معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران میگوید افغانستان دولت مستقری ندارد و «مجموعهای [طالبان] بر این کشور حاکم شدهاند.» علی سلاجقه گفته «طالبان پای کار نمیآید» و این موضوع بر مشکلات زیست محیطی افزوده است.
او در گفتوگو با شفقنا که متن آن روز دوشنبه (۹ اسد) منتشر شده گفت: منشاء گرد و غبار در برخی استانهای ایران، ترکمنستان و افغانستان است.
به گفته وی، جمهوری اسلامی با ترکمنستان گفتوگوهایی در این زمینه داشته، اما طالبان همکاری نمیکند.
علی سلاجقه میگوید ایران و افغانستان توافقنامههای بین همدیگر دارند و اجرای توافقات در حال پیگیری است.
مجتبی ذوالجودی، معاون سازمان محیط زیست ایران هم پیشتر هشدار داده بود که اگر طالبان در مورد حقابه و همچنین احیای دریاچه «هامون» همکاری نکند، فاجعه زیست محیطی و انسانی در سیستان و بلوچستان و منطقه رخ خواهد داد.
دبیرکل سازمان ملل روز دوشنبه (۹ اسد) در توییتی نوشت که زنان و دختران در همه جا شایسته زندگی با عزت هستند. آنتونیو گوترش گفته است: ما هرگز از مبارزه دست نخواهیم کشید تا اطمینان حاصل شود حقوق اساسی زنان و دختران در همه جا رعایت میشود.
او از هیچ کشوری نام نبرده، اما قبلا گفته بود که طالبان در افغانستان زنان و دختران را از زندگی اجتماعی حذف کردهاند.
ناظران معتقدند که در حال حاضر زنان افغانستان در بدترین شرایط ممکن زندگی میکنند. طالبان تمام آزادی زنان را محدود کرده و به پیشنهادات جامعه جهانی برای رفع این محدودیتها تن نمیدهد.
ملل متحد به تاریخ اول و دوم ماه می نشستی را با حضور نمایندگان ویژه کشورها برای افغانستان در دوحه برگزار کرد. آقای گوترش پیش از این نشست گفته بود که بازگشت زنان افغان به کار کلیدی است.
دبیرکل سازمان ملل پس از این نشست گفت که اکنون زمان مناسب برای گفتگو با طالبان نیست.
او گفت بزودی نشست دیگری در مورد افغانستان برگزار خواهد شد. تاکنون اعلام نشده که این نشست چه زمانی و در کدام کشور برگزار خواهد شد.
اداره خط آهن حکومت طالبان روز یکشنبه (۸ اسد) اعلام کرد که ۱۴ کارمند خود را به ترکمنستان فرستاده تا چهار ماه آموزش فنی ببینند. این اداره در خبرنامهای نوشت که قرار است پس از پایان دوره آموزشی، از تجارب این افراد در توسعه خط آهن استفاده شود.
بر اساس این خبرنامه، چند ماه قبل نیز ۱۳ نفر در ترکمنستان آموزش دیدند .
اداره خط آهن طالبان میگوید تلاش میشود تا تمام امور خط آهن توسط خود افغانها انجام شود.
این اداره میگوید شرکت سوگدیانا ترانس اوزبیکستان در حال حاضر کار انتقالات و حفظ و مراقبت خط آهن حیرتان-مزارشریف را انجام میدهد.
در ماه جوزا نیز ۲۰ کارمند اداره خط آهن طالبان به اوزبیکستان اعزام شدند تا توسط شرکت سوگدیانا ترانس اوزبیکستان یک دوره آموزشی را بگذرانند.
ترکمنستان و اوزبیکستان افراد اعزامی از افغانستان را در بخش انتقالات و حفظ و مراقبت خط آهن آموزش میدهند.
مهدی سعادتی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت که طرحی برای رصد و ساماندهی مهاجران افغان روی دست گرفته شده است. او با ادعای استفاده «دشمن» از مهاجران افغان گفت که این مهاجران تحت نظر دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی ایران هستند.
در حمله شامگاه چهارم عقرب سال گذشته به زیارتگاه شاهچراغ در شهر شیراز ایران، ۱۳ نفر کشته و شماری زخمی شدند. وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مدعی شد که مهاجمان شهروندان افغانستان و تاجیکستان بودند.
سعادتی با این که مدعی شد نگرانی امنیتی از جانب مهاجران افغان وجود ندارد اما افزود که این مهاجران در صدر فهرست گروههای تحت رصد دستگاههای اطلاعاتی، امنیتی و نظارتی جمهوری اسلامی قرار دارند. او به فعالیتهای «غیرقانونی» برخی از مهاجران افغان نیز اشاره کرد آنها را به برخورد تهدید کرد.
سعادتی گفت که «با توجه به سیاستهای کلی خود باید یک رابطه حسنه با مردم افغانستان داشته باشیم.»
این مقام ایرانی با یادآوری از تنشهای مرزی میان طالبان و ایران گفته که این «حادثات کوچک با اقتدار نظام جمهوری اسلامی حل شد.»
روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان از ایران در ماههای اخیر افزایش یافته است. در تازهترین مورد جمهوری اسلامی امروز (هشتم اسد) بیش از ۷۵۰۰ مهاجر افغان را اخراج و در مرز دوغارون به طالبان تحویل داد.
بر اساس اظهارات مقامات جمهوری اسلامی، هر هفته هزاران افغان به دلیل نداشتن مدارک اقامتی معتبر، از ایران اخراج میشوند
آمارهای ارایه شده پیرامون مهاجرین افغان در ایران متفاوت است، برخی از مقامات ایران شمار افغانها در ایران را حدود پنج میلیون نفر گفتهاند، اما برخی دیگر این آمار را تا هفت میلیون مهاجر افغان نیز تخمین زده اند.
عبدالرشید دوستم، از چهرههای مشهور مخالف طالبان میگوید که در برابر طالبان باید به زور متوسل شد و به حمایت سیاسی امریکا نیاز دارد. دوستم در مصاحبهای با مجله رولینگ استون گفت: «اگر حمایت را به دست آوردم و به طالبان درس ندادم، نامم دوستم نیست.»
دوستم در این مصاحبه که روز یکشنبه (هشتم اسد) نشر شد، گفت که او نیازی «به توپ و تانک» امریکا ندارد و با حمایت سیاسی این کشور میتواند با طالبان مقابله کند.
همزمان با سقوط ولایتهای مهم افغانستان در شمال کشور در تابستان ۱۴۰۰، تلاشهای نظامی و سیاسی عبدالرشید دوستم برای حفظ ولایاتی که پایگاه سیاسی و قومی وی به حساب میآمد، بی نتیجه ماند.
او به رولینگ استون گفت که در آن زمان به دست «دشمنانش» مسموم شد و برای تداوی به ترکیه رفته بود. بابر دوستم درباره پدرش گفت که «وضعیت او خیلی وخیم بود. چیزی به مرگش نمانده بود.»
دوستم مانند دیگر سیاستمداران منتقد اشرف غنی باور دارد که غنی در آستانه تهاجم گسترده طالبان، قدرت بسیج مردم در برابر طالبان را نداشت. او در این مصاحبه تلاش کرد سیاستمداران امریکایی را متقاعد کند که سیاست تعامل و عدم حمایت از نیروهای سیاسی ضد طالبان را کنار بگذارند.
دوستم گفت: «در راس ما کسی قرار داشت که گروههای مردمی ضد طالبان را بسیج نمیتوانست. من مرد نظامی هستم و با تمام بخشهای افغانستان آشنا هستم.»
دوستم بر حمایت «کشورهای خارجی» از نیروهای سیاسی داخلی تاکید کرد و صحنه سیاست افغانستان را به «میدان بزکشی» تشبیه نمود که این کشورها باید «سوارکاران ماهر» را برای بازی سیاسی انتخاب کنند.
این هفته قرار است نماینده امریکا برای افغانستان با وزیر خارجه طالبان در دوحه ملاقات کند. واشنگتن با این که سیاستهای طالبان را محکوم کرده است ولی همچنان بر تعامل و کار با طالبان در مورد مسائل مشخص، از جمله در مورد زنان و موادمخدر، تاکید دارد.
در عین حال، مقامات امریکایی بارها تاکید کردهاند که از مخالفان سیاسی و نظامی طالبان حمایت نمیکنند.
دوستم از امریکا انتقاد کرد که به علت پشتیبانی از «نظام سیاسی متمرکز و دموکراتیک» زمینه قدرت گرفتن طالبان در افغانستان را مساعد ساخت. دوستم باور دارد که امریکا به جای دموکراسی باید بر توسعه اقتصادی، به خصوص استخراج معادن افغانستان تمرکز میکرد.
رهبر جنبش گفت: «ما معادن زیاد داریم، نفت و گاز داریم. وقتی از این منابع استفاده شود، دموکراسی نیز به دنبال آن میآید.»
برنامه جهانی غذا اعلام کرده که به دلیل «بحران مالی فلجکننده» کمک غذایی به ۳۸ کشور از جمله افغانستان را کاهش داده است. کارل اسکاو، معاون مدیر اجرایی این سازمان گفت این نهاد امسال تنها پنج میلیارد دالر از ۲۰ میلیارد دالر مورد نیاز را دریافت کرد.
آقای اسکاو در یک نشست خبری گفت که برنامه جهانی غذا در سالهای اخیر ۱۰ تا ۱۴ میلیارد دالر از این ۲۰ میلیارد دالر مورد نیاز برای کمک به ۸۶ کشور جهان را دریافت میکرده است.
او افزود که نیازمندی به کمکهای بشردوستانه در دو سال گذشته به دلیل همهگیری کرونا و جنگ اوکراین، به بالاترین حد خود رسید.
به گفته این مقام سازمان ملل، در حالی که این نیازها همچنان در حال افزایش است، بودجه کمکهای غذایی رو به کاهش گذاشته است. او وضعیت کمکرسانی در سال آینده میلادی را «وخیم» پیشبینی کرد.
آقای اسکاو در مورد افغانستان گفت که کمکهای غذایی برنامه جهانی غذا در این کشور از ۷۵ درصد به ۵۰ درصد کاهش یافته است.
به گفته او، این سازمان در ماه می گذشته مجبور شد که جیره غذایی هشت میلیون نفر را که ۶۶ درصد نیازمندان را تشکیل میدهند، در افغانستان قطع کند. آقای اسکاو افزود که در حال حاضر، تنها پنج میلیون نفر کمکهای غذایی این سازمان را دریافت میکنند.
پیشتر سازمان ملل اعلام کرده بود که بیش از ۲۸ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند و از جمله، ۱۵ میلیون نفر نیازهای شدیدی به کمکهای غذایی دارند.
کارل اسکاو همچنین گفت که برنامه جهانی کمکهای غذایی خود به نیازمندان در سوریه، یمن، فلسطین و کشورهای غرب افریقا را هم کاهش داده است. به گفته او، در سوریه دریافتکنندگان کمکهای این سازمان از پنجونیم میلیون نفر به دو و نیم میلیون نفر کاهش یافته است.