منابع محلی از عملیات نظامی طالبان علیه جبهه آزادی در ولسوالی دولت‌شاه لغمان خبر دادند

وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان روز دوشنبه، سیزدهم سنبله، در نشستی در تخار خطاب به کشورهای اسلامی گفت زمانی که این گروه جهاد می‌کرد، آن‌ها را «دیوانه» می‌خواندند و هیچ‌کسی یاری‌شان نکرد.

به گفته او، حالا کشورهای اسلامی در «امتحان» دیگری قرار گرفته‌اند و آن به رسمیت شناختن حکومت گروه طالبان است.

وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان خطاب به کشورهای اسلامی گفت که آن‌ها «دعوای مسلمانی» دارند و حساب آن‌ها در خصوص به رسمیت شناختن طالبان، با کشورهایی مانند امریکا، روسیه و چین «فرق می‌کند».

خیرالله خیرخواه با اشاره به شرایط کشورها مبنی‌بر تشکیل حکومت فراگیر برای رسمیت شناختن رژیم طالبان گفت که برخی «کشورها هستند که ده‌ها سال یک خانواده [بر آن‌ها] حکومت می‌کند، چرا کسی چیزی نمی‌گوید؟»

این عضو کابینه طالبان درباره کشورهایی که بر آنها «یک خانواده» حکومت می‌کند، توضیحی نداده، اما به نظر می‌رسد که منظورش برخی کشورهای عربی باشد که شماری از آنها از همواره متهم به حمایت از این گروه شده است.

تاکنون هیچ کشوری حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته است. طالبان متهم به نقض گسترده حقوق بشر است و کشورهای جهان از جمله حکومت‌های اسلامی، از سیاست‌های این گروه به ویژه در قبال زنان انتقاد کرده‌اند.

تشکیل حکومت فراگیر نیز از دیگر خواسته‌های جامعه جهانی برای رسمیت شناختن حکومت طالبان است.

حکومت طالبان متشکل از اعضای این گروه و مقام‌های ارشد آن همه سنی و عمدتا پشتون هستند.

در اطلاعیه این نهاد بین‌المللی آمده است "به دلیل کمبود شدید بودجه، برنامه غذایی جهان( در آینده فقط قادر به کمک غذایی به ۳ میلیون نفر (در افغانستان) در هر ماه خواهد بود".

برنامه جهانی غذا در مورد زمستان "فاجعه بار" در مناطق دور افتاده افغانستان در صورت اتمام بودجه، هشدار داده است. این در حالی است که کمک‌ها به این مناطق پیش از این هم کاهش یافته بود.

سازمان ملل به رغم فراخوان برای جلب منابع مالی، نتوانسته حمایت تمویل کنندگان را جلب کند و تنها یک چهارم مبلغ مورد انتظار را جمع‌آوری کرده است.

برنامه جهانی غذا می‌گوید اگر بودجه تامین نشود، ارتباط اش با ۹۰ درصد از مناطق دورافتاده نیازمند غذا قطع می‌شود و حتی در مناطق قابل دسترس، مردم در طول هوای سخت هیچ کمکی دریافت نخواهند کرد.

هسیائو وی لی، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان به رویترز گفت: «این همان فاجعه‌ای است که باید از آن جلوگیری کنیم.»

گسترش فقر در افغانستان

طبق گزارش‌ها، حدود سه چهارم مردم افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند، و سطح فقر و گرسنگی از زمان روی کار آمدن طالبان در آگست ۲۰۲۱ به مراتب بیشتر شده است.

در همین حال، کمک‌های توسعه‌ای که ستون فقرات کمک‌های مالی دولت پیشین را تشکیل می‌داد، قطع شده است و اداره کنونی طالبان با تحریم دست و پنجه نرم می‌کند و ذخایر بانکی افغانستان در بانک‌های امریکا مسدود شده است.

وضع محدودیت‌های شدید طالبان بر زنان و نقض گسترده حقوق بشر از عواملی اند که باعث شده جامعه جهانی رژیم این گروه را به‌رسمیت نشناسد. این موضوع بسیاری تمویل کنندگان را واداشته تا دست از کمک به افغانستان بردارند.

اما مسئول برنامه جهانی غذا در افغانستان از جامعه جهانی خواسته که حساب افراد نیازمند را از طالبان جدا کند. او هشدار داده که این کودکان و مادران فقیر هستند که تاوان وضعیت جدید را می‌پردازند.

برنامه جهانی غذا می‌گوید که ۲۰ درصد دریافت کنندگان کمک‌های این نهاد زنان هستند که سرپرستی هزاران خانواده را به عهده دارند.

این آژانس گفته که برای تمویل برنامه‌های امدادی‌اش تا ماه مارچ، به یک میلیارد دالر پول نیاز دارد.

خانم اودانل، ستون نویس فارن پالیسی در این مطلب که روز سه‌شنبه نشر شد افزوده که طالبان سابقه گروگان گرفتن غربی‌ها را برای دستیابی به منافع سیاسی دارند. او از قول آنتونی بلینکن،‌ وزیر خارجه گفته که: «چندین» شهروند امریکایی زندانی طالبان هستند و سایر افراد تحت بازداشت طالبان شهروندانی از بریتانیا و پولند هستند.

اودانل در این مطلب بازداشت تعداد زیاد از شهروندان غربی را یک زنگ خطر رو به افزایش در دیپلوماسی گروگانگیری خوانده که در آن شهروندان یک کشور بازداشت و برای منافع معامله می‌شوند.

او از به بازداشت ایوان گرشکویچ، خبرنگار وال استریت جورنال در اواخر ماه مارچ در روسیه به اتهام جاسوسی برای امریکا اشاره کرده است.

در این مطلب به گزارش بنیاد میراث جیمز دبلیو فولی، یک سازمان مدافع رسانه‌ای اشاره شده که دریافته تعداد امریکایی‌هایی که در خارج در بازداشت بسر می‌برند در یک دهه گذشته ۵۸۰ درصد و در همان حال، مدت زمان نگهداری آنها ۶۰ درصد افزایش یافته است.

البته از ایران، چین، ونزوئلا، سوریه و روسیه در گزارش سال ۲۰۲۲ این بنیاد به عنوان کشورهای نام برده شده که ۷۵ درصد بازداشتی شهروندان امریکایی در این کشورها صورت گرفته است.

طالبان چه می‌خواهند؟

خانم لین اودانل در فارن پالیسی نوشته که نظریه‌های زیادی در عقب بازداشت‌های اخیر طالبان وجود دارد. به گفته اودانل،‌ یکی از این نظریه‌ها این است که طالبان در شرایطی که ارزش‌های تندورانه‌ای شان از جمله ممنوع کردن زنان و دختران از آموزش را به اجرا گذاشته‌اند، می‌خواهند افغانستان عاری از حضور غربی‌ها باشد.

اودانل نوشته که برخی منابع امنیتی فکر می‌کنند که طالبان ممکن است در حال برنامه‌ریزی برای استفاده از خارجی‌ها به عنوان وثیقه برای مبادله زندانیان باشند، همانطور که قبلا چندین بار این کار را کرده‌اند. برخی دیگر فکر می‌کنند که این اقدام برای تحت فشار قرار دادن دولت بایدن برای آزادسازی میلیاردها دالر ذخایر خارجی مسدود شده افغانستان در بانک‌های امریکا است.

در همان حال، این نویسنده استرالیایی در فارن پالیسی نوشته که طالبان با گروگان‌گیر‌ها می‌خواهند امریکا و غرب را وادار به شناسایی رژیم «یاغی» خود بکنند.

خانم اودانل از قول میرویس ناب، معاون سابق وزیر خارجه افغانستان نوشته است: «هدف اصلی طالبان از ربودن و بازداشت غیرنظامیان غربی این است که آنها دولت‌های خود را مجبور کنند به جای تکیه بر سازمان‌های غیردولتی، ارتباط مستقیم با رژیم طالبان برقرار کنند». او گفته که طالبان نگران جاسوسی کارمندان سازمان‌های غیر دولتی برای امریکا هستند.

رفیع فاضل، معاون سابق مشاور امنیت ملی افغانستان هم به فارن پالیسی گفته که «موج جدید» بازداشت‌ها توسط طالبان واکنشی به انزوای دیپلماتیک این گروه است.

این نویسنده استرالیایی افزوده که طالبان مدتهاست که گروگانگیری را روشی مناسب برای جلب توجه مقام‌های امریکایی می‌دانند.

او به بو برگدال، افسر امریکایی اشاره می‌کند که در سال ۲۰۰۹ در جنوب افغانستان توسط شبکه حقانی به اسارت درآمد و پس از پنج سال، در می ۲۰۱۴ در بدل رهایی پنج عضو طالبان مبادله شد، اقدامی که به باور اودانل پیروزی بزرگی برای طالبان تلقی می‌شد.

این نویسنده همچنین از رهایی دریادار دیور مارک فریکس امریکایی نام برده که بیش از دو سال در بازداشت طالبان بود و در بدل رهایی بشیر نورزی، از غول‌های قاچاق مواد مخدر که در امریکا به حبس ابد محکوم بود، آزاد شد.

وزارت خارجه امریکا در بیانیه‌ای به فارین پالیسی تایید کرد که «چندین شهروند امریکایی در بازداشت طالبان هستند.» اما به دلیل ملاحظات امنیتی جزئیاتی ارائه نکرده است.

فارن پالیسی در این مطلب از قول منابع آگاه گفته که تعداد امریکایی‌هایی که توسط طالبان نگهداری می‌شوند می‌تواند بسیار بیشتر از «چند نفر» باشد و شاید به ده نفر برسد.

این مجله نوشته که بازداشت سه شهروند بریتانیایی تایید شده و یک پولند هم بازداشت یک شهروند خود را تایید کرده و احتمالا شهروندانی از فرانسه و استرالیا نیز در بازداشت طالبان باشند، اما زمان و مکان بازداشت این افراد مشخص نیست.

این فعالان مدنی که تعداد شان به ۱۶ نفر می‌رسد، در شهر کلن آلمان خیمه تحصن به پا کرده و اعتصاب غذایی کرده‌اند. تمنا پریانی می‌گوید که اعتصابش را تا ۲۴ سنبله ادامه خواهد داد.

به جز از فعالان افغان، فعالان کشورهای دیگر نیز از این اعتصاب حمایت کرده‌اند. یک فعال ایرانی که به این اعتصاب پیوسته، به ادریس جویا، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که مسائل و دردهای زنان در ایران و افغانستان مشترک است و حامیان حقوق زن در سراسر جهان باید به آپارتاید جنسیتی در افغانستان اعتراض کنند.

خانم پریانی به افغانستان اینترنشنال گفت: «صدای اعتراض‌های ما به گوش آنها[سیاستمداران آلمان] رسیده است، ولی مثل همین که ما در دو سال گذشته اعتراضات بسیار زیادی داشتیم، همه چیز را دیدند ولی به نحوی خود را به بی‌خبر انداختند.»

او این برخورد این سیاستمداران این کشور را «خیلی وحشتناک» توصیف کرد.

طالبان و سیاستمداران مخالف شان نیز تاکنون به این اعتصاب واکنشی نشان نداده‌اند. اما، پریانی تاکید دارد که تا شنیده شدن صدایش به اعتراض و اعتصاب ادامه خواهد داد.

فعالان افغان در خارج از کشور تلاش دارند که از طریق لابی‌کردن با سیاستمداران در کشورهای مختلف، آپارتاید جنسیتی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان به رسمیت شناخته شود. این موضوع در گزارش اخیر ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر برای افغانستان نیز بازتاب یافته است.

اگر دولت‌ها تبعیض و سرکوب زنان به دست طالبان را به عنوان آپارتاید جنسیتی به رسمیت بشناسند، طالبان به عنوان رژیمی که «جنایت علیه انسانیت» را مرتکب شده، شناخته خواهد شد. در این وضعیت، دادوستد حکومت‌ها با طالبان بسیار دشوار خواهد شد.

فاکس‌نیوز روز دوشنبه در گزارشی نوشت که فوور در کتابش، «آخرین سیاستمدار: درون کاخ سفید جوبایدن و مبارزه برای آینده امریکا»، به شرح دوسال اول ریاست‌جمهوری بایدن پرداخته است.

فوور می‌نویسد که جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، به جو بایدن فرار اشرف‌غنی را اطلاع داد.

بر مبنای گزارش فاکس‌نیوز، کاخ سفید بر این باور بود که نیروهای امنیتی دولت پیشین افغانستان می‌توانند طالبان را تا ماه‌ها مهار کنند. اما ارتشی که به حمایت هوایی امریکا و پیمان‌کاران امریکا برای مبارزه با دشمن نیاز داشت، با خروج امریکایی‌ها به سادگی فرو ریخت.

خروج امریکا از افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ و فرار اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین‌ موجب شد تا افغانستان به کنترول کامل طالبان در آید.

خروج فاجعه‌بار امریکا از افغانستان با انتقادات فراوانی مواجه شده است. فوور در کتابش می‌نویسد که بایدن از پوشش خبری هرج‌ومرج میدان هوایی کابل ابراز تاسف کرد.

رسانه‌های جهان بر هرج‌ومرج در فرودگاه کابل پس از تسلط طالبان و عدم پیش‌بینی پیشروی سریع طالبان در افغانستان از سوی ایالات متحده، متمرکز بودند.

بایدن با ناباوری درباره آنچه در آنجا اتفاق می‌افتاد، به یکی از دستیاران خود گفت: «رسانه‌ها درحال از دست دادن عقل خود هستند یا من.»

در این وضعیت، فوور می‌نویسد که رئیس‌جمهور امریکا از این‌که «احمق تلقی شود، احساس ناامنی می‌کرد.»

به هر حال بایدن خود را کسی می‌داند که به گفته فوور، «غرق جزییات یک طرح می‌شود. او خیلی نسبت به ظرایف و پیچیدگی‌های برنامه‌ها وسواس دارد.»

حالا، منتقدان بایدن، به خصوص در حزب جمهوری‌خواه، مدیریت پرهرج و مرج و کشته شدن ۱۳ نیروی دریایی امریکایی در جریان خروج شتاب‌زده از افغانستان را بهانه‌ای برای حملات سیاسی به او ساخته اند.

برغم بازگشت طالبان بایدن همچنان باور دارد که خروج نهایی سربازان در ۳۱ آگست تصمیم درستی بود.