کارشناسان سازمان ملل خواهان آزادی فوری ایوان گرشکویچ، خبرنگار روزنامه وال استریت ژورنال شدند. آنها میگویند بازداشت این خبرنگار حمله به خبرنگاری آزاد است. اداره امنیتی روسیه ایوان گرشکویچ را در ۲۹ مارچ به اتهام جاسوسی برای امریکا بازداشت کرد.
آقای گرشکویچ صد روز میشود که در زندان «لفورتوو» در مسکو بهسر میبرد.
کارشناسان سازمان در اعلامیهای مشترک نوشتند که بازداشت و کیفرخواست گرشکویچ به اتهام جاسوسی، که ممکن است او را به مدت بیست سال پشت میلههای زندان قرار دهد، نمونهای از سرکوب شدید آزادی بیان و روزنامهنگاری مستقل در روسیه پس از تهاجم گسترده به اوکراین است.
این روزنامهنگار ۳۱ ساله امریکایی پیش از نقل مکان به این کشور درسال ۲۰۱۷، یکی از روزنامهنگاران معتبر روسی به شمار میرفت که برای رسانههای زیادی کار کرده بود.
او کارش را با وال استریت ژورنال از پارسال آغاز کرد و به موضوعاتی مانند تحریمها و تاثیر آن بر اقتصاد، انزوای فزاینده روسیه و تلاشهای دولت این کشور برای خاموش کردن فعالیتهای ضد جنگ میپرداخت.
گرشکویچ هنگامی که راهی سفری برای تهیه گزارش به شهر یکاتنبرگ روسیه بود، به اتهام جمعآوری اطلاعات و«اسرار دولتی» برای امریکا به دست نیروهای امنیتی روسیه دستگیر شد، اتهامی که برای اثبات آن در دادستانی روسیه هنوز مدرکی پیدا نشده است.
کارشناسان سازمان ملل گفتهاند: «این اولین بار از زمان شوروی سابق است که مقامات روسیه یک روزنامهنگار امریکایی را به جاسوسی متهم میکنند و این پیامی دلخراش برای همه روزنامهنگاران خارجی و در واقع برای همه روزنامهنگاران در روسیه میفرستد».
این کارشناسان از روند رو به افزایش محدودیت بر آزادی و استفاده از اتهامهای مانند جاسوسی و خیانت در قوانین جزایی روسیه نگراناند.
براساس دادههای موجود، ۱۶ نفر به اتهامات مشابه در سال ۲۰۲۲ محکوم شدهاند و حداقل ۲۴ پرونده کیفری در ماه جون همان سال باز شده است. همچنین گزارش شده که در شش ماه اول سال ۲۰۲۳، حداقل ۴۳ نفر به خیانت در روسیه متهم شدهاند.
به گفته کارشناسان سازمان ملل، دادگاه منطقه لفورتوو در مسکو در یک جلسه خصوصی که در ۲۳ می برگزارشد، بازداشت گرشکویچ را تا ۳۰ اگست ۲۰۲۳ تمدید کرد. درخواست تجدیدنظر بعدی او در مورد حکم بازداشت رد شد. علیرغم درخواستهای متعدد سفیر امریکا در روسیه، تنها دو بار اجازه یافته که او را ببیند.
مقامات روسیه امتناع خود از ملاقات با این خبرنگار امریکایی روسیتبار را به عنوان پاسخی به «ممانعت صدور ویزای امریکا برای خبرنگاران روسی» دانستهاند.
کارشناسان سازمان ملل در ۱۲ جون ۲۰۲۳ نسبت به دستگیری خودسرانه آقای گرشکویچ با مقامات روسی گفتوگو کردند و خواستار آزادی فوری او شدند. تا به امروز اما هیچ پاسخی دریافت نکردهاند.
