مرکز خبرنگاران افغانستان روز پنجشنبه (شش میزان) ۱۳ دستورالعمل طالبان در زمینه آزادی رسانهها و دسترسی به اطلاعات توضیح داده است.
جلوگیری از کار زنان در رادیو و تلویزیون نخستین دستورالعمل طالبان است. به طور نمونه ممنوعیت کاری کارمندان زن تلویزیون ملی (دولتی) در کابل مصداق این ممنوعیتها است. ممنوعیت پوشش رسانهای تظاهرات و اعتراضهای مدنی نیز یکی دیگر از دستورات طالبان به رسانهها بوده است.
وزارت داخله طالبان در ۱۷ سنبله ۱۴۰۰، تظاهرات تحت هر نام و عنوانی را ممنوع اعلام کرد و گفت: «در صورت تخلف در این زمینه مسئولیت هر حادثه به عهده متخلفان خواهد بود.»
محدودیتهای دسترسی به اطلاعات نیز از دیگر دستورالعملهای است که مرکز رسانههای طالبان در ۲۸ سنبله ۱۴۰۰ آن را در قالب مقررات ۱۱ مادهای اعلام کرد.
نشر موضوعاتی متضاد با اسلام، توهین به شخصیتهای ملی، توهین به حریم ملی و شخصی، نشر گزارشها تحت نظارت مرکز رسانههای طالبان از دیگر مقرراتی است که طالبان بر رسانهها و وضع کرده است.
افزون بر آن، الزام برای معرفی طالبان به عنوان حکومت افغانستان تحت عنوان «امارت اسلامی افغانستان» از دیگر محدودیتهای وضع شده طالبان بر رسانهها است. این در حالیست تاکنون هیچ کشوری این گروه را به رسمیت نشناخته است.
ممنوعیت نشر موسیقی، منع حضور زنان در نمایشنامههای تلویزیونی، منع نشر فیلمها و سریالهای تلویزیونی، منع نشر برنامههای سرگرمی «توهینآمیز به شخصیتها» و منع نشر برنامههای با تمثیل زنان نیز از دیگر مواردی است که طالبان رسانهها را ملزم به پذیرش این مقررات کرده است.
ممنوعیت نشر صدای زنان در برخی شهرها نیز از دیگر محدودیتهای وضع شده طالبان است. بر این اساس اداره اطلاعات و فرهنگ طالبان در هلمند به چهار رادیو: سباوون، سکوت، ژغ و رادیو لشکرگاه هشدار داد که تحت هیچ شرایطی نباید صدای زنان نشر شود.
طالبان همچنین تفکیک جنسیتی در رسانهها را الزامی دانسته، طوری که مجریان زن و مرد در محیطهای جداگانه و با برنامههای جداگانه باید ظاهر شوند. بر همین اساس در ۹ اسد سال جاری طالبان در ننگرهار، یک کارگاه آموزش خبرنگاری از سوی شبکه همیشه بهار با حضور زنان و مردان را مسدود کرد.
علاوه بر موارد فوق، وزارت امر به معروف طالبان در فرمانی مصاحبه رسانهها با مخالفان و منتقدان طالبان را ممنوع اعلام کرد. بر همین مبنا روسای چهار شبکه تلویزیونی خصوصی در کابل اعم از طلوعنیوز، یک، آریانا و شمشاد به وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان احضار شدند.
بر مبنای فرمان ملا هبتالله، رهبر طالبان، نقد مسئولین حکومت طالبان خلاف شرع بوده و ممنوع قرار داده شد.
پخش برنامههای تلویزیونهای بینالمللی در افغانستان از جمله صدای امریکا، بیبیسی و دویچه وله نیز ممنوع قرار داده شد. ممنوعیت کار با رسانههای «ممنوعه» از دیگر مواردی است که طالبان به آن اشاره کرده است.
محدودیتها برای نشر اعلانهای تجارتی با محتوای سیاسی، امنیتی و اجتماعی از دیگر مقرراتی است که طالبان بر رسانهها وضع کرده است. مرکز خبرنگاران افغانستان با برشماری این موارد و اظهار نگرانی نسبت به آن گفته که وضع این محدودیتها موجب عقبگرد بیسابقهای در کار رسانهها شده است.