جمهوری نیز مسمومیت دانش‌آموزان دختر در کابل، هرات و مزارشریف گزارش شده بود. این مسمومیت‌ها همواره بدون پیگیری دقیق باقی مانده و عاملان آن تاکنون مشخص نیستند.

طالبان در بیش از ۲۰ ماه گذشته محدودیت‌های گسترده‌ای بر آموزش زنان و دختران وضع کرده است. در حال حاضر، مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاه‌ها به روی دختران از سوی این گروه بسته شده است.

این مقام طالبان در مصاحبه با تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول این گروه گفت که در نشست‌های آن‌ها با خارجی‌ها دیده می‌شود که جامعه جهانی «آهسته آهسته واقعیت‌های افغانستان را می‌پذیرد.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طالبان قبلاً گفته بودند که با ریختن یک طرح مشخص زمینه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را فراهم می‌کنند، با این حال با گذشت بیش از ۶۰۰ روز از بسته شدن دروازه‌های مکتب به روی دختران، چنین اقدامی صورت نگرفته است.

پیشتر خبرگزاری رویترز گزارش داد که سفر محمد بن عبدالرحمان آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر در سفر به قندهار، با هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان دیدار و درباره آموزش دختران و کار زنان گفت‌وگو کرده است.

او گفت: «۴۱ روز در زندان طالبان بودم که مثل ۴۱ سال گذشت. آنها مرا می‌زدند و می‌پرسیدند کدام کشور به شما پول می‌دهد که علیه طالبان تظاهرات کنید.»

این فعال حقوق زن در ماه عقرب پارسال از سوی استخبارات طالبان در محل برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی در دشت برچی کابل دستگیر شد. او و دیگر زنان معترض در این کنفرانس می‌خواستند موجودیت "جنبش زنان افغانستان برای برابری" را اعلام کنند.

ظریفه تنها منتقدی نیست که توسط طالبان بازداشت و شکنجه شده است. عظیم عظیمی، یکی از فعالان دیگر افغان نیز با اتهام و برخورد مشابه از سوی طالبان رو به رو شد. او به شبکه ۴ گفت: «آن‌ها می‌گفتند که شما از اسرائیل، امریکا و اکشورهای دیگر پول می‌گیرید.»

او افزود: «مرا به ریاست ۹۰ [استخبارات] بردند. وقتی مرا به زیر زمینی بردند داد و بیداد مردم را شنیدم. یکی شکنجه می‌شد. دیگری از سقف آویزان بود. کسی را می‌زدند. کسی را با پیپ آب شکنجه می‌کردند.»

هر دوی این قربانیان شکنجه طالبان توانستند از کشور بیرون شوند.

به نقل از شبکه ۴، طالبان شکنجه این فعالان را رد کرده و مدعی است که آنها برای دریافت پناهندگی ادعای شکنجه را مطرح می‌کنند.

به رغم این انکار، خالد قادری، نویسنده‌ای که ۱۱ ماه در زندان طالبان بسر برد، و پروانه ابراهیم خیل، فعال مدنی چشم دیدهای خود از شکنجه افراد توسط طالبان را به افغانستان اینترنشنال و دیگر رسانه‌ها باز گو کردند.

درانی در مصاحبه با مرکز تحقیق و مطالعات امنیت پاکستان گفت که «۲۱ سفارت در کابل و ۱۶ سفارت، به شمول سفارت ایالات متحده، در دوحه» با طالبان در تماس اند.

او در رابطه به تعامل جهان با طالبان گفت: «این جهان نیست که رابطه نمی‌خواهد، این ملا هبت‌الله آخند است که گوشه‌گیر است و با مردم نمی‌بیند. به جز این، جهان با رژیم طالبان در تماس است.»

هرچند او با خبر دیدار نخست وزیر قطر با ملاهبت‌الله با تردید برخورد کرد، اما افزود که اگر این ملاقات واقعیت داشته باشد، نشانه تغییر در تعامل رهبر طالبان با کشورهای دیگر است.

تا هنوز هیچ تصویری از ملا هبت‌الله نشر نشده است، اما طالبان خبرهای دیدار او با مقامات و مسئولان محلی طالبان در کابل و قندهار را نشر می‌کند.

این گروه درباره مخفی بودن رهبر خود توضیح رسمی نداده است.

نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان در مورد رسمیت‌شناسی طالبان گفت که این تصمیم را پنج عضو دایمی شورای امنیت ملل متحد خواهد گرفت.

آصف درانی پاکستان را قربانی تحولات افغانستان دانست و گفت که به دلیل بی‌ثباتی روزانه هزاران نفر بدون طی مراحل قانونی از افغانستان به پاکستان وارد می‌شوند.

جو بایدن یک روز پس از ورود طالبان به کابل گفت که سقوط حکومت غنی سریعتر از آنچه انتظار ‌می‌رفت، اتفاق افتاد. اما درل آیسا، عضو کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا گفت که دیپلومات‌های امریکایی در کابل قبلاً در مورد سقوط حکومت به کاخ سفید هشدار داده بودند.

آیسا یکی از معدود اعضای مجلس نمایندگان امریکا است که به مکاتبات سفارت امریکا در کابل دسترسی پیدا کرد. به نقل از فاکس نیوز، ۲۳ دیپلومات و کارمند سفارت امریکا در کابل، در این مکاتبات به کاخ سفید هشدار داده بودند که در صورت خروج امریکا از افغانستان، طالبان قدرت را به دست خواهند گرفت.

این اسناد نشان می‌دهد که برخی از مقامات امریکایی احتمال بازگشت طالبان را دستکم گرفته بودند.

آیسا در مورد بایدن و مقامات بلندپایه دیگر امریکایی به فاکس‌نیوز گفت: «آن‌ها می‌دانستند که ارتش افغانستان به هیچ وجه نمی‌تواند از کشور دفاع کند. آن‌ها می‌دانستند که کابل در ظرف چند هفته سقوط خواهد کرد...[اما] آن‌ها اجازه دادند که این اتفاق بیفتد.»

این نماینده کانگرس گفت که وزارت خارجه به دیپلومات‌های امریکایی در کابل گفته بود که نگرانی‌های آنان در مورد سقوط را جدی می‌گیرد، ولی در نهایت کاخ سفید در رویکرد و تصمیم‌گیری خود تغییری نیاورد.

بایدن درباره پیروزی طالبان گفته بود که ارتش افغانستان اراده جنگیدن در برابر طالبان را نداشت. او هر گونه نقش امریکا در سقوط حکومت غنی را رد کرده است.