حملات به حرم‌ شاهچراغ؛ نماینده مجلس ایران از 'حضور داعش در افغانستان' ابراز نگرانی کرد

در حمله ۲۶ آگست ۲۰۲۱ در بحبوحه روزهای خروج از افغانستان، ۱۳ نظامی امریکایی و نزدیک به دو صد غیرنظامی افغان کشته شدند. مسئولیت این حمله را گروه داعش خراسان بر عهده گرفت.

رئيس‌جمهور امریکا روز شنبه (چهارم سنبله) گفت که یاد این ۱۳ سرباز را که «ماموریت شریفی» در افغانستان انجام دادند، گرامی می‌دارد.

پیشتر رئیس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان امریکا گفت که پاسخگو نبودن دولت بایدن درباره حمله مرگبار میدان هوایی کابل با گذشت دو سال از آن رویداد غیر قابل درک است.

مایک راجرز افزود که به تحقیق درباره نحوه عملکرد دولت بایدن برای خروج از افغانستان ادامه می‌دهد.

شماری از مقام‌های امریکایی از جمله اعضای کمیته خارجی کانگرس، اداره بایدن را به بی‌برنامه‌گی در جریان عملیات خروج از افغانستان متهم کرده‌اند.

طبق بیانیه وازت مهاجرین طالبان که روز یک‌شنبه (پنجم سنبله) منتشر شد، این شهروندان دو روز پیش از راه تورخم به افغانستان برگشته‌اند.

وزارت مهاجرین طالبان گفته که این افراد برای دریافت کمک به سازمان بین‌المللی مهاجرت معرفی شده‌اند.

با به قدرت رسیدن طالبان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، شمار قابل ملاحظه‌ای از شهروندان به دلیل تهدیدات امنیتی و همچنین مهاجرت به سایر کشورها به پاکستان رفتند.

پولیس پاکستان در ماه‌های گذشته صدها مهاجر افغان را عمدتا به دلیل نداشتن مدارک بودوباش بازداشت و همچنین اخراج کرده است.

پیش از این نهادهای حقوق بشری از وضعیت مهاجران افغان در پاکستان و بازداشت آنها توسط پولیس این کشور، ابراز نگرانی کرده‌اند.

عبدالجبار تخاری، قنسول طالبان در شهرکراچی در ماه سرطان امسال گفته بود که تا کنون ۲۳۸۰ زندانی افغان از زندان‌های پاکستان رها شده‌اند و شمار زندانیان باقی مانده به ۲۸۲ تن می‌رسد.

آقای بنت روز شنبه چهارم سنبله، در برنامه‌ای که از سوی سازمان ادغام اروپای برگزار شده بود با اعضای جامعه مدنی افغان در آلمان که اکثریت آنها زنان بودند، دیدار کرد.

این فعالان مدنی در این دیدار تاکید کردند که «وضعیت افغانستان مسئله داخلی نیست، بلکه یک نگرانی و مسئولیت جهانی است.»

گزارشگر ویژه سازمان ملل به خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که در این دیدار بر سر مسائلی چون سیاست بین‌المللی از جمله رویکرد آلمان و سازمان ملل متحد در قبال افغانستان صحبت کرده است.

آقای بنت، روز گذشته نیز با آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان دیدار کرد.

وزارت خارجه آلمان پنجشنبه‌ شب (دوم سنبله) در توییتی نوشت که آلنا بربوک و ریچارد بنت درباره وضعیت جاری در افغانستان و حمایت از مردم این کشور گفت‌وگو کرده‌اند.

وزارت خارجه آلمان گفته که این کشور در این دیدار تعهد سپرده که از دفاع از حقوق بشر مردم افغانستان دست برنمی‌دارد و حمایت و همبستگی‌اش با آن‌ها «شکست‌ناپذیر» است.

رسانه‌های پاکستانی اخیرا به نقل از جین ماریوت، کمیشنر عالی بریتانیا در اسلام‌آباد، نوشتند که او از ادامه فعالیت تحریک طالبان پاکستانی و سایر سازمان‌های شبه نظامی از جمله شبکه حقانی در افغانستان، ابراز نگرانی کرده است.

خانم ماریوت که پیش از این رئیس واحد بین‌المللی مشترک مبارزه با تروریسم بود، گفته طالبان امنیت را در افغانستان تامین کرده و قاچاق مواد مخدر کاهش یافته است. این دیپلومات بریتانیایی که در افغانستان نیز کار کرده است، از طالبان افغان خواسته که علیه گروه‌های شبه نظامی اقدام کند.

انس حقانی، روز شنبه چهارم سنبله در رشته توییتی، بدون اشاره به جزئیات سخنان خانم ماریوت نوشت «آنهایی که توسط کشورها/نهادها در لیست سیاه قرار گرفتند، اکنون حاکمان این سرزمین [افغانستان] هستند که در میان مردم خود بسیار محبوب هستند.»

انس حقانی برادر سراج‌الدین حقانی، رهبر شبکه حقانی است. سراج‌الدین حقانی پس از آنکه وزیر داخله طالبان شد، پولیس فدرال امریکا (اف‌بی‌آی) جایزه را برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری او شود از پنج میلیون به ده میلیون دالر افزایش داد.

امریکا در سال ۲۰۱۲ شبکه حقانی را غیر‌قانونی و یک گروه تروریستی اعلام کرده بود. شبکه حقانی متهم است بارها حملات مرگباری علیه غیرنظامیان انجام داده است.

اندک زمانی پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، در اواخر ماه آگست بار دیگر امریکا اعلام کرد که شبکه حقانی و طالبان دو نهاد جداگانه هستند.

انس حقانی نوشته است که رسانه‌های غربی در دو دهه گذشته علیه طالبان تبلیغ و مردم را از واقعیت‌ها دور نگهداشته است. او نوشته «سیاست‌مدارانی مانند خانم جین ماریوت هنوز قادر به دیدن حقایق آنسوی پرده ضخیم این تبلیغات نیستند تا به درستی تحلیل و قضاوت کنند.»

پیش از این نیز انس حقانی مستقل بودن شبکه حقانی را از طالبان تکذیب کرده بود.

شبکه حقانی

جلال‌الدین حقانی، پدر سراج‌الدین حقانی بنیانگذار شبکه حقانی است. جلال‌الدین حقانی که مرگش در سال ۱۳۹۷ تایید شد، یکی از رهبران مجاهدین سابق بود که در دوره جنگ علیه شوروی سابق این شبکه را ایجاد کرد. جلال‌الدین بعدا با حفظ شبکه خود به گروه طالبان پیوست و در رژیم اول طالبان وزیر اقوام و قبایل تعیین شد.

پس از مرگ جلال‌الدین، فرزند او سراج‌الدین حقانی رهبر شبکه حقانی را بر عهده گرفت. در سال‌های اخیر سراج‌الدین حقانی در تشکیلات طالبان معاون این گروه بود.

با آنکه انس حقانی دست‌کم دو بار مستقل بودن شبکه حقانی از گروه طالبان را رد کرده است، اما گزارش‌های متعددی وجود دارد که میان شبکه حقانی و گروه طالبان اختلافات عمیقی وجود دارد.

در حال حاضر شبکه حقانی نقش تعیین کننده‌ای در حکومت طالبان دارد و پست‌های مهم از جمله وزارت داخله در کنترول این شبکه است.

سراج‌الدین حقانی یکی از اعضای قدرتمند طالبان است که از نفوذ قابل ملاحظه‌ای در میان این گروه برخوردار است. با فرار رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، شبکه حقانی اولین گروهی بود که وارد کابل شد و نهادهای کلیدی را به دست گرفت.

شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه (سوم سنبله) با محوریت فعالیت گروه داعش در جهان به‌ویژه در افغانستان و عراق نشستی برگزار کرد.

این شورا تداوم فعالیت‌های داعش در افغانستان را نگران‌کننده خوانده و آن را تهدیدی بالفعل برای افغانستان و جهان دانسته است.

بر بنیاد گزارش‌های شورای امنیت سازمان ملل، هم‌اکنون بین چهار تا شش‌هزار جنگجوی داعش همراه با خانواده‌های شان در افغانستان زندگی می‌کنند.

ولادیمیر ورونکوف، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور مبارزه با تروریسم، در این نشست گفت که توانایی داعش برای عملیات در منطقه افزایش یافته است.

او تاکید کرد: «حملات داعش علیه طالبان و اهداف بین‌المللی پیچیده‌تر شده است.»

ورونکوف گفته وضعیت افغانستان به طور فزاینده پیچیده می‌شود. او در ادامه تاکید کرده که ترس از افتادن سلاح و مهمات به دست تروریست‌ها اکنون تحقق می‌یابد.

او خواهان محدودیت دسترسی داعش به منابع مالی شده و گفته است که «در این زمینه نیازمند همکاری صندوق بین‌المللی پول هستیم.»

به‌رغم گسترش حملات داعش در ماه‌های اخیر در افغانستان، طالبان همواره حضور داعشی‌ها را در افغانستان انکار کرده و مدعی «نابودی» این گروه شده است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان با نشر اعلامیه به روز شنبه (چهارم سنبله)، به صحبت‌های اخیر اعضای شورای امنیت سازمان ملل واکنش نشان داده و گفته است که «در یک‌سال گذشته فعالیت داعش در افغانستان به صفر رسیده است.»

او می‌افزاید که طالبان «صدها عملیات متواتر را علیه داعش» انجام داده و توان عملیاتی داعش را «منهدم» ساخته است.

این درحالی‌ست که چندی پیش دبیرکل سازمان ملل در گزارشی به شورای امنیت ملل متحد گفته که داعش «توان عملیاتی» خود را در افغانستان بالا برده و تهدیدی جدی برای افغانستان و منطقه است.

سازمان ملل همچنین از دسترسی داعش به سلاح‌های ناتو و ورود سلاح‌ها به کشورهای منطقه ابراز نگرانی کرده است.

اما ذبیح‌الله مجاهد می‌گوید که در نتیجه عملیات نیروهای طالبان، تسلیحات و مهمات داعش نیز ضبط شده است.

مجاهد در واکنش به این گزارش همچنین افزوده است: «وقتی یک سازمان‌ بین‌المللی چنین تبلیغاتی غیر مستند و منفی را نشر می‌کند، وضعیت آن زیر سوال می‌رود.»

پس از سقوط دولت افغانستان به دست طالبان، در جریان دو سال گذشته گزارش‌های متعددی مبنی بر فروش سلاح و مهمات ارتش افغانستان و سلاح‌های به جا مانده امریکایی منتشر شده است.

دیدبان صلح افغانستان اخیرا در گزارشی، از خرید و فروش و تکثیر سلاح به‌ویژه سلاح‌های امریکایی در افغانستان تحت کنترول طالبان هشدار داد. این نهاد گفت که در هلمند، قندهار و ننگرهار بازار خرید و فروش سلاح وجود دارد.