آکادمی سلطنتی علوم سویدن روز سهشنبه، ۱۱ میزان، برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳ را اعلام کرد. این جایزه به آن لوهیلر سویدنی-فرانسوی، فرنس کراوس مجارستانی-آلمانی و پیر آگوستینی فرانسوی برای کارشان در زمینه فیزیک آتوثانیه تعلق گرفته است.
این سه دانشمند با نوعی لیزر امکان مطالعه حرکات الکترونها در داخل اتمها و مولکولها را فراهم کردهاند.
مجمع نوبل در بیانیهای اعلام کرد که این سه نفر جایزه را برای «روشهای تجربی که پالسهای آتوثانیهای نور برای مطالعات دینامیک الکترون در ماده تولید میکنند» دریافت میکنند.
آن لوهیلر، متولد سویدن، پایههای این فناوری را بنا نهاده است. او در زمان شنیدن خبر برنده شدن جایزه نوبل فیزیک گفت: «ما ۳۰ سال است که روی این موضوع کار میکنیم. این تحقیقات بنیادی است که هم برای کاربرد در پزشکی، شیمی و صنعت بسیار مهم است.»
سه برنده جایزه نوبل ابزارهای جدیدی برای کشف دنیای الکترونهای درون اتمها و مولکولها فراهم کردهاند.
با زمان نوردهی یک اتوثانیه یعنی یک میلیاردم یک میلیاردم یک ثانیه میتوان حرکات الکترونها را در اطراف هسته اتم دنبال کرد.
اکادمی سلطنتی علوم سویدن هر ساله جایزه نوبل را در رشتههای پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات، اقتصاد و صلح به افرادی که بیشترین خدمت را به جهانیان انجام دادهاند، اهدا میکند. نخستین جایزه نوبل در سال ۱۹۰۱ اهدا شد.
