وزیر دفاع امریکا به مناسبت سالگرد خروج نیروهای این کشور از افغانستان، در بیانیهای گفت که ایالات متحده عمیقا به حمایت از متحدان افغان متعهد است. لوید آستین گفته که امریکا به تلاش برای کمک به اسکان مجدد همکاران افغان خود ادامه خواهد داد.
پس از خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان در نهم سنبله ۱۴۰۰ و تسلط طالبان بر کابل، بسیاری از شهروندان افغانستان با واهمه از این گروه تلاش کردند از کشور فرار کنند.
دولت امریکا برای کمک به افغانهای همکار با نیروها و دولت این کشور در جنگ بیست ساله افغانستان دهها هزار نفر را به ایالات متحده انتقال داد.
در بیانیه وزیر دفاع امریکا آمده است که در روزهای پایانی جنگ، ایالات متحده به همراه متحدان و شرکایش، بیش از ۱۲۴ هزار غیرنظامی را در بحبوحه تسلط طالبان بر کشور از افغانستان خارج کرده است.
این مقام امریکایی در بیانیه خود گفته که مفتخر است که کشورش از زمان بازگشت طالبان به قدرت تاکنون به بیش از ۱۱۵ هزار افغان تاکنون پناه داده است.
وزیر دفاع ایالات متحده در بیانیه خود اضافه کرد «ما عمیقاً متعهد به حمایت از متحدان افغانی هستیم که در کنار ما جنگیدند و به کسانی که اکنون در حال ساختن زندگی جدید در خارج از سرزمین پرآشوب خود هستند، متعهد هستیم.»
نیویارک تایمز گزارش داد که دو سال پس از خروج امریکا از افغانستان، رئیسجمهور ایالات متحده در برابر درخواستها برای تعامل بیشتر با طالبان مقاومت میکند. تایمز نوشته به رسمیتشناسی و رفع تحریمهای طالبان نیز در دستور کار جو بایدن قرار ندارد.
نیویارک تایمز روز پنجشنبه (نهم سنبله) در گزارشی، وضعیت افغانستان تحت کنترول طالبان و رویکرد امریکا در مقابل این گروه را بررسی کرده است.
این روزنامه خروج آخرین سرباز امریکا و آغاز سلطه طالبان بر افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ را «آمادگی جهان برای کابوس حقوقبشر» در افغانستان نامیده است.
ناظران بینالمللی میگویند که طالبان در دور جدید حاکمیت شان همچنین به قتلهای انتقامجویانه، شکنجه و آدمربایی دست زدهاند.
افزون بر آن، به تعبیر آنچه نیویارک تایمز نوشته است طالبان با وضع ممنوعیتهای آموزشی و کاری بر زنان، «افراطیترین سیاستهای جنسیتی» علیه زنان را اعمال کرده است.
در ماه جاری، سازمان ملل در گزارشی، به «حذف سیستماتیک، مستمر و تکاندهنده حقوقبشر از جمله حقوق آموزش، کار و آزادی بیان» از سوی طالبان پرداخته است.
برخی از مقامات ایالات متحده امیدوار بودند که طالبان امروز نسبت به طالبان دو دهه قبل تغییر کردهاند، اما کارشناسان سازمان ملل میگویند که «مفهوم طالبان اصلاحشده» اشتباه آشکار است.
به گزارش این روزنامه، مقامات حکومت بایدن احتمال بهرسمیتشناسی، رفع تحریمها و آزادسازی دارایی مسدودشده افغانستان را رد کردهاند.
با درنظرداشت فقر حاکم در افغانستان، برخی کارشناسان و گروههای بشردوستانه از جو بایدن خواستهاند تا با ارائه کمکهای اقتصادی مستقیم به طالبان برای کاهش فقر و گرسنگی، موضع خود را نرمتر کند.
در این گزارش آمده است که مقامات طالبان با تاکید بر آزادسازی داراییهای افغانستان میگویند که سیاستهای تحریمی امریکا درد و رنج مردم افغانستان را تشدید میکند. اما از آنجایی که اولویت جو بایدن، جلوگیری از بازگشت گروههای تروریستی در افغانستان به عنوان تهدید بالقوه برای امریکا است، نیویارک تایمز نوشته که به نظر میرسد طالبان موافقت واشنگتن را در این امر جلب میکنند.
جو بایدن چندی قبل در پاسخ به پرسش یک خبرنگار گفته بود: «گفتم القاعده آنجا نخواهد بود، من گفتم از طالبان کمک خواهیم گرفت.»
با اینحال نیویارک تایمز در این گزارش مینویسد که ممنوعیت کشت خشخاش، جلوگیری از جنگ داخلی و کاهش فساد در افغانستان از سوی طالبان از جنبههایی است که موجب تعجب مقامات امریکایی شده است.
گریم اسمیت، تحلیلگر گروه بحران که تجربه زیست در افغانستان را هم دارد، میگوید: «بیشتر کارهای که میخواهیم انجام دهیم نیازمند همکاری با طالبان است.»
آقای اسمیت با نشر مقالهای در نشریه فارن افیرز، از دولتها و نهادهای غربی خواسته تا «روابط کارآمدتری با طالبان برقرار کنند.»
او از ارائه کمکها در بخش شبکه برق، سیستم بانکی و مدیریت آب به عنوان روابط کارآمد با طالبان یاد کرده است.
حکومت بایدن در دو سال گذشته تماسهایی با نمایندگان طالبان داشته است. توماس وست، نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان برای چندین بار با مقامات طالبان در دوحه دیدار کرده است.
وزارت خارجه امریکا در توضیح این سفرها گفته که به دلیل «وخامت وضعیت حقوقبشر در افغانستان بهویژه برای زنان و دختران و گروههای آسیبپذیر» طالبان را مورد انتقاد قرار داده است.
وزارت خارجه امریکا گفته که واشنگتن نگرانی شدید خود را نسبت به بازداشتها، سرکوب رسانهها و محدودیت اعمال مذهبی ابراز کرده است.
با اینحال وزارت خارجه از کاهش تولید خشخاش و شاخصهای اقتصادی و تلاشهای ضد تروریسم را امیدوارکننده خوانده و گفته که همکاری بیشتر ممکن است.
بایدن نیز چندی قبل گفت که ایالات متحده بزرگترین اهدا کننده کمکهای بشردوستانه به افغانستان است.
اما در تقابل با این موضع، جمهوریخواهان امریکا قرار دارند که بارها به دلیل خروج فاجعهبار امریکا از افغانستان، بایدن و حکومت وی را نقد کردهاند.
منتقدان میگویند که تلاش برای درگیر کردن طالبان با تروریسم و نادیده گرفتن آنچه این گروه با زنان انجام میدهند، اشتباه است.
روزنامه اکسپرس تریبون گزارش داد که کمیته احیای اقتصادی کابینه پاکستان پیشنهاد جلوگیری افغانستان از بازار ارز این کشور را رد کرده است. برخی از مقامات پاکستانی استدلال میکنند که استفاده از بازار ارزی این کشور باعث افزایش ارزش بیسابقه دالر شده است.
اشرف طرار، وزیر ارتباطات پاکستان روز سه شنبه، هفتم سنبله در جلسه با این کمیته نگرانیهای خود را در مورد تأثیر افغانستان بر بازار مبادلات پاکستان مطرح کرد.
این عضو کابینه معتقد است که افغانها برای رفع نیازهای خود از پاکستان ارز میخرند و از این طریق بر قیمت دالر فشار وارد میکنند.
بنا به گزارش ها، وی از شمشاد اختر، رئیس کمیته خواست تا با توجه به اینکه دالر با قیمت ۳۴۰ روپیه در بازار موجود نیست، اقدام کند.
با تحریم کشورهای غربی علیه طالبان، تاجران افغانستان تا حد زیادی نیازهای تجاری خود را از طریق معاملات با پاکستان برآورده میکنند.
این موضوع باعث شده تا کابینه پاکستان استفاده تاجران افغانستان از بازار ارز پاکستان و تاثیرات آن را بر نوسانات نرخ ارزی و پیامدهای اقتصادی آن مورد بررسی قرار بدهند.
بر اساس برآوردهای تایید نشده، اتباع افغانستان با مالکیت تقریبا ۳ تریلیون روپیه پول پاکستانی حدود یک سوم ارز در حال گردش در بازارهای ارزی پاکستان را تشکیل میدهند.
تاجران و متصدیان افغان از بخش قابل توجه این داراییهای نقدی برای خرید دالر مورد نیازشان استفاده میکنند.
اما علیرغم نگرانی وزیر ارتباطات از تاثیر استفاده از بازار ارز این کشور، کمیته احیای اقتصادی کابینه پاکستان از تصمیم گیری در این خصوص خودداری کرد.
اعضای این کمیته بر اهمیت بازگرداندن اعتماد سرمایه گذاران برای جلوگیری از کاهش فعالیت بازار سهام تاکید کردند.
از سوی دیگر این کمیته کابینه، تدابیر احیای اقتصادی از طریق فراهم آوری تسهیلات برای صادرکنندگان اقلام تجارتی را به عنوان راهکار به وزارت اقتصاد پیشنهاد کرده است.
رهبری طالبان از اعلام یک روز تعطیلی عمومی به مناسبت خروج آخرین سرباز امریکایی از افغانستان منصرف شد. کابینه طالبان در اواخر جوزای امسال، نهم سنبله را به عنوان رخصتی عمومی اعلام کرد اما رهبری این گروه به تازگی تصمیم کابینه را لغو کرده است.
ریاست عمومی اداره امور طالبان در مکتوبی از وزارت کار و امور اجتماعی این گروه خواسته است که رخصتی عمومی نهم سنبله به مناسبت روز خروج آخرین سرباز امریکایی از افغانستان را به تعلیق دربیاورد.
نورالحق انور، رئیس اداره امور طالبان در این نامه با اشاره به تصمیم کابینه در مورد تعطیلی عمومی نهم سنبله نوشته است که بنابر دستور «مقام رهبری» طالبان، تعطیلات به خاطر خروج آخرین سرباز امریکایی به حالت تعلیق درآید و تعطیلات مانند سال گذشته باشد.
به نظر میرسد منظور از مقام رهبری، ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان است.
رهبری طالبان در این نامه دستور داده است که تعطیلات عمومی به مناسبت تسلط این گروه بر کابل کافی است و «روز فتح کابل باید در تقویم تعطیل اعلام شود.»
طالبان ۲۴ اسد را به عنوان روز پیروزی خود و خروج نیروهای بینالمللی از افغانستان جشن میگیرد.
پارسال طالبان نهم سنبله را تعطیلی عمومی اعلام کرد و افراد این گروه و هواداران طالبان با سلاح و موترهای نظامی به خیابانها ریختند و این روز را جشن گرفتند.
گروه طالبان پارسال با برگزاری مراسم ویژه و رژه نظامی در میدان هوایی بگرام از ۹ سنبله تجلیل کردند. محمدحسن آخند، رئیسالوزرای طالبان و ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان در این مراسم شرکت کردند.
منابع از داخل طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان میخواستند در روز نهم سنبله با برافراشتن بیرق این گروه در نزدیک دروازه وزارت دفاع تجلیل کنند، اما این مراسم برگزار نشد.
برخی منابع در وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان نیز به ما گفتند رهبران این گروه به آنها دستور دادهاند که مسئولان تلویزیون ملی از گفتوگو و گزارش در مورد خروج آخرین سرباز امریکایی از افغانستان خودداری کنند.
برخی از کارشناسان سیاسی میگویند طالبان با انصراف از تعطیلی عمومی سعی میکند روابط خود با امریکا را تقویت کند.
یک هفته پس از اعلام وزارت خارجه طالبان مبنی بر صدور پاسپورت برای مهاجرین افغان در ایران، سفارت افغانستان در تهران که تحت کنترول طالبان است، از توقف صدور پاسپورت برای بزرگسالان خبر داد. این سفارت گفته پاسپورت برای کودکان زیر ده سال توزیع میشود.
فضل محمد حقانی، سرپرست طالبان در سفارت افغانستان در تهران روز پنجشنبه (نهم سنبله) به خبرگزاری صدا و سیما گفته که روند صدور پاسپورت در سفارت صرفا برای کودکان زیر ده سال، دانشجویان و دارندگان تذکرههای الکترونیکی صادر میشود.
با اینحال او از توقف روند صدور پاسپورت برای بزرگسالان تا مدت نامعلومی سخن گفته و خواهان عدم مراجعه مهاجرین افغان به سفارت شده است.
افزون بر آن، این مقام طالبان در تهران چندی پیش خواستار حل مشکل عدم تایید مدارک و گواهی ولادت نوزادان افغان از سوی وزارت خارجه ایران شده بود.
این در حالیست که حدود یک هفته قبل وزارت خارجه طالبان از آغاز روند صدور پاسپورت به شهروندان افغانستان در ایران خبر داد.
ضیا احمد تکل، معاون سخنگوی این وزارت روز دوشنبه (۳۰ اسد) گفته بود که در صدور پاسپورت به کودکان نوزاد اولویت داده شده است.
علاوه بر نداشتن پاسپورت، نداشتن تذکرههای الکترونیکی نیز از مشکلات دیگر مهاجرین افغان در ایران است.
حقانی گفته که با ریاست احصائیه در حال رایزنی است و بهزودی روند صدور تذکرههای الکترونیکی آغاز خواهد شد.
حسین روستایی، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی در افغانستان گفته «مشروعیت و عدم مشروعیت طالبان از چالشهای بزرگ در کشور ایران است.» او توضیح بیشتری در این مورد نداده، اما گفته افغانستان در حال حاضر فرصت خوبی برای صادرات کالا از ایران است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، حسین روستایی روز پنجشنبه (۹ سنبله) در جلسهای با مسئولان بخش خصوصی ایران، از افزایش صادرات کالا از کشورش به افغانستان خبر داده است.
به گفته وی، در چهارماهه اول سال ۱۴۰۲، صادرات ایران به افغانستان با دو درصد افزایش به ۵۰۸ میلیون دالر رسیده است.
بر اساس آماری که او ارائه کرده، ایران در سال گذشته هم حدود یک میلیارد و هفتصد میلیون دالر صادرات به افغانستان داشته است.
حسین روستایی توضیح داد بخش عمدهای از واردات در افغانستان مربوط به مواد غذایی، کشاورزی، سوخت، آرد، گندم، شکر، روغن خوراکی، محصولات پلاستیکی، تخم مرغ، سبزیجات، مرکبات، کاشی و سرامیک، دارو، تجهیزات پزشکی و مواد ساختمانی است.
رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی در افغانستان به نقل از مقامات طالبان گفته ایران نخستین شریک تجاری این گروه محسوب میشود.
او میگوید افغانستان تنها کشوری است که بیش از ۹۲ درصد نیازهای وارداتی خود را از کشورهای همسایه به ویژه ایران تامین میکند.
جمهوری اسلامی با آنکه طالبان را به رسمیت نشناخته اما با این گروه روابط نزدیکی دارد.