سخنگوی وزارت خارجه ایران: طالبان به تعهد خود برای تامین حقابه ایران عمل نکرده است

سخنگوی طالبان افزوده که پس از خروج نیروهای خارجی و روی کار آمدن اداره طالبان، همه سلاح‌ها، تجهیزات و وسایط نقلیه نظامی در انبارها ذخیره شده است.

آقای مجاهد دوشنبه (۱۹ سرطان) در تویتی نوشت: «هیچ‌کس اجازه ندارد حتی یک میل سلاح را به خارج از افغانستان قاچاق کند یا بفروشد.»

اما مقامات محلی طالبان در ننگرهار روز شنبه گذشته گفتند که از قاچاق قطعات سلاح امریکایی به پاکستان در تورخم جلوگیری کرده‌اند.

سال گذشته مقامات پاکستانی نیز تصاویری از سلاح‌های امریکایی را در تورخم به رسانه‌ها نشان دادند که با یک لاری به پاکستان قاچاق می‌شد.

یک نهاد ناظر بر صلح و امنیت در افغانستان نیز هفته گذشته نسبت به خرید و فروش و تکثیر سلاح به‌ویژه سلاح‌های امریکایی در افغانستان تحت کنترول طالبان هشدار داد.

دیدبان صلح افغانستان در گزارشی از هلمند، قندهار و ننگرهار نوشته که بازار سلاح در این سه ولایت گرم است.

این سازمان افزود که در پی فروپاشی دولت پیشین افغانستان از یک سو قیمت سلاح کاهش یافته و از سوی دیگر، دسترسی به سلاح افزایش یافته است.

در گزارش آمده که طالبان تمایل چندانی به جلوگیری از خرید و فروش تفنگ‌های امریکایی ام-۴ و ام-۱۶ و دوربین‌های دید شب و حرارت‌یاب و انتقال آنها به پاکستان ندارد.

براساس این گزارش، پویایی قاچاق سلاح به دلیل پویایی درونی طالبان به‌شدت محلی شده است. به نظر نویسندگان گزارش، منافع تجاری، سیاسی و امنیتی و روابط درازمدت این گروه با گروه‌های مسلح و شبکه‌های قاچاق، این پویایی را تقویت کرده است.

دیدبان صلح افزوده که انبارهای این سلاح‌های امریکایی در منطقه به گردش افتاده و گروه‌های متحد طالبان مانند تحریک طالبان پاکستان به سادگی می‌توانند به این گونه سلاح‌ها دسترسی پیدا کنند.

این نخستین باری است که یک مقام پاکستانی تایید می‌کند که امریکا از حریم هوایی این کشور، برای حمله به افغانستان استفاده می‌کند.

بعد از به قدرت رسیدن طالبان، امریکا ایمن الظواهری رهبر شبکه القاعده و چند هدف دیگر این شبکه را در کابل و غزنی قرار داده است.

امریکا بر فضای افغانستان هم به وسیله هواپیما‌های بی‌سرنشین نظارت می‌کند. مقامات طالبان از جمله وزیر دفاع این گروه چند بار گفته که فضای افغانستان تا اکنون «اشغال» شده است.

در حالی که طالبان مدعی‌اند نیروهای امریکایی را شکست داده‌اند، بدون اشاره به توانایی خود برای ممانعت از پرواز پهپادهای امریکایی در فضای افغانستان، از پاکستان خواسته که مانع عبور آنها از حریم فضایی آن کشور به فضای افغانستان شود.

اما آصف درانی نماینده ویژه پاکستان، در مصاحبه با طاهر خان، خبرنگار شبکه تلویزیونی «پشتو۱» گفت که قطعنامه سازمان‌ملل برای سرکوب شبکه القاعده تا اکنون قابل اجرا است.

او افزود که مقام‌های طالبان نباید از این گلایه کنند که پهپادهای امریکایی چرا از حریم هوایی پاکستان برای عبور به حریم هوایی افغانستان استفاده می‌کنند.

نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان گفت: «همه جهان متعهد به قطعنامه ۱۳۶۷ و ۱۳۷۳ است. ما نباید مقصر دانسته شویم. مگر این که این قطعنامه تغییر کند.»

این دیپلومات ارشد پاکستانی افزود که همین قطعنامه‌ها به امریکا مجوز حمله به ایمن الظواهری رهبر پیشین شبکه القاعده در محله شیرپور کابل و اسامه بن‌لادن بنیانگذار این شبکه در ایبت‌آباد پاکستان داده بود.

آقای درانی تاکید کرد که طالبان «دست‌نشانده پاکستان نبودند و نمی‌توانند باشند.» او گفت: «هر افغان آزادمنش است. در تاریخ افغانستان چنین نیست. وقتی کرزی رئیس‌جمهور بود، او هم حرف‌هایی از آزادی می‌زد، در حالی که از دست امریکا می‌خورد. همین طور دیگران آمدند. وقتی که به منافع آنها زیان می‌رسید، حرف خود را بیان می‌کرد.»

مقام‌های دولت پیشین افغانستان از دولت پاکستان انتقاد می‌کردند که در فرایند صلح افغانستان نقش صادقانه ندارد و برای ادامه خشونت از طالبان حمایت می‌کند.

اما آصف درانی گفت: «حل مشکل افغانستان به دست پاکستان نبود، اما من از آنها می‌پرسم که شما برای منافع پاکستان چه کردید؟ آنها به هند راه دادند و در برابر ما یک جبهه دیگر به میان آمد و هند به تحریک طالبان و جنگجویان بلوچ پول می‌داد.»

دفتر برنامه جهانی غذا در افغانستان در توییت خود افزوده که این سازمان در سراسر این کشور «آخرین راه نجات» برای «آسیب‌پذیرترین» خانواده‌ها از جمله زنان بیوه و خانواده‌های دارای سرپرست زن است.

اخیرا نماینده برنامه جهانی غذا در افغانستان به برخی از رسانه‌ها گفت که امسال حدود ۱۵ میلیون نفر در سراسر افغانستان نیازمند کمک غذایی هستند.

به گفته او، در حال حاضر، این نهاد وابسته به سازمان ملل قادر به کمک به حدود پنج میلیون نفر نیازمند به کمک غذایی در افغانستان است.

براساس گزارش‌های نهادهای وابسته به سازمان ملل، به دنبال روی کار آمدن طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰، شمار افراد نیازمند به کمک غذایی به سرعت بالا رفت و تا ۲۱ میلیون نفر رسید.

برنامه جهانی غذا پیشتر اعلام کرد که این سازمان با فراهم کردن بسته‌های غذایی، شمار افراد گرسنه را به ۱۵ میلیون نفر کاهش داد، ولی به دلیل کمبود منابع مالی، توانایی کمک‌رسانی به آنها را ندارد.

پس از روی کار آمدن طالبان کمک‌های بین‌المللی به افغانستان قطع شد، بیکاری و فقر به شدت گسترش یافت. یکی از رهبران طالبان اعلام کرد که این گروه وعده تامین غذا به مردم نداده و روزی‌دهنده خدا است.

این منابع، که به دلایل امنیتی نخواستند نام‌شان ذکر شود، نسخه‌ای از سند «رهنمود تعیینات در ساختار تشکیلاتی» وزارت معارف را در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار دادند.

این سند را ظاهرا طالبان و اداره‌های معارف شهر کابل و ولایات بازنگری و منظور کرده‌اند. در بخشی از این سند آمده که واحدهای تشکیلاتی تربیت معلم از ساختار وزارت معارف افغانستان حذف شده است.

براساس این «رهنمود»، در نظر است که کارکنان شامل استادان، کارمندان اداری و خدماتی مراکز تربیت معلم در سراسر افغانستان در بست‌های خالی نهادهای آموزشی مانند مکتب‌ها، مدرسه‌ها، دارالحفاظ‌ها و دارالعلوم‌ها، مطابق رشته و نیازمندی بست‌ها تعیین شوند.

با این حال، منابعی که با افغانستان اینترنشنال صحبت کردند، گفتند که کارمندان ادارات تربیت معلم نگران هستند که با حذف این ساختار، بیش از چهار هزار معلم و کارمند حرفه‌ای و باتجربه این ادارات شغل خود را از دست خواهند داد.

یک کارمند مرکز تربیت معلم به افغانستان اینترنشنال گفت در اسد ۱۴۰۱ طالبان نزدیک به ۴۰۰ کارمند وزارت معارف را اضافه بست کرده و گفته بودند که آن‌ها در بست‌های خالی وزارت معارف استخدام خواهند شد، اما این کارمندان در هیچ اداره‌ای جذب نشدند و کار خود را از دست دادند.

آقای بهرامی در این توییت نوشت: «تایید انتقال پی‌تی‌تی به شمال افغانستان با توجه به عدم تعهد طالبان پاکستانی به توقف خشونت در پاکستان و حفظ رابطه با گروه‌های افراطی غیرافغان به مفهوم ادامه ناامنی در پاکستان، ایجاد ابزار چانه‌زنی طالبان با حوزه آسیای مرکزی و چین و انتقال ظرفیت تولید ناامنی و تولید بحران‌های اجتماعی، فرهنگی و امنیتی در شمال افغانستان است.»

سفیر سابق ایران پیش از این نیز در مقاله‌ای نوشته بود که تحریک طالبان پاکستان پیوند عمیقی با طالبان افغانستان دارند. محمدرضا بهرامی در این مقاله افزوده بود که با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، فعالیت‌های تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزدی‌بخش بلوچستان نیز افزایش یافت.

سخنگوی طالبان چند هفته پیش تایید کرده بود که قرار است اعضای تحریک طالبان پاکستان از جنوب و شرق افغانستان به شمال این کشور منتقل شوند.

منابعی در درون گروه طالبان در گفت‌وگو با افغانستان تایید کردند که این تصمیم براساس توافق طالبان و اداره استخبارات نظامی پاکستان (آی‌اس‌آی) اتخاذ شده و قرار است که طالبان به طالبان پاکستانی زمین بدهند و دولت پاکستان حمایت مالی فراهم کند.

در پی این تحولات، گزارش‌هایی از جابه‌جایی گروهی از خانواده‌ها تحت عنوان مهاجر در برخی از مناطق شمالی افغانستان پخش شد.

همزمان، شمار زیادی از رهبران سیاسی مخالف طالبان هشدار دادند که انتقال شهروندان پاکستان به شمال باعث تغییر ترکیب اجتماعی جمعیت شمال و زمینه‌ساز بحران‌های اجتماعی و ناامنی خواهد شد.